❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Nie tęsknię do galerii handlowych. Przypominam sobie o ich istnieniu, gdy spodnie się przetrą albo koszula puści na łokciach i fatum przymusi biurwę do szybkiego zakupu. Ciekawe, jak wielka część społeczeństwa odkryje teraz, że w galeriach przyjemniej jednak nie bywać? Że to niejedyny sposób na weekend z rodziną, a ocieranie się o niedostępny luksus, jest ledwie iluzją lepszego życia.       Nie brakuje mi nawet kina, ale to zrozumiałe. Ostatnie produkcje niespecjalnie przemawiają, a ich nominacje do wielkich nagród wprawiają w zdumienie, z nieodłącznym pytaniem: kto zwariował? Do roweru również nie tęsknię, ale tego braku nie odczuwam od lat. Odkąd pewna nierozsądna pani, na zatłoczonym trakcie, zamknęła oczka i jechała na mnie z okrzykiem: „Jezu!, Jezu!”, choć nawet z fryzury Pana nie przypominam. Gdy uzyskała pewność, że zbawienia z tego nie będzie, było już za późno. Zrobiła salto przez kierownicę własnego jednośladu. Na długo pozostał mi w pamięci asfalt i jej przytomne, choć osobne ciało wraz z przerażeniem, że nie może niczym poruszyć. Kilka dni później oddałem bezdomnemu wysłużony rower i do dziś nie zatęskniłem do dwóch kółek.    W sumie da się żyć z pandemią za płotem. Trzeba tylko wyłączyć serwisy informacyjne i zapuścić w uszy choćby trąbkę Cheta Bakera. Zawsze byłem minimalistą. Czy czegoś naprawdę mi brak? Zdecydowanie! Wizyt w małych dzielnicowych bibliotekach.    Zagubione między blokami, kamienicami, w pasażach handlowych, są jak wyspy innego wymiaru. Trwają w bezczasie, zawieszone pomiędzy zabieganiem, miejscem pracy a obiadokolacją. Oazy spokoju, gdzie można wpaść, by chwilę pozostać w towarzystwie opowiedzianych i już nieważnych historii, biografii, wspomnień, listów i zapomnianych esejów, przeplatanych nowymi tomami, kuszącymi zapachem farby.    Lokalne przybytki ducha i kryminału, to także miejsca pracy wyjątkowych kobiet, które budzą pewien rodzaj dystansu. Miesza się w nim szacunek ze szczyptą uznania, odrobiną ironii, a nawet zazdrości. Jest w bibliotekarkach ponadczasowa stałość, pewność wyboru albo nieprzystawalność do innych zawodów. W rozlicznych wędrówkach po oddziałach, nigdy nie spotkałem hetery, wyniosłej i zarozumiałej wiedźmy. Wszystkie były miłe, choć niektóre mocno ostrożne lub wycofane. Chyba tylko jedna próbowała demonstrować władzę z gruntu belferską. Jeszcze inna bawiła mnie nieprzystającym do miejsca i okoliczności wizerunkiem. Dosyć głośna, grzechocząca dziesiątkami metalowych bransoletek, w glanach i ubrana wiecznie na czarno, jakby urwała się z Castle Party. Kolczyki w dziwnych miejscach, ćwieki połyskujące w świetle jarzeniówki migającej z sufitu. Barbie zrobiona na Gota, jakimś cudem zagubiona w świątyni egzemplarzy i serii wydawniczych. Całości dopełniał ostry makijaż, blond włosy przy czarnych wargach i niezdolność do szeptu w kontakcie z czytelnikiem. Bałem się odzywek wyrwanych ze znanych jej tylko kontekstów, a komunikowała się tak radośnie, jakbyśmy wczoraj odbyli stosunek w scenerii jej ulubionego lochu. Niewykluczone, że przez wzgląd na tę panią zagościłem w oddziale kilka razy i od tej pory rezygnuję z tytułów tam dostępnych.  Najczęściej spotykam szare myszki, ale znające swoją wartość, zorientowane w tytułach nowości, może z pominięciem gatunkowej masówki, bo nie nadążają za jej produkcją i podobieństwem form. Są jak wyjęte z innej epoki. Kapitalizm, konsumpcja, gospodarka rynkowa i gonitwa świata zdają się nie mieć do nich dostępu. Żyją częściowo tu obecne, choć są żonami, matkami, zwykle subtelnej, choć nienachalnej urody, oczytanymi nie wiadomo jak i kiedy. Serdeczne i zasadnicze onieśmielają każdym gestem.   Takie myśli sunęły mi przez głowę, gdy po raz ostatni patrzyłem na jedną z nich. Właśnie minęły dwa miesiące, odkąd nie byłem adresatem tego uśmiechu. Wówczas cierpliwie znosiła czytelniczkę, która pod dyktando pani Ani zapatrzonej w

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Przypadkiem trafiłem na fragment filmu o malarstwie niderlandzkim. Przysiadłem, gdy jego twórcy zatrzymali się na dziele Hieronima Boscha, Jezus dźwigający krzyż. Motyw w historii sztuki bardzo popularny i przedstawiany na różne sposoby, a jednak z jakiegoś powodu został ze mną na dłużej. W ujęciu tego twórcy, to nie Chrystus przykuwa uwagę, a przynajmniej nie tak bardzo, jak otaczający Go tłum, w którym niemal znika.      Kompozycja przypomina kolaż, stworzony przez zagęszczenie portretów na małej przestrzeni. Malarz wypełnił ją natłokiem odpychających twarzy. To zgromadzenie budzi niesmak, coś na pograniczu obrzydzenia i lęku. Nawet św. Weronika, skupiona na cudownym odbiciu wizerunku Pana, zdaje się znikać pośród tłuszczy. Tymczasem przedstawieni zajmują się swoimi sprawami, najmniej zainteresowani losem głównego bohatera wydarzenia.     