Yeni Şafak Yazarlar

Küresel mama sektörü önce insanların zihnini sonra da kedi ve köpekleri başka bir canlı varlığa dönüştürmeyi başardı.

Hayvan sevgisi insan sevgisinin önüne geçerken eskiden ekmek ve simit verdiğimiz kedi ve köpekler şimdi mamadan başka bir şey yemez oldu.

LAHOR. Bir buçuk ay kadar önce Pakistan Cemaati İslami’nin (Cİ) yıllık kongresine ve ardından yapılacak uluslararası konferansa katılmak üzere Pakistan’a bir davet aldığımda heyecanlanmış, hiç tereddütsüz icabet edeceğimi bildirmiştim. Doğrusu daha önceki mutat kongrelerinden farklı bir organizasyon vardı. Hatırladığım kadarıyla ilk kez uluslararası katılımın bu kadar önemsendiği ve bunun için özel oturumların olacağı bir kongre olacaktı.

Geçtiğimiz cuma günü (21 Kasım 2025) Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da oynanan Fenerbahçe Beko-Partizan maçının başlangıcında aşırılıkçı, faşist ve gürültücü Sırp taraftar grubu Grobari’nin açtığı dev bir pankart, dikkat ve tepki çekti. Pankartta, I. Kosova Savaşı (1389) akabinde Osmanlı Sultanı Murad Hüdâvendigâr’ın Miloş Obiliç adlı Sırp milliyetçisi tarafından bıçaklanarak şehit edilişi betimleniyordu. Sırplar tribünlerde Türkleri hedefe yerleştiren ırkçı marşlar söylemeyi de ihmal etmedi.

Sanat tarihinin büyük anlatıları çoğu zaman merkezden yazılır. Bu merkezin neresi olduğu bellidir: Paris, New York, Londra, Berlin. Buralardan bakınca dünyanın geri kalanındaki üretimler ya geç kalmış, ya taklitçi, ya da egzotik kategorilerine sıkıştırılır. Oysa dünyayı gerçekten anlamak için merkezin ışığını biraz kısmak, bakışı çevirmek gerekir. İşte Saeb Eigner’in uzun yıllara yayılan emeği tam olarak bunu yapmaya çalışıyor: Orta Doğu sanatını Batı’nın çeperlerine sürülmüş bir dipnot olmaktan çıkarıp kendi bağlamı, hafızası, çatışması ve hayaliyle birlikte merkeze yerleştirmek.

Türkiye’de gençlik, uzun zamandır ekonomik bunalımın, kültürel beklentilerin ve yapısal dönüşümlerin ortasında sıkışmış bir kuşak olmanın ağırlığını taşıyor. OECD ve Eurostat’ın verileri, Türkiye’nin NEET (Ne eğitimde ne istihdamda olanlar) oranlarında Avrupa’nın zirvesine yerleştiğini; ulusal saha araştırmaları ise gençlerin yarısından fazlasının ne eğitimde ne istihdamda ne de mesleki eğitimde olduğunu söylüyor.

Ukranya’da barışa giden bir yol var ise en ciddi girişimlerden biriyle karşı karşıyayız. Avrupa ve ABD’nin birbirlerinin gırtlağına sarılmalarının sebebi de bu…

ABD’nin barış planı/taslağı, Ukrayna ve Avrupa’yı köşeye sıkıştırırken, Alaska’da imzalandığından şüphelenilen Trump-Putin gizli uzlaşısının örtüsünü de kaldırdı…

Topkapı’dan, Aksaray’a kadar uzanan “Millet Caddesi”nin iki yanında, yeni inşa edilen kayda değer hiçbir bina yok. Yine eski yapı olarak yüzümüzü ağartacak bir Yüksek Öğretmen Okulu’nun yer yer mavi çinileri ile aydınlık gülümseyen, senelerdir bilinmez hangi sebeple “boş bekletilen” binası var. Marmara Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanı Hakkı Dursun Yıldız, fakültesini bu binaya taşımak için çalmadık kapı bırakmadı.

Beyaz Saray’ın 28 maddelik barış planı, Rusya’nın bütün kritik taleplerini içermesi itibariyle barış planından çok ‘teslim ol’ çağrısına benziyor. Plan, Rusya’nın cephe hattındaki kazanımlarının fazlasıyla tanınmasını öngörmekle kalmayıp Ukrayna’nın askeri kapasitesine sınır koyuyor. Ukrayna’nın NATO’ya girmesini imkânsız kılan ve gelecekte herhangi bir NATO üssü bulundurmasını dahi engelleyen plan, Ukrayna’nın egemenliğinden de taviz vermesini dikte ettiriyor. Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski’nin ‘ulusal haysiyetleriyle kritik bir ortağı kaybetmek arasında bir seçim yapmaya zorlandıkları’ şeklindeki ifadeleri planın muhtevasının ne kadar Rusya’nın isteklerine göre şekillendiğini özetliyor.

Terörsüz Türkiye sürecinde olağanüstü günler yaşıyoruz. Yarım asırlık terör belasının geride bırakılması için çok büyük gayretler sarf ediliyor. Bu 50 yıllık süre zarfında terörün bitirilmesi için zaman zaman adımlar atıldı, ancak netice alınamadı.

Sanal kumarın ocakları nasıl söndürdüğünü yazdığım son iki yazıdan sonra telefonum susmadı. Bir haftadır bana ulaşan mesajları okudukça yüreğime taş oturuyor. Şunu da peşinen ifade edeyim: Aşağıda okuyacağınız satırlar, yüzlerce mesaj arasından seçilmiş örnekler değil. Rastgele açıp okuyabildiklerim. Daha fazlasına bakmaya ise yüreğim el vermiyor. Her biri ayrı bir enkaz, ayrı bir feryat…