වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)

සඟ ගුණ සහ නාඋයනේ අරියධම්ම මහා නාහිමි ගුණානුස්මරණය

මෙම දේශනය මගින් මහා සංඝරත්නය සතු උතුම් ගුණාංග පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. විශේෂයෙන්ම අපවත් වී වදාළ අතිපූජ්‍ය නාඋයනේ අරියධම්ම මහා නාහිමියන්ගේ 86 වන ජන්ම දින සැමරුම නිමිත්තෙන් පවත්වන ලද මෙම පුණ්‍ය මහෝත්සවයේදී සංඝ රත්නයේ ගුණාංග සහ උන්වහන්සේගේ ශාසනික සේවාව පිළිබඳව කරුණු සාකච්ඡා කෙරේ.

• සංඝ රත්නය සතු සුපටිපන්න ආදී නව මහා ගුණ පිළිබඳ විග්‍රහය.
• නාඋයනේ අරියධම්ම මහා නාහිමියන්ගේ ගුණානුස්මරණය.
• පූජා විධි සහ ආගමික වතාවත් සිදු කිරීම.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භක පෙරහැර සහ පූජා වස්තූන් වැඩම කරවීම - මහා සංඝරත්නය සහ සැදැහැවතුන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් පවත්වනු ලබන ආගමික පෙරහැර සහ පූජා වස්තූන් වැඩම කරවීම.

(00:10:37) නමස්කාරය සහ පංචශීලය සමාදන් කරවීම - දේශනය ආරම්භ කරමින් නමස්කාරය පැවසීම සහ රැස්ව සිටින පිරිස පංචශීලයෙහි පිහිටුවීම.

(00:26:53) නාඋයනේ අරියධම්ම මහා නාහිමි ගුණානුස්මරණය සහ සඟ ගුණ දේශනාව - අපවත් වී වදාළ නාඋයනේ අරියධම්ම මහා නාහිමියන්ගේ ගුණාංග සිහිපත් කිරීම සහ සංඝ රත්නය සතු නව මහා ගුණ පිළිබඳව සිදු කරන ධර්ම දේශනාව.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

කටාන ගංගාරාම විපස්සනා භාවනා මධ්‍යස්ථානයේ සිදුකෙරුණු විශේෂ පට්ඨාන දේශනාව සහ පූජාව

චූල ඒකසාටක බ්‍රාහ්මණ කථා පුවත සහ කුසලයේ ඇති වැදගත්කම

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් චූල ඒකසාටක බ්‍රාහ්මණයාගේ කථා පුවත ඇසුරින් කුසල් ක්‍රියාවන්හි ප්‍රමාද නොවී යෙදීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි කරයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• චූල ඒකසාටක බ්‍රාහ්මණයා සහ ඔහුගේ බිරිඳ සතු වූ එකම උතුරු සළුව බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කිරීමේදී ඇති වූ මානසික අරගලය.
• මසුරු මල පරාජය කර "ජිතං මේ" (මම දිනුවෙමි) යනුවෙන් ප්‍රකාශ කරමින් සිදු කළ උදාර පූජාව.
• ප්‍රමාද වී කුසල් කිරීම නිසා ලැබෙන ආනිසංස අඩු වන ආකාරය සහ වේලාවට කුසල් කිරීමේ අගය.
• "අභිත්ථරේථ කල්‍යාණේ පාපා චිත්තං නිවාරයේ" යන ගාථාවේ අර්ථය පැහැදිලි කිරීම.
• කුසල් කිරීමේදී අනුන් ලවා කරවීමට වඩා තමාම උනන්දුවෙන් ඉදිරිපත් වීමේ වැදගත්කම.
• සිත නිරන්තරයෙන් අකුසලයට නැඹුරු වන ස්වභාවය සහ එයින් සිත මුදවා ගැනීමේ ක්‍රමය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය සහ ගාථා සජ්ඣායනය - දේශනාව ආරම්භ කරමින් මූලික ගාථා සජ්ඣායනය කිරීම.

(00:01:37) චූල ඒකසාටක බ්‍රාහ්මණ කථා පුවත - චූල ඒකසාටක බ්‍රාහ්මණයා සහ ඔහුගේ බිරිඳ සතු වූ එකම උතුරු සළුව පිළිබඳ කථා පුවත.

(00:06:41) මසුරු සිත සහ කුසල් සිත අතර අරගලය - සළුව පූජා කිරීමට යාමේදී මසුරු සිත සහ ශ්‍රද්ධාවන්ත සිත අතර ඇති වූ දැඩි මානසික අරගලය.

(00:08:51) මසුරු මල පරාජය කිරීම - අවසානයේ මසුරු සිත පරාජය කර "ජිතං මේ" යනුවෙන් පවසමින් සළුව පූජා කිරීම.

(00:09:41) කොසොල් රජුගෙන් ලැබුණු තෑගි සහ බ්‍රාහ්මණයාගේ පරිත්‍යාගය - බ්‍රාහ්මණයාගේ පූජාව පිළිබඳ පැහැදුණු කොසොල් රජු ඔහුට තෑගි පිරිනැමීම සහ බ්‍රාහ්මණයා ඒවාද පූජා කිරීම.

(00:13:50) ප්‍රමාද වී දන් දීමේ විපාකය - බ්‍රාහ්මණයා රාත්‍රී කාලයේ පූජාව සිදු කිරීම නිසා ඔහුට ලැබුණු ආනිසංස අඩු වූ ආකාරය බුදුරජාණන් වහන්සේ පැහැදිලි කිරීම.

(00:14:32) අභිත්ථරේථ කල්‍යාණේ ගාථාවේ අර්ථය - කුසල් කිරීමේදී ප්‍රමාද නොවිය යුතු බව පවසන "අභිත්ථරේථ කල්‍යාණේ" ගාථාවේ ගැඹුරු අර්ථය.

(00:15:49) කුසල් කිරීමේදී තමාම ඉදිරිපත් වීමේ වැදගත්කම - කුසල් ක්‍රියාවකදී අනුන් ලවා කරවීමට වඩා තමාම පෙරමුණ ගෙන එය සිදු කිරීමේ වටිනාකම.

(00:20:05) දානයේ ආධ්‍යාශය සහ උපපාරමිතා - දානයක් දීමේදී තිබිය යුතු උසස් මානසිකත්වය සහ පාරමිතා පිරීමේ ස්වභාවය.

(00:22:42) අනුන් ලවා පින් කරවීමේදී සැලකිය යුතු කරුණු - අනුන්ට පින් කිරීමට අවස්ථාව ලබා දීමේදී තමාගේ කුසලයට වන බලපෑම පිළිබඳ විග්‍රහයක්.

(00:29:21) සුප්පාවාසා උපාසිකාවගේ කථා පුවත සහ ශ්‍රද්ධාව - සුප්පාවාසා උපාසිකාවගේ දානයක් සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ සිදුවීමක් ඇසුරින් ශ්‍රද්ධාව පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(00:30:45) ශාසනික කටයුතුවලදී භික්ෂූන් වහන්සේලා ගන්නා තීරණ - ශාසනයේ දියුණුව සහ සංඝයාගේ යහපත උදෙසා භික්ෂූන් වහන්සේලා ගන්නා තීරණ පිළිබඳව.

(00:34:44) දානයේදී ඇතිවන ප්‍රායෝගික ගැටලු සහ සංවරය - දානමය කටයුතුවලදී ඇතිවන ප්‍රායෝගික ගැටලු සහ එහිදී පවත්වා ගත යුතු සංවරය.

(00:36:30) සිත අකුසලයට නැඹුරු වන ස්වභාවය - සිත නිරන්තරයෙන් අකුසලයට සහ පහත් දේට නැඹුරු වන ආකාරය පිළිබඳ උපමා ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.

