Tłoczone z danych

Jak zapamiętaliśmy okres polskiej transformacji gospodarczej po 1989 roku? Czy był to powrót do normalności? Szansa na rozwinięcie skrzydeł? Jak byli pracownicy prywatyzowanych przedsiębiorstw zapamiętali ten czas? Uważają, że żyje im się dziś lepiej? A może oceniają prywatyzację jako wielką katastrofę? Ktokolwiek w ogóle wspomina transformację pozytywnie?

Czy w naszej opinii transformacja gospodarcza dokonywała się za szybko? Zagraniczni inwestorzy przyjechali, wykupili, zwolnili i zamknęli? Jak ich przyjmowaliśmy? Mieliśmy kompleks prowincjonalności? Jak wspominamy koreańskich inwestorów, a jak francuskich? Naprawdę wystarczyło znać angielski, żeby dostać pracę i podwyżkę w prywatyzowanych przedsiębiorstwach? Dlaczego pracownicy prywatyzowanych przedsiębiorstw źle wspominamy znających języki obce ekspatów zatrudnianych w prywatyzowanych przedsiębiorstwach? Po co pan Konstanty nauczył się naprawiać włoskie maszyny w zakładach Wedla i jak pomogło to przedsiębiorstwu? Co zobaczył dyrektor FSO w japońskiej fabryce? Jak kolorowa pościel przyczyniła się do bankructwa państwowego zakładu?

Co wiemy o polskiej transformacji? Czego nie było widać z Warszawy? Co się działo z prywatyzowanymi fabrykami? Gdzie się podziały archiwa państwowych przedsiębiorstw? Kto zbierał dane o prywatyzowanych zakładach i dlaczego nie Ministerstwo Przekształceń Własnościowych? Dlaczego nie wiemy, co wydarzyło się z niektórymi państwowymi kopalniami czy mleczarniami? Dlaczego część zwalnianych pracowników bunkrowała dokumentacje w swojej piwnicy?

Jak zmienia się nasz stosunek do transformacji gospodarczej? Jak ewoluują nasze oceny? Od czego są zależne? Jak na nie wpływa aktualna sytuacja ekonomiczna? Co zmieniło wejście Polski do Unii Europejskiej? Czy pamięć transformacji może się jeszcze zmienić? Inaczej będą o niej mówić następne pokolenia?

Odpowiedzi szukamy z Joanną Wawrzyniak z Uniwersytetu Warszawskiego w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE). Do posłuchania!

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez ⁠Ministerstwo Nauki⁠ w ramach ⁠Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II⁠. 

Automatyzacja, robotyzacja, sztuczna inteligencja – jak zmieniają rynek pracy? Czy rewolucja technologiczna dokonuje się na naszych oczach? Powinniśmy pytać, nie czy, ale kiedy w pracy zastąpi nas sztuczna inteligencja? Grozi nam bezrobocie technologiczne? Czeka nas obniżka płac? Co to wszystko oznacza dla biznesu? Zmiany dotkną tylko niektóre branże czy całe sektory gospodarki? Znikną firmy, których nie będzie stać na inwestycje w nowe technologię? Jak te zmiany mogą przełożyć się na całą gospodarkę? Czy zamiast przyśpieszyć rozwój gospodarczy, mogą go wyhamować? Spowodują wzrost nierówności? Jaka powinna być rola państwa? Ma być hamulcowym, który pilnuje by przypływ równo podnosił wszystkie łodzie, czy tylko milczącym obserwatorem reagującym na zmiany programami osłonowymi? O to wszystko pytamy ekonomistę Lucasa van der Velde. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗  STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek14-WWW

⏱ CZASÓWKA:

           0:00 Początek

0:39 Rewolucja u bram

7:23 Chleb & kafelki

11:42 Szansa czy zagrożenie?

18:22 Gospodarka.ai 

22:51 Hamulcowy

26:58 Numerek

31:53 Zakończenie

Ile i jakie miejsca pracy może zastąpić AI? A może jedynie wykona za nas te zadania, które są rutynowe, nudne i nieatrakcyjne, zostawiając więcej przestrzeni na rozwój i kreatywność? Czy sztuczna inteligencja "zabierze nam pracę"? Czeka nas "AI rewolucja", czy raczej ewolucja? Co ekonomiści wiedzą o AI i jej potencjalnym wpływie na gospodarkę? Jak w ogóle bada się przyszłość AI? Na nasze pytania odpowiada Jaromir Nosal z Boston College w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Czy odpowiednio zintegrowana sztuczna inteligencja znacząco zwiększy produktywność i pobudzi gospodarkę? Jeśli AI odbierze komuś pracę, czy może jednocześnie stworzyć inną dla tej samej osoby? Jak sztuczna inteligencja może wspierać kluczowe decyzje? Czy wyeliminuje ludzkie błędy, które w innym przypadku mogłyby doprowadzić do katastrofy? Jak bardzo powszechna może się stać AI na świecie i ile czasu potrzeba ma jej globalne wdrożenie i integrację?