Głos komentatora z filmowego offu podpowiadał w interpretacji, że Bosch przeciwstawia tu pokorze cierpiącego Jezusa rozgardiasz, głośność nieprawości, zakłamania, egoizmu i obłudy. W karykaturalnym ujęciu artysty narrator dostrzegał nierówną walkę dobra ze złem, gdy to ostatnie przesłania mękę i cierpliwość dźwigającego krzyż.      Dlaczego akurat ten obraz we mnie osiadł i nie dawał spokoju? Zrozumiałem dwa dni później, gdy zza rogu budynku wyłonił się gość z obwisłą wargą, z przyklejonym do niej petem i z maseczką na św. Mikołaja, napiętą pod szczeciniastą brodą. Olśnienie przyniosły wyblakłe, puste oczy i brak trójki w górnym uzębieniu. Zatem o to chodzi! Według historyków Bosch namalował to dzieło w 1515 roku, a pięćset lat później z okładem, gdy wokół ludzie z iphonami, a w nich telewizor do seriali i po trzy aparaty do selfi, a każdy wielkości główki od szpilki, gdy samochody same parkują, a pralki odróżniają majtki z golfem od nocnej koszuli, tu i teraz, realnie, wyrastają gęby średniowiecza. Jakby nie było rewolucji kulturalnych, ewolucji nie chciało się działać, a cywilizacja równie bezradna, wali czosnkiem o altankę mentalności. Już wiedziałem, ale w tym momencie, radość odkrycia zakłócił jazgot za plecami.      Tym razem gnom płci żeńskiej, wzrostu siedzącego psa, w wieku bliżej nieokreślonej trzydziestki i z równie boschowsko pokraczną facjatą, kręcił nerwowe bączki na chodniku. Dorwało ją ADHD tak silne, że opadł dres z chudej dupy, niby pampers przekraczający normę producenta. Pluła w telefon i przyciągała uwagę przechodniów błędnym wzrokiem, jakby w poszukiwaniu promocyjnego banneru: Implanty wstydu i godności wszczepię. Po raz trzydziesty drugi z rzędu wykrzykiwała komuś po drugiej stronie, najwyraźniej tak samo tępemu, frazę o „bezsensu” noszenia rękawiczek z "kondona" i duszenia się przez kawał własnych gaci.      Zaraz potem mijałem przydrożną garmażernię, gdzie z drzwi krzyczała pomarańczowa kartka z odręcznym napisem: Świeża szparaga za 9,99. Reklama nie przyciągała oryginalnością, a znudzona kobieta za ladą dobywała z nosa urobek dnia. Widać przysparzało jej to tyle trudu, co przyjemności, o czym świadczył nieobecny wzrok i bezwiednie rozdziawione wargi. I tak, gdzie się nie rozejrzeć, chodzący bohaterowie malarstwa Niderlandów wieków średnich lub tuż po.  Spojrzałem na labradora moczącego oponę i pamięć wydobyła posiadacza kartoflanego nosa, z przedwczoraj. Srał swoim psem tuż przed bramką jednorodzinnego domu i nie myślał sprzątać po pupilu. Gdy właścicielka posesji zwróciła uwagę, odesłał ją do agencji towarzyskiej, mieszając z gównem równie wielkim, jak to po jego owczarku. Kolejne olśnienie: dzieło Boscha wcale za mną nie idzie, ono po prostu żyje w każdym zakątku tego miasta, gminy, województwa, kraju. Ma się wybornie w serwisie informacyjnym, w programie interwencyjnym i gwarantuje niezmienność. Trwa z całym urokiem ulicznego rynsztoka, nawet w ogłoszeniu spółdzielni mieszkaniowej, w którym zaczytałem się otw

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Siódmy raz w ciągu godziny. Odebrać źle, nie odbierać jeszcze gorzej! Nie podniosę, będzie rąbać po uszach jak kolekcjoner depczący puszki bladym świtem. Odezwę się, dojadę babę i po co mi to? Zepsuję dzień jej i sobie. Może to inna? Ale, że co? Garażowa wyprzedaż dywanów, taniej o dziewięćdziesiąt i trzy procent? Wylosował pan koc z teściowej wielbłąda, tylko proszę przyprowadzić własną? Mamy dla pana garnek i patelnię w cenie multipli? Cholera! Ósmy raz! Poległem!- Dzień dobry.- W końcu jaśnie pan raczył! Dzień dobry! Wy naprawdę przyjmujecie do pracy?- Czasem tak, wie pani, rotacja jest znaczna! – Nieprzygotowany na obrót sprawy wyglądam wyjścia z zieloną strzałką – Ludziom w głowie się przewraca i w du... żym skrócie mówiąc: syndrom epoki taki! Nieustający głód bodźców! Z tym, że my, droga pani, niestety nie gwarantujemy strefy relaksu, kosza owoców i latte macchiato. Do tego pracujemy na zmiany i schematycznie jak radio M, pod koronkę, kanapkę z salcesonem i kawę Anatol. Od wielkiego dzwonu Wiesiek po kebab wyskoczy, jak dają fantę w promocji. Zatem pomyliła pani…- Proszę mi tu nie błyszczeć dowcipem, to mnie nie zniechęci. Niech pan sobie nie robi jaj i nie wyobraża, że dam się spławić! Doskonale znam takie wykręty, metoda robienia durnia z porządnych ludzi. Zadaję konkretne pytanie i oczekuję jasnej odpowiedzi. Skoro dajecie ogłoszenia, które nieustannie mamią, to przyjmujecie ludzi, tak?- Na pewno, to firma, sieciowa. Z tym, że pytanie nie do mnie, nie udzielę odpowiedzi... - ... proszę się nie migać, niech pan odpowie wprost! Dostałam ten telefon od sekretarki waszego dyrektora. Ciekawe, czy wystarczy panu odwagi, żeby dalej ze mnie kpić?- A pani ma jej dość? Bo chyba nie dosłyszałem imienia, nazwiska? Jakieś stanowisko może? Albo nazwa portalu rekrutacyjnego, który pani reprezentuje? Agencji pracy tymczasowej? Zabrakło punktu w szkoleniu z autoprezentacji?