Z miłości do gór

Jeśli zestawimy hasła „architektura” i „Zakopane”, to wynikiem dla wielu z nas będzie z pewnością Witkiewicz. Jednak Zakopane to nie tylko Oksza i Koliba, ale również masywna Tuberoza czy trzypiętrowa modernistyczna kamienica, w której dziś mieści się restauracja Watra. Co łączy tę drugą parę budynków? Otóż postać architekta – Mariana Bernarda Wimmera. Zapraszamy do wysłuchania opowieści Jacka Zięby-Jasińskiego pt. Kołomyja pod Tatrami.

Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A.

Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.

Obwód Ochronny Kośne Hamry to w Tatrzańskim Parku Narodowym leśnictwo szczególne. Jedyny znakowany szlak znają raczej lokalsi, a z milionów turystów, którzy wędrują po Tatrach nie zagląda tu prawie nikt. Leśnicy mają za to innych gości - zastępy korników drukarzy. To one wraz z wiatrem halnym kształtują dynamikę zmian w tutejszym lesie. W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór Bartek Solik zagląda z mikrofonem do jedynego poza Tatrami obwodu ochronnego. Gościem jest leśniczy Piotr Krzan, który poza pracą w lesie buduje także instrumenty. Zapraszamy!

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

Na zdjęciu: Piotr Krzan w swojej pracowni lutniczej. Fot. Bartek Solik

Materiały wykorzystane w audycji:

B. Solik, Poza Tatrami, "Tatry" 2021, nr 78, s. 142-149.

Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A.

Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.

Drzewa przemijają. Podobnie jak ludzie. Konkretne osobniki rodzą się, dojrzewają, wydają potomstwo, starzeją się i umierają. Najstarsze tatrzańskie drzewo o ustalonym wieku to limba rosnąca do lat osiemdziesiątych XX w. na zboczach Krywania. W Muzeum Przyrodniczym TANAP w Tatrzańskiej Łomnicy prezentowany jest fragment pnia, na którym udało się odczytać 847 słojów rocznych przyrostów. To niewątpliwie okazja do najodleglejszego cofnięcia się w czasie. Zapraszamy do wysłuchania opowieści Pawła Skawińskiego Czas zapisany w drzewach.

Czytamy Tatry. Kwartalnik „Tatry” to pismo skierowane do wszystkich miłośników Tatr, wydawane przez Tatrzański Park Narodowy. Bogato ilustrowany magazyn liczy 200 stron. Tematyka jest zróżnicowana: od geologii i klimatu, poprzez świat roślin i zwierząt oraz to wszystko, co wiąże się z obecnością człowieka w górach, a więc przez historię, etnografię, turystykę, taternictwo, sport i różne dziedziny twórczości artystycznej, aż po filozofię. Teraz, dzięki podcastowi Czytamy Tatry, wybranych tekstów z kwartalnika możesz również posłuchać.

Czytają: Agnieszka Postrzygacz, Marcin Popczyński. Nagranie powstało we współpracy z Audioteką S.A.

Na zdjęciu: okładka "Tatr" nr (85) 3/2034 - Czas - autorem zdjęcia jest Kuba Witos.

Idziemy dzisiaj na zimową wycieczkę! Tą drogą chodzili przed laty Tytus Chałubiński, ks. Józef Stolarczyk czy Stanisław Witkiewicz. Ścieżkę wyznakowano farbą w 1887 i 1891 roku. To szlak im. Walerego Eljasza, a prowadzi przez Polanę Waksmundzką do Doliny Roztoki, gdzie pierwsze schronisko wybudowano blisko 150 lat temu. W najnowszym odcinku podcastu Bartek Solik rozmawia z obecną kierowniczką schroniska - Anną Krupą, która razem z rodziną mieszka w środku tatrzańskiego lasu. Zapraszamy!

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

Na zdjęciu: schronisko PTTK im. Wincentego Pola w Dolinie Roztoki. Fotografia pochodzi z archiwum schroniska.

Materiały wykorzystane w audycji: 

Konieczniak J., Encyklopedia schronisk tatrzańskich, Kraków 2010

Nyka J., Tatry Polskie. Przewodnik, Latchorzew 2015

Gacki, nocki, mroczki, mopki - to tylko część nietoperzy, które występują w Tatrach. Na podstawie wyników monitoringu zimowego i letniego przyrodnicy z optymizmem obserwują rozwój populacji tej grupy ssaków w Tatrzańskim Parku Narodowym. Od blisko trzydziestu lat liczebność nietoperzy wyraźnie wzrasta, bo jak się okazuje nietoperze korzystają z efektów globalnego ocieplenia. W najnowszym odcinku podcastu Bartek Solik rozmawia z dr Marcinem Warchałowskim, kierownikiem Działu Przyrodniczego Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem. Zapraszamy!

