Yeni Şafak Yazarlar

Günlerden cuma. Mescid-i Nebevi’de öğlen namazı için bekliyoruz. Türkiye’de düzenli olarak cuma namazı kılmadığımız için nasıl kılacağımızı istişare ediyoruz. İmama nasıl uyacağımızı, nasıl takip edeceğimizi konuşuyoruz.

O esnada sonradan adının Sevdenur olduğunu öğreneceğim, ailesi ile Kütahya’dan gelmiş, henüz altıncı sınıf öğrencisi olan genç kız, küçük çocuklara balon dağıtıyor. Birden havada ay yıldızlı kırmızı balonlar uçuşuyor.

Aç kapa, aç kapa… Koskoca körfezi ve Hürmüz Boğazını Artema’ya çevirdiler. Bu ne tema?

Şener Şen gelsin, otuz küsur yıldır unutulmayan reklâmdaki gibi, nasıl açılıp kapanacağını göstersin. Musluk timsal olsun, Hürmüz’ü temsil etsin.

Aynı zamanda Dede Korkut gelsin, boy boylasın soy soylasın.

Fahreddin er-Râzî 13. Yüzyıl ve sonrasında genel olarak İslam düşünce tarihinin sorunlar kitaplığını belirleyen düşünürdür. İster onunla aynı kanaati paylaşsın ister onun tam karşısında yer alsın sonraki bütün düşünürler bir şekilde Râzî’nin gündeme getirdiği sorunlarla meşgul olmuşlardır. Tahsin Görgün hocanın Kant felsefesiyle ilgili “Kant’tan sonra Almanya’da onu okuyup anlayabilen herkes filozof olmuştur” diye bir tespiti vardır. Aynı durum İslam düşünce tarihinde Fahreddin er-Râzî için geçerlidir. Biraz daha geriye gittiğimizde aynı cümleyi İbn Sînâ için de kurmak mümkündür. Fakat Fahreddin er-Râzî’yle oluşan “düşünür” tipi, klasik dönemde bir filozofun bilmesi gereken bilgi hacmini aşarak kelam, fıkıh usulü, belagat gibi şerî ilimler ile yöntem disiplinlerinin tamamını kuşatacak şekilde genişlemiştir. Bu bağlamda sonraki nesillerden Râzî’nin yazılarıyla âlim seviyesinde irtibat kurabilen herkes yeni dönemin düşünürleri arasına girmiştir.

Kabûl ediyorum; bu yazı gecikmiş sayılabilir. Anadolu vilâyetlerimizden ikisinde peş peşe yaşanan talebe katliamı birkaç gün devâm eden yoğun tartışmalara sebebiyet verdi. Gazeteciler, eğitimciler, sosyolog, psikolog ve hukukçu uzmanlar uzun uzun bu kanlı hâdiseler için eteklerindeki taşları döktüler; kendi tarzlarınca yorumladılar. Bu hâdise şu aralar artık küllenmeye yüz tuttu. Önümüzdeki ay bambaşka gündemleri konuşuyor olacağımızdan eminim. Sosyal unutkanlığın zirvelerindeyiz. Fikri tâkip diye bir şey kalmadı. Tepkiler anlık, sıcağı sıcağına yaşanıyor ve kısa bir zamân zarfında sönümlenip gidiyor. Bu yazı için beklemem biraz da bu durumdan duyduğum rahatsızlığı kendimce protesto etmek içindi.

Bu köşeyi takip edenler kamu yönetiminde şeffaflık uygulamalarının herkesi rahat ettireceğini yazıp durduğumu bilirler. Son günlerde ortaya çıkanlar gök kubbenin altında hiçbir şeyin gizli kalmayacağını açıkça gördüler.

Dünyada yaşanan büyük enerji krizlerinin fosil kaynaklar ile ciddi bağlantısı var.

BÜYÜK ENERJİ KRİZLERİ

Dünyada yaşanan enerji krizleri, enerji arz güvenliği sorunu ile beraber yaşanan yüksek fiyat artışları şeklinde ortaya çıkmıştır.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta çocukların okula saldırmaları ve Ayla öğretmenimizle birlikte 8 çocuğumuzun hayatını kaybetmesi bizim hayal bile edemeyeceğimiz çok ürpertici bir felâket.

Dünya sisteminin nasıl değiştiği ile ilgili ana yaklaşımlara bakıldığında belirli patika ve olay örgülerinin takip edildiği görülür. Ekonomik krizler, savaşlar ve teknolojik değişimler eliyle tedrici biçimde revize edilen sistem, radikal kopuşlardan ziyade tedrici biçimde değişir. Yakın tarih incelendiğinde büyük güçlerin nasıl yer değiştirdiği ve söz konusu değişkenlerin bu değişimde ne denli etkili olduğu çok açık biçimde görülmektedir.

ABD-İsrail’in İran’a karşı başlattıkları saldırılarla başlayan savaşta ateşkes kendine özgü şartlarda devam ediyor. Ateşkesin ilan edildiği andan itibaren İsrail’in Lübnan’a karşı başlattığı benzersiz saldırılar bu ateşkesin de bir geçerliliğinin olmayacağını gösteriyordu. İşin doğrusu İsrail bu ateşkesi, Gazze’de olduğu gibi saldırgan tahakkümü için bir fırsata dönüştürüyordu. Ateşkesten hedeflenen karşı tarafın ateşi kesmesi idi, uluslararası toplumun da yardımı ve tavassutuyla bu sağlandıktan sonra İsrail daha rahat saldırıyor. İran’ın buna karşı Hürmüz kozunu çok başarılı biçimde kullanması büyük zarara uğrayan ABD’nin de İsrail’e baskı uygulamasını ve dolayısıyla Lübnan üzerindeki saldırılarını durdurmasını sağladı. Böylece ateşkes şartları bir anlaşmayla değil bir mecburiyetle sağlanmış oldu.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okul saldırıları sonrası hepimiz “Ne oluyor?” diye soruyoruz. Günlerdir bu konuyu konuşuyor, tahlil etmeye, anlamaya, sorunları tespit edip çözümler önermeye çabalıyoruz.