- Moje nazwisko nie ma tu nic do rzeczy. Miele ich pan dziesiątki na co dzień i każdemu wciska ten sam kit!- Rozumiem. Przejdźmy do rzeczy. Niech zgadnę: jak wielu i pani szuka zajęcia dla Ukraińców, pozostawionych bez szans powrotu do matecznika. Na szczęście zaczął się sezon truskawkowy. Wezmą ich z pocałowaniem tryzuba, proszę wyguglować prace sezonowe. Radzę dodać region.- Samą siebie reprezentuję! Mam odwagę mówić we własnym imieniu! Taka rzadkość, na którą pozwala demokracja!- Zgadza się, a właściwie to jej gruzy, z których też, jak widać, da się wygarnąć na oślep.- Dzwonię w imieniu syna, którego w kółko oszukujecie i okłamujecie! Taki dajecie przykład młodemu człowiekowi! Uczycie postaw obywatelskich, można powiedzieć!- Syna? Dorosły jest?- Jak najbardziej, ma dwadzieścia osiem lat i przynajmniej od kilku robią go w konia tacy jak pan!- Przypadkiem nie sam powinien o siebie zawalczyć? - A niby co innego robi? Ostatnio od czterech tygodni? Był już nawet na rozmowie. Wasz kierownik wyraził zgodę, kazał iść po papiery. Chłopak się nakserował, nazbierał, wypisał ankiety i już miał zanieść, ale ten dzwoni, że go nie chce! Ma innego. - Taki jest rynek pracy, proszę pani. Znalazł kompetentnego, który na przygotowanie kilku stron nie potrzebował czterech tygodni. To jakby trafił kumulację w totka, prawda?- Wie pan, jaki to jest chłopak?! Złote dziecko! W życiu nie musiałam go od komputera odciągać! Sam wie, kiedy zmywarkę rozpakować. W sobotę do odkurzacza rwie się nieproszony, nie zna słowa „zaraz”. Jestem w domu czy w pracy, sam się garnie, tak go wychowałam! - Gratuluję, narzeczona się ucieszy. One to lubią. Niejeden raz pani podziękuje.- Narzeczona? Proszę pana, te jego życiowe porażki, to już tak go uczuliły, że on dziewczyny zna tylko z sieci, bo tam nie zdążą zmanipulować. Rozmawia z nimi, owszem, ale jakoś nie widzę, żeby rwał się do spotkań. Szukają lokaja i sponsora, a nie wrażliwego partnera. Tyle warte, co i pracodawcy. Mój Remek nie ma w sobie wystarczająco dużo chamstwa, żeby z

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Byłem przekonany, że zaatakował właśnie tu, przy kościelnym murze, a narastający tłumek dawał mu odpór czym mógł. Świecą, kadzidłem, młynkiem różańca i groźbą użycia święconej wody wprost z plastikowej Maryjki. Niektóre panie, ku mojemu zdumieniu, dobywały dowody osobiste, gdy inne w nagłym pobudzeniu wyjmowały jeszcze polopirynę S i witaminę C, skitrane po kieszeniach. Paniczny ruch wskazywał, że on tu jest, że przylgnął do bawełnianej korony emerytowanego nauczyciela Stanisława i nie odpuści. Ale czym ostatecznie zwabił rzeszę wiernych, że stłoczyli się wokół stolika z przetartą szachownicą turystyczną? Rozłożone kartki przyciągały lepiej niż sprzedaż płynów dezynfekujących, toteż skołowany pospieszyłem w nadziei, że to zapisy na tajemną miksturę ochronną, wzmocnioną obrazkiem ze skuteczną modlitwą w intencji. Niestety, były to zapisy na Dudę, w dodatku do następnej kadencji rozpuku. Przekonywała o tym Pani Ziuta, wrzeszcząc z siłą pielgrzymiego megafonu, że trzeba na prezydenta głosować, bo inaczej koronowany nie odpuści. Karą jest za wszystkie pedały, fobie i homo zagrażające rodzinie! Za tęcze, inwitry i brak szacunku dla prezesa Polski. Ta Sodoma, przez komunistów nasłana, nie daruje lokalnej Gomorze, więc kto nas wybawi jak nie prezydent nasz kochany? … albo za sznurki szarpany, bo nie dosłyszałem. Wiatr przemian za szybko rozwiewał nuty spod Ziuty. Dobiegł mnie jeszcze strzęp o lewactwie, że próbowało grypy ptasiej i świńskiej, zalania kraju aborcją, ale Andrzej nasz kochany wygrywał i wygra, bo chodzi do kościoła, a jak chodzi, to wybroni od głodu i pomoru. A teraz nawet inflacja jest od niego, żeby mniej kupowały i zgorszenia nie siały zboczeńcy, dziwki i alfonsy od tych feministek ze żrąco macico! Głosować trzeba, podpisać trzeba, bo chodzenie do kościoła coś tam... dokładnie nie słyszałem. Ziuta zrobiła protezkę na enefzet, więc ma luzy w wymowie. W poniedziałek chciałem kupić coś na tę sraczkę, bo medialna zapowiedź zbliżającej się zarazy, pomnożona przez paski z instrukcją mycia rąk, nieuchronnie wróżyła trudności z wyrobieniem na zakrętach nawet mojego M2. Jelita mogły nie przetrzymać dawki światowego terroru zmutowanego białka. I wcale nie pocieszał fakt, że rocznie na drogach kraju ginie więcej ludzi, niż zwinie się stąd przy udziale koronowanego cwaniaka. Nikt jakoś nie rwał się z takim zapałem do zwalczania lawinowo rosnącej liczby bezmózgów za kierownicą. Wszak to plaga swojska, na własnej krwi hodowana, a wirus z Chin, obcy, wiadomo, ma moc. Nie przerażenie odrzuciło mnie jednak od drzwi apteki, nawet kichanie plotkary Ryczkowskiej nie zmogło. Oto magister Zosia wymiatała półkę z ostatnich opakowań rutinoscorbinu, a do kieszeni pchała rutinaceę w kilku pudełkach, pod naporem głosów szamoczących się kobiet. Magister Kasia uspokajała kogoś z kolejki, desperacko dopominającego się reglamentacji