TỪ ĐIỂN LỊCH SỬ

By Từ điển lịch sửNews

TỪ ĐIỂN LỊCH SỬ episodes

July 25, 2023 Nga-Ukraine: Vì đâu 2 nước anh em, những người đồng bào chĩa súng vào nhau?
Trong bài phát biểu trực tiếp trên truyền hình ngày 21/2, Tổng thống Putin cho hay, Ukraine “không chỉ là một quốc gia láng giềng đối với chúng tôi. Đó là một phần không thể tách rời của lịch sử, văn hóa và không gian tâm linh của chính chúng tôi.
Đây là những người đồng đội, những người thân yêu nhất của chúng tôi - không chỉ là đồng nghiệp, bạn bè và những người đã từng phục vụ cùng nhau, mà còn là những người thân, những người gắn bó máu thịt, gắn bó gia đình”.
Nhìn vào quan hệ Nga - Ukraine, có thể chia lịch sử làm 3 giai đoạn. Có thể thấy rằng quan hệ này luôn phức tạp mà yếu tố chủ yếu đằng sau chính là vấn đề bản sắc và chủ nghĩa dân tộc.
12 min
July 25, 2023 5 đế chế hùng mạnh nhất trong lịch sử loài người
Đế chế Ba Tư được Cyrus Đại đế thành lập vào khoảng năm 550 trước Công nguyên. Vị vua này có tước hiệu Vua của các Vua (Shahanshah). Mặc dù Đế chế Ba Tư có kết thúc bi thảm trong tay Alexander Đại đế vào năm 330 trước Công nguyên, đế chế này vẫn để lại di sản dài lâu cho sự phát triển sau này của các nền văn minh thế giới và các đế chế tương lai. Đế chế Ba Tư là một đế chế chủ chốt trong lịch sử loài người, bởi lẽ đây là đế chế thực sự đầu tiên – nó đã đặt ra các chuẩn mực về thế nào là đế chế cho các đế chế tương lai.
Đế chế Ba Tư nói trên tồn tại vào một thời điểm độc nhất vô nhị trong lịch sử, khi phần lớn thế giới văn minh có người sinh sống đều tập trung ở Trung Đông hoặc gần Trung Đông. Kết quả là, Đế chế Ba Tư khi thống trị hầu hết Trung Đông thời điểm đó thì cũng đồng thời cai trị một tỷ lệ dân số thế giới lớn hơn bất cứ đế chế nào khác trong lịch sử. Cụ thể, vào năm 480 trước Công nguyên, đế chế này có dân số xấp xỉ 49,4 triệu người, bằng 44% dân số toàn thế giới lúc đó.
Đế chế Ba Tư là đế chế đầu tiên kết nối nhiều khu vực trên thế giới, bao gồm Trung Đông, Bắc Phi, Trung Á, Ấn Độ, châu u và vùng Địa Trung Hải. Đế chế này đã khơi mào cho khái niệm đế chế ở những nơi như Hy Lạp và Ấn Độ.
10 min
July 25, 2023 Vì sao Trung Quốc không thể là siêu cường lãnh đạo thế giới? Có phải do lời nguyền địa lý?
Một mặt, đất đai của nó đã cho phép đất nước phát triển lên gần 1,4 tỷ người, nhưng mặt khác, nó không thực sự có nhiều bảo vệ địa lý. Sự khởi đầu của những gì hầu hết mọi người gọi là lịch sử Trung Quốc thường bắt đầu với nền văn minh sông Hoàng Hà và có một lý do chính đáng tại sao thuộc địa này trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới - vùng đồng bằng ngập sông Hoàng Hà là một trong những vùng đất nông nghiệp tốt nhất trên thế giới. Trên thực tế, toàn bộ miền đông Trung Quốc hoàn toàn phù hợp với nông nghiệp.
Nó đã và vẫn rất cần thiết cho sự thành công của đất nước. Ngoài ra, khu vực này đủ nóng và ẩm để nông dân thực hành những gì được gọi là cắt đôi. Một khi vụ lúa chính được trồng vào tháng 6 và tháng 7, một vụ mùa kém năng suất khác có thể được trồng cho vụ mùa tháng 10. Điều này làm tăng sản lượng gạo khoảng 25%, có nghĩa là Trung Quốc có thể sản xuất nhiều lương thực hơn bằng cách sử dụng cùng một diện tích đất. Châu u chủ yếu phụ thuộc vào lúa mì để nuôi sống dân số chỉ sản xuất 4 triệu calo thực phẩm trên mỗi mẫu đất nông nghiệp. Mặt khác, gạo tạo ra 11 triệu calo mỗi mẫu Anh. Nhưng Trung Quốc có những thách thức về địa lý. Ở phía nam, nó giáp với ba quốc gia: Việt Nam, Lào và Myanmar
