❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Podchodził coraz bliżej, chyba go znałem. Przypominał przyjaciela sprzed lat, któremu skończyła się ochota na przyjaźń i zamieszkał w skorupie depresji. Mały, przygarbiony, w kilku warstwach ubrań, jakby nie miał pewności, że wróci do domu i zawsze musi być przygotowany na zmiany pór roku. Wyraźnie kuśtykał, nie tyle nawet kulał, co ciągnął za sobą prawą nogę, jakby chciała mu się przeciwstawić, ale nie mogła obrać własnego kursu. W ramach protestu pozostawała nieposłuszna i nieczuła. Gdy już dotarł, chwycił mnie za brzegi kołnierza i przyciągnął do twarzy, jakby był krótkowidzem i chciał się upewnić, że ja to ja. W końcu wyszeptał teatralnie: - To ostatnia szansa, musisz mi pomóc! – Poczułem kwaśny oddech na twarzy. - W czym? – zapytałem spokojnie, ale odrywając dłonie od kołnierza. – Jestem tu na chwilę, zaraz się budzę i spadam do pracy, więc spiesz się albo jutro wpadaj. - Musimy ratować modrzewie, te tu – wskazał ruchem głowy – na osiedlu, zanim przyjdą szyszkownicy i wypiłują do gołej gleby. - Ale jak? - rozejrzałem się wokół, żeby upewnić się, czy rzeczywiście tu są, w środku miasta. Jednak pomiędzy lipami, brzozami, krzewami bzów, otaczających trawniki i bloki, szybko naliczyłem osiem cudnych iglaków.  -  Musimy znaleźć ich samice i ratować, zabrać jajeczka spomiędzy igieł i wywieźć! Szyszkownicy już tu jadą, nie kumasz? - Kumam. Co mam nie kumać?      Uspokajająco poklepałem po ramieniu przyjaciela, wystraszonego nie na żarty, a przez myśl przemknęło: „modrzew, samica, igły, jajeczka, budzić się, czy dalej śnić?”. Całkiem już pewny rzeczywistości alternatywnej zapytałem z ciekawości: - Powiedz, co mam robić? No wiesz, nie jestem biologiem. - Czytałem, że trzeba delikatnie rozgarniać igły i jak będzie emotka z uśmiechem na pniu, to znak, że samica. Na najbliższych gałązkach, pomiędzy igłami, znajdziesz kuleczki białych jaj, pozbieraj je tu. – Podał pojemnik po tabletkach Ibuprom Zatoki. Przyjąłem opakowanie z powagą i przystąpiłem do pierwszego , ale za nic nie mogłem znaleźć rzeczonych ikonek. Jedno drzewo, drugie, gałąź po gałęzi i nic. Kątem oka zerkałem na przyjaciela, który z racji krótkowzroczności wyglądał przekomicznie. Sunął głową tak blisko gałęzi, jakby igłami kruszył zastygłe śpiochy z oczu. Ale mimo jego zaangażowania żadnego entuzjazmu nie widziałem.     Nagle zmroziło mnie to, co zobaczyłem na konarze kolejnego drzewa, odskoczyłem. Zerkałem przerażony dookoła, nie było świadków. Odstąpiłem od pnia na trzy kroki, obejrzałem go od korzeni po szczyt korony, ale drzewo nie różniło się od pozostałych… a jednak. Nerwowo spojrzałem na przyjaciela. Zdaje się, że nie zauważył zmian w moim zachowaniu, bo i jak? Nadal niemal dłubał igłami w oczach.      Nie chciałem go jeszcze wołać, bardzo zapragnąłem uwierzyć, że to, co widziałem, jest tylko sennym majakiem. Jeszcze przeskoczyłem do kolejnego modrzewia i zacząłem szukanie graficznego uśmieszku na korze. I tu zobaczyłem to samo! Zamiast emotki, pomiędzy igłami, połyskiwał napis: GEJ, ostro wymalowany małą brokatową czcionką w odcieniach fioletu. Napis czytelny z małej odległości. - Co jest? Co tak cię odrzuciło?      Zorientowałem się, że nie dostrzegłem, jak i kiedy mój krótkowzroczny przyjaciel stanął obok. Zaglądał nawet w to samo miejsce na drzewie i dalej nic nie rozumiał. Napis był zbyt mały. Zdjąłem okulary z oczu, podałem je. Włożył i zachwycił się. Odkrył, że w ogóle teraz lepiej widzi, bo nie wiedział, że okularów potrzebuje i reszta jakby straciła znaczenie. Był tak uszczęśliwiony wyrazistością świata wokół, którą właśnie uzyskał, że przerażający mnie napis nie zrobił na nim żadnego wrażenia. Głaskał drzewo i uśmiechnął się: - Widziałeś spryciarza? - Niejednego. – Wskazałem na pień obok. - Widziałeś spryciarzy? – poprawił się – Wiedzą doskonale, że żaden szyszkownik nie ruszy geja

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Stanął tuż przed biurkiem, zanim zdążyłem odpowiedzieć na coś w rodzaju „bry”. Drapał się po brzuchu, tuż nad klamrą z rogatą czaszką i czekał na znak.  - Słucham – podniosłem głowę. - E… bo ja spóźniłem się, nie? - Umawialiśmy się? - Miałem być na dziewiątą, na rozmowę o pracę. - Ale z kim miał pan rozmawiać? - Nie wiem, mówili, że mam przyjść. - To znaczy, kto mówił? - Ta pani. No tam, na dole, przy wejściu znaczy. Za deską, żeby tu przyjść.  -  Ale z kim umawiał się pan na rozmowę? - No nie wiem, na dziewiątą miałem. - Jest dziewiąta czterdzieści pięć, a ja nie szukam pracownika. - To gdzie iść? - A skąd mam wiedzieć? - Ale dzwonili do mnie. - Kto? - No nie wiem. Że mam przyjść. - No i przyszedł pan i co? A może jakiś numer, z którego dzwonili? - No. Zara… 583 … - Chwila otworzę kontakty ze służbowymi numerami. No widzi pan, nie ma takiego numeru, więc nikt z naszego wydziału. - To pan mi nie pomoże? - No raczej. - Ale pan tu pracuje chyba? - Pracuje, ale nie szuka pracownika, sam jest pracownikiem. - To po co pan tu siedzi, jak pan nie pomoże?      