Yeni Şafak Yazarlar

İlk gençlik yıllarında okuna okuna ezbere alınmış mısralar, ahir ömürde anlamın yol haritası, anlamın iksiri, anlamın tertipleyicisi oluyor.

Tarih, yalnızca olayların değil, aynı zamanda düşünme (felsefe) ve anlatma (edebiyat) biçimlerinin de tarihidir. Bu tarih boyunca hakikat, iki ana dilde dile gelmiştir: felsefenin kavramsal dili ve edebiyatın tecrübe dili. Filozof, varlığı ve insanı düşüncenin iskeleti içinde kurarken; şair ve romancı, aynı hakikati yaşanmış hâliyle görünür kılar. Bu yüzden aynı çağda yaşayan büyük filozoflar ile büyük edebiyatçılar arasında çoğu zaman doğrudan bir etkileşim olmasa bile, derin bir zihniyet akrabalığı bulunur.

İran’ın 2024 sonunda Çin yapımı “TEE-01B” casus uydusunu gizlice devreye alarak Orta Doğu’daki ABD askeri üslerini izlediği ve elde edilen verileri İHA ile füze saldırılarında kullandığı ortaya çıktı. Financial Times kaynaklı sızdırılan belgelere dayandırılan haberde, uydunun Çinli Earth Eye Co. tarafından üretildiği, İran Devrim Muhafızları’nın ise Pekin merkezli Emposat üzerinden küresel yer istasyonlarına erişim sağladığı belirtildi. Uydu görüntülerinin Suudi Arabistan, Ürdün, Bahreyn ve Irak’taki ABD üslerine yönelik saldırılar öncesi ve sonrasında aktif şekilde kullanıldığı kaydedildi.

Modernizm geleneksel olanı yeni olanın yerine koymak üzere kurgulandı. Geleneksel olanın kadim olanla köklü bağları vardı, bu bağlar sökülüp atıldı. Yerine insan aklının ürettiği gelişme modelleri kondu, toplum yapısı da ilahi ahlak ve düsturların yerine mantıksal ve etik izahlarla şekillendirildi.

24 Nisan değerli düşünce adamı, sosyolog Prof. Dr. Erol Güngör’ün vefat yıldönümü. Yaşadığımız günler onun üzerinde durduğu konuları her dem yeniden hatırlamaya ve oradan da olaylara bakmaya bir pencere açmaya davet ediyor. Bize bu yıl vefat yıldönümü dolayısıyla hatırlattığı ve bir panel vesilesiyle yeniden bir pencere açmayı sağlayan Erzurum Büyük Şehir Belediyesine teşekkür ederim. Cumartesi günü Atatürk Üniversitesi kampüsünde değerli felsefeci Prof. Ali Utku yönetiminde bir panelde Prof. Dr. Naci Bostancı, Prof. Dr. Nevin Güngör Ergan ve Prof. Dr. Mevlüt Uyanık ile “Zihniyetin İnşası: Erol Güngör Paneli”nde bir araya geldik.

İslâm, engellerle karşılaşmasa Avrupa’da hızla yayılabilir. Avrupalılar, İslâm’ın yayılmaması için sürgit bir korku dalgası hortlatıp duruyorlar. Bunun için de Kur’ân’a, Hz. Peygamber’e (sav) saldırıyorlar. Müslümanların ne kadar ürpertici, kan emici oldukları sahte imajını yaymaya çalışıyorlar.

İngiltere ve ABD’nin İsrail’le ilişkisinin sorgulanması elbette mühim bir hadisedir. Türkiye’de bu alanda yerleşik hâle gelmiş çok yaygın bir kanaat var. Yahudilerin bütün dünyaya hâkim olduğu yönündeki kanaat, ne yazık ki birçok hadiseyi açıklayan oldukça etkili bir bakışa dönüştü.

Aslında bugün farklı bir yazı yazmayı düşünüyordum. Barrack’ın Antalya’da, coğrafyamız ve Türkiye hakkında yapmış olduğu açıklamalar belki başlı başına bir değerlendirmeyi hak ediyordu. TV Net’in Akıl Odası programında fikirlerimi ortaya koymuştum. Tekrâra düşmemek sadedinde, bu hususta müstâkil bir yazı yazmak niyetim yoktu. Ama bu meyânda , Fransız Cumhûrbaşkanı Macron’un Güney Kıbrıs ve Yunanistan’da yaptığı konuşmalardan haberim oldu. Her iki konuşmanın müşterek rûhu beni yeniden düşündürdü ve bu yazıyı yazmaya karâr verdim.

Teknolojinin toplumsal hayatı derinden etkilediği ve modernleşme için en önemli kaldıraç olduğu argümanı, teknolojik deterministlerin ana tezi idi. Teknolojinin merkezde olduğu bu okuma biçimi insanın bu ilişkide nerede konumlandığı tartışmalarına da eğildi ve ortaya önemli bir literatür çıktı. Konuya negatif çerçeveden bakan birçok isim, teknolojinin insan hayatını olumsuz etkilediği ve insanın kendi ürünü olan teknolojik düzlemde edilgen bir konuma sürüklendiğini öne sürdüler.

Doktorlar teşhis koyduğunda ya da ilaç yazdığında insanlar ilme ve uzmanlığa itibar ederek itaat ederler. Sanayide güvenilir bir usta araçla ilgili bir tespitte bulunduğunda tecrübeye, ustalığa itibar edilir ve itaat edilir. Ancak mesele örneğin ilahiyat olduğunda, örneğin hukuk olduğunda, çoğu kişi kendisini fikir yürütmeye, düşünce beyanına yetkin görür. Doktora, mühendise, ustaya itiraz edilmez ama sosyal bilimlerde hayatını o alana adamış bir profesör konuşurken “Hocam size katılmıyorum”, “Ben öyle düşünmüyorum” ya da “Yanılıyorsun, bak o iş öyle değil” türünden cüret sergilenir.