Wieczorna terapia

W audycji „Wieczorna Terapia” rozmawiamy o zjawisku people pleasera, czyli o osobach, które za wszelką cenę starają się być miłe, uległe i pomocne – nawet kosztem samych siebie. Skąd bierze się potrzeba ciągłego dogadzania innym? Czy to kwestia wychowania, lęku przed odrzuceniem, niskiej asertywności, a może strategia radzenia sobie w relacjach? Gdzie przebiega granica między zdrową ugodowością a zachowaniem, które prowadzi do frustracji, utraty własnych granic i narastającego napięcia? Zastanawiamy się, kiedy „bycie grzecznym” pomaga budować relacje, a kiedy zaczyna szkodzić – nam i naszym bliskim. Jakie konsekwencje może mieć tłumienie sprzeciwu oraz czy wybuch bywa czasem początkiem zdrowej zmiany. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o granicach, autentyczności i odwadze bycia sobą. Wioletta Gawlik i Marcin Szafrański.

Czym jest ADHD? Czy nadal powinniśmy mówić o nim jak o zaburzeniu, czy raczej jako o jednym z przejawów neuroróżnorodności? Dlaczego objawy ADHD mogą wyglądać zupełnie inaczej u dzieci i dorosłych, kobiet i mężczyzn, a nawet u dwóch osób z tą samą diagnozą? W „Wieczornej Terapii” przyglądamy się ADHD z wielu perspektyw: klinicznej, biologicznej, emocjonalnej i społecznej. Rozmawiamy o tym, jak funkcjonuje mózg osoby dorosłej z ADHD, jakie znaczenie mają różnice w gospodarce dopaminą i norepinefryną, czym jest hiperfokus, skąd bierze się przerzutność uwagi i potrzeba stałego pobudzenia. Zatrzymujemy się także przy często pomijanym, a niezwykle istotnym wymiarze ADHD – dysregulacji emocji i wrażliwości na krytykę, która może wpływać na relacje, samoocenę i codzienne funkcjonowanie. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Ciągłe zmęczenie, brak satysfakcji z pracy, poczucie pustki i coraz większy dystans do tego, co kiedyś było ważne — czy to już wypalenie zawodowe, czy „tylko” przemęczenie? W 'Wieczornej Terapii' rozmawiamy o wypaleniu zawodowym — czym naprawdę jest, jakie są jego objawy i dlaczego nie zawsze dotyczy tylko pracy. Mówimy m.in. o: wyczerpaniu emocjonalnym i fizycznym, depersonalizacji i automatyzacji relacji, utracie poczucia sensu i sprawczości, oraz o tym, kogo wypalenie dotyka najczęściej i dlaczego może pojawić się na każdym etapie kariery. To rozmowa o pracy, zdrowiu psychicznym i granicach, które czasem zbyt łatwo przekraczamy. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Rodzicielstwo to jedna z najważniejszych ról w życiu – ale także jedna z najbardziej obciążających. Czy można się w niej wypalić? W „Wieczornej Terapii” wyjaśniamy, czym jest wypalenie rodzicielskie, skąd się bierze, jakie są jego objawy i konsekwencje – zarówno dla rodziców, jak i dla dzieci. Zastanawiamy się: dlaczego wypalenie coraz częściej dotyka współczesnych rodzin, jaką rolę odgrywają przeciążenie obowiązkami, brak systemowego wsparcia oraz wysokie społeczne oczekiwania wobec „idealnych” rodziców, czy wypalenie dotyczy wyłącznie rodziców małych dzieci, czy może pojawić się także na późniejszych etapach wychowania, dlaczego szczególnie narażone są matki, oraz jak odróżnić zwykłe zmęczenie od wypalenia. To rozmowa o ciemniejszej, trudniejszej stronie rodzicielstwa – bez oceniania, za to z uważnością na emocje, zmęczenie i dobrostan rodziców. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Dlaczego odkładamy ważne sprawy na później? To lenistwo, brak silnej woli, a może coś znacznie bardziej złożonego? W Wieczornej Terapii rozmawiamy o prokrastynacji – zjawisku, które dotyka wielu z nas i bywa mylone z lenistwem czy paraliżem wykonawczym. W rozmowie przyglądamy się m.in.: jaką rolę w prokrastynacji odgrywają emocje, lęk i perfekcjonizm, kiedy odkładanie zadań jest problemem, a kiedy strategią radzenia sobie, jaki związek z prokrastynacją mają ADHD, depresja i zaburzenia lękowe, czy chroniczne odkładanie to znak naszych czasów – czy zjawisko obecne od zawsze. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Rodzice i dorosłe dzieci — bliskość, która bywa źródłem wsparcia, ale też napięć i nieporozumień. Relacje z rodzicami nie kończą się wraz z osiągnięciem dorosłości — często dopiero wtedy stają się naprawdę trudne. W Wieczornej Terapii rozmawiamy o tym, czy istnieje pojęcie „toksycznych rodziców”, czym różni się troska od kontroli, jak rozpoznawać szantaż emocjonalny, parentyfikację czy wciąganie dzieci w konflikty dorosłych. Zastanawiamy się, jak zmienia się rola rodzica wraz z dorastaniem dziecka, gdzie przebiega granica między troską a naruszaniem autonomii oraz czy zawsze warto „konfrontować się” z rodzicami, a czasem nawet zrywać relacje. To rozmowa o granicach, odpowiedzialności, ale też o tym, że zarówno rodzice, jak i dorosłe dzieci mogą ranić — i że relacje rodzinne rzadko są czarno-białe. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Brainwashing, czyli pranie mózgu – budzi lęk, fascynację i wiele mitów. Czym właściwie jest, a czym na pewno nie jest? Jakie mechanizmy sprawiają, że jedni ulegają manipulacji, a inni potrafią się jej przeciwstawić? W "Wieczornej Terapii" wyjaśniamy, skąd wzięło się pojęcie brainwashingu, dlaczego tak często funkcjonuje w obiegu społecznym, oraz jakie formy przemocy – psychicznej, fizycznej i środowiskowej – mogą prowadzić do radykalnej zmiany czyichś przekonań. Rozmawiamy o izolacji, kontroli, manipulacji emocjonalnej, a także o tym, jak działają sekty i systemy totalitarne. Zastanawiamy się też, czy można rozpoznać sygnały ostrzegawcze i uchronić się przed wejściem w relacje lub do grupy, które stopniowo odbierają autonomię. W „Wieczornej Terapii” próbujemy odczarować jedno z najbardziej tajemniczych i nadużywanych pojęć współczesnej kultury, pojęcie brainwashingu. Rozmawiają Marcin Szafrański i Wioletta Gawlik.