Godzinę później, bez łomotu do drzwi i bez „bry”, ale ze złamaną jedynką w rozpromienionym uśmiechu wtargnął następny. Wkraczał w radości odkrywcy zagubionego „ja”, cudem odnalezionego w czwartym okrążeniu śmietnika. Ta boćwina zameldowała u skraju biurka, że podanie przyniosła, na które oczywiście nie czekałem ani ja, ani nikt mi znany. Ale jakaś pani kazała i oczywiście nie wiedział jak pani na imię, jak wygląda i po jaką cholerę jej to podanie. Nie zauważył też, że ostrzyżony do skóry i z dwudniowym zarostem nie wyglądam na panią, nawet po nietrafionej kuracji hormonalnej. Przyjąłem w końcu papier, przeczytałem, ale było to podanie o pracę na nieistniejące u nas stanowisko. Cóż zrobić? Zastanowiłem się, czy opróżniłem pojemnik niszczarki. Strasznie się zacinała przy tym napływie demonów intelektu.     I jeszcze trzech takich tego dnia. Jeden nie rozumiał, że Joasia nie pracuje tu od pięciu lat z górą i wywiódł mi jej pochodzenie do czwartego pokolenia, pół godziny w dupę. Kolejny żądał ode mnie kwitu, że trzydzieści lat temu był uczniem szkoły przyzakładowej jakiejś fabryki, która rzekomo ma archiwum w moim budynku, czterdzieści minut w plecy. Następny przyszedł z wiadomością, że szwagra jego żony konia syna brat kiedyś tu pracował i teraz muszę załatwić pracę jego córce. Pomyśleć, że wyrzucić ich nie można, taki urząd, przyjazny petentowi. Ostatecznie przetrwałem! „Nie lubię poniedziałków”, pociągnąłem cytatem wskakując do kolejki miejskiej. Z daleka zobaczyłem jedyne wolne miejsce, tuż za rozsuniętymi drzwiami. Wkrótce okazało się, że niecała jego połowa jest wolna, bo po sąsiedzku zagościł demon ogłady. Najpierw rzuciła się w oczy rozchylona paszcza, ze wzrokiem zatopionym w ekranie smarkfona. Szeroko rozłożone uda wkraczały w strefę upatrzonego przeze mnie miejsca i jeszcze szerzej tkwiło tam jego kolano. Pozycja wskazywała, że w spodniach wiezie atrybuty rozpłodowego knura i koniecznie musi obwieścić to światu aneksją przestrzeni. Ale, że był to dzień zły już w zarodku, nie zamierzałem sugerować supersamcowi, że powinien dostrzegać innych. Gadać mi się nie chciało. Absolutnie nic nie wskazywało, że do tego rycerza da się przebić ludzką mową pod zakuty łeb. Z impetem wpasowałem się w całość wolnego miejsca, aż racica mu odskoczyła. Wyrwany z krainy pstrykających bąbelków absolutnie nie zamierzał odsunąć golonki. Nawet chciał coś warknąć. Spotkał jednak mój wzrok, którego nie powstydziłby się kapral Wiaderny z Krolla, rzucający ulicznemu awanturnikowi słynne: nawet mi nie drgnij!… i knur nie drgnął. Pstrykał bąbelki z większą agresją, aż dobiliśmy do przystanku. Ale i tu łatwo nie było, bo przy drzwiach wagonu zastygł kolejny fan zmasowanego odmóżdżenia sieciowego i nic sobie nie robił z guzika otwierania drzwi, który zasłaniał szczelnie plecam

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖     Zewnętrzne schody prowadziły na wysokość pierwszego piętra, zupełnie jak dawniej. Tu kupowałem pierwsze miniaturki zwierząt do kolekcji. Teraz szukałem aniołów, jak najbardziej pospolitych, doświadczonych, podstarzałych, noszących kurz w zmarszczkach twarzy i trud codzienności w chropowatych dłoniach. Aniołów gipsowych, ubranych w przenoszone sweterki, rozciągnięte dresy, w domowe fartuszki i kapcie. Ciągnęło mnie do tych siedzących, z nogami skrzyżowanymi w kostkach, zwieszonymi z półek. Gdzieś już takie widziałem.     Gdy znalazłem się w głównej sali sklepu, coś jak kościelny pulpit do czytań niespodziewanie wyrosło na środku. Stała za nim znudzona dziewczyna, wspierająca dłonią podbródek. Drugie jej ramię spoczywało na blacie, po którym bębniła palcami. Obserwowała mnie, gotowa w każdym momencie wyskoczyć z makabrycznym: „w czym mogę pomóc?”. Chciałem ją ominąć, ale odezwała się zupełnie inaczej: - I tak nic nie kupisz.  – Teraz spojrzała ironicznie albo z politowaniem. Wydęła usta jak obrażona nastolatka, którą ktoś przymusił do bycia ekspedientką, choć wolałaby rolki albo snapchata. Wywróciła oczy z westchnieniem. – Ale nie krępuj się, udawaj. Wyjdziesz z niczym, wrócisz po to samo. Tak już z wami jest. - Z wami?     Próbowałem podchwycić, ale już układała przed sobą pudełka zapałek, zupełnie na mnie nie patrząc. Kto używa jeszcze zapałek? To musiał być jakiś gadżet powiązany ze sprzedażą aniołków. Zamiast nich na półce ujrzałem jednak Calineczkę pośród gipsowych płatków kwiatu, obok ołowianego żołnierzyka i wygięte kaczątko, było naprawdę brzydkie. Dalej mini stos poduszek z księżniczką, prawdopodobnie na ziarnku grochu, a na najwyższej półce gościła kryształowa królowa śniegu. To nie był ten sklep.         