Jak modeluje się wpływ sztucznej inteligencji na naszą pracę i PKB? Czy znamy już granice możliwości sztucznej inteligencji, czy dopiero zaczynamy je odkrywać? Czy któreś segmenty lub branże są bardziej podatne na wpływ AI? Jak wzrost produktywności w sektorze AI wpływa na inne sektory gospodarki? Czego jeszcze o AI nie wiemy i jak te ograniczenia w danych wpływają na prognozowanie przyszłości rozwoju sztucznej inteligencji?

Do posłuchania!

🕰️ CZASÓWKA:

0:00 - Intro

0:46 - Czego nie wiemy o sztucznej inteligencji?

5:05 - Algorytmy automatyzowania prac

7:37 - Mierzenie wpływu sztucznej inteligencji

12:27 - Miejsca pracy najbardziej narażone na wpływ AI

16:23 - Co o AI już wiemy?

20:11 - Nowe modele badania wpływu AI na PKB i rynek pracy

32:36 - Źródła danych do badań AI

39:50 - Czas potrzebny na globalne wdrożenie i integrację AI

49:49 - Szanse na pozytywny wpływ AI

57:42 - Liczba odcinka / Outro

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. 

Co decyduje o tym, jak się nam żyje? Czym jest dobrobyt i jak go mierzymy? Czy jakość powietrza i ochrony zdrowia mają znaczenie? Co dobrobyt ma wspólnego z produktywnością? Dlaczego Niemcy są bardziej produktywne od Polski? Czy rządy prawa robią różnicę? Czy podwyżka płacy minimalnej może coś zmienić? Dlaczego bankructw firm powinno być jak najwięcej? Oraz jakie jest najbardziej produktywne miejsce na świecie? O to wszystko pytamy ekonomistę Marka Ignaszaka. Zapraszają: Piotr Żoch & Jakub Bodziony (Kultura Liberalna).

🔗  STRONA ODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek15-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:44 Dobrobyt

5:41 Praworządność

7:55 Menedżerowie

11:04 Nieproduktywni

14:09 Nowy Jork

20:07 Bankrutuj

25:34 Państwo

30:35 Rodzina

35:23 Płace

41:06 Numerek

46:07 Zakończenie

📚 ŹRÓDŁA:

●     Paths and Drivers ofProductivity Growth in Poland – World Bank:https://www.worldbank.org/en/country/poland/publication/productivity

●     What Drives Differences inManagement Practices? – Nicholas Bloom, Erik Brynjolfsson, Lucia Foster, RonJarmin, Megha Patnaik, Itay Saporta-Eksten, John Van Reenen: https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/aer.20170491

●     Reallocation, Firm Turnover,and Efficiency: Selection on Productivity or Profitability? – Lucia Foster,John Haltiwanger, Chad Syverson: https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/aer.98.1.394

●     Reallocation Effects of theMinimum Wage – Christian Dustmann, Attila Lindner, Uta Schönberg, MatthiasUmkehrer, Philipp vom Berge: https://academic.oup.com/qje/article/137/1/267/6355463

●     The Allocation of Talent andU.S. Economic Growth – Chang-Tai Hsieh, Erik Hurst, Charles I. Jones, Peter J.Klenow: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.3982/ECTA11427

Czy wszyscy pracujemy w „globalnej wiosce”? Co nam daje, a co odbiera globalizacja? Czy kraje mogą jeszcze być samowystarczalne? Jak globalizacja wpływa na miejsca pracy? Czy nasza wypłata może zależeć od decyzji po drugiej stronie świata? Odpowiedzi szukamy z Aleksandrą Parteką z Politechniki Gdańskiej w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: PatrycjaMaciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Co składa się na wartość produktu i jak ma się do niej koszt produkcji? Jak globalizacja wpłynęła na ceny i dostępność produktów? Czy warto przenosić nasze fabryki do innychkrajów? Zyski z optymalizacji a koszty społeczne - jak się rozkładają? Czym jest krzywa uśmiechu i gdzie najlepiej się na niej znaleźć? Czy Polska pozostaje w tyle za resztą Europy, czy raczej wysuwa się na czoło? Chcemy, aby zagraniczne firmy zatrudniały naszych pracowników? W jakim stopniu naszą pracę można zastąpić? I które prace, jeśli w ogóle, chcielibyśmy zastąpić? Czy sztuczna inteligencja to wielka rewolucja czy tylko naturalna ewolucja? W których sektorach zatrudnienia występują największe nierówności? Jaka jest rola polityk publicznych w łagodzeniu negatywnych skutków globalizacji i wspieraniu gospodarki? Jak bardzo polska gospodarka jest zintegrowana z globalnymi łańcuchami wartości – czy to tylko handel, czy coś więcej?