13 min
July 25, 2023 Lịch sử đầy chông gai của Ukraine kể từ khi tách khỏi Liên Xô năm 1991
Nhà nước Ukraine độc lập (tách ra từ Liên Xô) mới tồn tại 3 thập kỷ. Trong quãng thời gian không phải là dài đó, Ukraine đã trải qua rất nhiều chông gai, biến cố, với diễn biến mới nhất là cuộc xung đột với Nga.
Hơn 1 năm qua Nga tiến hành “chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Ukraine. Đây cũng là “Ngày Độc lập” của Ukraine.
Ukraine và các nước phương Tây hậu thuẫn họ cho rằng Nga đang thực hiện một cuộc chiến xâm lược vô cớ với mục đích thâu tóm đất đai và xóa bỏ bản sắc dân tộc Ukraine.
6 min
July 25, 2023 Những 'tử địa' bí ẩn ở Trung Quốc khiến nhiều người một đi không trở lại
Đỉnh núi của núi Côn Lôn thẳng đứng, hùng vĩ tráng lệ, là núi Thần của Trung Quốc cổ đại, được cho là vùng đất mà thần tiên sinh sống, chứa đầy màu sắc thần bí. Những câu chuyện cổ lưu truyền như: “Hằng Nga chạy vào cung trăng”, “Mục Thiên Tử truyện”, “Tây Du Ký”… đều có những tình tiết liên quan đến núi Côn Lôn.
Vật đổi sao dời, đến thời đại khoa học công nghệ phát triển, núi Côn Lôn vẫn là một trong những vùng đất bí ẩn nhất Trung Quốc. Mà bí ẩn nhất trong số những bí ẩn phải kể đến “Thung lũng chết” nằm trên núi Côn Lôn được mọi người xem là cấm địa.
8 min
July 25, 2023 3 vị vua độc ác nhất lịch sử Trung Quốc có những hành động tàn bạo cỡ nào?
Theo sử sách ghi chép, Võ Tắc Thiên ban đầu chỉ là thê thiếp của vua Đường Cao Tông. Đến năm 654, khi Võ Tắc Thiên hạ sinh một bé gái là công chúa An Định.
Tuy nhiên, sau khi Vương hoàng hậu ghé thăm thì công chúa An Định bỗng dưng chết yểu khiến vua Đường Cao Tông vô cùng tức giận và kết tội Vương hoàng hậu đã giết An Định công chúa vì ghen tức với Võ Tắc Thiên.
Trước sự oan ức mà Đường Cao Tông đã đưa ra, Vương hoàng hậu luôn tìm cách trả thù Võ Tắc Thiên. Điển hình là Vương hoàng hậu đã sai người yểm bùa hãm hại Võ Tắc Thiên nhưng đã phát hiện nên bị nhà vua phế truất và đầy vào lãnh cung chịu tội.
Theo người đời sau kể lại thì Võ Tắc Thiên đã ra lệnh cho chặt tứ chi của Vương hoàng hậu và Tiêu Thục Phi, sau đó ngâm họ trong thùng rượu lớn cho tới chết. Các cung nữ biết chuyện thậm chí còn bị Võ Tắc Thiên cắt lưỡi để không thể nói ra bí mật động trời ấy.
6 min
July 25, 2023 Tỉnh nào ở Việt Nam có tới 17 trạng nguyên, 674 đại khoa?
Từ khoa thi Hán học đầu tiên (1075) đến khoa thi cuối cùng (1919) các triều đại lấy đỗ đại khoa chừng 2000 người thì Bắc Ninh đỗ 674 người, chiếm khoảng 1/3 số lượng cả nước. Số thi đỗ Trạng nguyên là 47 người thì Bắc Ninh có 17 người, cũng chiếm khoảng 1/3 cả nước. Người đỗ khoa thi tuyển đầu tiên năm Ất Mão (1075) niên hiệu Thái Ninh nhà Lý là Lê Văn Thịnh, người Đông Cứu (Gia Bình). Lê Văn Thịnh là thầy dạy vua Lý Nhân Tông, có công thương lượng đòi lại châu Quảng Nguyên và được phong đến chức Thái sư. Sau này các học giả phong kiến tôn vinh ông là “Trạng nguyên khai khoa” của cả nước. Ngạn ngữ dân gian có câu ca ngợi truyền thống khoa bảng Bắc Ninh: “Một giỏ sinh đồ, một bồ ông Cống, một đống Trạng nguyên, một thuyền Tiến sĩ, một bị Thám hoa, một nhà Bảng nhãn”.