Stąpając na palcach minąłem dziewczynę, teraz wypuszczającą balona z gumy do żucia, rosnącego ponad stosem zapałek. Skierowałem się do wyjścia, ale i schody były już inne. Drewniane, stare i kręte, skrzypiące jak w wiekowym domu moich dziadków. Na środkowych stopniach, tuż przy poręczy, siedziała kobieta. Zobaczyłem coś jak rybi ogon ze zmatowiałą łuską, zakończony płetwą. Postać o rudych, skołtunionych i dosyć rzadkich włosach bez blasku nie ruszyła się. Twarz miała miękką i podkrążone oczy z wyraźnymi zmarszczkami i ze śladami przebrzmiałej piękności. - I co się tak dziwisz, misiu? Ani aniołków, ani komputerka do strzelanek tam nie było? Nie dało się też pobzykać z tą – wskazała głową w górę – siarczaną dziewczynką? Sam widzisz, tylko stara kargulena na schodach za całe towarzystwo. - Anioły chciałem kupić, dwa.  – Nie wiem czemu, ale tłumaczyłem się.  - Jasne! Księciunio, wyrwał się od żonusi? Kolekcjoner, esteta czy fantasta? A żyćko obok przepływa! Potem żonusia zajmie się wnusiami i zasilisz klub zamkniętej wieży. Skończysz żywotek śmierdzący starą pizzą i niepranym dresem, z tłustymi łapami nad zasyfioną klawiaturą i ani żyli długo, ani szczęśliwie… misiu…  - Jak ci na imię? – Skorzystałem z jej zacięcia czkawką, nie chciałem iść za tym monologiem. - Helena, a co? - Helena? - A jak powiem, że Arielka, uwierzysz?     Parsknąłem na wspomnienie małej syrenki, zwinnej i pięknej, przybywającej z głębin wyczarowanych w fabryce Disneya: - A jak uwierzę, powiesz, co tu robisz? - A na cholerę ci wiedzieć? Zresztą, skocz do młodej po pięćset plus, to się zobaczy. - Przykro mi – rozłożyłem bezradnie dłonie – nie mam dzieci, nie wypłaci. - Za to pięćset ty płacisz, misiu, więc rusz łaskawie zapasione dupsko, nie zaszkodzi.     Rozkazujący ton wołał raczej o litość niż groził, więc wkrótce Młoda uśmiechnęła się zjadliwie na mój widok:  – Mówiłam? Helena nie odpuszcza. Jeszcze nie było takiego, który nie zawrócił… i tak już czwarty tydzień.     Pokręciła głową i zniknęła pod pulpitem. Po chwili jej dłoń wystawiała na blat małe f

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Oto wykształcona, piękna i bardzo wrażliwa kobieta. Nie umie bronić się przed natarczywością lokalnego polityka, półanalfabety nieudacznika, który aktualnie postanowił zostać wójtem. Wczoraj jęczał o plakat wyborczy, dziś o ulotkę, jutro będzie nękał komunikatem na portal społecznościowy albo notką do lokalnej prasy. Wie, że ona umie wszystko, ale nie umie odmówić. Wychowano ją w przekonaniu, że ludziom trzeba pomagać, być pożytecznym, bo państwo kształciło ją także po to, żeby służyła innym. Taki niezbywalny etos jest jak skaza. Kobieta nie widzi różnic między politycznym ścierwem a człowiekiem. Przychodzący z prośbą zawsze pisany jest przez duże C. A może zwyczajnie nie umie bronić się przed natarczywością chama? Może dopisałem legendę z czystej bezradności?    Oto inna szlachetna dama, anglistka oddana edukacji. Skromna, bliska perfekcji i z dużym doświadczeniem. Cieszy się wzięciem, więc maturzyści zabijają się o jej lekcje, zwłaszcza, że cena za godzinę jak u studentki. Ma ideały, więcej nie wypada. Wychowano ją w miłości do ludzi, nie mniejszej niż do języka. Gdy Janusz biznesu przyprowadza swoje zepsute do granic jajo, ona nie żąda więcej. Dlaczego? Doskonale wie, że ta wesz wysysa ostatnią krew ze swoich pracowników, okrada państwo i nigdy nie płaci na czas zleceniobiorcom. Lud układa pieśni o jego podłości i pazerności, ale na nią to nie działa. I nie podziała również to, że ćwok z satysfakcją dorzuci jej do korepetycji tłumaczenia ofert, nawet zwykłe mejle do napisania po angielsku, tak przy okazji. Nie mam złudzeń, tu nie będzie wdzięczności. Jego złotówki są znacznie więcej warte niż jej, frajerskie. Dlatego anglistka zostanie w szponach pogardy do końca życia, jego lub jej.     Oto ceniony lekarz z ogromną wiedzą, oddany powołaniu i bardzo cierpliwy. Codziennie wraca z przychodni rowerem. Regeneruje siły i robi coś dla własnego zdrowia. Prawy, kulturalny i wolny od korupcji, ma ideały i dwoje ludzi przed sobą. Na oko sześćdziesięcioletnich, chyba małżonków, bo idą za rękę środkiem ścieżki rowerowej, choć obok pusty chodnik. Pan doktor delikatnie używa dzwonka, bez skutku. Nie ma wyjścia, omija ich z jednym zdaniem: „proszę państwa, to jest ścieżka rowerowa”, w odpowiedzi słyszy jedno słowo, od pana: „spierdalaj”.     Dziś znalazłem się w podobnej sytuacji, tyle że odwróconej. Sam szedłem obok ścieżki rowerowej. Z naprzeciwka rowerzysta, jedzie chodnikiem, a na jego twarzy – w miejscu na myśl – czai się coś konfrontacyjnego. W porę wyczułem, więc odezwałem się dosyć stanowczo: „I co? Nie widać ścieżki rowerowej?”. Na to jadący, z uśmiechem: „widać, no i chuj”. I tym sposobem już dwa chuje były za mną, z czego jeden wciskał się w pedały.     