Do posłuchania!

🕰️ CZASÓWKA:

00:00 - Intro

00:49 - Czy wszyscypracujemy na globalnym łańcuchu?

08:40 – Co składa się nawartość produktu?

09:56 - Krzywa uśmiechu

11:28 - Gdzie jest Polskana krzywej uśmiechu?

19:30 - Korzyści i kosztyglobalizacji

27:27 - Praca w różnychsektorach

32:31 - W którychbranżach prace są zastępowalne?

35:17 - Historie sukcesów

39:16 - Jak globalizacjamiejsc pracy wpływa na nierówności?

53:28 - Historia ofabryce samochodów

1:01:29 - Liczba odcinka

Montaż, opis i grafika: Maksymilian Nosal

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. 

Czy wydatki rządowe pomagają gospodarce? Jak przekładają się na wzrost gospodarczy? Jak szybko widzimy efekty? Szykowanie się państwa na wojnę rozpędza gospodarkę?Wzrost publicznych wydatków pozwala przezwyciężyć kryzys? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą Piotrem Żochem w tym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Magdalena Smyk-Szymańska & Marcin Bojanowski.

🔗 STRONAODCINKA:

https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek28-WWW

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:31 Napęd

3:08 Kopanie rowów

8:13 Mnożnik

15:53 Zbrojenia

21:32 Finansowanie

29:24 Wojna

37:29 New Deal

43:50 Bohaterka

48:49 Numerek

51:48 Zakończenie

Podatek katastralny – wielki nieobecny polityki mieszkaniowej w Polsce? Jakie nadzieje karmi,  jakie lęki podsyca? Czy jego wprowadzenie to atak na święte prawo właśności? Odpowiedzi szukamy z Adamem Czerniakiem z SGH w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych.Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza, wyborcza.biz) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Co w ogóle wiemy o rynku mieszkaniowym w Polsce? Kto ma mieszkanie na własność, kto je wynajmuje, kto spłaca kredyt mieszkaniowy? Jak liczne są to grupy? Jaką jest średnia wartość nieruchomości w Polsce? Ile osób ma po 5-6 i więcej mieszkań?

Czy majątek mieszkaniowy w Polsce jest nierówno rozłożony? Jak wypadamy na tle innych państw europejskich? Dlaczego najnowsze dane na ten temat pochodzą sprzed 8 lat? Z jakiego powodu Polska jako jedyne państwo UE zrezygnowała z udziału w badaniu nierówności majątkowych? Kto podjął taką decyzję?

Czy system opodatkowania nieruchomości jest w Polsce efektywny? Jakie podatki płacimy od domów i mieszkań? Kto ustala ich wysokość? Od czego ona zależy? Czy powinniśmyzmienić system opodatkowania nieruchomości? Co to jest kataster? Po co nam rejestr wartości nieruchomości? Dlaczego bez niego trudno wprowadzić podatek katastralny? Czy przy jego wprowadzeniu brać pod uwagę powinniśmy wartość rynkową czy wartość czynszową nieruchomości? Jak to robią Francuzi, a jak Irlandczycy? W czym przy katastrze może nam pomóc sztuczna inteligencja?

Czy opodatkowanie trzeciego i każdego kolejnego mieszkania jest w ogóle możliwe? Która to jest ta trzecia nieruchomość? Nasze mieszkanie, to które wynajmujemy czy dom odziedziczony po dziadkach? Ile powinien wynosić podatek katastralny, żeby zbierać z niego tyle samo, co z obowiązującego podatku od nieruchomości? W kogo może rykoszetem uderzyć podatek katastralny? Jak wpłynie na rynek najmu nieruchomości? Ceny nieruchomości rosną szybciej niż nasze dochody?

Do posłuchania!

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:43 Majątek mieszkaniowy w Polsce?

10:32 Ile Polacy mają mieszkań?

15:07 Co to jest kataster?

25:59 Podatek katastralny – za czy przeciw?

33:49 Podatek katastralny od trzeciego mieszkania

41:38 Scenariusze po wprowadzeniu podatku katastralnego

50:40 Sprawiedliwość społeczna

56:52 Zaufanie do państwa

1:05:00 Niedasizm

1:13:53 Podsumowanie: numerek odcinka

ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II. 