(00:40:35) කුසල් කිරීමේදී ඇති කරගත යුතු මානසිකත්වය - කුසල් කිරීමේදී "මමම මෙය කළ යුතුයි" යන දැඩි අධිෂ්ඨානය ඇති කර ගැනීමේ වැදගත්කම.

(00:51:47) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනාව අවසානයේ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ ආශිර්වාද කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

පින් කරන්න පසුබට නොවමු | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

සූචිලෝම සූත්‍රය ඇසුරින් කෙලෙස් හටගන්නා මූලය පිළිබඳ විග්‍රහය

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සංයුක්ත නිකායට සහ සුත්ත නිපාතයට අයත් සූචිලෝම සූත්‍රය ඇසුරින් කෙලෙස් ධර්මයන් හටගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. ගයා ප්‍රදේශයේදී සූචිලෝම යක්ෂයා බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවී විමසන ලද ප්‍රශ්න සහ ඒ සඳහා බුදුරජාණන් වහන්සේ ලබා දුන් පිළිතුරු මෙහි ප්‍රධාන තේමාව වේ.

• සූචිලෝම සහ කර යන යක්ෂයන්ගේ අතීත පුවත් සහ ඔවුන් යක්ෂ ආත්ම ලැබීමට හේතු වූ කර්ම විග්‍රහය.
• රාගය, ද්වේෂය, අරතිය, රතිය, භය සහ අකුසල් විතර්ක හටගන්නා මූලය පිළිබඳව කෙරෙන පැහැදිලි කිරීම.
• මෙම කෙලෙස් ධර්මයන් පංච උපාදානස්කන්ධය හෙවත් ආත්ම භාවය ඇසුරු කරගෙන හටගන්නා ආකාරය.
• තෘෂ්ණාව නමැති ස්නේහය නිසා කෙලෙස් හටගන්නා ආකාරය නුග රුකක අතු පතරින් පොළොවට ඇදෙන මුල්වල උපමාවෙන් පැහැදිලි කිරීම.
• අවිද්‍යාව පවතින තාක් තෘෂ්ණාව පවතින බවත්, විද්‍යාව හෙවත් විදර්ශනා ඥානය මගින් තෘෂ්ණාව ප්‍රහාණය කර කෙලෙස් සිඳලන ආකාරය.
• සූචිලෝම සූත්‍රය අවසානයේ සූචිලෝම සහ කර යන යක්ෂයන් සෝවාන් ඵලයට පත්වීම පිළිබඳ විස්තරය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය සහ නමස්කාරය

(00:01:28) සූචිලෝම සූත්‍රය පිළිබඳ හැඳින්වීම - සූචිලෝම සූත්‍රයේ පසුබිම සහ සූචිලෝම යක්ෂයා බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවීමට පැමිණි ආකාරය පිළිබඳ හැඳින්වීමක්.

(00:04:53) බුදුරජාණන් වහන්සේ සහ සූචිලෝම යක්ෂයාගේ හමුවීම - ගයා ප්‍රදේශයේදී සූචිලෝම යක්ෂයා බුදුරජාණන් වහන්සේට තර්ජනය කරමින් ප්‍රශ්න ඇසීමට සූදානම් වූ ආකාරය.

(00:09:21) සූචිලෝම සහ කර යක්ෂයන්ගේ අතීත කතාව - කාශ්‍යප බුද්ධ ශාසනයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා ලෙස සිට වැරදි ක්‍රියා හේතුවෙන් යක්ෂ ආත්ම ලැබූ සූචිලෝම සහ කර යන යක්ෂයන්ගේ අතීත පුවත.

(00:12:12) කෙලෙස්වල උපත පිළිබඳ සූචිලෝම යක්ෂයා ඇසූ ප්‍රශ්න - රාගය, ද්වේෂය, අරතිය, රතිය, භය සහ අකුසල් විතර්ක හටගන්නේ කොහෙන්ද යන්න පිළිබඳව සූචිලෝම යක්ෂයා විමසූ ප්‍රශ්න මාලාව.

(00:22:18) කෙලෙස් හටගන්නා මූලය පිළිබඳ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිළිතුර - සියලු කෙලෙස් ධර්මයන් ආත්ම භාවය හෙවත් පංච උපාදානස්කන්ධය ඇසුරු කරගෙන හටගන්නා බව බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ ආකාරය.

(00:25:37) තෘෂ්ණාව සහ කෙලෙස් අතර ඇති සම්බන්ධය පැහැදිලි කිරීම - තෘෂ්ණාව නමැති ස්නේහය පවතින තාක් කෙලෙස් හටගන්නා ආකාරය නුග රුකක උපමාවෙන් පැහැදිලි කිරීම.

(00:33:30) පංච උපාදානස්කන්ධය සහ කෙලෙස් හටගැනීම පිළිබඳ විග්‍රහය - නාම රූප සහ විඤ්ඤාණය ඇසුරු කරගෙන කෙලෙස් හටගන්නා ආකාරය පිළිබඳ ගැඹුරු ධර්ම විග්‍රහයක්.

(00:40:00) කෙලෙස් නිසා සසර බැඳෙන ආකාරය සහ පුනර්භවය - සංයෝජන සහ අකුසල් විතර්ක හේතුවෙන් සත්ත්වයා නැවත නැවතත් සසර උප්පත්තිය ලබන ආකාරය.

(00:44:45) විදර්ශනා ඥානය මගින් කෙලෙස් ප්‍රහාණය කරන ආකාරය - අවිද්‍යාව දුරු කර විදර්ශනා ඥානය ඇති කර ගැනීමෙන් තෘෂ්ණාව සහ කෙලෙස් ප්‍රහාණය කර නිවනට පත්වන මග.

(00:52:50) සූචිලෝම සහ කර යක්ෂයන් සෝවාන් ඵලයට පත්වීම - ධර්ම දේශනාව අවසානයේ සූචිලෝම සහ කර යන යක්ෂයන් සෝවාන් මාර්ග ඵල අවබෝධ කරගත් ආකාරය.

(00:55:59) පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ අවසානය - දේශනාවට දායකත්වය දැක්වූ පිරිසට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

සූචි ලෝම සූත්‍රය | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

අභිධර්මයේ මූලික සිද්ධාන්ත › 017 අභිධර්මය - අහේතුක ක්‍රියා සිත්

මෙම දේශනය මගින් අභිධර්මයේ එන අහේතුක ක්‍රියා සිත් පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් පහත කරුණු සාකච්ඡා වේ:

• අහේතුක සිත් 18 වර්ගීකරණය සහ එහි ක්‍රියා සිත්වල ඇති විශේෂත්වය.
• විපාක සිත්, කර්ම සිත් (කුසල/අකුසල) සහ ක්‍රියා සිත් අතර ඇති වෙනස.
• ක්‍රියා සිත් අනාගත විපාක ලබා නොදෙන අතරම පෙර කර්මයක විපාකයක් ද නොවන බව පැහැදිලි කිරීම.
• පංචද්වාරාවජ්ජන, මනෝද්වාරාවජ්ජන සහ හසිතොප්පාද යන අහේතුක ක්‍රියා සිත් තුන පිළිබඳ විස්තරය.
• ආවජ්ජන කෘත්‍යය සහ භවාංග සිතින් අරමුණකට සිත යොමු වන ආකාරය.
• ප්‍රතිසන්ධි සිත සහ භවාංග සිත අතර ඇති සම්බන්ධය මෙන්ම එය පුද්ගල චරිතයට බලපාන ආකාරය.
• රහතන් වහන්සේලාට පමණක් පහළ වන හසිතොප්පාද සිත සහ සිනහව පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය.
• අශෝභන සිත් 30 පිළිබඳ සාරාංශය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) හැඳින්වීම සහ අහේතුක සිත් පිළිබඳ පුනරීක්ෂණය - පෙර පාඩම්වල සාකච්ඡා කළ අහේතුක විපාක සිත් පිළිබඳ කෙටි මතක් කිරීමක් සහ අහේතුක ක්‍රියා සිත් පිළිබඳ හැඳින්වීම.