Kilka dekad temu, gdy byłem małym chłopcem, panie z pokolenia babć i mamy mawiały w podobnych sytuacjach: jak wam nie wstyd… . Minęło kilka dekad i kategoria „wstyd” przestała obowiązywać w życiu społecznym. Zastąpiły ją „wolność”, „zaradność”, ewentualnie „skuteczność”. Ale nie o tym chciałem, bo to wyważanie otwartych drzwi. Sytuacje – jak te wyżej – rozgrywają się każdego dnia na ulicach, w domach, biurach i spychają do getta ludzi z klasą, ostatnie ofiary niepraktycznego, choć – wedle wszelkich standardów – dobrego wychowania. Takie sceny tłamszą osoby wykształcone, wrażliwe, którym nieobca jest miłość bliźniego, choć ten specjalnie jej nie oczekuje. Coraz częściej widzi w innym zasób do wykorzystania lub zawalidrogę do usunięcia.      Zestawiam te obrazki i zastanawiam się, jaką linię obrony należy przyjąć w zderzeniu z napierającą mentalnością troglodyty? Czy obrona jest w ogóle możliwa? Pozostaje ustąpić pola i robić swoje w poczuciu przegranej? Uciekać w książkę, film, spacer po lesie, jazdę rowerem wiejską drogą? Unikanie konfrontacji nieuchronnie kojarzy się z postawą dziecka. Ono wierzy, że gdy tylko zamk

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ W trakcie przeglądu prasy, nieaktualnej przynajmniej od trzech tygodni, trafiłem na cytat, który wydał się efektowny: bo kobiety żyją dla kogoś, a mężczyźni po coś i kobiecie do szczęścia potrzebna jest druga istota, dla której będzie się poświęcać, mężczyzna musi mieć coś konkretnego, by do tego dążyć. O tak, już słyszę feministyczne oburzenie, że przytaczam kazania spod toruńskiej wieży, gdzie w rytm disco polo wywija demon patriarchatu, z dnia na dzień skraca łańcuch łączący zlewozmywak i panią domu, by zepchnąć ją w żar ognia pod saganem bigosu, ku uciesze czarnego luda rzecz jasna.   Zanim jednak oberwę za konserwę i porządek Boży, przyznam, że nieco rozbawił mnie ten cytat. Niesie chamskie uproszczenie, prawda? Sugeruje ponure uogólnienie, tak? Płaski jest jak intelekt aktualnego wodza, a jednak podkreśla niemożność porozumienia między kobietą a mężczyzną… i za to mu chwała. Choć ci dwoje akurat – z uporem godnym starego capa w rui – zmagają się ze sobą, ładując kapitał nadziei w układ z góry skazany na porażkę. I tak od czasu Adama i Ewy, mniej lub bardziej dokuczliwie, krzywdzą się i od nowa wierzą w sens, nawet wielokrotnie w związek popadając.   Na początek zastanówmy się, co może oznaczać, że kobiecie do szczęścia potrzebna jest druga istota? Czy potrzebna oznacza jeszcze niezbędna? Dziś kobieta jest w polityce, zarządzie firmy, prowadzi biznes, szkołę tańca, reżyseruje film i niekoniecznie musi poświęcać się konkretnej osobie, by zaznać szczęścia, które i tak definiuje zwykle na chwilę. Ważność drugiej istoty w odniesieniu do jej egzystencji, to coraz częściej coś jak orbita, po której kręci się kobita, że z częstochowska pociągnę. Im dłużej żyję, tym mocniej przekonuję się, że nie musi wcale chodzić o tak zwany Boży ład, czyli posiadanie męża, dzieci, wnuków itp., bo jej spełnienie bywa już gdzie indziej. Rodzinna forma szczęścia staje się dla kobiet męcząca i niektóre mamusie tylko czekają, żeby spakować dzieciom walizki, zaś mężowi odpłacić brakiem uwagi za nieuwagę lat dwudziestu. Świat stoi otworem fitnessu, podróży, biznesu, pasji wielokierunkowych, salonu piękności, biegów ulicznych, rozrywek przelicznych, pokus, przed którymi mąż i dzieci raczej muszą się kryć, by nie towarzyszyć opiekunce ogniska domowego.   Obecność bliższych i dalszych osób zakorzenia je w istocie kobiecości i motywuje wielokierunkowo do działania oraz tak zwanego dbania o siebie. Raz z przekory, to znów z powodu konkurencji albo czystej zawiści, muszą istnieć w odniesieniu do innych kobiet i to daje się odczuć. Zapewne boleśniej niż mężczyźni  przechodzą syndrom opuszczonego gniazda, przynajmniej niektóre. Gdy dorosłe dzieci zaczynają żyć po swojemu i wybywają z domu, wiele z matek dopada poczucie pustki, jakby ktoś zabrał kawałek sensu. Może dlatego większość z nich zabezpiecza się przed dramatem nadmierną czułością i troską o dzieci. Zwyczajnie nie pozwalają im dorosnąć i zwalniają z odpowiedzialności za siebie. Takie matki przesuwają czas rozstania, czyniąc z własnego potomstwa gniazdowniki, niechętne do opuszczenia opiekunki. Mamusia co prawda odkleiła się w mniemaniu dziecka od rzeczywistości, ale nadal skutecznie sprząta i gotuje, gwarantując wolność od ciężaru życia. I tu nie zawodzi cytat, o który kruszę tępą dzidę.  Przejdźmy do męża, partnera. Jeśli jeszcze wytrzymał i nadal jest w domu, tak dalece wrósł w grafik troskliwej żony, że stracił sporo męskości. Bywa, że trwa w czymś porównywalnym do statusu domowego kota, którego trzeba oporządzić, by uniknąć miauków żalu. A jednak, choć bywa uroczy, pożytku niewiele wnosi. Dlaczego? Bo jak mówi mądrość cytatu: mężczyzna musi mieć coś konkretnego, by do tego dążyć. Dążył do założenia rodziny? Założył. Dążył do zdobycia i uwiedzenia żony. Posiadł. O co jeszcze kaman? Teraz ma inne cele, bo jego karma to gonienie króliczka. Dogoniony, nawet jeśli nie odrzuca wonią rozkładu, przes

