W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Piotrem Szymczakiem o jednej z największych tajemnic naszego Wszechświata: jak to możliwe, że z banalnie prostych reguł wyłaniają się tak niesamowicie złożone zjawiska?

Co więcej, obserwujemy to właściwie wszędzie - od atomów, poprzez układy biologiczne, aż po kosmologię. W dzisiejszym odcinku rozmawiamy o automatach komórkowych, chaosie, emergencji, roli obserwatora, samoorganizacji, a także o sztucznej inteligencji.

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.

Moim dzisiejszym gościem jest fizyk teoretyk, prof. Michał Matuszewski, z którym rozmawiamy o tym, jak fizyka kwantowa i układy neuromorficzne zmienić AI. 

Sztuczna inteligencja niewątpliwie wkroczyła w nasze życie i obecnie stanowi jeden z najważniejszych tematów - zarówno technologicznych, jak i społecznych. Od strony technologicznej, obecne architektury sprzętowe mierzą się jednak z poważnymi problemami, których rozwiązanie jest niezwykle trudne. Jednym ze sposobów na ominięcie tych barier mogą być badania nad tak zwanymi układami neuromorficznymi. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać właśnie na ten temat z profesorem Michałem Matuszewskim. Rozmawiamy o tym, jak technologie oparte na świetle mogą posłużyć do zbudowania sieci neuronowych i na jakim etapie rozwoju obecnie się znajdują. Poruszamy także wątki dotyczące samej natury inteligencji i tego, czy ma ona charakter czysto obliczeniowy.

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. dr hab. Martą Wrzosek - wybitną mykolożką, pracującą na Wydziale Biologii oraz w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego.

Myślę, że grzyby to naprawdę fascynujące organizmy. Pomimo że stanowią jedną z największych i najbardziej zróżnicowanych grup organizmów na Ziemi, okazuje się, że wciąż wiemy o nich zaskakująco mało. Dlatego w dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać właśnie na ich temat z prof. Martą Wrzosek - mykolożką związaną z Wydziałem Biologii oraz Ogrodem Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego, a także popularyzatorką nauki. Rozmawiamy o mechanizmach działania i złożoności grzybni, koncepcji "internetu lasu" i tym, czy broni się ona naukowo, a także o tym, czy grzyby można uznawać za inteligentne.

Rozdziały:

W tym odcinku moim gościem jest prof. Mateusz Hohol - kognitywista, autor książki "Umysł matematyczny" i dyrektor Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ. Myślę, że można pokusić się o stwierdzenie, że rozwój matematyki jest jednym z najważniejszych filarów naszego postępu technologicznego, a co za tym idzie - społecznego. Pojawia się tutaj oczywiste pytanie: jak to się dzieje, że nasze mózgi zdolne są do uprawiania matematyki? Jest to fascynujące nie tylko samo w sobie, ale również dlatego, że edukacja matematyczna bardzo silnie koreluje z dobrostanem społecznym i indywidualnym. W dzisiejszym odcinku rozmawiamy o tym, czym w ogóle jest matematyka z perspektywy naszego umysłu. Zgłębiamy korelaty neuronalne, analizujemy wpływ sztucznej inteligencji, a także rozkładamy na czynniki pierwsze zjawisko lęku przed matematyką, odpowiadając na pytanie, dlaczego walka z nim jest tak kluczowa.

W tym odcinku moim gościem jest dr hab. Michał Eckstein - fizyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przyznam, że dla mnie koncepcje determinizmu i losowości zawsze były niesamowicie ciekawe. Pomijając już nawet sam problem wolnej woli, to pytanie, czy wszystko zawsze ma swoją przyczynę, czy jednak na jakimś fundamentalnym poziomie ujawnia się losowość, zawsze wydawało mi się fascynujące w kontekście zrozumienia naszego świata. Oczywiście mechanika kwantowa rzuca całkowicie nowe światło na ten problem, dlatego w dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na ten temat z dr. hab. Michałem Ecksteinem - fizykiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozmawiamy właśnie o losowości zarówno na poziomie makro, jak i kwantowym, determinizmie, ale także o chaosie, problemie pomiaru, twierdzeniu Bella, a także o wolnej woli.

