To Bardziej Skomplikowane

Czy demokracja lub ogólnie wybór społeczny może być bardziej sprawiedliwy? Myślę, że wielu z nas nie zastanawia się nad tym i wychodzi z założenia, że po prostu idziemy głosować, głosy są liczone, a na tej podstawie dokonywany jest wybór. Jednak pojawia się pytanie – jak dokładnie liczone są te głosy? Okazuje się, że można opracować metody uznawane za lepsze lub bardziej sprawiedliwe niż te, które są obecnie stosowane. Ale na czym polegają te metody i co to oznacza, że są lepsze i bardziej sprawiedliwe? O tym miałem przyjemność porozmawiać w tym odcinku podcastu z Piotrem Skowronem.

Linki:

Rozdziały:

00:00 Wstęp

Myślę, że do wartości i siły matematyki nikogo nie trzeba przekonywać. Każdy zdaje sobie sprawę, że ta dziedzina stanowi fundament współczesnej technologii, odkryć naukowych i jest nieodłączną częścią naszego zrozumienia świata. Jednak sądzę, że nie każdy może zdawać sobie sprawę, że mówiąc o matematyce, często mamy na myśli modele matematyczne – czyli to, jak za pomocą matematyki możemy opisywać różne zjawiska, czy to fizyczne, biologiczne, czy inżynieryjne. I właśnie o tym, co można powiedzieć o takich modelach matematycznych oraz jaki jest ich związek z naszym światem, miałem przyjemność porozmawiać z prof. Jackiem Banasiakiem.

Temat zmian klimatu jest w naszych czasach dosyć kontrowersyjny, przede wszystkim dlatego, że mamy tu do czynienia nie tylko z kwestiami samej wiedzy naukowej o klimacie, ale także w ogromnej mierze z polityką i różnymi poglądami na to, co powinniśmy z tą wiedzą zrobić. Najczęściej to właśnie polityka wokół tego tematu — z wielu, w dużej mierze zrozumiałych względów — dzieli ludzi i sprawia, że trudno jest przyjąć jakąś w miarę racjonalną postawę. Dlatego w dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z prof. Anitą Bokwą zarówno o naukowej wiedzy, jaką posiadamy na temat zmian klimatu, jak i o kwestiach społecznych związanych z tym zagadnieniem.

Rozdziały:

Znajdziesz mnie także na Instagramie: https://www.instagram.com/to.bardziej.skomplikowane/

Wiele osób martwi się, że porzucając koncepcję wolnej woli, tracimy istotny aspekt naszego człowieczeństwa, co może prowadzić do negatywnych zmian społecznych, nihilizmu, amoralnych zachowań, a także problemów w postrzeganiu nie tylko innych ludzi, ale i nas samych. Czy można nadać sens naszemu życiu, jeśli naprawdę zaakceptujemy, że nie mamy wolnej woli? 

Myślę, że każdy z nas od czasu do czasu zastanawia się: skąd się to wszystko wzięło? Jako ludzie ewidentnie mamy potrzebę wyjaśnienia naszego istnienia, bo przez tysiące lat powstało tysiące opowieści na ten temat. Współcześnie jedną z takich historii pomaga nam opowiedzieć nauka, gdzie mamy do czynienia już nie tylko z wyobraźnią ludzką, ale wyobraźnią wspartą eksperymentalnymi dowodami. Oczywiście w tak opowiedzianej historii dalej są luki. I właśnie o tym, co obecnie wiemy o powstaniu wszechświata, a gdzie zaczynają się hipotezy, miałem przyjemność porozmawiać z prof. Krzysztofem Turzyńskim.

Znajdziesz mnie także na Instagramie: https://www.instagram.com/to.bardziej.skomplikowane/

Wszyscy wiemy, że geny mają ogromny wpływ na to, kim jesteśmy. Ale jak istotny jest ten wpływ? Aby to zrozumieć, musimy najpierw dowiedzieć się, jak działa genetyka. Okazuje się, że jest to znacznie bardziej skomplikowane, niż wydawało się naukowcom na początku, kiedy dokonywano pierwszych odkryć w tej dziedzinie.

