Đức Phật Gotama, nói về phán xét, từng khuyên học trò mình: “Này Ananda, chớ có làm người đo lường (phán xét) các hạng người. Chớ có làm sự đo lường các hạng người. Tự đào hố chôn mình là người đi làm sự đo lường các hạng người” (Kinh Migasala, Tăng Chi Bộ IV).

Thiện là nền tảng của hoà bình và hạnh phúc. Có tôn giáo hay không tôn giáo, thiện tính vẫn luôn là yếu tố quyết định nhân phẩm một con người. Triết gia Kant còn xem thiện là một mệnh lệnh tuyệt đối. Với ông, một người muốn tốt đẹp cho tự thân và xã hội, người ấy không thể không hành động dựa trên lương tâm.

Tham là nguyên nhân của đau khổ. Ở mức độ cá nhân, tham sẽ làm con người mất nhân tính, thiếu sáng suốt và cuồng loạn trong các dục. Ở mức độ tập thể, tham sẽ kích hoạt những bất thiện trong xã hội. Hành động bạo lực, lời nói gian ác và suy nghĩ tổn hại sẽ tăng trưởng. Kết quả, cá nhân lo sợ, xã hội bất an, chiến tranh xảy ra, thiên tai lên tiếng và dịch bệnh kéo về. Sự sống của con người trên hành tinh xanh lúc này thay đổi lớn. Người chết trên quy mô lớn sẽ xảy ra.

Thành công không bao giờ chỉ có một. Thành công nào có hạnh phúc và thành công nào có kết nối với chính mình đều là thành công. Mức độ hạnh phúc và chiều sâu kết nối sẽ cho chúng ta biết, mà không phải ai khác, chúng ta có thực sự thành công hay không trong chính cuộc đời mình.

Khi bước những bước chân yên lặng trong rừng, chúng ta có cảm giác rất bình an và thư giản. Cái thế giới trật tự phi trật tự của rừng làm tâm trí chúng ta có giải thoát. Lo âu, căng thẳng hay cô đơn biến mất hoặc còn rất ít. Những kết nối với sự sống sinh động dần phục hồi. Chúng ta biết mình không chỉ là mình nữa. Mình và rừng (thiên nhiên) có nhau, không thể tách rời được. Rừng là thầy thuốc, là mẹ hiền và là tình yêu lớn. Rừng có thể trị liệu và chữa lành những thương đau thân xác và tâm hồn. Rừng cho chúng ta Phytoncides (tinh dầu gỗ), giúp tăng cường hệ thống miễn dịch. Rừng cho chúng ta Tecpen (rừng thông), giúp làm giảm stress và dịu các chứng viêm. Không khí tĩnh lặng của rừng giúp ổn định hệ thần kinh. Hít thở không khí trong rừng còn làm giảm mức Cortisol và β-pinen, giúp cải thiện giấc ngủ và giảm trầm cảm.

Một lúc nào đó, anh chị em thử ngồi thật yên. Ngồi thở và thư giản. Không mục đích và không kế hoạch gì hết. Chỉ thở có ý thức và nghe sự tĩnh lặng của tâm trí và sự sống. Thở thật tự do và cảm nhận cũng thật tự do cái rung động tĩnh lặng trong từng tế bào sống. Thở, cảm nhận tĩnh lặng và để cho tâm trí cũng như thân xác được nghỉ ngơi và tĩnh lặng như chính nó. Tôi và của tôi không có gì quan trọng nữa. Người và của người cũng không có gì bận tâm nữa. Chỉ thở, tĩnh lặng và thênh thang.

Rồi một ngày nào đó, chúng ta cũng sẽ hiểu ra “Cái này có thì cái kia có; Cái này không thì cái kia không; Cái này sanh thì cái kia sanh; Cái này diệt thì cái kia diệt.”[1] Chúng ta sẽ thấy được nhân duyên gặp gỡ, nhân duyên chia ly, nhân duyên hiện hữu, nhân duyên thành công, nhân duyên hạnh phúc, nhân duyên khổ đau và cả nhân duyên giác ngộ. Mọi thứ từ tự thân cho đến ngoại giới, từ cảm xúc cho đến hành động, không có gì đơn độc diễn ra và duy nhất tồn tại. Mọi thứ diễn ra theo nhân đã gieo, duyên đang nhận và quả đến thời. Mọi thứ thật vừa đủ để có mọi thứ. Không một ý chí chủ quan nào, dù là Phật hay Thượng đế, có thể làm mọi thứ biến đổi nếu chưa đủ nhân duyên.

Buổi sáng thức dậy thấy mình còn thở, hạnh phúc quá. Còn thở có nghĩa là còn sống, còn có thể ý thức về chính mình, gia đình, người thân, quê hương và muôn loại. Thở là tín hiệu của sự sống. Con người hiện hữu trên cuộc đời này, có gì quan trọng hơn được sống! Tài sản, sắc đẹp, danh thơm và quyền thế... đâu có ở cùng với người chết. Những cái đó con người phấn đấu một đời để có được đều vô nghĩa nếu họ không còn sống. Sống mới quan trọng.

Từ khi biết tự nhận thức, ta thấy ta và người quanh ta có rất nhiều nỗi sợ trong đời. Sợ đi với khổ. Sợ nghèo, sợ bệnh, sợ già, sợ chết, sợ cô đơn, sợ không được tôn trọng, sợ không đủ quyền, sợ kém thanh danh, sợ trộm cướp, sợ tai nạn, sợ mọi thứ thay đổi không kiểm soát được… Sợ và rất nhiều nỗi sợ bao quanh kiếp sống.

Thông thường, anh chị em ít để ý đến sự im lặng. Nhiều anh chị em còn có thể sợ hãi trong thế giới im lặng. Thật ra, khi mình chủ động im lặng được, mình bắt đầu thấy im lặng là điều kỳ diệu của sự sống. Mình không chỉ thưởng thức được im lặng mà còn để cho im lặng trị liệu xác thân và tâm thức mình.