Fervexu i Nasivinu. Od progu tłum żądał wydawania po jednej maseczce i listku scorbolamidu. Apokalipsa oddalona o lata świetlne od wydumanej sraczki, przekonała, że lepiej będzie jak znajdę sobie inny cel, byle dalej od zbiorowej paranoi. Odizolowany kabiną samochodu porządkowałem galopujące myśli, by ułożyć listę zakupów. Soki warzywne, kawa, pomarańcze, woda do prasowania, a i dżem do tostów wyszedł po cichu. Dobrze będzie wziąć ogórki kiszone do walki z cukrem albo nadciśnieniem, nigdy nie pamiętam. Wiele wskazywało, że i tu wierzeje otworzy Mordor hipermarketu, któremu trzeba będzie stawić czoła. Co tam musiało się dziać w zestawieniu z apteką? O dziwo nic. Najpierw ciszą zaatakował podziemny parking. Samochody można było policzyć bez wyciągania dłoni z kieszeni. Pośród regałów kręciły się jednostki, choć był tani emerycki czwartek. Czyżby panika zatrzymała ludzi w domu? Śledzili wiadomości zapomniawszy o powszednim chlebie konsumpcji?  Przez ułamek chwili prawie w to uwierzyłem. Wszedłem między „kaszę, ryż i makaron” a

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Trudna albo dziwna sytuacja. Patrzę w migający kursor, chciałbym napisać coś mądrego, ale w obecnym czasie nic nie gwarantuje sensu. Media, bez względu na ich charakter, szpikują odbiorców tym samym, podkręcają histerię: koronawirus, epidemia, lęk, brak środków ochrony, lekarze uginający się pod ciężarem walki, a nad tym cynizm rządzących, byle zostać przy korycie. Dramat zamkniętych we własnych mieszkaniach, domach, a może jeszcze większy ten małych przedsiębiorców, pozostawionych przez państwo - jak zwykle - samym sobie. Groźba recesji, a może kryzys światowy i wszędzie czarna flaga, bo nie wiadomo, jak długo to potrwa i w jakim stopniu zmieni świat. Gdyby spędzić jeden dzień tylko przy wiadomościach i komentarzach, w portalach społecznościowych, można wylądować w wariatkowie, oczywiście pozbawionym lekarzy, ewentualnie popełnić seppuku.    Czy dziś pisanie felietonu może dotyczyć czegoś poza? O epidemii mówi się w kółko, ale każdy inny temat brzmi wtórnie i jałowo. W takich chwilach próbuję iść o krok dalej. Szczególnie, że mam to szczęście w nieszczęściu – w przeciwieństwie do wielu – wychodzę codziennie do pracy. A kroków stawiam sporo, bo wracam pieszo przez opuszczone ulice i skwery. Mijam pojedyncze osoby, często zakapturzone i z maseczkami na twarzach. Patrzę na kamienice, bloki, mieszkania dwupoziomowe z poddaszem i z reguły na początku drogi rodzi to myśli optymistyczne: więc jednak można żyć w zwolnionym tempie, jest nadzieja na przyszłość. Pracownik, który zostaje w domu jest spokojniejszy, bardziej wydajny, bo niezrywany o świcie. Nie stoi w korkach i nie nabrzmiewa frustracją. I ta oszczędność energii dla przedsiębiorstwa i mniej dwutlenku węgla w powietrzu, gdy samochody zostaną na parkingu. Szkoda, że z koszmarnego, a nie racjonalnego powodu dochodzimy do sedna sprawy. I tylko kontrolować trudniej najmitę, choć może nie potrzebuje aż tak nadzoru, jakby się prezesowi wydawało? Jeśli realizuje zadania w wybranej przez siebie godzinie, a robi to skutecznie i terminowo, po cóż mu bat nad głową?     Zaraz potem nadciąga ciemniejsza chmura refleksji, groźba izolacji. Za ścianami najbardziej wypasionych lokali narasta frustracja, która z dnia na dzień gęstnieje i szuka ujścia. Jeszcze rozładowuje lęk niepewnej przyszłości memami, prześciga się w mniej lub bardziej zabawnych filmikach na fejsbunia, ale tu i ówdzie puszcza parę w gwizdek hejtu sieciowego, wymierzonego w imigrantów, szczególnie Azjatów, ale nierzadko w lekarzy i pracowników służby zdrowia, nauczycieli, urzędników, rejestratorki z przychodni. Niewykluczone, że przeniesie się na powracających masowo z zagranicy, a z czasem na myślących inaczej, bo kto wie jak długo potrwa zamknięcie. Czym zakwitnie, gdy wszyscy będą mogli wyjść na ulicę? W optymistycznym wariancie zwycięża myśl o rodakach spragnionych konsumpcji, spotkań w restauracji, nadrabiających straty kinowe i koncertowe. Ale jeśli wyruszy w świat mściciel szukający odwetu? Może jednak nie, skoro wokół tylu inicjatorów szycia maseczek ochronnych, drukowania w 3D osłon dla pracowników służby zdrowia, wolontariuszy roznoszących obiady dla starszych, robiących im zakupy, wyprowadzających psy na spacer. Duch solidarności zwycięża frustrata plującego jadem? Razem z Wami bardzo chcę w to wierzyć i nie dopuszczam wrony gorszych myśli.     A gdy o duchu mowa, w czasie zarazy nieuchronnie przywodzi myśl o wierze. W tej kwestii - jak to u nas - podział. Nie, nie o tym politycznym myślę, że Kościół dla postępowych jest bardzo be, a dla wstecznych jedyna arka ocalenia... i pozamiatane. Gdy wędruję pustymi ulicami, nie mogę oprzeć się wrażeniu, że coraz ciężej wisi w powietrzu pytanie o sens wiary. Czy już tylko rutynowa ma się dobrze? Ta w wersji ludycznej, zanurzona w bezrefleksyjnej obrzędowości i rytuale, gotowa w każdej sytuacji szukać kary za coś tam? Wyhodowana na strategii potępienia, obrazie srogiego Ojc