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Muszę? Naprawdę? Czwarty dzwonek do drzwi nie dawał wielkiego wyboru. Była nieustępliwa, nawet w sobotę wieczór. Nie odpuści! Determinacja wskazywała na sąsiadkę z dołu. Przyszedł czas na degustację kolejnego w tym tygodniu berbelucha z galaretką. Kurwa! Jakby szykowała je na eliminacje do MasterChefa, pomyślałem zrzucając koc i ruszyłem, żeby otworzyć.  - Już się położyłeś, czy jeszcze nie wstałeś? Siódma wieczór jest, nie przeginaj!    To nie była sąsiadka. Marzenka parsknęła śmiechem lub kichnęła na mój widok, wskazując na piżamę. Stała na wycieraczce, ociekała wodą z ubrania i chyba łzami z policzków. Nadmiarem wilgoci nabytej lub własnej rozmazała makijaż i wprawiła mnie w rodzaj zakłopotania i zaniemówienia łącznie. - Długo mam stać? Herbaty bym się napiła, a nawet czegoś mocniejszego!   Wcisnęła mi w garść jakąś różę z opadłym kwieciem, pchnęła nieznacznie i wparowała wprost do większego pokoju. Doskonale wiedziała, że o tej porze roku przenoszę barek do drewnianej skrzynki na balkonie, tuż za drzwiami. Nim sięgnęła klamki, rzuciła we mnie płaszczem zimnym od śniegu z deszczem, a dłonią porwała chusteczkę ze stołu, by otrzeć twarz. Po chwili jej kobiecość ukłuła mnie w oczy. Wypięła bardzo kształtną pupę, sięgając przez próg balkonu. W rozcięciu czarnej sukienki zajaśniały ponętne uda w bardzo seksownie połyskujących rajstopach. Spojrzałem na spodnie własnej piżamy i zrobiło mi się ciut niezręcznie. - Szklanki też mam przynieść?! Co się z tobą dzieje, matołku? Spałeś? Za długo bawiłeś się fistaszkiem, czy grałeś w Lola? Halo! Za daleko masz do łba? Wracamy na ziemię!   Posłusznie ruszyłem do kuchni, co niby miałem zrobić? Życie najwyraźniej napisało jej kolejny groteskowy scenariusz. Ze skrzynki wydobyła nadpitą ośmioletnią Tullamore Dew. Na tyle schłodzoną, na szczęście, że nie opierdzieli mnie za brak lodu. Odkręciłem butelkę i szybko podałem jej szkło: - No to mów… mów, chyba po to tu przyszłaś? – Łyknąłem odrobinę whiskey i poczułem, że to nie jest ten dzień. Wstręt szarpnął mną silniej niż alkohol. O wiele lepiej było mi pod kocykiem, z książką na kanapie. - Nie chciałam tam iść. „Marzenka będzie kicha”, dudniło mi w głowie – przełknęła jakby w pośpiechu, choć spragniona i usiadła – Ale jak inaczej? Kogo szukać i gdzie? To nie banan w sklepie za rogiem, choć na bananie mniejszy poślizg. Okrągłe urodziny w znacznym gronie! Anka uparła się, że singli nie wpuści. Z kim miałam iść? W sieci rozmawiałam z nim dwa tygodnie i wcale nie rwałam się do spotkania. Zgodził się, a musiałam mieć pewność, że wyjściowy jest, że siary nie będzie, tam ma być z klasą, kumasz?! - Sądząc po stanie twojego makijażu, wyjściowy to on był raczej awaryjnie. I co? - Głupiś! Zamknij się! Lecę po robocie do tego pubu, no wiesz, tam się z nim umówiłam, ale na jutro. Po drodze sukienkę jakąś kupiłam, na szczęście te wyprzedaże są, bo głupek w ostatniej chwili przełożył na dziś. Dobrze, że rajstopy w biurku miałam, dżinsy do torby, jebut w bagażnik, a czas nagli! Stoję na światłach, spóźniona i modlę się, żeby on jakiś do ludzi był chociaż. Wiadomo, facet nie musi być piękny, może nie mieć rąk i nóg, byleby kaleką nie był! No może mógłby być ładniejszy od diabła i koziej dupy, nie?    Wychyliła kolejną dawkę i wskazała na butelkę, z której dolałem i dodałem z udanym zainteresowaniem: - Wcześniej nie widziałaś go na zdjęciach, szłaś w ciemno? Miałaś go poznać po bordowym sweterku z darów dla powodzian czy jak? - Mówiłam ci, żebyś się zamknął?! Jasne, że zdjęcia przysłał, dwa, ale jakieś rozmazane, takie raczej z cyklu: podobny na nich zupełnie do nikogo. Widziałam tylko jakieś włoski pokręcone i okulary. No trudno, myślę, może za skromny jest? Niedowartościowany? Lubię takich, przecież to nie wada. Pewnie dlatego samotny, że mało przebojowy. I lezę do tego pubu. Wewnątrz wszystkiego osiem osób, z czego dwie pary. Jest jakiś facet z laptope

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ W trakcie 27 finału WOŚP, mężczyzna wpadł na scenę i dźgnął nożem Pawła Adamowicza, prezydenta Gdańska. Sieć internetowa zagotowała się. Tsunami hejtu przeszło przez komentarze, wpisy, artykuły. Na front wojny polsko-polskiej niespodziewanie przybył wielki transport paliwa nienawiści, czego oczywiście należało się spodziewać. Słupki wzajemnej agresji powędrowały w górę. Lewacy, liberałowie, symetryści, demokraci pełną gębą plują na suwerena, PiS, Młodzież Wszechpolską, kościół, narodowców i innych zwolenników partii rządzącej. Ci drudzy zaś strzykają jadem na pierwszych jako na gorszy sort, wykształciuchów, zdrajców polskości, lemingi, co było do przewidzenia. Media, od dawna podzielone na dwa fronty, podsycają obie barykady w sposób charakterystyczny dla legendy zwaśnionych, bezrefleksyjnie i w kontrze, a robią to tak skutecznie, że nawet, gdy wspominają o konieczności zarzucenia przemocy, brzmi to jedynie groteskowo. Czekam tylko na ten moment, gdy wszędzie przeczytam, że napastnik był sterowany przez konkretnych ludzi polityki i jego czyn był zaprogramowanym, atakiem takiego czy innego układu, a może nawet była to zemsta PO, w końcu Paweł Adamowicz opuścił jej szeregi w 2015r.   