แผ่นดินไหวจะรับมือกับเหตุการณ์อย่างไร? เปิดประตูวิ่งออกไปนอกบ้าน หรือหลบอยู่ในสามเหลี่ยมชีวิต(TRIANGLE OF LIFE黃金三角) ล้วนไม่ควรทำ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยชี้ คำชี้แนะ 9 ประการ เพื่อรับมือกับแผ่นดินไหวที่ไม่ถูกต้องมีอะไรบ้าง? และสิ่งที่ถูกต้องควรทำอย่างไร?
ประการที่ 1 : เวลาเกิดแผ่นดินไหว สิ่งแรกที่ทำคือเปิดประตูหน้าบ้าน
ความคิดเห็นที่ถูกต้อง : หากเกิดแผ่นดินไหวแล้วทำให้ประตูหน้าบ้านเปลี่ยนรูป ช่วงเวลาที่เดินไปเปิดประตู กลับเป็นช่วงที่อันตรายเพราะถ้าแผ่นดินไหวรุนแรง สิ่งของจะร่วงหล่นทำให้บาดเจ็บได้ เพราะฉะนั้นต้องรอให้แผ่นดินไหวสงบ ค่อยไปตรวจตรารอยร้าว สายไฟ ท่อน้ำ ท่อแก๊ส ที่อยู่ในบ้านว่าได้รับความเสียหายหรือไม่
ประการที่ 2 : เวลาเกิดแผ่นดินไหวจะต้องรีบไปปิดแหล่งกำเนิดไฟหรือวาล์วแก๊ส?
ความคิดเห็นที่ถูกต้อง : เวลาเกิดแผ่นดินไหว หากกำลังเปิดเตาแก๊สปรุงอาหารอยู่ ให้รีบปิดเตาแก๊ส แต่ถ้าไม่อยู่ในช่วงกำลังปรุงอาหาร ไม่แนะนำให้เดินไปปิดวาล์วแก๊สหรือแหล่งกำเนิดไฟฟ้า
ประการที่ 3 : เวลาเกิดแผ่นดินไหว รีบตรวจดูรอยร้าว หรือยึดสิ่งของให้แน่น เช่น ฝ้า สิ่งของที่อยู่ที่ฝาผนัง
ความคิดเห็นที่ถูกต้อง : จากรายงานความเสียหายในอาคารของเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งรุนแรงโกเบปี 2538 ของสมาคมสิ่งปลูกสร้างในญี่ปุ่นชี้ว่า 46% ของผู้ได้รับบาดเจ็บจากแผ่นดินไหวเกิดจากเฟอร์นิเจอร์หรือสิ่งของร่วงหล่นหรือเคลื่อนไหว ดังนั้น เพื่อรับมือกับแผ่นดินไหวที่อาจจะเกิดขึ้นหรือลดความรุนแรงจากการบาดเจ็บ ในภาวะปกติจะต้องตรวจตราสิ่งของภายในบ้านว่ามีความปลอดภัยหรือว่ายึดแน่นหรือไม่
ประการที่ 4 : เวลาที่เกิดแผ่นดินไหว ไม่ควรวิ่งออกนอกบ้าน (นอกจากอาศัยอยู่ชั้น1 มีพื้นที่โล่งแจ้ง) แต่ถ้าอาศัยอยู่ในคอนโดหรือตึกสูงๆ ควรวิ่งขึ้นชั้นดาดฟ้าหรือไม่?