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ - O! Wangin w Ikei! Muszę dać na fejsa! No walnij dziubek, nie bądź taki! Raz, dwa… - Nie ściemniaj, masz tam siedemdziesiąt osób w znajomych, z czego osobiście znasz może dziesięć. Za tę smutną gębę nikt ci lajka nie da. - Łoś wśród reniferów? Wpadłeś na klopsiki z żurawiną? - Na kawę dla niewymagających, z dolewką bez granic. Tu nie pytają, co jeszcze podać. - Ale to z laptopem? Żoncia z domu wygoniła, czy kanapę wybiera? - Chyba dla kota, bo zagroził, że wróci na budowę do Iławy. Pieprzy taką adopcję! Trzeba leżeć na dwuletnich kanapach i ciągle tylko Purina w misce na zmianę z Shebą. Żonę to akurat awansowali. Nawet w domu z pracy nie wychodzi. Nie zauważyła, że wyszedłem. - Chyba, że magiel trzeba będzie odwieźć, zaraz się połapie. Czemu tu piszesz? Wiem: każde jej spojrzenie to wyrzut? Pora wyrosnąć z napieprzania w klawisze i te sprawy? Ludzi i tak nie zmienisz, boś dawno glebę zaliczył, Ikarze. Ale mogłeś towarzyszyć kobiecie. Pewnie układa zastępstwa, komputer pożytecznie wykorzystuje. A ty? Nie wierzę przecież, że wrzawa bachorów cię stymuluje! A może widok Janusza z brokułem na wąsie budzi twórcze głody, co? Czy inspirację czerpiesz z fryty u wargi tego tam Iwana? - Ty weź już idź po waniliowe podgrzewacze. Córka prosiła. Daj popisać. - Po cholerę? - Podgrzewacze? - Nie, pisanie. - O  świeczki zapytaj, odpowiedź znam. - A co piszesz? - Próbuję sklecić coś do bloga, żeby nie skasowali za brak postów. - Tutaj piszesz? - Tutaj jestem bezpieczny. W domu nie usiądę. Sam wiesz, ile tam natręctw. - Wziąłem na siebie, spokojna twoja o suszarkę rysowana! Natręctwa znaczy wziąłem. Wracaj bezpieczny, Syzyfie z odzysku. Chałupę odkurzyłem, kuchenkę umyłem, ogarnięta kuweta, a koszule na tydzień masz wyprasowane. Możesz już rżnąć głupa przy biurku, na stacjonarnym. - Przy stacjonarnym, jasne! Będę oglądał CK Dezerterów albo Zaklęte rewiry i Siekierezadę, przecież wiesz. Albo zamienię się w powiernika kobiecych dramatów na czacie! Wszystko zrobię, żeby nie pisać, jakbyś nie wiedział! - Bo nie potrzebujesz! Kolejne natręctwo do odhaczenia! To tylko pierdolec na potrzeby pozornego rozwoju. A w tle? Podniesienie rangi banalnego życia! Ale dalej tak nie pojedziesz, stary! Zupa pomidorowa dobra, masełko trzeba skrobać, a światło zrób sobie górne i te sprawy. - Gówno wiesz o sprawach, Jacuś, to konsekwencja i wierność młodzieńczym ideałom. Jest niepodważalna! Jak stracę ostatni bastion, to po mnie. - Jaaasne… i sosik patosu na kopytka samoudręczenia. Wyluzuj! Zaczynałeś w końcu lat 80. Pamiętasz, jaką wartość miało wtedy słowo pisane?! Nawet cenzura jeszcze była. - Zaraz znowu będzie, cierpliwości, jeszcze jedne wybory i pozamiatają. Tylko nie wiem, czy doda to motywacji do pisania. - A pamiętasz jak uszami klaskałeś ze szczęścia, gdy udało się kupić pięć tomów Hłaski, w antykwariacie, na spółę z kumplem? Wydawało się, że literatura zmieni ludzi w zbuntowane anioły. A dziś kto czyta? Słowo nie ma znaczenia. Słyszałeś, żeby ktoś dawał słowo honoru i dotrzymał? Jest hejt, ściema, sensacja jest i rozrywka, bo pokochali leżenie wzgórzem do góry albo wzgórkiem do ekranu, gdzie rolnik szuka żony. Nike to oni na butach noszą i tylko inaczej wymawiają. A sama nagroda ma tyle wspólnego z czytelnictwem, ile ty z ojcem Tadeuszem, prezesa Prometeuszem! Blog? Zwariowałeś? Kto to czyta? To czas słitfoci pod menu restauracji! A nie masz zadatków na gastro celebrytę od pieczenia buraka, ani tym bardziej tego... kosmetycznego, od szukania wągra między sławnymi cyckami. Wyżej dupy nie podskoczysz, jak mówi mądrość ludowa. - I tu byś się zdziwił, miałem wystarczająco dużo pytań od czytelników, czemu nie daję nowego tekstu, więc idź już po te knoty i nie truj dupy. - Pytania od czytelników?! Weź nie rozśmieszaj! Masz na myśli dwie babki z czatów! Podkręcają cię z wdzięczności za wysłuchanie małżeńskich traum. Nie miały nic do zaoferowania, to pod

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Jednym z nielicznych przywilejów nadciągającego wieku średniego jest brak zdziwienia. Każdego dnia rozglądam się czujnie i stwierdzam, że coraz mniej spraw mnie zaskakuje. W sumie to miłe uczucie. W miejsce kryzysu późnego chłopięctwa pojawia się coś w rodzaju wzruszenia ramion i zaniku buntu wobec świata i jego wysiłków na rzecz kwestionowania kultury i rozumu. Coraz częściej odkrywam niedobory w kwestii zaskoczenia, choć zostało trochę miejsca na ironię losu. Ta zaś czasem wydłubuje mnie z wysokiej wieży i sporadycznie nakazuje popatrzeć, by zabrać głos. Wieża zaś, umocniona murem mniej lub bardziej rozumnych filmów i książek, chroni przed zgorzknieniem, choćby na skutek nostalgii i wspomnienia ideałów młodego humanisty. Ale ratuje też przed klasycznym syndromem wieku męskiego, czyli wdziewaniem trampek i rurek w pogoni za dwudziestolatkami.           