(00:02:27) විපාක, කර්ම සහ ක්‍රියා සිත් අතර වෙනස - කුසල/අකුසල කර්ම සිත්, ඒවායේ ප්‍රතිඵල වන විපාක සිත් සහ මේ දෙකටම අයත් නොවන ක්‍රියා සිත්වල ස්වභාවය පැහැදිලි කිරීම.

(00:06:30) ක්‍රියා සිත් යන නාමය භාවිත කිරීමට හේතුව - සෑම සිතකින්ම යම් ක්‍රියාවක් සිදු වන නමුත්, අනාගත විපාක ඇති නොකරන සහ පෙර කර්ම විපාක නොවන සිත්වලට 'ක්‍රියා' යන නාමය විශේෂයෙන් භාවිත කරන ආකාරය.

(00:13:05) අහේතුක ක්‍රියා සිත් තුන හඳුනා ගැනීම - පංචද්වාරාවජ්ජන, මනෝද්වාරාවජ්ජන සහ හසිතොප්පාද යන සිත් තුන පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීම.

(00:14:20) ආවජ්ජන කෘත්‍යය පිළිබඳ විස්තරය - සිත යම් අරමුණකින් මිදී අලුත් අරමුණකට යොමු වීමේදී සිදුවන ආවජ්ජන ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:15:29) භවාංග සිත සහ ප්‍රතිසන්ධි සිත අතර සම්බන්ධය - භවාංග සිතේ ස්වභාවය සහ එය ප්‍රතිසන්ධි සිතට සමාන අරමුණක් ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(00:18:50) ප්‍රතිසන්ධි කර්මය පුද්ගල චරිතයට බලපාන ආකාරය - ප්‍රතිසන්ධි සිතට හේතු වූ කර්මය මුළු ජීවිත කාලය පුරාම පුද්ගලයාගේ මූලික ගති ස්වභාවයන්ට බලපාන ආකාරය.

(00:33:20) පංචද්වාරාවජ්ජන සහ මනෝද්වාරාවජ්ජන සිත් - පංච ඉන්ද්‍රියන් හරහා සහ මනස හරහා අරමුණු ගැනීමට සිත යොමු කරන ආකාරය පිළිබඳ විස්තරය.

(00:41:48) හසිතොප්පාද සිත (රහතන් වහන්සේලාගේ සිනහව) - රහතන් වහන්සේලාට පමණක් පහළ වන, සිනහව ඇති කරන විශේෂ ක්‍රියා සිත පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:45:14) සිනහව පිළිබඳ සයාකාර විග්‍රහය - බුදුදහමේ සහ අලංකාර ශාස්ත්‍රයේ දැක්වෙන සිනහව වර්ග හය (සිත, හසිත, විහසිත ආදිය) පිළිබඳ විස්තරය.

(01:09:23) සෝභන සහ අශෝභන සිත් වර්ගීකරණය - අකුසල සිත් 12 සහ අහේතුක සිත් 18 එකතු වී සෑදෙන අශෝභන සිත් 30 පිළිබඳ සාරාංශය.

(01:11:22) Q&A: ගති නිමිත්ත වර්තමාන අරමුණක් වන්නේ කෙසේද? - චුති සිතට ආසන්නව ඇතිවන ගති නිමිත්ත වර්තමාන අරමුණක් ලෙස සලකන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:12:30) Q&A: නිරුක්ති පටිසම්භිදා ඥානය සහ භාෂාව පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම - නිරුක්ති පටිසම්භිදා ඥානය වර්තමාන අරමුණක් ලෙස ක්‍රියා කරන ආකාරය පිළිබඳ විමසීමකට පිළිතුරු දීම.

(01:14:15) Q&A: එදිනෙදා කටයුතුවලදී නාම රූප වෙන්කර හඳුනා ගන්නේ කෙසේද? - නාමරූප පරිච්ඡේද ඥානය ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කරන ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස්.

(01:20:43) Q&A: රහතන් වහන්සේලා රස විඳීම හෝ වේදනාව අත්දකින ආකාරය - රහතන් වහන්සේලා ආහාර වළඳන විට හෝ වේදනාවක් දැනෙන විට එයට ප්‍රතිචාර දක්වන ආකාරය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(01:35:52) අවසානය සහ පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනය අවසන් කර දායක පිරිසට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

17 | අභිධර්මයේ මූලික සිද්ධාන්ත | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින් වහන්සේ

වෝහාර දේසනා › 013 දුච්ඡජ දානය සහ සිවි ජාතක කතාව ඇසුරින් දාන පාරමිතාව පැහැදිලි කිරීම

මෙම දේශනය මගින් දානය පිළිබඳ ගැඹුරු කරුණු කිහිපයක් සාකච්ඡා කෙරේ. විශේෂයෙන්ම 'දුච්ඡජ දානය' හෙවත් අත්හැරීමට අපහසු දෑ දන් දීම පිළිබඳව මෙහිදී අවධානය යොමු කරයි.

• දෙය්‍ය ධර්ම යනු මොනවාද යන්න සහ එහි ප්‍රමාණය අනුව විපාක ලැබෙන ආකාරය.
• ශරීර අවයව දන් දීම වැනි අතිශය දුෂ්කර දානයන්හි ඇති වටිනාකම.
• සිවි ජාතක කතාව ඇසුරින් බෝධිසත්වයන් වහන්සේ නමකගේ දාන පාරමිතාව සහ අධිෂ්ඨානය පැහැදිලි කිරීම.
• ලෞකික සැප සම්පත් අත්හැර බුද්ධත්වය වැනි උත්තරීතර තත්ත්වයක් ප්‍රාර්ථනා කිරීමේ ඇති වැදගත්කම.
• දානය, සීලය සහ භාවනාව යන ත්‍රිවිධ පුණ්‍ය ක්‍රියාවන්හි අත්හැරීම ප්‍රගුණ වන ආකාරය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:38) දෙය්‍ය ධර්ම සහ දානයේ ප්‍රමාණය පිළිබඳ හැඳින්වීම - දානය සඳහා දෙනු ලබන වස්තූන් හෙවත් දෙය්‍ය ධර්ම පිළිබඳව සහ දානයේ ප්‍රමාණය අනුව එහි ආනිසංස වෙනස් වන ආකාරය පිළිබඳ හැඳින්වීමක් සිදු කරයි.

(00:01:56) දුච්ඡජ දානය හෙවත් අත්හැරීමට අපහසු දෑ දන් දීම - සාමාන්‍ය කෙනෙකුට අත්හැරීමට අපහසු, විශේෂයෙන්ම තමන්ගේ ශරීර අවයව වැනි දෑ දන් දීම දුච්ඡජ දානය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය පැහැදිලි කරයි.

(00:04:59) සිවි රජතුමාගේ අසදෘශ දානමය පින්කම් පිළිබඳ විස්තරය - සිවි රජතුමා දිනකට කහවනු ලක්ෂ හයක් වියදම් කරමින් නගරයේ දොරටු සතරක දානශාලා පවත්වාගෙන ගිය ආකාරය විස්තර කරයි.

(00:07:11) බාහිර වස්තූන්ට අමතරව ශරීර අවයව දන් දීමට ඇති වූ අධිෂ්ඨානය - බාහිර වස්තූන් දන් දීමෙන් පමණක් සෑහීමකට පත් නොවී, යමෙකු පැමිණ ඉල්ලුවහොත් තමන්ගේ ඇස්, මස්, ලේ පවා දන් දීමට රජතුමා තුළ ඇති වූ බලවත් කැමැත්ත.

