.TXT [Max Cegielski]

I wanna party with Elżbieta Jaworowicz. Autobusem do Zbąszynka. Kalendarz pyleń. Żyj tak, żeby żyłka pękła. Ale to nieprawda. Prześpij się z tym. Bolesław Chromry odwiedza Maxa Cegielskiego, żeby porozmawiać o swojej nowej książce. O czym to .TXT? Zaczynamy od literatury wizualnej, do której wrócił jak bumerang - ale nie jak boomer. Co się zmieniło w jego życiu? Czy będzie marnotrawnym copywriterem? Jak wygląda jego proces twórczy? Bolesław Chromry o tym, że potok wiadomości warto ograniczać, ale katalog tematów trzeba mieć. Są tematy, które go wkurzają i anegdotki, które tu przytacza. Na .TXT zaprasza Max Cegielski.

Szła jak taran i nie miała oporów, że czegoś nie wypada. Lucyna Ćwierczakiewiczowa, czyli Lucy Ćwiara, to kobieta totalna. Gwiazda swojej epoki, kontrowersyjna i wyprzedzająca epokę. Żyła w XIX wieku, nazywali ją „kucharą”, wypromowała swój „zestaw specjalny” (czyli: schabowy, mizeria i ziemniaki) oraz prowadziła tak zwaną akademię życia dla ubogich panien. Przekonywała je, że muszą sobie radzić w życiu same, a nie liczyć na wpływowych mężczyzn. To właśnie o niej Manuela Gretkowska napisała książkę „Mistrzyni”. To nie jest o kuchni, mimo że Ćwierczakiewiczowa właśnie ze swoich przepisów jest znana najbardziej. To nawet nie jest biografia, bo cytaty z Lucy są słowami Manueli. To opowieść o kobiecie, która wyprzedzała swoje czasy i - przewrotnie - o czasach, w jakich teraz żyjemy. Tak więc - paciorek, likierek i spać. Manuela Gretkowska w rozmowie z Maxem Cegielskim w .TXT.

Prudnik, Bartoszyce, Jasło... a w nich ich mieszkańcy, którzy zmagają się z wyludnieniem, upadającym przemysłem, bezrobociem, problemami mieszkaniowymi, betonozą, utrudnionym dostępem do ochrony zdrowia, układami politycznymi. Miasta, w których upadają oba rynki - pracy i te będące centrum miejscowości. To bohaterowie nowego reportażu Marka Szymaniaka, "Zapaść. Reportaże z mniejszych miast". Dlaczego mniejszych a nie małych pyta Max Cegielski i otrzymuje wyczerpująca opowieść o Polsce spoza naszej bańki. Jak pisać z szacunkiem o tych, którym odbierano tak wiele przez ostatnich 30 lat?

Mickiewicza czyta się w szkołach za wcześnie i nie łączy się go z prawdziwie frapującymi historiami w jego biografii, co z pewnością bardzo pomogłoby i jemu samemu i kolejnym młodym odbiorcom jego twórczości. Bo przecież każdy z nas ma tego Mickiewicza w szafie. Tak jak bohaterowie "Wypióra", nowej książki Grzegorza Uzdańskiego, gościa kolejnego epizodu .TXT. Tekst napisany trzynastozgłoskowcem dzieje się we współczesnej Warszawie, a Mickiewicz jest tu wampirem. Jak Uzdański wyjmuje go z tej szafy i czy nadal ma pomysły na "Nowe wiersze sławnych poetów", czyli swój długoletnie projekt, który przyniósł mu popularność.

"Nikogo bym nie przekonywał, że Warszawa jest unikalnym i świetnym miastem" mówi Błażej Brzostek autor 800 stronnicowej przekrojowej książki o historii stolicy. "Wstecz. Historia Warszawy do początku" jest napisana niczym CV, zabiera czytelnika do Warszawy współczesnej i średniowiecznej. O cenach w PRL-owskich kawiarniach, tym, że łatwiej opisać historię domów publicznych niż seksu za kotarami domostw, po wyparcie wsi z miasta i jej późniejszy powrót. .TXT o mieście rozwarstwionym i książce zbierającej je w całość.

Tomasz Stawiszyński jest pierwszym autorem w historii .TXT, który pojawia się w tym podcaście drugi raz. Okazją do wizyty jest wydana właśnie książka "Ucieczka od bezradności". Czy kapitalizm zabrania nam śmierci i żałoby i jak wellness i fitness zastąpiły religię, zachowując jej strukturę, a zmieniając szatę na świecką? Czy żałobę dłuższą niż dwa tygodnie należy leczyć farmakologicznie? I czy śmierć zastąpiła w naszym życiu to wstydliwe miejsce, gdzie kiedyś leżał seks?

"Marek Kotański był 'bardzo gorący', więc wiele jego wad widać było wyraźniej" mówi o swoim bohatarze Anna Kamińska, biografistka. Dla niej to pierwsza "męska" książka po biografiach Simony Kossak i Wandy Rutkiewicz, dla nas możliwość spojrzenia na legendę twórcy Markotu i Monaru bez dyplomacji. To opowieść o podejściu Kotańskiego, które sprawdzało się w czasach PRL-u i kłopotach, które napotkał po ustrojowej transformacji oraz polskich plagach, z którymi starał się walczyć z różnym skutkiem od lat 70-tych do przedwczesnej śmierci w 2002 roku. Rozmowa Maxa Cegielskiego z autorką "Kotański. Bóg. Ojciec. Konfrontacja" to także próba zastanowienia się nad przyczynami popularności biografii w Polsce.

"Możesz powiedzieć: „Przeżywam przygodę” albo być krok od bezdomności i obie te rzeczy będą jednocześnie prawdziwe", mówi Jessica Bruder, autorka "Nomadland", reportażu, który posłużył za kanwę oscarowego filmu pod tym samym tytułem. Bruder przyleciała do Polski odebrać nagrodę im. Ryszarda Kapuścińskiego za najlepszy reportaż roku 2020 i przy tej okazji odwiedziła studio newonce.radio, by opowiedzieć m.in o dalszych losach swoich bohaterów, pracy w Amazonie i cały czas ogromnym problemie bezdomności rozumianym na różne sposoby.

Kasper Bajon najchętniej zostałby archeologiem. Ale na razie cieszy się sukcesami na innych polach. Jest finalistą tegorocznej Nagrody Nike za "Fuertę" i z sukcesem pisze scenariusze - m.in. do "Rojsta" i jego kontynuacji, "Rojst '97". Które z tych zajęć daje mu zatem większe spełnienie? Co łączy jego najnowszą książkę - "Ideot" z "Pamiętnikiem znalezionym w Saragossie" Potockiego i kto w rzeczywistości napisał "Frankensteina"? Ile zmyśla, a ile riserczuje i dlaczego nie podąża za psychologicznym tropem swoich bohaterów Kasper Bajon mówi Maksowi Cegielskiemu w kolejnym epizodzie .TXT.

Żeby zrozumieć jakim skarbem był w obozie kawałek materiału, trzeba zrozumieć ten przedmiot w całym kontekście. Karolina Sulej, w ubiegłorocznych "Rzeczach Osobistych" i nowszych, właśnie wydanych "Historiach Osobistych", przywraca pamięć przedmiotom, a zwłaszcza strojom. To nie są tylko opowieści o obozowych pasiakach, ale wszystkich ubraniach, które zmieniając swoje przeznaczenie potrafiły upokorzyć lub ocalić. O tym jak funkcjonować, po zetknięciu się z dramatycznymi śladami ludzkich historii, świadectwach, których nie można zignorować i pamięci oprawców, którą przyjęliśmy za obowiązującą.