Wyzwolony z nakazu zdziwienia łagodnieję i mniej dyskutuję z telewizorem, gdy wmawia, że erekcja pozostawia wiele do życzenia. Przerzucam kanały w poszukiwaniu serialu "Ranczo", zanim dowiem się, że coś leży mi kłopotem równie wstydliwym jak brak magnezu w podrygiwaniu nie tego akurat, co jest na topie. Mimo wrzasku siebie wartych mediów "za" i mediów "przeciw", nie dziwi też rząd, demontujący kraj równie żałosny jak elektorat tegoż. Wzruszam ramionami, gdy traktuje pospolitą rzecz jak padlinę, którą wyczyści do białej kości.           Coraz częściej udaje mi się nawet nie dziwić śmietnikowi w marketowym wózku, przypiętym przez Sebę i dawcę żucia jego, gdy napasieni przed otrzymaniem paragonu, poszli puszczać bąki. Z pokorą wrzucam do kosza folie po chipsach i nie przeklinam już grzybni, z której powstali. Zaraz potem nie dziwi mnie, że w pojemniku na plastik leżą szklane butelki i wysuszone kwiaty wraz z ziemią. Wszak trzy pojemniki to labirynt nie do przejścia dla suwerena zagubionego w w drodze do ekologii. Tu nie pomoże rysunek na burcie, a napis za długi. Powiem więcej: brak oczekiwania normalności wyzwala nie tylko z bezradnego zdziwienia, ale jest bardzo skutecznym antidotum na dolegliwości patriotyzmu. Coraz częściej przychodzą takie chwile, gdy poetą jestem i wiersz sobie piszę: a jechał pies Janusza i Grażynę jego, niech sczeźnie kraj ćwoka osranego.           Gdy tak truchtem dobiegam pięćdziesiątki, widzę, że wokół mniej powodów do żalu, jeśli przyszłoby to życie zakończyć, by przejść przez opary absurdu ku wiadomemu światełku jasności. Na taką myśl przychodzi nawet błogość z odblaskiem ironii, która składa się na dosyć przyjemny dystans o smaku tequili i późnego lata. Czasem jednak to samopoczucie coś jeszcze nieoczekiwanie zburzy.           Przyzwyczaiłem się do bycia podglądanym w sieci i od dawna akceptuję fakt, że po znalezieniu męskich butów sportowych, zaczynam dostawać propozycje zakupu leginsów dla biegaczek. Wciąż jednak napawa mnie małym zdziwieniem wysyp damskich sukienek letnich w proponowanych postach i stronach, które – jak mniemam – stają się skutkiem zamówienia kociej karmy. Choć koleżanka zza biurka ma inne zdanie. Widzi w tym skutek reklamy podprogowej. Od dawna twierdzi, że wieczory spędzam w peruce z warkoczami blond, a przed komputerem zasiadam w podomce i jasnoniebieskich figach w różowe chmurki oraz w cielistych podkolanówkach damskich. Sam sobie zatem jestem winien, wszak sieć widzi więcej i sugeruje pójście krok dalej. Zastanawia mnie, czy przypadkiem wielki brat nie zagląda w jej potrzeby postrzegania mojej osoby, a ja ponoszę tego konsekwencje w proponowanych postach. Przeglądając kosmate łydki w rzeczonych nylonach, z pewnością nie dziwiłbym się nawałowi sukienek w rozlicznych okienkach coraz większego brata Fejsbunia.           Inny wielki brat sieci sprawił, że wreszcie zdziwiłem się

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Zmierzch zapadał zbyt wcześnie i z trudem dostrzegałem ruchy spławika. Gładka tafla jeziora marszczyła się delikatnie, choć nie dało się odczuć najmniejszego powiewu. Narastający chłód przypominał, że to ostatnie dni lata. Tymczasem pod wodą życie jakby ustało. Kot nie był głodny, nie czekał na kolejną płotkę. Leżał znudzony bezruchem i rzucał spojrzenia z wyrzutem, że nie wracamy.            Głośny plusk w pasie trzcin z lewej sprawił, że obaj nerwowo spojrzeliśmy w tamto miejsce. To mógł być szczupak, a może wydra? Ożywiony kot nerwowo kręcił ogonem, zapatrzony w kierunku rozchodzących się kręgów wody. Teraz z prawej usłyszałem wyraźne mokre pacnięcie o deski pomostu. Odwróciłem się i ze zdumieniem zobaczyłem spłaszczone palce, długie dłonie i chude nadgarstki w odcieniu zieleni. Cofnąłem się znacznie, niemal do próchniejącego zejścia z pomostu. Z ciekawością i narastającym lękiem patrzyłem, co wyłoni się z przedłużenia obrzydliwych badyli w kolorze gnijącej kapusty. Zza desek wysuwała się wielka głowa, jajowata, z zielonymi, ulizanymi galaretowato włosami, z oczami bez źrenic, w kolorze oliwek z Biedronki. Kot prychnął głośno, odskoczył i pognał do brzegu. Nie wiedziałem, który z moich towarzyszy przygotował stwora, ale byłem pewny, że gdzieś tu w trzcinach cała łódka trzęsie się od śmiechu. Ktoś czeka na moją ucieczkę, ale honor nakazywał pozostanie na miejscu, choć suchość w gardle narastała. - Jest sprawa, Marcin – zielona głowa przemówiła skrzekliwie, rozglądając się wolno dookoła, jakby z obawy, że głos budzi większą sensację niż widok. - Znamy się? – Nie poznałem swojego przerażonego głosu – Coś za glonojad? - Wodnik Szuwarek, kurwa, nie widzisz?! Coś się rozdziawił jak klapa sedesu, to ja, Waldek. - Waldek? - Na uszy też padło?! Waldek Łomotny. Sąsiad z góry, tak mnie nazywałeś. - Widzi mi się raczej Waldek Wilgotny. W zimnej wodzie nawet kaczorowi nie staje, co? Skąd to durne przebranie? - Tylko