(00:09:18) සක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා බෝධිසත්වයන්ගේ අධිෂ්ඨානය පරීක්ෂා කිරීමට පැමිණීම - රජතුමාගේ අතිශය දුෂ්කර අධිෂ්ඨානය දැනගත් සක්‍ර දේවේන්ද්‍රයා, මහලු බමුණෙකුගේ වේශයෙන් පැමිණ රජු පරීක්ෂා කිරීමට තීරණය කිරීම.

(00:12:15) බෝධිසත්ව චරියාව තුළ අත්හැරීම ප්‍රගුණ කරන ආකාරය - බුද්ධත්වය කරා යන ගමනේදී සන්තානයේ ඇති ලෝභය සහ බැඳීම් දුරු කිරීම සඳහා බෝධිසත්වයන් වහන්සේලා අත්හැරීම පුරුදු කරන ආකාරය.

(00:16:15) අධ්‍යාපනය සහ භාවනාව වැනි උසස් අරමුණු සඳහා විනෝදය අත්හැරීම - උසස් ඥානයක් හෝ අධ්‍යාපනයක් ලැබීම සඳහා සාමාන්‍ය ලෝකයේ විනෝදය සහ කාම සම්පත් අත්හැරිය යුතු ආකාරය උදාහරණ සහිතව දක්වයි.

(00:18:47) දානය, සීලය සහ භාවනාව තුළින් අත්හැරීම ක්‍රමයෙන් දියුණු වන ආකාරය - දානයෙන් බාහිර වස්තූන් ද, සීලයෙන් හුරුපුරුදු වැරදි ක්‍රියා ද, භාවනාවෙන් සිතේ ඇති වන කෙලෙස් සිතුවිලි ද අත්හරින ආකාරය විග්‍රහ කරයි.

(00:22:10) බුද්ධත්වය උදෙසා රාජ්‍යය සහ පවුල අත්හැරීමේ ඇති දුෂ්කර බව - ලෝකයේ අතිශය ආකර්ෂණීය වස්තුවක් වන රාජ්‍යය පවා බුද්ධත්වය උදෙසා අත්හැරීමට බෝධිසත්වයන් තුළ ඇති සුවිශේෂී ශක්තිය.

(00:24:51) සිවි ජාතකයේ ඇස් දන් දීමේ අවස්ථාව සහ එහි ඇති වේදනාව ඉවසීම - වෛද්‍යවරයා ලවා ඇස් උගුල්ලා දන් දීමේදී ඇති වූ දැඩි කායික වේදනාව බෝධිසත්වයන් වහන්සේ දානමය ප්‍රීතියෙන් යටපත් කරගත් ආකාරය.

(00:30:30) බෝධිසත්වයන්ගේ සිත සාමාන්‍ය මිනිස් සිතකට වඩා වෙනස් වන ආකාරය - සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට මෙවැනි පරිත්‍යාගයක් කිරීමේදී ඇති විය හැකි පසුතැවීම් බෝධිසත්වයන් තුළ ඇති නොවන බවත්, ඔවුන් එය මහත් ලාභයක් ලෙස සලකන බවත් පෙන්වා දෙයි.

(00:42:20) සර්වඥතා ඥානය හෙවත් සමන්ත චක්ඛු ලබා ගැනීම සඳහා කරන ප්‍රාර්ථනාව - තමන් ඇස් දන් දෙන්නේ දිව්‍ය සැප හෝ රාජ්‍ය සැප පතා නොව, ලෝකය කෙරෙහි මහා කරුණාවෙන් සර්වඥතා ඥානය ලබා ගැනීම සඳහාම බව ප්‍රකාශ කිරීම.

(00:50:00) සත්‍යක්‍රියා බලයෙන් නැවත ඇස් පහළ වීම සහ එහි ස්වභාවය - ඇස් දන් දීමෙන් පසු අන්ධව සිටි රජතුමා, තමන් කළ දානයේ සත්‍යවාදී බව ප්‍රකාශ කරමින් කළ සත්‍යක්‍රියාවෙන් නැවත ඇස් ලැබුණු ආකාරය.

(00:57:10) ගිහි සැපයට වඩා පැවිදි සැපය උසස් වන ආකාරය පිළිබඳ විග්‍රහය - ගිහි ගෙයි කාම සම්පත් විඳීමට වඩා පැවිදි ජීවිතය තුළ ලැබෙන අධ්‍යාත්මික නිදහස සහ සැපය සන්සන්දනය කරමින් පැහැදිලි කරයි.

(01:19:30) දේශනය අවසානය සහ පින් අනුමෝදන් කිරීම - දේශනය අවසානයේ දායකත්වය දැරූ පිරිසට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කර ආශිර්වාද කිරීම සිදු කරයි.

(01:23:38) Q&A: කුඩා කාලයේදීම මහා පුරුෂ ලක්ෂණ ප්‍රකට වේද? - බෝධිසත්වයන් වහන්සේ නමකගේ උපතේ සිටම දක්නට ලැබෙන මහා පුරුෂ ලක්ෂණ සහ ඒවා වයසින් වැඩෙද්දී ප්‍රකට වන ආකාරය පිළිබඳව විමසූ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දෙයි.

(01:52:20) Q&A: බෝධිසත්වයන් සෑම ආත්මයකදීම පාරමිතා පුරනවාද? - නියත විවරණ ලැබූ බෝධිසත්වයන් වහන්සේලා තිරිසන් ආත්මවල උපත ලැබුවද, එම ආත්මවලදී පවා පාරමිතා පුරන ආකාරය සහ ඔවුන්ගේ සිතේ ස්වභාවය පැහැදිලි කරයි.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

🪔වෝහාර දේසනා 🪔 | 13 වැනි දේශනාව | දේශකයානෝ: ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

ආරම්මණ සහ නාම රූප ධර්ම පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක්

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදුදහමේ එන නාම රූප ධර්ම සහ ආරම්මණ (අරමුණු) පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• නාම සහ රූප ධර්මයන්හි මූලික වෙනස්කම් සහ ඒවායේ ස්වභාවය.
• ආරම්මණයක් යනු කුමක්ද සහ සිත අරමුණක් කරා යොමු වන ආකාරය.
• පරමාර්ථ ධර්ම සහ ප්‍රඥප්ති ධර්ම අතර ඇති වෙනස සහ සිත ඒවා ග්‍රහණය කරගන්නා ආකාරය.
• විදර්ශනා භාවනාවේදී අරමුණු උපකාරී වන ආකාරය සහ අවිද්‍යාව නිසා අරමුණු වැරදි ලෙස වටහා ගැනීම.
• කර්මය රැස්වීමේදී අරමුණෙහි ඇති වැදගත්කම.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය සහ නමස්කාරය

(00:01:29) නාම සහ රූප ධර්මයන්හි අර්ථ දැක්වීම - නාම ධර්ම යනු අරමුණු දැනගන්නා සිත සහ චෛතසික වන අතර රූප ධර්ම යනු බාහිර හේතු මත විපර්යාසයට පත්වන ස්වභාවයයි.

(00:04:09) ආරම්මණ (අරමුණු) පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීම - සිතක් ඇතිවීමට නම් අනිවාර්යයෙන්ම අරමුණක් තිබිය යුතු බවත්, අරමුණක් නොමැතිව නාම ධර්මයන් පහළ නොවන බවත් පැහැදිලි කෙරේ.

(00:05:05) පුණ්‍යානුමෝදනාව

(00:06:59) ආරම්මණ යන්නෙහි පාලි විග්‍රහය - 'චිත්ත චේතසිකා ආගන්ත්වා එත්ථ රමන්ති ඉති ආරම්මණං' යන පාඨය ඇසුරින් සිත සහ චෛතසික ඇලී වාසය කරන තැන අරමුණ ලෙස හඳුන්වා දෙයි.