ความคิดเห็นที่ถูกต้อง : ช่วงที่กำลังเกิดแผ่นดินไหว ไม่ว่าอาศัยอยู่ชั้นไหนของตึก ล้วนไม่แนะนำให้วิ่งออกนอกบ้าน เพราะถ้าหากแผ่นดินไหวรุนแรง อาจเกิดการหกล้มหรือสิ่งของร่วงหล่นจนได้รับบาดเจ็บได้
วิธีการรับมือกับช่วงที่กำลังเกิดแผ่นดินไหวคือ รีบหมอบตัวลง เอาสิ่งของกำบังศีรษะ รออย่างมีสติ โดยมุดใต้โต๊ะหรือมุมผนัง เพื่อป้องกันสิ่งของร่วงหล่นจนได้รับบาดเจ็บ
ประการที่ 5 : เวลาที่เกิดแผ่นดินไหว รีบวิ่งไปหลบในห้องน้ำหรือข้างตู้เย็น เพราะคิดว่าห้องน้ำพื้นที่เล็กกว่า มีผนังทั้ง 4 ด้าน รับแรงกดทับได้ดีกว่า นอกจากนี้ ในห้องน้ำก็ยังมีแหล่งน้ำ
ความคิดเห็นที่ถูกต้อง : หากเกิดแผ่นดินไหวและรีบวิ่งเข้าห้องน้ำ อาจลื่นหกล้มจนได้รับบาดเจ็บได้ ส่วนตู้เย็นไม่มีการติดตั้งที่มั่นคง หากแผ่นดินไหวรุนแรงอาจจะล้มทับจนได้รับบาดเจ็บได้
ประการที่ 6 : เวลาที่เกิดแผ่นดินไหว ไม่วิ่งออกนอกบ้าน แต่วิ่งขึ้นชั้นดาดฟ้า
ความคิดเห็นที่ถูกต้อง : เวลาเกิดแผ่นดินไหว ไม่ว่าจะวิ่งออกนอกบ้านหรือวิ่งขึ้นชั้นดาดฟ้าอย่างไร้สติ จะเสี่ยงอันตรายเสมอ ควรรอให้แผ่นดินไหวสงบ ค่อยตรวจตราว่าสิ่งปลูกสร้างที่เราอาศัยอยู่ปลอดภัยหรือไม่ หรือพิจารณาว่าจำเป็นต้องหาที่หลบภัยหรือไม่
ประการที่ 7 : หากกำลังขับรถในช่วงที่เกิดแผ่นดินไหว ให้รีบออกจากรถและหลบอยู่ระหว่างรถ 2 คัน
ความคิดเห็นที่ถูกต้อง : ตรวจดูว่ารถเขย่าผิดปกติหรือไม่ หรือตรวจดูสิ่งปลูกสร้างรอบด้าน สัญญาณไฟจราจรหรือเสาไฟฟ้าว่ามีการไหวหรือไม่ สิ่งที่ควรทำคือลดความเร็วและหาที่จอดริมทาง ดึงเบรกขึ้น กดไฟสัญญาณเตือนภัย พยายามหาที่จอดที่เป็นสถานที่โล่งแจ้ง หลีกเลี่ยงขับขึ้นทางยกระดับ สะพาน ใกล้เสาไฟฟ้าหรือเสาสัญญาณจราจร ขณะเดียวกันให้อยู่ในรถเพื่อรอแผ่นดินหยุดไหว
ประการที่ 8 : ขณะแผ่นดินไหว หลบอยู่ข้างตู้เย็น ปลอดภัยหรือไม่
ความคิดเห็นที่ถูกต้อง :ตู้เย็นในบ้านส่วนใหญ่ไม่มีการยึดติดที่มั่นคง หากเกิดแผ่นดินไหวรุนแรง ตู้เย็นอาจล้มทับบาดเจ็บได้
ประการที่ 9 : เวลาเกิดแผ่นดินไหวให้หลบตามทฤษฏี “สามเหลี่ยมชีวิต” เป็นเรื่องที่ถูกต้องหรือไม่