Historycznie niskie bezrobocie, rekordowe zatrudnienie – jest tak dobrze, jak pokazują oficjalne statystyki? Możemy ogłaszać koniec bezrobocia w Polsce? Ile zajmuje znalezienie pracy i dlaczego wciąż tak długo? Co się zmieniło na rynku pracy przez ostatnie 30 lat? Odpowiedzi szukamy z prof. Igą Magdą w najnowszym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗  STRONA ODCINKA:

https://grape.org.pl/news/podcast-grape-koniec-bezrobocia-w-polsce

Zmęczeni, przeciążeni, niedospani – czy uczniowie śpią jakoś inaczej? Dłuższy sen robi różnicę? A jeśli tak, to jaką? Przekłada się na wyniki w szkole? Poprawia samopoczucie? Chodzi tylko o długość, czy też o jakość spania? Co zmienia przesunięcie pierwszego dzwonka o godzinę? O to wszystko pytamynaszego gościa Jana Lutyńskiego. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

🔗  STRONA ODCINKA:

https://grape.org.pl/news/podcast-grape-bezsennosc-w-szkole

⏱ CZASÓWKA:

0:00 Początek

0:46 Kto śpi na lekcjach?

2:38 Wersja rodziców

5:33 Pierwszy dzwonek

9:04 25 minut dłużej

13:00 Lekcja pierwsza

14:53 Jak się wyspać?

17:40 Po co nam sen?

21:37 Drzemka

24:51 Number of the day

25:43 Zakończenie

📚 ŹRÓDŁA:

◼︎Raport NationalSleep Fundation: https://www.sleepfoundation.org/wp-content/uploads/2018/10/Highlights_facts_06.pdf

◼︎Changing Times:Findings From the First Longitudinal Study of Later High School Start Times – Kyla Wahistrom: https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/019263650208663302?journalCode=buld

◼︎Later School StartTime Is Associated with Improved Sleep and Daytime Functioning in Adolescents – Julie Boergers, Christopher Gable, Judith Owens: https://journals.lww.com/jrnldbp/Abstract/2014/01000/Later_School_Start_Time_Is_Associated_with.2.aspx

◼︎A’s from Zzzz’s? The CausalEffect of School Start Time on the Academic Achievement of Adolescents – Scott E. Carrell, Teny Maghakian, James E. West: https://pubs.aeaweb.org/doi/pdfplus/10.1257/pol.3.3.62

◼︎Felieton Pierwszy dzwonek – Jan Lutyński:https://grape.org.pl/news/pierwszy-dzwonek

Jak długa droga dzieli ubogich od bogatych? Co pokazują oficjalne statystyki i dlaczego nie pokazują wszystkiego? Jak duże są różnice i z czego wynikają? Prywatyzacja, liberalizacja, deregulacja i globalizacja – czy to one stały za rosnącymi nierównościami? Co zmieniła pandemia i inflacja? Jak wypada Polska na tle innych państw naszego regionu? Odpowiedzi szukamy z ekonomistą prof. Michałem Brzezińskim w podcaście GRAPE | Tłoczone z danych „Prawda o nierównościach w Polsce”. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Marcin Bojanowski.

W tym odcinku Podcastu GRAPE | Tłoczone z danych sprawdzamy, jak zmieniały się nierówności dochodowe i majątkowe w Polsce od 1989 roku. Szukamy głównych przyczyn wzrostu nierówności i pytamy, na ile oficjalne statystyki dobrze odzwierciedlają rzeczywistość. Kto mieści się w 1% procencie najbogatszych?

Omawiamy też skuteczność polityk redystrybucyjnych, takich jak system podatkowy i transfery socjalne, w łagodzeniu nierówności. Sprawdzamy, czy owoce wzrostu gospodarczego po 1989 roku były równo dzielone, a jeśli nie, kto zyskał, a kto stracił?

🔗  STRONA ODCINKA:

https://grape.org.pl/news/podcast-grape-prawda-o-nierownosciach-w-polsce

⏱ CZASÓWKA:

0:00Początek

0:45 Stan nierówności

3:32 Prawda i statystyki

5:45 Na tropie bogaczy

7:28 Jak jest?

10:05 Brak danych

11:36 Inna droga

16:05 Wschód – Zachód

19:51 Terapia szokowa

23:34 Co kto lubi

28:34 500+ pomogło?

30:49 Numerek

33:52 Zakończenie

Podoba Ci się nasz podcast? Będziemy wdzięczni za zostawienie oceny i komentarza! Dziękujemy!