W tym odcinku moim gościem jest prof. Julian Sienkiewicz - fizyk z Politechniki Warszawskiej, badacz układów złożonych oraz dynamiki społecznej.

Myślę, że wszyscy zdajemy sobie sprawę, że rządzą nami wpływy, których do końca nie rozumiemy. Mam tu na myśli algorytmy mediów społecznościowych, presję grupy, nasze niewidoczne powiązania sieciowe, czy wreszcie szersze normy kulturowe i prawo. Pojawia się tutaj pytanie: jak te siły działają na całe społeczności i czy mamy dobre narzędzia, żeby to trafnie opisywać?

W tym odcinku moim gościem jest prof. Tomasz Bulik - astrofizyk oraz dyrektor Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Obraz czasoprzestrzeni wyłaniający się z ogólnej teorii względności jest niewątpliwie jednym z najważniejszych kroków w historii nauki. Okazało się, że o czasie i przestrzeni możemy myśleć jako o jednym bycie, który dodatkowo ulega odkształceniom. Jednak zrozumienie tego, czym jest czasoprzestrzeń, wciąż stanowi ogromne wyzwanie naukowe, jako że nadal nie potrafimy połączyć mechaniki kwantowej z teorią Einsteina. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z prof. Tomaszem Bulikiem, astrofizykiem oraz dyrektorem Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmawiamy właśnie o czasoprzestrzeni, falach grawitacyjnych, a także eksperymentach, które mogą pomóc w lepszym zrozumieniu jej natury.

Moim dzisiejszym gościem jest prof. Paweł Holas, lekarz psychiatra, profesor na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, certyfikowany terapeuta poznawczo-behawioralny oraz uznany ekspert mindfulness.

Pomimo, że wiemy coraz więcej o fizycznym działaniu naszego mózgu, wciąż nie potrafimy odpowiedzieć na absolutnie fundamentalne pytanie: dlaczego z tej plątaniny neuronów w ogóle wyłania się jakiekolwiek świadome doświadczenie? To natomiast rodzi kolejny problem: czy umysł można badać tylko od zewnątrz, czy także od środka? A jeśli tak, to jakie wnioski można wyciągnąć na temat jego natury? W dzisiejszym odcinku rozmawiamy o tym, czym z naukowego punktu widzenia jest (i czym nie jest) medytacja i mindfulness, poczuciu "ja",  terapii poznawczo-behawioralnej a także psychodelikach. 

Rozdziały:

W tym odcinku moim gościem jest prof. Dawid Kielak - wybitny matematyk z Oksfordu i laureat prestiżowej Nagrody Whiteheada. Matematyka niewątpliwie stanowi nasze najważniejsze narzędzie do opisywania Wszechświata. Jednak czy to oznacza, że Wszechświat jest matematyczny i czym tak właściwie jest matematyka?

W tym odcinku moim gościem jest prof. Daniel Wójcik - fizyk, neuroinformatyk i neurobiolog z Instytutu Nenckiego. Myślę, że żyjemy w czasach, w których wszystko staje się danymi, a naukę zdominował paradygmat przetwarzania informacji. Nie inaczej jest z najbardziej skomplikowanym znanym nam narządem we Wszechświecie, czyli ludzkim mózgiem. Próby jego modelowania rodzą jednak fascynujące pytanie: czy nasz umysł to po prostu bardzo złożony algorytm? Z profesorem Wójcikiem rozmawiamy o obliczeniowym podejściu do zrozumienia ludzkiego układu nerwowego, zjawisku emergencji, a także o tym, czego uczy nas sztuczna inteligencja. Na co dzień profesor łączy rygor matematyki i fizyki z biologią, tworząc cyfrowe modele mózgu i badając przepływ informacji w sieciach neuronowych.

-------

Prof. Daniel Wójcik - fizyk, neuroinformatyk oraz neurobiolog. Na co dzień kieruje Pracownią Neuroinformatyki w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN. W swojej pracy badawczej łączy rygor matematyki i fizyki z biologią, tworząc obliczeniowe modele mózgu i badając przepływ informacji w sieciach neuronowych.

-------

Rozdziały: