Waarom Europa?

De State of the Union van Europees Commissievoorzitter von der Leyen is behalve de start van het Europese politieke jaar ook de aanzet van een nieuw seizoen “Waarom Europa?”. Samen met Karel Lannoo van het Centre for European Policy Studies blikken Europaspecialist Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op die toespraak. Verder in deze eerste aflevering: vragen over de steun aan Oekraïne, de inperking van sociale media voor jongeren en het verlies van Duits bondskanselier Merz.

Zowel op de vergadering van de G7 als die van de Europese Raad in juni stond de oorlog in Oekraïne hoog op de agenda. Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken erop terug in de laatste aflevering van dit seizoen. Dat doen ze samen met Anouk Boone, Europacorrespondent voor de Nederlandse krant NRC. Ze hebben ook aandacht voor de discussie over de meerjarenbegroting, het handelstekort met China, de Europese migratiepolitiek, tien jaar Brexit-referendum en Ierland, dat zich klaarmaakt voor het volgende voorzitterschap van de Unie.

Voor de terugblik op de maand mei trokken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten naar Den Haag, waar de eerste editie van de Next Gen Security Conference plaatsvond. De gast in deze aflevering is Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de NAVO en voorzitter van de adviesraad van die conferentie. De aflevering gaat over de Armeense blik richting Europa, de Europese houding van Canada, Amerikaanse militairen in Europa, de oorlog in Oekraïne en de wens van sommige Britten om terug te keren naar de EU.

In de terugblik op de maand april staan Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten stil bij de parlementsverkiezingen in Hongarije. De winst van Victor Orbans uitdager Peter Magyar had meteen een impact op het verloop van EU-top in Cyprus nadien. Zo werd de steun aan Oekraïne niet langer geblokkeerd. Verder in deze aflevering: het Europees Hof dat Hongarije op de vingers tikt, de Bulgaarse parlementsverkiezingen, Europese defensie en de meerjarenbegroting. Gast is Peter Vermeersch, expert internationale politiek en Oost-Europese studies aan de KU Leuven.

Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op de Europese Raad die over competitiviteit zou gaan, maar overschaduwd werd door de energiecrisis. Dat doen ze samen Thijs Van de Graaf, energie-expert aan de Gentse Universiteit. Verder in deze aflevering: Europa’s nucleaire ambities, een nieuw industrieplan "Made in Europe", de Franse kernwapens en de oude wereldorde.

Op welke manier geven we de Europese industrie – en breder: de Europese economie – een boost? Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op de debatten daarover in Antwerpen en Alden Biesen. Dat doen ze samen met Jan Van Hove, expert internationale economie aan de KU Leuven. Die laat ook zijn licht schijnen op de gevolgen voor Europa, nu het Amerikaanse Hooggerechtshof vraagtekens zet bij de importtarieven van president Trump. Verder in deze aflevering: de Veiligheidsconferentie in München en vier jaar oorlog in Oekraïne.

De eerste aflevering van 2026 is live opgenomen, met publiek in stadscafé Café Van de Velde in Leuven. Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op de maand januari, in het gezelschap van journalist Kamiel Vermeylen van Knack en Anna van Zoest, directeur van de Atlantische Commissie. Thema’s van het gesprek zijn de Groenlandcrisis, de handelsdeal met de landen van de Mercosur, de deal met India en de Noordzeetop. De gasten blikken ook al eens vooruit op het vervolg van 2026.

In de laatste aflevering van 2025 blikken Steven Hecke en Joris Vanderpoorten terug op een maand waarin Oekraïne een nieuwe levenslijn van 90 miljard euro kreeg. En die komt niet van Euroclear. Verder in deze aflevering: de Amerikaanse veiligheidsstrategie en opvrijen van radicaal-rechts, de Mercosur, de eerste DSA-boete en een akkoord binnen de trialoog over migratie. Gast is Ria Laenen, Ruslandkenner en professor internationale politiek aan de KU Leuven.

Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op een maand waarin Europa met veel ambitie en vol verwachting naar de VN-klimaatconferentie in het Braziliaanse Belém trok. Opvallend: quasi gelijktijdig werden Europese klimaatwetten uitgesteld of afgezwakt. Marc Vanheukelen, gewezen diplomaat en klimaatambassadeur in Europa, is de gast in deze aflevering. Daarin gaat het ook over de groei van de Europese economie en het corruptieschandaal dat de Oekraïense president Zelensky in verlegenheid brengt.

In deze aflevering komen Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten nog eens terug op de Europese top, waar premier Bart De Wever alle aandacht naar zich toe trok, in de discussie over de Russische tegoeden bij Euroclear. Ze blikken ook terug op enkele stemmingen in het Europees Parlement: over de duurzaamheidseisen voor bedrijven en over de moties van wantrouwen tegen de Europese Commissie. Verder in deze aflevering: het bezoek van Commissievoorzitter von der Leyen aan de Westelijke Balkan en de parlementsverkiezingen in Tsjechië. Gast is Gilles Pittoors (KU Leuven).