(00:08:40) රූපය විපර්යාසයට පත්වන ආකාරය - සීතල, උණුසුම වැනි බාහිර ප්‍රත්‍යයන් නිසා රූපය විකෘති වීමට හෝ විනාශ වීමට ලක්වන ආකාරය විස්තර කෙරේ.

(00:11:08) නාම ධර්මයන් අරමුණු ගන්නා ආකාරය - නාම ධර්මයන් රූප මෙන් නොව අරමුණක් කරා නැඹුරු වීමේ සහ අරමුණක් දැනගැනීමේ සුවිශේෂී ලක්ෂණයෙන් යුක්ත බව පැහැදිලි කෙරේ.

(00:13:00) අභිධර්මයට අනුව නාම රූප විග්‍රහය - අභිධර්ම ක්‍රමයට අනුව රූපය යනු බාහිර ප්‍රත්‍යයන්ගෙන් පහර ලැබ වෙනස් වන දෙයක් ලෙසත්, නාමය අරමුණක් ගන්නා දෙයක් ලෙසත් විග්‍රහ කෙරේ.

(00:15:10) සිත අරමුණක් වෙත නැඹුරු වීමේ ස්වභාවය - සෑම නාම ධර්මයක්ම කිසියම් අරමුණක් වෙත යොමු වී පවතින බවත්, අරමුණකින් තොරව සිතක් පහළ විය නොහැකි බවත් විස්තර කෙරේ.

(00:19:33) පරමාර්ථ සහ ප්‍රඥප්ති අරමුණු - සැබවින්ම පවතින පරමාර්ථ ධර්ම සහ සිත විසින් ගොඩනගා ගන්නා ප්‍රඥප්ති ධර්ම අතර වෙනස සහ සිත ඒවා අරමුණු කරන ආකාරය.

(00:20:15) සිත බාහිර වස්තූන් ප්‍රඥප්ති ලෙස හඳුනා ගැනීම - සතර මහා භූතයන්ගෙන් සැදුම්ලත් රූපය, පුටුවක් හෝ මේසයක් ලෙස සිත විසින් ප්‍රඥප්ති වශයෙන් හඳුනා ගන්නා ආකාරය.

(00:23:00) අරමුණ සහ සිත එය ගන්නා ආකාරය අතර වෙනස - බාහිරව පවතින අරමුණ සහ සිත එය ග්‍රහණය කරගන්නා ආකාරය (Perception) අතර ඇති වෙනස පිළිබඳ විග්‍රහයකි.

(00:25:14) යථාභූත ඥානය සහ අරමුණු දැකීම - අරමුණු පවතින සැබෑ ස්වභාවයෙන්ම දැකීම හෙවත් යථාභූත ඥානය උපදවා ගැනීම නිවනට මග වන ආකාරය.

(00:25:50) අරමුණු සම්බන්ධයෙන් ඇතිවන අවිද්‍යාව - අනිත්‍ය වූ අරමුණු නිත්‍ය ලෙසත්, දුක් සහගත දේ සුඛ ලෙසත් වැරදි ලෙස වටහා ගැනීම අවිද්‍යාව ලෙස හඳුන්වා දෙයි.

(00:29:03) අරමුණු ග්‍රහණය කරගැනීමේ සීමාවන් - සිතට එකවර සියලු අරමුණු ග්‍රහණය කරගත නොහැකි බවත්, සිතේ ඇති සීමිත බවත් පිළිබඳව කෙරෙන විග්‍රහයකි.

(00:33:30) පුද්ගල චරිත අනුව අරමුණු වැටහෙන ආකාරය - එකම අරමුණ වුවද පුද්ගලයාගේ චරිත ලක්ෂණ සහ මානසික මට්ටම අනුව විවිධ ආකාරයෙන් වැටහෙන බව උදාහරණ සහිතව විස්තර කෙරේ.

(00:36:30) සිත සහ අරමුණ අතර ඇති සම්බන්ධය - සිත සහ අරමුණ වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී පවතින ආකාරයත්, සිතේ ක්‍රියාකාරිත්වය අරමුණ මත රඳා පවතින ආකාරයත් පැහැදිලි කෙරේ.

(00:42:37) කර්මය රැස්වීමේදී අරමුණෙහි බලපෑම - කර්මයක් සිදු කිරීමේදී සිත ගන්නා අරමුණෙහි ගුණාත්මකභාවය අනුව විපාකයන්හි ප්‍රබලතාවය තීරණය වන ආකාරය.

(00:47:43) විදර්ශනා භාවනාවේදී අරමුණෙහි වැදගත්කම - විදර්ශනා භාවනාවේදී අරමුණ පවතින ආකාරයෙන්ම (අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම ලෙස) දැකීම නිවන් මගට උපකාරී වන ආකාරය.

(00:54:58) නාම රූප වෙන්කර හඳුනා ගැනීම - නාම සහ රූප ධර්මයන්හි වෙනස වටහාගෙන ඒවා අනිත්‍ය ලෙස මෙනෙහි කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කෙරේ.

(00:55:17) දේශනාවේ සමාප්තිය සහ ආශිර්වාදය

(00:56:04) පින් අනුමෝදන් කිරීම

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

අරමුණ ( ආරම්මණ ) | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

අධිචිත්ත සික්ඛා › 026 චතුර්ථ ධ්‍යානය සහ ධ්‍යාන පංචක නය පිළිබඳ විග්‍රහය

මෙම දේශනය මගින් චතුර්ථ ධ්‍යානය සහ ධ්‍යාන පංචක නය ක්‍රමය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• චතුර්ථ ධ්‍යානයට අදාළ 'අදුක්ඛමසුඛං' සහ 'උපෙක්ඛා සති පාරිසුද්ධිං' යන පාඨයන්හි අර්ථ විග්‍රහය.
• ප්‍රථම, ද්විතීයික සහ තෘතීයික ධ්‍යානවලදී තත්‍රමජ්ඣත්තතා උපේක්ෂාව පාරිශුද්ධ නොවීමට බලපාන හේතු සාධක.
• චන්ද්‍රලේඛාව සහ සූර්යාලෝකය උපමාව ඇසුරින් ධ්‍යාන අංගයන්හි ස්වභාවය පැහැදිලි කිරීම.
• චතුර්ථ ධ්‍යානය සතු ඒකංග විප්පහීන, ද්වංග සමන්නාගත ආදී ලක්ෂණ හතර පිළිබඳ විස්තරය.
• අභිධර්මයේ දැක්වෙන ධ්‍යාන පංචක නය ක්‍රමය සහ සූත්‍ර පිටකයේ දැක්වෙන ධ්‍යාන චතුක්ක නය ක්‍රමය අතර පවතින වෙනස.
• යෝගාවචරයන්ගේ පුද්ගල විවිධත්වය අනුව ධ්‍යාන ක්‍රම දෙකක් දේශනා කිරීමට හේතු වූ කරුණු.
• භාවනා ප්‍රායෝගිකව සිදු කිරීමේදී මතුවන ගැටලු සඳහා ලබාදුන් පිළිතුරු.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය සහ නමස්කාරය

(00:02:07) අදුක්ඛමසුඛං පදය විග්‍රහ කිරීම - චතුර්ථ ධ්‍යානයේදී වේදනා හතරක් ප්‍රහීණ වී උපේක්ෂා වේදනාව පමණක් ඉතිරි වීම පිළිබඳව මෙහිදී විස්තර කෙරේ.

(00:03:49) උපෙක්ඛා සති පාරිසුද්ධිං පදය විග්‍රහ කිරීම - තත්‍රමජ්ඣත්තතා උපේක්ෂාව මගින් සතිය පාරිශුද්ධත්වයට පත්වන ආකාරය සහ චතුර්ථ ධ්‍යානයේදී එය සිදුවන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.