ความคิดเห็นที่ถูกต้อง :ทฤษฎี TRIANGLE OF LIFE หรือสามเหลี่ยมชีวิต ไม่ใช่วิธีที่ถูกต้องในการรับมือแผ่นดินไหว หลังจากที่เครือข่ายสังคมออนไลน์ได้เผยแพร่บทความเกี่ยวกับวิธีเอาตัวรอดจากแผ่นดินไหว เป็นทฤษฎีชื่อว่า "TRIANGLE OF LIFE" หรือ 'สามเหลี่ยมชีวิต' ของ Doug Copp อดีตเจ้าหน้าที่ของหน่วยบรรเทาสาธารณภัยของสหรัฐอเมริกา โดยระบุว่าการขดตัวหลบอยู่ในช่องว่างรูปสามเหลี่ยมด้านข้างของโต๊ะ ตู้ หรือโซฟาขนาดใหญ่ ที่เรียกว่าช่องสามเหลี่ยมชีวิต อาจช่วยให้รอดชีวิตได้ เป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้อง
ความคิดเห็นที่ถูกต้อง : แนวคิดจากการสังเกต ไม่ได้มีการทดลองทดสอบ อีกทั้งหน่วยงานภาครัฐของอเมริกาและทั่วโลกก็ไม่เห็นด้วยกับแนวคิดนี้ (คลิกชมตัวอย่างความเห็นของ สภากาชาดอเมริกา http://www2.bpaonline.org/Emergencyprep/arc-on-doug-copp.html)
วิธีการมาตรฐานที่ใช้กันทั่วโลก คือ หมอบ กำบัง รออย่างมีสติ (Drop! Cover! Hold on!) ซึ่งเป็นวิธีมาตรฐานที่พิสูจน์แล้วว่าถูกต้องและฝึกให้เด็กนักเรียนทุกคน ทุกโรงเรียน ต้องทำเป็น วิธีสามเหลี่ยมช่วยชีวิตนั้นจะใช้ได้จริงแค่ในสถานการณ์เดียวคือเมื่อเพดานถล่มลงมา ซึ่งจากการศึกษาพบว่า มันเกิดขึ้นในเป็นเปอร์เซ็นต์ที่ต่ำกว่ากรณีอื่นๆ มาก ขณะที่วิธีหมอบ กำบัง รอ เป็นวิธีที่ อัตราการรอดชีวิตสูงสุดแล้ว เพราะส่วนใหญ่คนจะบาดเจ็บและเสียชีวิตจากสิ่งของร่วงตกลงมาจากเพดาน หล่นมาโดนศีรษะมากกว่าตึกถล่มลงมามาก
การรับมือกับเหตุการณ์แผ่นดินไหว
เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวของเมืองฮัวเหลียนที่มีความแรง 6.6 ตามมาตรวัดริกเตอร์ ในช่วงเช้าเวลาประมาณ 01.41 น.ของวันที่ 23 มี.ค. และยังเกิดอาฟเตอร์ช็อกอีกหลายครั้ง หลายคนสะดุ้งตื่นและได้รับสัญญาณเตือนภัยในโทรศัพท์มือถือ
ภาพแสดงหน้าจอแจ้งเตือนเหตุการณ์แผ่นดินไหวในมือถือของเช้าวันที่ 23 มี.ค.(photo:yahoo.com/news)
มีหญิงชาวเน็ตรายหนึ่งโพสต์ข้อความในเว็บ Dcard บอกว่า ขณะที่เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหว สิ่งแรกที่เธอทำไม่ใช่ป้องกันตัวเองหรือหาวิธีการรับมือกับเหตุการณ์ แต่เป็นการสกรีนช็อตหรือการจับภาพหน้าจอการเตือนภัยแผ่นดินไหวในมือถือที่แจ้งมาในขณะนั้น อย่างไรก็ตาม หลังจากที่ย้อนนึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เธอรู้ตัวแล้วว่าเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำ และบอกกับตัวเองว่า “จำไว้ ต้องหมอบลง พยายาปกป้องศีรษะและหลบในที่ปลอดภัย”
