มีเพื่อนบางคนมีความเชื่อว่าตายไปแล้วหมดความทุกข์เลย จะไม่มีความทุกข์อีกแล้ว ไม่เหมือนกับคนที่มีชีวิตอยู่ซึ่งจะพบเจอแต่ความทุกข์มากกว่า พระอาจารย์มีความคิดเห็นอย่างไร?

ความเชื่อที่ขาดเหตุผลโดยสิ้นเชิง เราเรียกว่าความเชื่องมงาย ความเชื่อว่าตายแล้วขึ้นสวรรค์ตกนรก ถ้าแค่เชื่ออย่างเดียว เชื่อไม่คิดอะไรเลย ก็เป็นความงมงายเพราะเราไม่รู้ความจริง แต่ความเชื่อว่าตายแล้วสูญ ตายแล้วไม่มีอะไร นั่นก็เป็นความคิดงมงาย ความเชื่องมงายเช่นเดียวกัน

การที่คนที่เชื่อว่าตายแล้วสูญ มักจะพูดในลักษณะว่า ไม่เชื่อว่าตายแล้วไปโน่นไปนี่ มันก็ทำให้รู้สึกเหมือนเป็นแบบมีเหตุมีผล นี่เป็นคนสมัยใหม่ แต่จริงๆ แล้วก็เป็นความงมงายนั่นเอง เพราะว่าความไม่เชื่อก็คือเชื่อว่าไม่มี ซึ่งรู้ได้อย่างไร

ในหลายเรื่องในชีวิต เราไม่มีความรู้โดยตรง อย่างเช่น เรื่องของฟิสิกส์ ควอนตัมฟิสิกส์ อะไรๆ พวกนี้ ใครจะไปพิสูจน์ได้ว่าใช่หรือไม่ใช่ แต่ว่าถ้าเป็นนักวิทยาศาสตร์ระดับไอนสไตน์ ระดับนี้ เราก็ไว้ใจไปก่อน เพราะว่าคิดว่าเขาเป็นคนเก่งมาก เขาเรียนรู้เรื่องนี้มาก เป็นที่ยอมรับของนักวิทยาศาสตร์คนอื่น อะไรเป็นต้น เพราะถือว่าถ้าเราเชื่อในคำพูดของนักวิทยาศาสตร์ระดับโลก ในเรื่องที่เรายังเข้าไม่ถึง เราก็ไม่ถือว่าเป็นความงมงาย เราไม่ได้ถือว่าต้องจริงแน่นอนร้อยเปอร์เซนต์ แต่แค่ว่า โอกาสที่จะเป็นจริงจะสูง เพราะคนนี้เขาเป็นผู้เชี่ยวชาญโดยเฉพาะ

เรื่องของการตายแล้วไปไหน ผู้ที่เชี่ยวชาญที่สุดในเรื่องนี้ก็คือพระพุทธเจ้าและพระอริยเจ้าทั้งหลาย ซึ่งใช้เวลาในชีวิตบางทีก็หลายหมื่นชั่วโมงหรือว่าทั้งชีวิตเลย ในการค้นคว้าโลกด้านใน ในเรื่องของจิตใจในทางละเอียดจนกระทั่งเกิดความรู้ความเข้าใจที่เหนือกว่าคนธรรมดา แล้วท่านก็เปิดเผยให้เราทราบ

ในชาวพุทธเราจึงถือว่า เมื่อมีผู้ที่เชี่ยวชาญขนาดนี้ ยืนยันกันเป็นเสียงเดียวกันว่า สวรรค์นรกมีจริง ตายแล้วไม่สูญ มันก็น่าจะให้น้ำหนักพอสมควร เพราะพวกนี้เป็นผู้ที่แบบมุ่งมั่นในการค้นคว้าในเรื่องนี้โดยเฉพาะ แล้วผู้ที่ถึงระดับสูงนะ ถ้าเป็นนักวิทยาศาสตร์บางทีระดับสูงก็ยังมีการถกเถียงกันอยู่ แต่ถ้าระดับสูงในทางจิตใจก็พูดเสียงเดียวกันว่า ตายแล้วไม่สูญ เพราะฉะนั้นนี่ก็เป็นข้อคิดที่ควรจะคำนึงถึงในการพิจารณาในเรื่องนี้ว่า ผู้ที่รู้เรื่องที่สุดคือใครและผู้ที่รู้เรื่องที่สุดพูดว่าอะไรบ้าง

พระอาจารย์ชยสาโร