(00:08:29) අනෙක් ධ්‍යානවල උපේක්ෂාව පාරිශුද්ධ නොවීමට හේතු - ප්‍රථම, ද්විතීයික සහ තෘතීයික ධ්‍යානවලදී විතර්ක, විචාර සහ ප්‍රීතිය වැනි අංග නිසා උපේක්ෂාව යටපත් වන ආකාරය සාකච්ඡා කෙරේ.

(00:12:20) චන්ද්‍රලේඛාව සහ සූර්යාලෝකය උපමාව - සූර්යාලෝකය නිසා දහවල් කාලයේ චන්ද්‍රලේඛාව නොපෙනෙන්නා සේ, විතර්ක විචාරාදී අංග නිසා උපේක්ෂාව ප්‍රකට නොවන බව උපමාවකින් දක්වයි.

(00:16:50) චතුර්ථ ධ්‍යානයේ ලක්ෂණ හතර - ඒකංග විප්පහීන, ද්වංග සමන්නාගත, තිවිධ කල්‍යාණ සහ දස ලක්ඛණ සම්පන්න යන චතුර්ථ ධ්‍යානයේ ලක්ෂණ හතර විස්තර කෙරේ.

(00:22:35) ධ්‍යාන පංචක නය ක්‍රමය - විතර්ක සහ විචාර වෙන වෙනම ප්‍රහීණ කරන යෝගාවචරයන් සඳහා පවතින ධ්‍යාන පහේ ක්‍රමය පිළිබඳව මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ.

(00:31:10) ධ්‍යාන ක්‍රම දෙකක් දේශනා කිරීමට හේතු - පුද්ගලයන්ගේ අධ්‍යාශය සහ ඥාන මට්ටම් අනුව බුදුරජාණන් වහන්සේ ධ්‍යාන ක්‍රම දෙකක් දේශනා කළ ආකාරය විස්තර කෙරේ.

(00:49:45) Q&A: වෙනත් භාවනාවක් කරන විට සිත නිරන්තරයෙන් ආනාපානසතියට යොමු වීම පිළිබඳ ගැටලුව - පුරුදු කළ භාවනාවකට සිත නිතර ඇදී යාම ස්වභාවික බවත්, අවශ්‍ය භාවනාවට සිත බලහත්කාරයෙන් හෝ යොමු කළ යුතු බවත් පැහැදිලි කෙරේ.

(00:52:35) Q&A: නාමරූප පරිච්ඡේද ඥානය සහ සමථ භාවනාව අතර ප්‍රමුඛතාවය - තමන් සිටින මට්ටම අනුව සමථය හෝ විදර්ශනාව තෝරාගත යුතු ආකාරය සහ එහි ප්‍රමුඛතාවය පිළිබඳව උපදෙස් ලබා දෙයි.

(00:54:35) Q&A: විපස්සනා ධ්‍යාන සහ සමථ ධ්‍යාන අතර වෙනස - ලක්ඛණූපනිජ්ඣාන (විපස්සනා) සහ ආරම්මණූපනිජ්ඣාන (සමථ) යන ධ්‍යාන වර්ග දෙක අතර පවතින වෙනස විස්තර කෙරේ.

(01:08:32) Q&A: පටිභාග නිමිත්ත කුඩා කර ගැනීමේදී ඇතිවන අපහසුතා - පටිභාග නිමිත්ත කුඩා කිරීමේදී නීවරණ ඉපදීම සහ කෘත්‍ය බහුල වීම නිසා ඇතිවන බාධා පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරේ.

(01:13:25) Q&A: කසිණ කිහිපයක් එකවර වැඩීමේ හැකියාව - එක් කසිණයක් ප්‍රගුණ කළ අයෙකුට අනෙක් කසිණ පහසුවෙන් මෙනෙහි කළ හැකි ආකාරය සහ එහි ක්‍රමවේදය පැහැදිලි කෙරේ.

(01:19:01) Q&A: පිරිනිවන් පෑ බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා බුද්ධ පූජාව පැවැත්වීමේ වැදගත්කම - දානය යනු තමන් සතු දෙයක් පරිත්‍යාග කිරීම බවත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා සිදුකරන පූජාව මහත්ඵල වන ආකාරයත් දක්වයි.

(01:43:46) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනය අවසානයේ දායක පිරිසට සහ සහභාගී වූ සැමට පින් අනුමෝදන් කිරීම සිදු කෙරේ.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

අධිචිත්ත සික්ඛා | 26 දේශනාව | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

දස පාරමිතා › සම්මා ආජීවය සහ ආජීව පාරිශුද්ධි සීලය

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයට අයත් සම්මා ආජීවය සහ සීල පාරමිතාව යටතේ ආජීව පාරිශුද්ධි සීලය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු දෙකක් යටතේ සාකච්ඡා කෙරේ:

• ගිහි පින්වතුන් සඳහා සම්මා ආජීවය: මෙහිදී ගිහියන් විසින් නොකළ යුතු පංච විධ මිච්ඡා වණිජ්ජා (වෙළඳාම් පහ) පිළිබඳව විස්තර කෙරේ.
  • මංස වණිජ්ජා (මස් පිණිස සතුන් වෙළඳාම)
  • සත්ත වණිජ්ජා (වහල් වෙළඳාම)
  • සත්ථ වණිජ්ජා (ආයුධ වෙළඳාම)
  • විස වණිජ්ජා (වස විස වෙළඳාම)
  • මජ්ජ වණිජ්ජා (මතින් වන දෑ වෙළඳාම)
  මීට අමතරව රැකියාවල නිරත වීමේදී සිදුවන වංචනික ක්‍රියා සහ අධාර්මික ලෙස ධනය ඉපයීම මිච්ඡා ආජීවයට අයත් වන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.
• පැවිදි උතුමන් සඳහා සම්මා ආජීවය: භික්ෂූන් වහන්සේලා සිව්පසය ලබා ගැනීමේදී අනුගමනය කළ යුතු ආජීව පාරිශුද්ධි සීලය පිළිබඳව මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. විශේෂයෙන්ම කුහනා, ලපනා, නේමිත්තකතා, නිප්පේසිකතා සහ ලාභේන ලාභං නිජීගිංසනතා යන වැරදි ජීවන ක්‍රම පහ පිළිබඳව දීර්ඝ විස්තරයක් ඇතුළත් වේ.

තවද, සම්මා ආජීවය පවත්වා ගැනීම සඳහා වීර්යය (උත්සාහය) සහ ප්‍රත්‍යවේක්ෂා ඥානය අත්‍යවශ්‍ය වන ආකාරයත්, අනුන්ට හානි නොවන පරිදි තම ජීවිකාව පවත්වා ගැනීමේ වැදගත්කමත් මෙහිදී පෙන්වා දෙයි.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භක ගාථා සහ නමස්කාරය - දේශනාව ආරම්භ කරමින් සිදු කරන ආගමික වතාවත් සහ ගාථා සජ්ඣායනය.

(00:01:26) පාරමිතා දේශනාව සහ සීල පාරමිතාව - බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද චරියා පිටකයට අනුව පාරමිතා සහ සීල පාරමිතාව පිළිබඳ හැඳින්වීම.

(00:03:47) සම්මා ආජීවය සහ මිච්ඡා ආජීවය හඳුනා ගැනීම - තම ජීවිකාව පවත්වා ගන්නා ක්‍රමය සීලවන්තව ගත කරන්න කියන එක ඒකට කියනවා සම්මා ආජීවය කියලා. වෙන ක්‍රමයකින් කියනවා මිච්ඡාඡීවෙන් වැළකීම සම්මාජීවය කියන එක.

(00:05:27) සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීවය අතර වෙනස - විනෝදය හෝ කෝපය නිසා කරන වැරදි සම්මා වාචා සහ සම්මා කම්මන්ත යටතටත්, ජීවිකාව සඳහා කරන වැරදි මිච්ඡා ආජීවය යටතටත් ගැනෙන ආකාරය.