W okowach absurdu mało kto rwie się do wysiłku myślenia bez zajadłości i ślepych emocji, ale z użyciem rozumu. W argumentacji przeciw drugiemu, w potokach wyzwisk, wzburzenia, przerażenia i arogancji zmieszanej z bezsilną złością nie widać rzeczowej analizy przyczyn takiego stanu rzeczy. Nie widać próby pokazania, że żyjemy w kraju, gdzie z miesiąca na miesiąc przybywa ludzi sfrustrowanych, pogubionych, niedojrzałych emocjonalnie, ludzi ćpających różne świństwa, egoistów i leni odpuszczających sobie wszystko, co wiążę się z wysiłkiem rozwoju umysłowego, co z kolei musi przynieść eskalację zachowań niepoczytalnych. W trakcie drastycznych wydarzeń bardzo łatwo zapominamy, że pod tą szerokością geograficzną 60% spośród legitymujących się wyższym wykształceniem jest funkcjonalnymi analfabetami, co czyni ze społeczeństwa idealną masę do sterowania przez wszelkiej maści nienawistników, manipulatorów, populistów, którzy mają do ugrania swój nikczemny interes i odnoszą w tej materii jak widać znaczący sukces. Jako naród przestajemy stawiać sobie samym wymagania, które służą wzajemnemu szacunkowi, łagodzeniu obyczaju i wzrostowi samoświadomości, a bezrozumny tłum można pchać ku odruchom wszelkim, od euforii szlachetnej zrzutki na WOŚP po zalewanie internetu hejtem i to w jednym czasie. Na co dzień nie chcemy i nie zamierzamy podnosić sobie moralnej poprzeczki i o tym też jakoś nikt nie mówi, choć przynosi to skutki zgubne dla wszystkich; patriotów, kosmopolitów, wierzących i ateistów w takim samym stopniu, bo strach i agresja są bardzo demokratyczne.    Oczekujemy, chętnie wymagamy, sami jednak z wygody i lenistwa odrzucamy na co dzień elementarną etykę, myślenie o innych w najbliższym otoczeniu, spychamy w niebyt wzorce wypracowane przez pokolenia, zdrowe zasady współistnienia, poczucie wstydu, jako ograniczający i zbyteczny balast, który ciągnie na dno kariery, czyni nas frajerami, stanowi zawalidrogę zaradności i zwycięstwu na każdym froncie. Tak, trzeba tego słowa, bo częściej w języku codzienności pojawia się zmaganie, konkurowanie, przepychanie, konfrontacja niż współdziałanie. Przecież trzeba mieć twarde łokcie i giętki kark, bo wokół dżungla! Tylko kto i kiedy ją nam tu stworzył? Kto zepchnął kino autorskie, teatr radia i telewizji, literaturę do niszy, do piwnicy dla dziwaków i snobów? Zaniedbujemy edukację, wyrzucamy na margines obcowanie ze sztuką już nawet nie wysoką, a jedynie wymagającą elementarnej wiedzy, erudycji i zaangażowania, a to ona właśnie łagodzi obyczaje, przynosi poznanie człowieka i daje możliwość rozwoju jednostkowego, który hamuje populistów i ich próby manipulacji, a ta zawsze źle się kończy dla społeczności. Niestety, to wszystko wymaga wysiłku, a nam wygod

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ W soboty wybieramy zielony rynek, taki rytuał wiary w towar nieskażony dyskontem. Jabłuszka od miejscowego sadownika, marchewka i seler z regionu, kurczak wiejski i jaja prosto od chłopa, jak głosi napis smarowany czcionką „bukwa zioma” - ekologicznie - na torebce papierowej, szarej. Tu kupujemy złudną nadzieję produktu zdrowego. Złudną, bo zestawioną z rodzimą przedsiębiorczością. Wielu z tych gospodarzy, nawet jeśli poznali uczciwość, na czas targu odwiesza ją na kołku, obok kufajki i dresu. Potem wskakują do dostawczaka i mkną ku naiwności miastowych. Wiadomo, taki mieszczuch wszystko kupi, ale odpowiednio zapodane. Trzeba mu marchew ubłocić, dynię ućmoluchać gliną, jajco umalować łajnem kurzym i pierzem okleić, a zaraz uwierzy w glebę bez nawozu jak w wolny wybieg. Od jakiegoś czasu córka usilnie wbija mi do głowy, że towar ekologiczny kiepsko współpracuje z foliową jednorazówką. Nazywa ojca „reliktem” bliższym gadom kopalnym niż jaskini, co przy komplementach raczej nie staje. Przed wyjściem z domu zbiera wszelkie torby płócienne i chwała jej za to. Z uporem godnym przemiany rzeczonego chłopa w hipstera, stanowczo siecze wzrokiem sprzedawców-oponentów, sięgających po plastik z uszami. Przy tym bawi mnie ich konsternacja. Zniewoleni bezrefleksyjnym odruchem sięgania po folię, nagle gubią przeliczone w głowie sumy należności i sztywnieją na widok podanej siatki materiałowej. Nie dowierzają: pakować czy prowokacja? Ważyć towar od nowa w tejże? Może jednak oddać pół darmo, byle wariatom na odcisk idei nie stanąć? Koniec końców fortuna kołem się toczy. Czasem córcia odnosi sukces pedagogiczny i sprzedająca zapyta następną klientkę, czy kapustę w plastik pakować. Ale już po chwili, inny kupujący - choć widzi nasze ziemniaki w płótno sypane - swoje zrobi: a mnie dej pani w podwójno foliowe reklamówkie, żeby kartofli nie zmarzli w samochodzie. Tymczasem temperatura mocno dodatnia, więc potomstwo spojrzy na dziada i oczka bezradnie wywróci. Za chwilę odreaguje życzeniem sraczki ukrytej w babce ziemniaczanej z kartofla w podwójnej zrywce, po czym upcha przegraną między pietruszkę i marchewkę, by ruszyć niezłomnie ku kolejnym zakupom.  