nie przebranie! Głupio zabrzmi, ale to kara. - Kara? Mówili, że utopiłeś się na wczasach, a ty tu glona kleisz?! W utopca bawisz się trzysta kilometrów od cmentarza?! A może ścigają cię mężowie zaliczonych kobiet z czata? Przyznaj, że to ściema z utopieniem na Mazurach! - To dlaczego na tych Mazurach mnie znajdujesz? Brzmi dziwnie, ale wyszło takie wash and go bez piany. Z jednej strony żony przedmuchane, z drugiej śmiertelna przygoda w kajaku po pijaku, z trzeciej twoje szkody w mieszkaniu przez moje zalewanie. Zebrało się na wyrok i dupa: skazany na coś między kijanką a komiksem o wiedźminie, na wieki. - Amen. - No bez takich! Tu jest właśnie sprawa do ciebie. - Jako utopiec kogoś tu załatwiłeś i alibi szukasz? Ech, ty demonie seksu i mułu! - Zwariowałeś?! Napalony trochę byłem, nie przeczę, nieraz chałupę ci zalałem w seksualnym uniesieniu, zgoda, ale żeby zaraz mokra robota? Najwyżej pajacom żyłki poplątałem, trochę ich podtopiłem. Nie lubię ćwoków, co mierzą dno, ważą wędki, ciężarki, sonary przywożą, szum, przerost formy nad treścią, wpienia mnie to. No dobra, raz zamieniłem się w karpia hodowlanego. Dzierżawca hoduje w stawie przy domu takie po piętnaście kilo i co jakiś czas wpuszcza tutaj, żeby ściągnąć palantów z wędkami, którzy słono płacą za słitfocie. Jeden przyjechał tu z taką śniadą żonką. Co ona za cyc miała! Jako karp wciągnąłem go do wody. Bidulka na ten widok zemdlała na pomoście i miałem okazję pocieszyć się z bliska boskim darem, gdy ten jej moczykij wypełzał na brzeg po drugiej stronie. Wygłupy, ale bez topienia!           Wyszczerzył zielone zęby, nierówne i dosyć mocno nadgniłe i wtedy zacząłem obawiać się sprawy, z jaką wynurzył się kwadrans temu. Wilgotny Waldek zdaje się też sobie przypomniał z czym przypłynął, bo krzywy uśmiech nagle zgasł. - W tobie nadzieja, Marcin. Tę oślizłość zrzucić może ze mnie, no wiesz, że darujesz mi wszystkie zalania chałupy i …. - Już dawno

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Czasami człowiek musi, inaczej się udusi. Czterdzieści lat temu Jerzy Stuhr zaśpiewał tak w Opolu, a ja dziś muszę nie tyle śpiewać, co puścić siarczystą wiąchę oczyszczającą. Na początek roku zda się wiązanka, żeby wykrzesać z życia coś, co pozwoli przetrwać ciemność za oknem i całe to raczej ponure rozmemłanie w oczekiwaniu wiosny. O ile sobie przypominam, to było przed Bożym Narodzeniem, zebrało mi się pierwszy raz, dokładnie z tego samego powodu. W samochodzie palec mi się obsunął i włączyłem przypadkiem rozmowę o teatrze w radiowej „Trójce”. Pan reżyser, którego nazwiska nie usłyszałem, wyraził się o autorce utworu scenicznego per znakomita dramaturżka. Ten trudny do wymówienia dziwoląg językowy raczej gładko przeskoczył przegrodę jego zębów, choć nie istnieje chyba jeszcze w żadnym szanującym się słowniku, ale wkrótce pewnie zagości pod presją odpowiednich środowisk. Bo my, Polacy, ponad sielanki lubim podziały i ideologie im sprzyjające.     Uznałem, że skoro muszę już żyć w epoce politycznej poprawności i reklam środków na suchość pochwy, nie mam wyjścia, trzeba kląć dla zdrowia psychicznego. Machnąć raz w lewo, raz w prawo, żeby nie zwariować i trzymać się środka… niekoniecznie nawilżającego. Jechałem, ciskałem przekleństwami jak dobra panna młoda pieszczotą, a dłonią tłukłem kierownicę z bezsilności. Poniewczasie, jak to u choleryka, przyszła myśl, że może jednak nie wypada, nie przy dziecku, nawet jeśli leciwe i świeci po gałach świeżo odebranym dowodem osobistym. A i samo przeklnie nieraz jak sąsiad na widok Płaszczaka w telewizorze.     Krewkość z powodu wybitnej dramaturżki powróciła, gdy w szanującym się sieciowym piśmie kulturalnym przeczytałem recenzję filmu Dzikie róże. Była tak dobrze napisana, że zerknąłem na notkę o autorce, a tam stało, że to dr, historyczka kina i krytyczka filmowa. Tylko czemu pierwszy człon był skrótem, zdziwił się ignorant we mnie. Czemu nie doktorka skoro krytyczka? Czyżby doktorka brzmiała lekceważąco czy za bardzo z czeska? A czy krytyczka nie deprecjonuje autorki, choćby jako określenie malutkiej pani krytyk, takiej cipu cipu krytyczkoniuni? Zwłaszcza, gdy kobieta zna się na rzeczy i o filmie świetnie pisze?     Coraz częściej odnoszę wrażenie, że feminizm ze swoimi naciskami językowymi, miast wspomagać kobiety w walce o równe traktowanie, spycha je na obrzeża karykatury, wciska w gombrowiczowską gębę krzykliwych maniaczek i pretensjonalnych gęsi, pozbawionych zdrowego rozsądku. Ideologia, wolna od dystansu i refleksji, szyje im łatki i zakotwicza w dziwaczności języka. Jakby kobiety – słusznie przecież upominające się o swoje prawa – chciały strzelić sobie w stopę strąceniem w stereotyp feministki, postrzeganej jako nachalne babsko, pozbawione samodzielności w myśleniu, czepiające się upiornego nazewnictwa jak czarnej flagi, by za wszelką cenę machać przed linią wrogów (bo cały świat jej wrogiem). Obawiam się jednak, że ta metodyka wywołuje skutek odwrotny do zamierzonego. Podobne postępowanie potęguje widzenie w feministce ofiary losu, z której natura - z sobie wiadomych powodów – najwyraźniej kpi, uczyniwszy z niej tyleż szpetną, co hałaśliwą starą pannę, przed którą polszczyzna broni się jak ostatni we wsi kawaler przed zabawą w remizie, choć pijak i nic mu nie grozi.     