(00:10:10) ගිහි පින්වතුන් සඳහා වූ පංච විධ මිච්ඡා වණිජ්ජා - ගිහියන් විසින් නොකළ යුතු වෙළඳාම් පහ වන මස්, වහල්, ආයුධ, වස විස සහ මත්පැන් වෙළඳාම පිළිබඳ විස්තරය.

(00:15:23) වෙළඳාමේදී සහ රැකියාවේදී සිදුවන වංචනික ක්‍රියා - කිරුම් මිණුම් වංචා කිරීම, බාල දේ හොඳ දේ ලෙස විකිණීම සහ රැකියාවට අදාළ සේවය නිසි ලෙස ඉටු නොකර වැටුප් ලබා ගැනීම මිච්ඡා ආජීවයට අයත් වන ආකාරය.

(00:18:32) පැවිදි උතුමන්ගේ සම්මා ආජීවය සහ ආජීව පාරිශුද්ධි සීලය - පැවිදි ජීවිතයේදී සිව්පසය ලබා ගැනීම සඳහා අනුගමනය කළ යුතු උසස් සීල ප්‍රතිපදාව පිළිබඳ හැඳින්වීම.

(00:23:14) සිව්පසය ලැබීම සඳහා භික්ෂූන් වහන්සේලා නොකළ යුතු පහත් ක්‍රියා - ලාභ සත්කාර බලාපොරොත්තුවෙන් තමන් තුළ නැති ගුණ පෙන්වීම සහ දායකයන් මුලා කිරීමේ ආදීනව.

(00:33:14) ශ්‍රද්ධාවෙන් දෙන දානය පිළිගැනීමේදී භික්ෂුවගේ වගකීම - දායකයන් ශ්‍රද්ධාවෙන් පූජා කරන දෑ පරිභෝජනය කිරීමට භික්ෂුව සතු විය යුතු සුදුසුකම්.

(00:34:35) සිව්පසය පරිභෝජනය කිරීමේදී භික්ෂුව සතු විය යුතු ප්‍රත්‍යවේක්ෂා ඥානය - චීවර, පිණ්ඩපාත, සේනාසන සහ ගිලානප්‍රත්‍ය පරිභෝජනය කිරීමේදී නුවණින් මෙනෙහි කළ යුතු ආකාරය.

(00:37:45) කුහනා (මිනිසුන් මවිතයට පත් කර සිව්පසය ලැබීම) - ප්‍රත්‍ය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම මගින් තමන් අල්පේච්ඡ බව පෙන්වා පසුව වටිනා දෑ ලබා ගැනීම සහ බොරු ඉරියව් පැවැත්වීම පිළිබඳ විස්තරය.

(00:42:10) ලපනා (වචනයෙන් දායකයන් අපහසුතාවයට පත් කිරීම) - වචනයෙන් දායකයන් පොළඹවා හෝ අපහසුතාවයට පත් කර සිව්පසය ලබා ගැනීමේ වැරදි ක්‍රමය.

(00:43:03) නේමිත්තකතා (සංකේත මගින් සිව්පසය ඉල්ලා සිටීම) - කතාවෙන් හෝ සංකේත මගින් තමන්ට අවශ්‍ය දෑ පිළිබඳව දායකයන්ට ඉඟි පළ කිරීම.

(00:46:30) නිප්පේසිකතා (දායකයන්ට අපහාස කර හෝ බියගන්වා සිව්පසය ලැබීම) - දායකයන්ට තර්ජනය කිරීම හෝ අපහාස කිරීම මගින් සිව්පසය ලබා ගැනීම.

(00:47:17) ලාභේන ලාභං නිජීගිංසනතා (ලැබුණු දෙයින් තවත් ලාභයක් අපේක්ෂා කිරීම) - යම් තැනකින් ලැබුණු දෙයක් තවත් තැනකට දී වඩා හොඳ දෙයක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කිරීම.

(00:52:03) සම්මා ආජීවය රැක ගැනීමට වීර්යය අවශ්‍ය වන ආකාරය - දුෂ්කරතා මධ්‍යයේ වුවද අධාර්මික නොවී ධාර්මිකව ජීවිකාව පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය මානසික ශක්තිය.

(01:01:36) පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ ආශිර්වාදය - දේශනාවට දායකත්වය දැක්වූ පිරිසට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ සියලු දෙනාට ආශිර්වාද කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

මිච්ඡා ආජීවා වේරමණී | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

සත්‍යය අවබෝධය සහ චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව

මෙම දේශනාව මගින් බුදු දහමේ ඉගැන්වෙන සත්‍යය පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමේ මට්ටම් තුනක් පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරේ:

• සම්මුති සත්‍යය: ලෝක ව්‍යවහාරයේ පවතින පුද්ගල, වස්තු සහ සංකල්ප පිළිබඳ සත්‍යය.
• පරමාර්ථ සත්‍යය: චිත්ත, චෛතසික සහ රූප වැනි මූලික ධර්මතාවල පවතින ස්වභාවය.
• ආර්ය සත්‍යය: දුක්ඛ, සමුදය, නිරෝධ සහ මාර්ග යන චතුරාර්ය සත්‍යය ධර්මය.

දේශනාව තුළ තර්කානුකූල අවබෝධය සහ ප්‍රතිවේධ ඥානය අතර පවතින වෙනස පැහැදිලි කරන අතර, සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීම සඳහා සීල, සමාධි සහ ප්‍රඥා යන ත්‍රිශික්ෂාවෙහි හික්මීමේ වැදගත්කම පෙන්වා දෙයි. බුදුන් වහන්සේ නමකගේ පහළ වීමෙන් ලොවට හෙළිවන මෙම සදාකාලික සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීම සසර දුකින් මිදීමට ඇති එකම මග බව මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය සහ ගාථා සජ්ඣායනය - දේශනාවේ ආරම්භය සහ මූලික ගාථා සජ්ඣායනය සිදු කිරීම.

(00:04:10) චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳ හැඳින්වීම - බුදුන් වහන්සේ ලොවට හෙළි කළ දුක්ඛ, සමුදය, නිරෝධ සහ මාර්ග යන සතර ආර්ය සත්‍යය පිළිබඳ මූලික විග්‍රහය.

(00:05:21) සත්‍යය පිළිබඳ නිර්වචනය - සත්‍යය යනු යම් ප්‍රකාශයක් සහ ලෝකයේ පවතින සැබෑ ස්වභාවය අතර ඇති එකඟතාව බව පැහැදිලි කිරීම.

(00:08:12) සම්මුති සත්‍යය සහ පරමාර්ථ සත්‍යය - ලෝක සම්මුතියේ පවතින 'මම' යන සංකල්පය සහ පරමාර්ථ වශයෙන් පවතින ධර්මතාවන් අතර වෙනස පැහැදිලි කිරීම.

(00:18:15) සම්මුති සහ පරමාර්ථ සත්‍යය අතර පවතින ගැටුම - සම්මුති සත්‍යය පරමාර්ථ සත්‍යය ඉදිරියේ අසත්‍ය වන ආකාරය සහ ඒ පිළිබඳ දාර්ශනික විග්‍රහය.

(00:25:52) පරමාර්ථ සත්‍යය සහ ආර්ය සත්‍යය - පරමාර්ථ ධර්මතාවන් පවා අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම ලෙස දැකීම ආර්ය සත්‍යය අවබෝධයට මග වන ආකාරය.

(00:33:33) සත්‍යය අවබෝධ කරගන්නා ක්‍රමවේද - තර්කානුකූල අවබෝධය (සුතමය ඥානය) සහ ප්‍රතිවේධ ඥානය අතර පවතින වෙනස පැහැදිලි කිරීම.