Rozmawiamy o tym, jak na przestrzeni lat zmieniało się myślenie o genetyce, jakie znaczenie ma środowisko, jaką rolę odgrywa przypadek oraz o najnowszych badaniach, które rzucają nowe światło na ten niezwykle złożony temat.

Znajdziesz mnie także na Instagramie: https://www.instagram.com/to.bardziej.skomplikowane/

Nasz świat jest skomplikowany. Myślę, że każdy to wie i czuje. Jest on jednak złożony nie tylko sam w sobie – dochodzi tu również, na pierwszy rzut oka oczywista, obserwacja, że tylko my, ludzie, osiągnęliśmy taki poziom inteligencji i ciekawości, że możemy go w ogóle badać. To oznacza, że mamy nie tylko wyzwanie związane ze złożonością świata, ale również jesteśmy zmuszeni badać go przez pryzmat organizmów, jakimi jesteśmy. Takiemu procesowi, który nazywamy nauką, siłą rzeczy muszą towarzyszyć pewne problemy. I właśnie o tych problemach oraz samej złożoności nauki miałem przyjemność porozmawiać z Łukaszem Lamżą.

Ludzie od tysięcy lat zastanawiają się, z czego tak naprawdę zbudowana jest nasza rzeczywistość. Dokonania naukowe pozwoliły nam uchylić rąbka tej tajemnicy, i okazało się, że świat w małych skalach jest nie tylko bardzo dziwny, ale i sprzeczny z naszymi codziennymi intuicjami. Jednak to nie oznacza, że nie możemy go badać. O tym, jak go badać i co obecnie wiemy na temat natury naszej rzeczywistości, miałem przyjemność porozmawiać z Pawłem Maleckim.

Znajdziesz mnie także na Instagramie: https://www.instagram.com/to.bardziej.skomplikowane/

Czy zwierzęta są świadome? A jeżeli tak, to jakie to niesie ze sobą implikacje? W dzisiejszym odcinku rozmawiam z Łukaszem Kwiatkiem o tym, czym jest świadomość, co nauka może powiedzieć o świadomości zwierząt, gdzie się znajduje granica tej świadomości (czy np. owady mogą być świadome). Omawiamy samoświadomość, etyczne implikacje wynikające z naszego podejścia do świadomości zwierząt, możliwość odczuwania przez rośliny, tempo poznawcze, a także wiele innych zagadnień.

Linki:

W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność i zaszczyt porozmawiać z prof. Wojciechem Glacem o neurobiologii podejmowania decyzji. Poruszyliśmy takie tematy jak rola kory czołowej i przedczołowej, rola układu limbicznego, interakcje między tymi układami, rola dopaminy, wpływ losowości na funkcjonowanie mózgu, rola pamięci, czym jest poczucie wewnętrznego "ja", a także jeden z moich ulubionych tematów – problem wolnej woli.

----------

Wojciech Glac jest neurobiologiem na Uniwersytecie Gdańskim, gdzie pełni funkcję profesora w Pracowni Neurobiologii Katedry Fizjologii Zwierząt i Człowieka. Od lat z pasją popularyzuje wiedzę o mózgu. Jest organizatorem Dni Mózgu w Trójmieście, wydarzenia, które od dekady przyciąga miłośników nauki i neurobiologii, a jego wysiłki włożone w popularyzację wiedzy są szeroko doceniane, czego dowodem jest prestiżowa nagroda Popularyzator Nauki w kategorii Naukowiec. Jest autorem licznych publikacji dotyczących mózgu, a w internecie można znaleźć wiele jego wykładów i wywiadów, w których w przystępny sposób opowiada o fascynujących zagadnieniach związanych z funkcjonowaniem naszego mózgu.

----------

Rozdziały:

----------

Linki:

Wojciech Glac:

YouTube: https://www.youtube.com/@WojciechGlac

Profil UG: https://old.biology.ug.edu.pl/pracownik/877/wojciech_glac

To Bardziej Skomplikowane:

YouTube: https://www.youtube.com/@ToBardziejSkomplikowane

Instagram: https://www.instagram.com/to.bardziej.skomplikowane/