Pewnie nie jestem odosobniony w tych odczuciach. W zasięgu ręki mam wypowiedź jednego ze sprzymierzeńców, któremu doskwierają podobne dziwactwa naszego czasu i jawnie głosi swoją niechęć wobec wielu aspektów współczesnego życia. Dobrze, gdy człowiek znajduje lepszych od siebie, a podobnie odczuwających ból egzystencji w społeczeństwie, któremu coraz dalej do anielstwa.     Aktor, reżyser i pedagog, Adam Ferency, w książce Nie i Tak mówi o takich wynalazkach językowych wprost: Nienawidzę tych udziwnień, na sam ich dźwięk tężeję. Wszystkie nowe żeńskie formy są sztucznymi, ideologicznymi

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖     Zdarza się, że z RMF Classic wyłapuję melodię serialu Biały delfin Um. Dla niewtajemniczonych i nieco później urodzonych dodam, że chodzi o animowany serial dla dzieci, prezentowany w polskiej telewizji w początkach lat 80. Muzykę stworzył Michel Legrand, a ta szczególnie trafia mi do serca w lutym, w czasie ferii szkolnych. Sentyment płynie stąd, że byłem wówczas w piątej albo szóstej klasie podstawówki i to jedna z pierwszych produkcji, którą mogłem zobaczyć w kolorze. Rzecz jasna nie we własnym domu, aż tak dużo szczęścia nie miałem. Rodzice kolegi zakupili kultowy produkt bloku wschodniego, telewizor marki „Rubin”, więc mogłem zachwycać się barwami kreskówki i chłonąć opowieść o przyjaźni ludzi i delfinów żyjących w odległej stacji badawczej. W pamięci utkwił nieistotny obrazek z tamtego czasu. W napięciu oglądamy kolejny odcinek historii z ciepłych mórz, a rzeczywistość socjalistyczna wzywa urokiem lodowiska, które tuż obok bloku odśnieża ciągnik z pługiem. Jak co roku administracja zadbała, by boisko zmienić na czas ferii w lodowisko. Tuż nad nim, między blokami, rozciągano sznury kolorowych żarówek, które umożliwiały jazdę na łyżwach do późnej nocy. A wszystko pod gołym niebem i za darmo, jak to w socjalizmie. Wszak zimowa laba, to nie powód do zarabiania. Nie do pomyślenia w kapitalizmie, prawda? Takie proste rozwiązania na kilka lat przed upadkiem komuny czyniły ją znośną i całkiem do wytrzymania, nawet w stanie wojennym, który na prowincji mniej męczył ponurym patosem.       Z czym mogłem kojarzyć wówczas kapitalizm? Pierwsze miejsce w rankingu z pewnością zajmie słoik Nutelli. Rarytas pozostający w zasięgu dłoni, ale nie smaku. Mój kolega (ten od telewizora Rubin i delfina Um) był szczęściarzem, miał rodzinę w zachodniej części Europy, więc regularnie dostawał paczki pachnące lepszym ustrojem. Zajadał się z rana kremem orzechowym rozprowadzonym grubo po socjalistycznym chlebie z miejscowej „Piekarni Gigant”, ale jakoś nie przyszło mu do głowy, żeby ubogacić i moje podniebienie. Pewnie nie ze skąpstwa, tylko z dziecięcego zabiegania, niemyślenia o takich drobiazgach jak cieknąca ślina kolegi i jego nos, podrażniony cudownym zapachem zgniłego Zachodu.     Kolejne miejsce w rankingu tęsknot do kapitalizmu zajmowały z pewnością resoraki (niewtajemniczonych i później urodzonych odsyłam do działu grafiki wujka Google), dalej szły gumy do żucia marki Donald z papierowymi komiksami, chińskie barwne piórniki oraz pachnące gumki do ścierania w kształcie Barbapapy, Barbamamy i reszty (tu You Tube przyjdzie z pomocą w kwestii rozjaśnienia, kto zacz). Więcej grzechów do rankingu nie pamiętam. Przynajmniej w czasie pisania tego tekstu. Dziś, z pozycji człowieka dorosłego, zmęczonego jazgotem kapitalizmu, coraz częściej mam ochotę zatęsknić do jego zniknięcia. I wcale nie dlatego, że Nutellą mogę wysmarować się cały, bo dostępna w każdym osiedlowym sklepie. Nie będę bawił się tu w lewaka, broń mnie Panie, ale też żaden ze mnie narodowiec. Z punktu widzenia jednostki, która nie tęskni już do resoraka, ale której z pewnością trudniej odnaleźć się w rozwrzeszczanej masie producentów, dostawców, telemarketerów i konsumentów, nieuchronnie odczuwam siłę spychania do głębokiego podziemia.      Jeszcze u progu rodzącej się demokracji i wolnego rynku wierzyłem, że każdy znajdzie tu miejsce dla siebie i sobie podobnych, tak samo w kwestii kabanosa o smaku lata, jak jogurtu jagodowego, książki z wyższej półki albo filmu uznanego na europejskim festiwalu, bo wszystkim jednakowo przysługuje swoboda wyboru i łatwość dostępu. Tymczasem w drugiej dekadzie XXI wieku, coraz boleśniej przekonuję się, że nasz kapitalizm, to taki dowódca legii cudzoziemskiej, którego interesuje wyłącznie rozkaz, dla którego zabija możliwość wyboru. Ten kapral promocji każdego dnia przywołuje mnie do porządku okrzykiem z radia, obrazem z telewizora, spamem