Przyznam, że gdy obserwuję poczynania własnego dziecka, mam dysonans poznawczy. Imponuje mi jej zapał i wiara w to, że kilka odrzuconych jednorazówek oddali ostateczny finał nienajlepszego ze światów. Czemu jednak nie mogę uwierzyć sile tych gestów, niechby i powielonych przez setki i tysiące jej rówieśników?  Bo przecież zaraz kupią pędzelek do makijażu z syntetyczną rączką, etui smartfona i nowy korektor, podkład, błyszczyk i kremik w pudełku. Czy to aby inne sztuczne tworzywo? To nie zalegnie na wieki? Na tak przytoczony argument słyszę zawsze: „że można już kupić drewnianą szczoteczkę do zębów, nawet patyczki do uszu, tylko jeszcze za drogie”.      Jakoś mało buduje mnie wielkie halo, czynione przez zielonych całego świata. Chcę czy nie, błąka mi się uśmiech politowania. Z jednej strony docierają wciąż zbyt skąpe apele, wzywające do zaprzestania wydobycia węgla, do stawiania farm wiatrowych, do ratowania środowiska, a z drugiej przygniata nas masowa i chamska produkcja tandety, która ma przetrzymać czas gwarancji. Klientowi trzeba wybić ze łba możliwość remontu i naprawy tego, co już posiadł. On musi bez wahania wrócić po nowy mikser, radio, odkurzacz, kuchenkę i samochód, najmniej zabiegając o zużyte. Nabywcy nie wolno zaprzątać głowy zaśmiecaniem planety, trzeba odebrać popsute, dostarczyć nowe i to migiem, by nie zastanawiał się, co z wyrzuconym. Nie wolno mu sprzedać koszuli, kurtki, gaci i czapki, w których przechodzi trzy sezony, bo to nie tylko niemodne, ale przede wszystkim ma dostać ciuch, który nie przetrzyma tylu prań. Po czwartym wirowaniu musi stracić kolor i fason. Czym w takim kontekście są podrygiwania obrońców Ziemi w zestawieniu z perfidią rynku i krótkowzrocznością człowiecz

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ - czesc, mozna? I jak rozpoznać, co mozna, czego nie mozna? Sprawę można rozważyć, ale czy trzeba zaraz podejmować dialog? W dodatku z kobietą przypadkową, życiem znudzoną i średnio piśmienną. I co teraz? Na jednej szali pisanie tekstu, choć pomysł nie powala, na drugiej rozmowa niepewna, która raczej nie uratuje wątpliwej prozy, a jeśli da szansę na lepszą? Czy Anna lat 43 jest wyszczerbioną muzą wszystkiego, co już było? A jeśli jest darem losu i podsunie coś, na co nie wpadłbym w najjaśniejszą noc imperatywu? Z dwojga złego, nawet najgłupsza rozmowa bywa przyjemniejsza niż zmaganie z migającym kursorem. Zatem do dzieła, Anno lat 43! - Cześć. Pewnie, że można. Jaka siła wyrzuciła Cię na moją plażę, Syrenko? - Spokojnie ja tak tylko. Nuda w kolejce do lekarza. Lecialam po liscie, padlo na ciebie. Masz cos takiego, te oczy... Bingo! Jednak nuda, królowa czasów, no i kolejna amatorka zdjęcia sprzed lat piętnastu. Kobieto! Gdybyś te oczy dziś zobaczyła… te wory chronicznego niewyspania, popiół w kompoście frustracji na ich dnie i upadek wiary w człowieka z sieci, to… nie zaczepiałabyś tekstem polsatowskich seriali? Swoją drogą, trzeba w końcu pomyśleć o zmianie awatara.  - I co znajdujesz w tych oczach? – Jak ja siebie za to nie lubię, a oprzeć się ciężko. - Som zwierciadlem duszy czy jakos tak, nie? He, he he. Jakżeby inaczej! Fanka Coelho Paulo! Intelektualistka na miarę epoki, produkt trzydziestoletniego zmagania komercji z wolnością w rytm tańca z gwiazdami! A w klawisze klepie tipsami uparcie jak dzięcioł w zgasłą latarnię! - To cos z nich bije, nie? Takie cos co kaze sprawdzic. Wygladaja na jakiegos takiego namiętnego gostka, co? He he. I chyba nie taki gupi jestes jak reszta! I jeszcze jeden i jeszcze raz… kolejny homo vulgaris usiecze mi wolę stadnego bytowania. Hallo, hallo, ale o co żal? Tkwisz w portalu społeczności jaskiniowej, dawaj obrazki albo giń! … podniosę rękawicę: - Namiętność? Piękna rzecz. Czytałem gdzieś o tym. Dawno temu. Ale może masz więcej do powiedzenia? - Uuuu, widze kolega teskni do czulosci! Zmenczony zono? Zwiazkiem? Odeszla? - Odeszła... ale na chwilę. Naleśniki smaży w ramach namiętności. - Nie chcesz rozmawiac? Boisz się, że cie nakryje? - W piżamie siedzę, nie ma nic do nakrywania. Przecież to Ty mnie zagadujesz. - Aaaa! Masz dosc zaczepiajacych kobiet? To zmien zdjecie i tak nie czaruj. Bo wiesz, dużo tu jest takich kochliwych, porzuconych, niespełnionych, nie ja jedna. He, he. - A jesteś porzucona czy niespełniona? - Kochliwa. Wiecznie mi mało, he he, taka natura. Rwie się do milosci. - I szukasz tu kochanka czy łosia na męża? - A jak mam jednego i  drugiego i dalej szukam? To kto ja jestem? - Pojęcia nie mam. Może to się jakoś leczy? Naiwność, namiętność czy zwyczajnie: nimfomanię. - Ty nie uzywaj przy mnie trudnych słów, ja wiejska dziewczyna jestem. Wlasnie zeszlam ze trzeciej zmiany, cala noc chleb kroje w piekarni, a ty mi tu z takimi! Nie chodzi o seks