Yerden Yüksek

İstanbul'un önemli endüstri mirası alanlarından Hasanpaşa Gazhanesi'ni ve Gazhane Çevre Gönüllüleri ile birlikte değerlendiriyoruz. Hasanpaşa Gazhanesi son dönemde İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin alanı bir "iklim müzesi"ne dönüştürmesiyle gündemde. Mirasın kültürel bir alana dönüştürülüp kamusal yaşama katılması kazanımın çok önemli bir parçası. Öte yandan, süreç son dönem kent gündeminde yer tutan "katılımcılık" tartışmalarına da başka bir boyut getiriyor. Gazhane Çevre Gönüllüleri, alanın katılımcı ve yaşayan bir mekâna dönüşmesi için mücadele etmeye devam ediyor. Yerden Yüksek'te gönüllülerden Maya Arıkanlı Özdemir ve Serkan Öngel'le Hasanpaşa Gazhanesi sürecini katılımcılık ve kent hakkı çerçevesinde ele alıyoruz.

Hafriyatın izini sürüyoruz. Konuğumuz Mekânda Adalet Derneği'nden Deniz Öztürk, hafriyatın sektörel, kentsel ve çevresel etkilerini ortaya koyduğu güncel araştırmasının çıktılarını paylaşıyor. Kentleşme dinamiklerinin bugüne kadar kıyısında kalan, ancak inşaat pratiğinin merkezinde, kentsel deneyimin içinde yer alan, dolgu alanlarıyla kentin çehresini değiştiren hafriyatı mega projelerle ele alıyoruz.

İstanbul yeni bir kent dergisiyle buluştu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Planlama Ajansı, Enstitü İstanbul bünyesinde çıkarılan dergi yerel yönetiminin içerdiği veri setlerini kamusallaştırmakla birlikte, araştırmacıların ve akademisyenlerin katkılarıyla İstanbul'un güncel sorunlarına yeni yaklaşımlar sunmayı hedefliyor. İPA İstanbul Kent Araştırmaları ve Düşünce Dergisi'ni, İPA Genel Sekreteri Oktay Kargül, Enstitü İstanbul araştırmacılarından Elif Sidar Ökdemir ve BİMTAŞ'tan derginin idari sorumlusu Nilay Özger ile değerlendirdik.

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü ve Pera Müzesi ortaklığında 8-11 Nisan'da çevrimiçi düzenlenecek Istanbul Unbound: Environmental Approaches to the City konferansını konuşuyoruz. Konuklarım İstanbul Araştırmaları Enstitüsü araştırma projeleri yöneticisi Mehmet Kentel ile Pera Müzesi süreli sergiler yöneticisi ve Birbuçuk kurucularından Yasemin Ülgen.

Elektronik müziğin öncülerinden İlhan Mimaroğlu ve aktivist Güngör Mimaroğlu'nun yaşamını konu eden Mimaroğlu belgeseli izleyiciye aynı zamanda dönemsel bir New York anlatısı sunuyor. İlhan Mimaroğlu'nun görsel ve işitsel arşivinden kurgulanan belgesel, sanatçının kent yaşamının, kentte dikkatini çeken gelişmelerin "kurgusal ve sinematografik" olarak tarif edilen müziğiyle iç içe geçme biçimlerini ortaya koyuyor. Arşivden belgesele uzanan yolculuğu filmin yönetmeni Serdar Kökçeoğlu ile konuşuyoruz.

İzmir depremde açılan yaralarını sarmaya çalışıyor. Yeni düzenlemeler, yeni plan notları, yeni konut projeleri ile kentin geleceğini belirleyen kararlar alınıyor. Şehir Plancıları Odası İzmir Şube'nin yaptığı araştırmaya göre İzmir'de 729 bin konut fazlası var. Bu 2.2 milyonluk nüfusun yaşayabileceği bir alan demek. Kentsel gelişmede afetler ve nüfus öngörüleri ne kadar sağlıklı yapılıyor, konut üretimi kentlere nasıl yükler getiriyor, kentlerin içinde hayalet kentler mi yaratıyoruz? İzmir'de deprem sonrası gelişmeleri şehir plancısı Zafer Mutluer ile değerlendiriyoruz.

Bundan bir yıl önce aramızdan ayrılan Burak Özgüner, 8 yaşında mahallesindeki köpeklerin zehirlenmesine duyarlılık göstererek savunuculuk yapmaya başlamış. Burak'ın 8 yaşından 32 yaşına kadar sürdürdüğü mücadeleyi annesi Eray Özgüner ve yakın arkadaşı Mine Yıldırım anlatıyor. Programımıza konuk olan Eray Özgüner ve Mine Yıldırım'dan Yaşam İçin Yasa İnisiyatifi'ni, talepleri ve Burak Özgüner'i dinliyoruz.

Halk sağlığını işçi sağlığı ile birlikte nasıl düşünebiliriz? Ya da halk sağlığı ve işçi sağlığını neden "ayrı" düşünemeyiz? Aslı Odman ve Murat Tülek veri haritalarıyla yaptıkları çakıştırmalarla Covid_19'un İstanbul'daki emek coğrafyasını ortaya koydukları bir araştırma yayımladı. Bu araştırma üzerinden veri temelli politika gerekliliklerini, mekânsal verinin salgın yönetiminde nasıl işimize yarayabileceğini ve İstanbul'un salgın-emek coğrafyasını konuşuyoruz.

Yerden Yüksek'in bu haftaki konuğu Children's Rights International Network yönetim kurulu üyesi, pekçok uluslararası mekanizmada görev alan çocuk hakları uzmanı ve savunucusu Adem Arkadaş - Thibert. Çocuk hakları ve kent hakkını birlikte düşündüğümüzde ortaya çıkan anahtar kelimeler ve tartışmalar neler? İklim adaleti çocukların kentsel yaşamıyla nasıl ilişkileniyor? İklim "adaletine" erişimin önündeki eşitsizlikler neler? Bu soruları ve çok daha fazlasını Adem Arkadaş -Thibert ile birlikte değerlendiriyoruz.

Sabancı Üniversitesi, İstanbul Politikalar Merkezi Covid_19 Pandemisini ve İklim Krizini Birlikte Okumak başlıklı bir politika notu yayımladı. Ümit Şahin ve Sinan Erensü tarafından kaleme alınan politika notu, pandeminin iklim krizine dair hatırlattıklarıyla içinden geçtiğimiz toplumsal adaletsizliklerin altını çiziyor. İklim krizi ile mücadele yalnızca "hayatı durdurmakla" mı mümkün? Siyasi irade aciliyetin farkında mı? Kentsel yaşam bu krizle mücadelenin neresinde? Politika notu yazarlarından Sinan Erensü ile konuşuyoruz.