หลังโพสต์ข้อความ มีชาวเน็ตแสดงความคิดเห็นอย่างล้นหลาม หลายคนบอกว่า ตนเองทำสกรีนช็อตเช่นกัน แต่ก็มีบางคนให้ความเห็นว่า สิ่งแรกที่ทำคือ “รีบติดต่อญาติสนิทมิตรสหายว่าปลอดภัยดีไหม?” “รีบปิดละครเกาหลีที่กำลังดู แล้วมุดลงใต้โต๊ะ” “นั่งตัวสั่นอยู่บนเตียงเพื่อรอแผ่นดินหยุดไหว” “ไม่คิดหลบหนี” “ลังเลใจว่าจะออกจากห้องนอนหรือไม่” “นอนอยู่บนเตียง สนุกกับการสั่นสะเทือน”
เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เมืองฮัวเหลียนในเช้าวันที่ 23 มี.ค.(photo:yahoo.com/news)
กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณะภัยแนะนำวิธีการรับมือกับเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ถูกต้องคือ รีบหมอบตัวลง(DROP-趴下) หาสิ่งของปกป้องศีรษะ (COVER-掩護）รออย่างสงบสติอารมณ์ (HOLD ON-穩住）จากนั้นหลบเข้าไปอยู่ใต้โต๊ะ คานบ้านหรือมุมห้องที่สามารถป้องกันตัวเราได้ เพื่อป้องกันสิ่งของร่วงหล่นลงศีรษะ และหลังจากที่แผ่นดินไหวสงบลง ให้ตรวจดูสภาพของบ้าน ท่อน้ำ ท่อแก๊ส สายไฟต่างๆในบ้านว่าได้รับความเสียหายหรือไม่
แต่ถ้าเหตุการณ์แผ่นดินไหวเกิดขึ้นในช่วงเวลากลางคืนในขณะที่กำลังหลับ จะรับมือกับเหตุการณ์อย่างไร? หลายคนคิดว่า ตอนที่เกิดแผ่นดินไหวควรจะวิ่งออกจากบ้าน เพราะกลัวอันตรายจากการที่บ้านผิดรูปหรือถล่มทับร่างกายจนเสียชีวิต แต่นายไช่จงฮั่น(蔡宗翰) เจ้าหน้าที่ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยบอกว่า ถ้าแผ่นดินไหวรุนแรงถึงขนาดที่บ้านถล่ม เราจะไม่มีโอกาสหลบหนีแล้ว จะใช้วิธีการหนีภัยต่างๆ ก็ไม่ได้ผลแน่นอน หากวิ่งหนีออกนอกบ้านก็ยิ่งมีโอกาสได้รับอันตรายมากขึ้น สรุปคือ “บ้านไม่ถล่ม ไม่จำเป็นต้องวิ่งหนี แต่ถ้าบ้านถล่ม วิ่งหนีก็อาจไม่รอด”
นายไช่จงฮั่นยังกล่าวด้วยว่า วัตถุประสงค์ของป้องกันขณะเกิดแผ่นดินไหว คือไม่ให้ตัวเองได้รับบาดเจ็บ เราต้องรู้ว่าสาเหตุหลักที่ทำให้เราได้รับบาดเจ็บคือสิ่งของหรือเฟอร์นิเจอร์ร่วงหล่นหรือทับร่างกาย หรือว่าในท่ามกลางความมืดที่มองอะไรไม่เห็นแต่เราวิ่งอย่างไม่มีสติจะหกล้ม เพราะฉะนั้น ถ้าเกิดแผ่นดินไหวในขณะที่กำลังหลับ ขอให้รออยู่บนเตียง เอาหมอนปกป้องศีรษะ หมอบหน้าคว่ำแล้วหดขาทั้งสองเข้าหาลำตัว จากนั้นรอจนกระทั่งแผ่นดินหยุดไหว
สิ่งของจำเป็นที่ควรเตรียมไว้สำหรับรับมือกับเหตุการณ์แผ่นดินไหวคือ 1.กระบอกใส่น้ำดื่ม 2. เป้กันน้ำ 3.เสื้อเจ๊กเก็ตกันน้ำ 4. ขนมขบเคี้ยว เค้กเกอร์ 5. ช็อกโกเลต 6. ไฟฉาย 7. ถุงนอน 8. กล่องปฐมพยาบาล