prostacki jakis. To wszedzie dostaniesz! Sa jeszcze kobiety po czterdziestce którym brak namietnosci. Do motyli w brzuchu zatesknio, do czułych zdan jak we filmie dłoni im cieplej trzeba, miziania. Wiesz cos o tym? Do tego co wam wszystkim wydaje sie niewazne tesknie. Wam to wystarczy udami blysnac i kobiety nie ma. Cipa zostaje! - Rozumiem mąż, ale kochanek też Cię nie dotyka? Nie głaszcze? Nie przytula? - Maż nigdy tego nie robił, to dziwny typ. Wiesz, ze nawet malo mowil od poczatku? Chcialam zeby mnie prowadził za reke to sama musialam po nia siengac. Potrzebowałam przytulenia, wbijalam pod wlochato lape. Trzeba było dziecka, wsiadalam. Ty wiesz ze nawet na randki z nim musiałam zabierac kolezanke? Inaczej gadałabym sama do siebie. - Jakoś za nim do ołtarza poszłaś. Przymusili Cię, lufę przyłożyli do skroni? - Co ja o życiu wiedziałam? Chcialam uciec z domu, od siedmiorga rodzenstwa i od tej biedy, a on był strazak, kazda go chciała, a on za mna lazil. Pewna pensj

❖Kliknij, żeby posłuchać tekstu w interpretacji autora❖ Świętowanie dobiega końca, a strajk nauczycieli trwa. Wspieram, trzymam kciuki i obserwuję z niepokojem, także dlatego, że bezpośrednio dotyka moją rodzinę. Naraz mam strajkującą małżonkę i córkę podchodzącą do matury, wiążącą nadzieję na ziszczenie marzeń o studiach. Domyślać się mogę dramatu, jaki rozgrywa się w sercach wielu znanych mi pedagogów, którzy nigdy nie wątpili w sens swojej pracy, którym niesie ona radość, choć jest coraz bardziej wzgardzona.      Z natury jestem sceptykiem, więc wątła jest moja wiara w zmianę myślenia społeczeństwa o szkole, podobnie jak w powodzenie protestu. Nie zmienia to faktu, że solidaryzuję się i co do jednego nie mam wątpliwości: oni naprawdę nie mają wyjścia. Muszą, bo nie tylko o godną pensję walczą, ale przede wszystkim o poprawę warunków pracy i jakość edukacji, w trosce o przyszłe roczniki dzieci i młodzieży. Wiedzą najlepiej, ile chaosu wniosły do polskiej szkoły wszystkie burdel-reformy, narzucane z dużą dozą ignorancji i buty przez kolejne ekipy rządzące krajem.      O słabości mojej wiary decyduje głównie racjonalna ocena stosunku wszystkich grup sprawujących władzę do nauczycieli i edukacji. Na potwierdzenie ciągłości arogancji wesprę się fragmentem monologu z filmu, wiele razy cytowanego w portalach społecznościowych. Przypomnę kultowe słowa polonisty z „Dnia Świra” Marka Koterskiego: … a potem beznadzieja i starość pariasa i wszech porażająca nas wszystkich pogarda władzy od dyktatury, aż po demokrację, która nas, kałamarzy, ma za mniej niż zero. Dlaczego władza każdej maści ma mnie za nic? Czy czerwona, czy biała, jestem dla niej śmieciem. Kurwa! Pod każdą władzą czuję się jak kundel! Czemu nie jestem chamem ze sztachetą w ręku? Ktoś by się ze mną liczył, gdybym rzucił cegłą!      Zatem chwycili jedyną dostępną, choć cienką, sztachetę i próbują nią trochę pomachać. Ale stąd właśnie bierze się główny powód mojej niewiary w skuteczność nauczycielskiego oręża. Powiedzmy to raz jeszcze: pogarda każdej władzy dla edukacji nie słabnie, ona się nasila. Film Koterskiego wszedł na ekrany kin w 2002 roku, czyli siedemnaście lat temu. Ile mas rządzących, każdej barwy, dołożyło kamyczek do dzisiejszego protestu? Ale czekali cierpliwie, w pokorze, choć kolejne reformy niweczyły ich trud, uwsteczniały poziom nauczania, dorzucały absurdalnej papierkowej pracy i podnosiły wymagania zawodowe, byle nie rozładować liczebności klas, utrudnić relację uczeń-nauczyciel, byle nie łożyć więcej na jakość kształcenia.      W efekcie mamy dalszy postęp cynizmu władz, które nie troszczą się o edukację, bo liczniejsze głosy wyborcze kupuje się z półki patologii społecznej, prostactwa, lenistwa intelektualnego i u chłopa za dopłatę do świni. A świń jest znacznie więcej w tym kraju niż nauczycieli, którzy – jako elektorat do kupienia – nie znaczą nic. Tu idzie przecież o głosy sterowane z pulpitu propagandy, nie o to, by coś usprawnić. Tymczasem pogarda aktualnej władzy polega też i na milczącym oczekiwaniu, aż bezrozumny lud rzuci się na pedagogów z pazurami roszczeń, bo potomstwa zwyczajnie nie ma komu wcisnąć. Niewykluczone, że to zadecyduje o utopieniu protestu w społecznej nienawiści. Tymczasem człowieczek schowany za plecy rządu, zaciera krótkie łapki i dolewa oliwy do ognia demagogii, produkowanej za grube pieniądze, których właśnie brakuje szkole i nauczycielom.     Jednym z silniej akcentowanych chwytów propagandy jest rzucanie hasła o powołaniu, czyli pracy za darmo. Rozumiem, że w konsekwencji tegoż belfer powinien w sklepie okazywać legitymację nauczycielską i brać z półek, co potrzeba do życia powołanemu, którego żołądek wszak niczym nie różni się od tłustego bebzona polityka każdej władzy. Ma podobny także do flaków wszelkiej maści szwagrów jego konia, dawniej i obecnie wprowadzanych do państwowych spółek. Ale może pedagog powinien przesłać skan legitymacji do spółdzie