Co dzieje się w nas, kiedy patrzymy na obraz, słuchamy muzyki albo oglądamy film? Dlaczego jedno dzieło nas zachwyca, inne niepokoi, a jeszcze inne… zostawia zupełnie obojętnymi? W dzisiejszej „Wieczornej Terapii” wyruszymy w podróż do wnętrza naszych emocji – tych poruszonych przez sztukę i tych, które sami w niej zostawiamy. Porozmawiamy o tym, czy sztukę trzeba rozumieć, czy wystarczy pozwolić jej działać, dlaczego jedni szukają w niej ukojenia, a inni – wstrząsu, jak to możliwe, że obrazy i dźwięki wywołują reakcje tak realne, jakby ktoś naciskał niewidzialne guziki w naszym mózgu, oraz czy wrażliwość na sztukę może być sposobem na… lepsze zrozumienie samego siebie. Jeśli kiedykolwiek jakieś dzieło nie dawało Ci spokoju – zachwycało, irytowało albo zmieniało sposób patrzenia na świat – ta audycja jest właśnie dla Ciebie. Zaprasza Wioletta Gawlik.

Czym jest władza? Dlaczego tak trudno ją zdefiniować – i dlaczego tak bardzo nas pociąga? Czy władza zawsze wiąże się z kontrolą i odpowiedzialnością, a może to po prostu zdolność narzucania swojej woli? Jak sprawowanie władzy wpływa na nasze relacje – w pracy, w rodzinie, w związku? I wreszcie: czy władza naprawdę psuje ludzi, czy po prostu przyciąga tych, którzy i tak mają do niej predyspozycje? O psychologicznych mechanizmach władzy, jej kosztach i atrakcyjności, a także o tym, dlaczego człowiek władzy patrzy na świat jak kot na mysz, Wioletta Gawlik rozmawia z Marcinem Szafrańskim – psychologiem, psychoterapeutą i rzecznikiem Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Miłość - to pojęcie, które próbowano zdefiniować od dawna. Jedną z definicji znajdziemy w Biblii: "Miłość cierpliwa jest, łaskawa jest. Miłość nie zazdrości, nie szuka poklasku, nie unosi się pychą..." (1 Kor 13, 4-13). Sporo na temat miłości wyszukamy w literaturze, poezji, czy nauce, ale każdy z nas ma własną definicję miłości. Czym jest miłość? Jakie są rodzaje, etapy i fazy miłości? Czym miłość różni się od zakochania, pożądania, czy namiętności? Czy każdy może kochać? Odpowiedzi szukają Marcin Szafrański i Wioletta Gawlik.