(00:40:32) විනය සහ අවබෝධය අතර සම්බන්ධය - සත්‍යය දැන සිටියද එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට නොහැකි වීමට හේතුව සහ මානසික විනයෙහි වැදගත්කම.

(00:57:32) සීල, සමාධි, ප්‍රඥා සහ ප්‍රතිවේධය - ත්‍රිශික්ෂාව සම්පූර්ණ කිරීමෙන් ලබන පරම සත්‍යය අවබෝධය සහ චරිත පරිවර්තනය.

(01:31:40) බුදුන් වහන්සේගේ පහළ වීම සහ ධර්මයේ වටිනාකම - ලොවට සත්‍යය හෙළි කරන බුදුන් වහන්සේ නමකගේ පහළ වීමේ දුර්ලභත්වය සහ ධර්මය රැකගැනීමේ වැදගත්කම.

(01:44:01) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනාව සංවිධානය කළ පිරිසට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

සත්‍යාවබෝධය | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත › නාම කාණ්ඩය › නාම ධර්ම › 085 මෝහය කුසලාකුසල ධර්මයන්ට හේතුවන ආකාරය

මෙම දේශනය මගින් අභිධර්ම කරුණු ඇසුරින් මෝහය (මුළාව) ධර්මයන්ගේ කුසල, අකුසල සහ අව්‍යාකෘත භාවයට හේතුවන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් රේවත ආචාර්යයන් වහන්සේගේ මතය සහ එය විශුද්ධිමාර්ගය වැනි අටුවා ග්‍රන්ථවල ප්‍රතික්ෂේප වී ඇති ආකාරයත්, පරමත්ථ දීපනිය මගින් එම මතය නැවත සාධාරණීකරණය කර ඇති ආකාරයත් සාකච්ඡා කෙරේ.

• මෝහය සියලු අකුසලයන්ගේ මූල හේතුව ලෙස ක්‍රියා කරන ආකාරය.
• ශ්‍රද්ධාව සහ මෝහය යන ධර්ම දෙක මූලික මානසික ගති ස්වභාවයන් (ඉච්ඡා සහ අක්ඛන්ති) සමග මිශ්‍ර වීමෙන් ලෝභ, ද්වේෂ හෝ කුසල ඡන්ද, අලෝභ බවට පත්වන ආකාරය.
• මෝහය ස්වභාවයෙන්ම අකුසලයක් වන අතර එය අඳුරට සමාන කර දක්වන ආකාරය.
• කුසල සහ අකුසල ධර්මයන්ගේ ප්‍රභවය කෙරෙහි මෝහයේ බලපෑම.
• යෝනිසෝ මනසිකාරය සහ අයෝනිසෝ මනසිකාරය කුසලාකුසල ධර්මයන්ට අවකාශ සලසන ආකාරය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) හැඳින්වීම සහ මෝහයේ මූල ස්වභාවය - මෝහය පිළිබඳව පසුගිය පාඩම්වල සාකච්ඡා කළ කරුණු නැවත සිහිපත් කිරීම සහ මෝහය ධර්මයන්ගේ කුසලාකුසල භාවයට හේතුවන ආකාරය පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීම.

(00:04:15) රේවත ආචාර්යයන් වහන්සේගේ මතය - ධර්මයන්ගේ කුසල, අකුසල සහ අව්‍යාකෘත භාවයට හේතුව මූල හේතු (ලෝභ, ද්වේෂ, මෝහ ආදිය) බවට රේවත ආචාර්යයන් වහන්සේ ඉදිරිපත් කළ මතය පිළිබඳ විස්තරය.

(00:06:55) විශුද්ධිමාර්ගය මගින් රේවත ආචාර්ය මතය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම - විශුද්ධිමාර්ගය සහ ධම්මසංගණී අටුවාව මගින් රේවත ආචාර්යයන් වහන්සේගේ මතය තර්කානුකූලව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති ආකාරය සහ ඒ සඳහා දක්වා ඇති හේතු.

(00:13:53) පරමත්ථ දීපනියේ විවරණය - පරමත්ථ දීපනිය මගින් රේවත ආචාර්ය මතය නැවත විග්‍රහ කරමින්, මෝහය සහ ශ්‍රද්ධාව පදනම් කරගෙන කුසලාකුසල භාවය තීරණය වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.

(00:17:22) මෝහය අඳුරට සමාන කිරීම - ආලෝකය නැති තැන අඳුර ස්වභාවයෙන්ම පවතින්නා සේ, චතුරාර්ය සත්‍යය නොදන්නා බව හෙවත් මෝහය ස්වභාවයෙන්ම අකුසලයක් වන ආකාරය.

(00:19:46) ඉච්ඡාව ලෝභය හෝ කුසල ඡන්දය බවට පත්වීම - මූලික මානසික ගතියක් වන ඉච්ඡාව (කැමැත්ත), මෝහය සමග මිශ්‍ර වූ විට ලෝභය බවටත්, ශ්‍රද්ධාව සමග මිශ්‍ර වූ විට කුසල ඡන්දය බවටත් පත්වන ආකාරය.

(00:27:24) අක්ඛන්තිය ද්වේෂය හෝ අලෝභය බවට පත්වීම - අක්ඛන්තිය (අකැමැත්ත) මෝහය සමග මිශ්‍ර වූ විට ද්වේෂය බවටත්, ශ්‍රද්ධාව සමග මිශ්‍ර වූ විට අලෝභය (පාපයට අකැමැත්ත) බවටත් පත්වන ආකාරය.

(00:31:56) මෝහය කුසලාකුසල භාවයට හේතුවන ආකාරය සාරාංශය - මෝහයේ බලපෑම මත සෙසු චෛතසික ධර්මයන් කුසල හෝ අකුසල බවට පත්වන ආකාරය පිළිබඳ තර්කානුකූල සාරාංශය.

(00:45:30) මෝහය සෙසු මූල හේතූන්ට මූලයක් වීම - ලෝභය සහ ද්වේෂය අකුසල බවට පත්වීමට මෝහය පදනම් වන ආකාරය සහ අලෝභ, අද්වේෂ, අමෝහ කුසල බවට පත්වීමට මෝහයේ බලපෑම.

(00:57:38) Q&A: අකුසල වීථියකින් පසු කුසල වීථියක් ඇතිවීමේදී වොත්ථපන සිතේ කාර්යභාරය කුමක්ද? - අකුසල සිතුවිලි පරම්පරාවකින් පසු කුසල සිතුවිලි ඇතිවීමේදී මනෝද්වාරාවජ්ජන හෙවත් වොත්ථපන සිත මගින් තීරණය ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:06:03) Q&A: විදර්ශනා වඩන විට මෝහය යටපත් වී ප්‍රඥාව මතු වන්නේ කෙසේද? - විදර්ශනා භාවනාවේදී මෝහයේ බලපෑම තදංග වශයෙන් යටපත් කරමින් ප්‍රඥාව දියුණු වන ආකාරය සහ එහිදී අනුසය මට්ටමේ පවතින මෝහය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(01:15:21) Q&A: අනාගාමී උතුමෙකුට කාමරාගය ප්‍රහීණ වුවද රූපරාග අරූපරාග පවතින්නේ මෝහය නිසාද? - අනාගාමී මාර්ගයෙන් කාමරාගය ප්‍රහීණ වුවද රූපරාග, අරූපරාග සහ අස්මිමානය පැවතීමට හේතුවන මෝහයේ (අවිද්‍යාවේ) ස්වභාවය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:25:29) සාරාංශය සහ නිගමනය - දේශනයේ සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු සාරාංශ කරමින් මෝහය ධර්මයන්ගේ කුසලාකුසල භාවයට බලපාන ආකාරය පිළිබඳ අවසන් නිගමනය.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

085 | නාම ධර්ම | නාම කාණ්ඩය | ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත | පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී හිමි | IIT