Tên tuổi Lê Quý Đôn (1726-1784) để lại cho hậu thế không chỉ ở khoa cử ghi danh với vị trí tam nguyên bảng nhãn khoa thi năm Nhâm Thân 1752 (không có trạng nguyên). Theo Việt Nam nhân vật chí vựng biên, sự thông minh, trí nhớ siêu phàm của ông, ngoài thiên tư ra, còn phần nhiều liên quan thói quen đọc sách. Mới 5 tuổi, Lê Quý Đôn đã biết đọc sách; 12 tuổi học hết Kinh, Truyện, Tử, Sử, đều thông suốt, làm văn đã nhanh lại hay. Trước khi ông được ghi danh bảng vàng, Lịch đại danh hiền phổ dẫn lời cha Lê Quý Đôn cho hay trong nhà, sách cũng tạm đủ. Ông nghè tương lai đọc hết sạch, duy có cuốn Trinh Quán chính yếu là trong nhà không có. Thế mới thấy sức đọc của chàng trai đất Diên Hà tốt đến thế nào. Mà cũng bởi sự ham học, ham đọc ấy, sau này, ông trở thành tài năng hiếm thấy. Khi Lê Quý Đôn đã đỗ đạt, làm quan lớn "mà không khi nào tay rời quyển sách". Cũng vì thế mà kiến thức của ông uyên thâm, hiểu biết sâu rộng, ngòi bút lại như bay, múa, để lại nhiều tác phẩm nổi tiếng cho đời. Lê Quý Đôn còn được biết đến là người có trí nhớ tốt, như Lịch đại danh hiền phổ đã nhận xét là "thông minh lạ thường, lớn lên đi học, nội sách vở gì, ông đã xem một lần là không quên".