6 min
July 25, 2023 Mỹ - Trung Quốc: Quân đội nước nào mạnh hơn?
Một tướng lĩnh cấp cao của Mỹ từng gọi Trung Quốc là “mối đe dọa đang tăng nhịp độ trong thập kỷ tới” và Washington đang tăng sự ủng hộ đối với Đài Loan trong lúc mà hòn đảo này đối mặt với sức ép chính trị và quân sự ngày càng tăng từ Bắc Kinh. Trong khi đó, giới phân tích cảnh báo rằng Biển Đông có thể là điểm bùng phát cho cuộc xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc.
Vậy hiện nay, quân lực của Mỹ và Trung Quốc đang ở mức nào, xét cả về nhân lực, chiêu tiêu quốc phòng, sức mạnh trên đất liền, biển và trên không?
8 min
July 25, 2023 Tại sao người Trung Quốc từ thần tượng Mỹ lại chuyển sang ghét Mỹ?
vào cuối những năm 1990, nghe các chương trình phát sóng ngắn của Đài Tiếng nói Hoa Kỳ, trau dồi tiếng Anh trong khi cập nhật tin tức Mỹ và thế giới.
Đó là một thời gian ly kỳ. Trung Quốc đang trỗi dậy từ chủ nghĩa biệt lập và nghèo đói, và khi nhìn về tương lai, chúng tôi đã nghiên cứu nền dân chủ, kinh tế thị trường, bình đẳng và những lý tưởng khác khiến nước Mỹ trở nên vĩ đại. Không thể áp dụng tất cả một cách thực tế vì điều kiện của Trung Quốc, nhưng cuộc sống đã thay đổi khi điều chỉnh lại nền kinh tế của mình theo bản thiết kế của Mỹ.
Nhiều thập kỷ trước đó, một học giả có tư tưởng cải cách nói rằng ngay cả mặt trăng ở Mỹ cũng tròn hơn ở Trung Quốc.
Nhưng sau nhiều năm theo dõi các cuộc chiến của Mỹ ở nước ngoài, các chính sách kinh tế liều lĩnh và tình trạng đảng phái phá hoại – đỉnh điểm là cuộc tấn công đáng hổ thẹn vào Điện Capitol của Mỹ năm ngoái – hầu như không thể nhận ra ngọn hải đăng sáng chói đó nữa.
6 min
July 25, 2023 Vì sao Trung Quốc không thâu tóm được Đài Loan năm 1950?
Đảo Đài Loan có diện tích hơn 35.000 cây số vuông, xếp thứ 28 về diện tích trong các hải đảo thế giới. Khoảng cách từ Đài Loan vào Đại lục Trung Quốc, chỗ gần nhất là 130 km. Năm 1948, tổng số nhân khẩu Đài Loan có 6 triệu người. Đến cuối năm 1949, hòn đảo này nhận thêm 1,3 triệu người. Trong số đó có đến 60 vạn là bộ đội của Tưởng.
60 vạn quân đồn trú trên một hòn đảo như Đài Loan là khá nhiều nếu nói về mật độ. Tuy nhiên, so sánh với lực lượng Quân giải phóng của Đại lục thì mới chỉ bằng 1/10 vì lúc này lực lượng của Đại lục đã lên tới 5,5 triệu quân. Trong không khí thắng lợi dồn dập, Mao Trạch Đông đã sớm ra lệnh cho Quân giải phóng chuẩn bị kế hoạch đổ bộ lên Đài Loan tiêu diệt căn cứ cuối cùng của Tưởng Giới Thạch.
6 min

About TỪ ĐIỂN LỊCH SỬ

From the publisher's feed

TỪ ĐIỂN LỊCH SỬ là kênh tin tức tổng hợp về lĩnh vực lịch sử Việt Nam và thế giới. Hãy cùng chúng tôi khám phá những bí ẩn lớn nhất lịch sử nhân loại từ thời cổ đại đến hiện đại; đến những câu chuyện huyền thoại về thế giới tâm linh chưa thể lý giải.