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

Na zdjęciu: Podkowiec mały. Fot. Marcin Warchałowski

Materiały wykorzystane w audycji: 

J. Nowak, Nocki, mroczki, gacki, "Tatry" 2021, nr 78, s. 120-121.

To jest setny odcinek podcastu Z Miłości do Gór! Pierwsza część audycji ukazała się w czasie pandemii, kiedy Tatry były zamknięte dla turystów. Bartek Solik łączył się wtedy telefonicznie z dr. Tomaszem Skrzydłowskim, który opowiadał o życiu tatrzańskich żab prosto z Doliny Małej Łąki. Dzisiaj wracamy do tej doliny, aby spotkać się z podleśniczym Ryszardem Suskim, który oprócz pracy w Tatrach ma jeszcze jedną wielką pasję - lata samolotem. Zapraszamy!

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

Na zdjęciu: Ultralekkie samoloty na tle Tatr. Fot. Ryszard Suski (facebook.com/riko.zakopane)

Materiały wykorzystane w audycji: 

Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995

W najnowszym odcinku podcastu "Z Miłości do Gór" trzecia część historii legendarnych radiotelefonów Klimek. W sierpniu 1964 roku na Kazalnicy Mięguszowieckiej doszło do tragicznego zdarzenia. Wypadkowi ulegli dwaj młodzi taternicy, jeden z nich zginął. Nocna akcja ratunkowa prowadzona w ciężkich warunkach o mało nie zakończyła się dla ratowników tragicznie. Z powodu braku łączności ratownicy GOPR przebywali w ścianie przez wiele godzin, a jeden z nich cudem uniknął śmiertelnego upadku. Wyprawa ta pokazała, że łączność jest kluczowa dla bezpieczeństwa ratowników i sprawnego przeprowadzenia akcji ścianowej. Taką łączność mogły zapewnić jedynie małe, przenośne radiotelefony. Bartek Solik rozmawia z Julią Kaczorowską - wnuczką Wojciecha Nietykszy, konstruktora legendarnych radiotelefonów Klimek i Wawa. Zapraszamy!

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

Na zdjęciu: Wojciech Nietyksza. Fot. Julia Kaczorowska (instagram.com/julakaczorowska/)

Materiały wykorzystane w audycji: 

Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995

Arczyński M., Bielecki T., Cetnarski J., Hajdukiewicz J., Jagiełło M., Militz W., Pawłowski T., Siadek B., Spławiński J., Tomiłło K., Ustupski J., Sygnały z gór. Z dziejów minionych sześćdziesięciu lat działalności Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Warszawa 1973

Dulski R., Niezawodne Klimki, Tatry, 2021, nr 76, s. 40-43

Siódma część naszej serii o Jadwidze Zamoyskiej, założycielce Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Ta wyjątkowa instytucja miała swoją siedzibę w budynku w zakopiańskich Kuźnicach, gdzie dziś mieści się dyrekcja Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jadwiga Zamoyska odebrała bardzo staranne wykształcenie. Znała język francuski, angielski, szwedzki, a nawet perski. Jej syn - Władysław hrabia Zamoyski, kupił dobra zakopiańskie w 1889 roku ratując tym samym tatrzańskie lasy od zupełnego zniszczenia. W czwartej część przenosimy się do Zakopanego. Bartek Solik odwiedza w Kuźnicach 98-letnią Teresę Gronczak, jedną z ostatnich żyjących wychowanek szkoły generałowej Jadwigi Zamoyskiej. Zapraszamy!

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

Na fotografii: Teresa Gronczak przegląda stare fotografie w swoim domu w Kuźnicach. Fot. Bartek Solik

Materiały wykorzystane w audycji: 

Maria Zamoyska. Wspomnienia, oprac. i red. M. Biniaś-Szkopek, I. Kraszewski, K. Rataj, Kórnik 2017

Jadwiga Zamoyska w domu rodzinnym i na emigracji. Wspomnień część I, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013

Jadwiga Zamoyska między Londynem a Stambułem. Wspomnień część II, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013

Czaplicka M., Moje wspomnienia. Szkoła Domowej Pracy Kobiet w Zakopanem - Kuźnicach, "Nasza Przeszłość", t. 19 (1964)

Czachowska M., Generałowa Jadwiga Zamoyska (1831-1923). Życie i dzieło, Poznań 2011

Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995

Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny, Warszawa 1989

Szósta część naszej serii o Jadwidze Zamoyskiej, założycielce Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Ta wyjątkowa instytucja miała swoją siedzibę w budynku w zakopiańskich Kuźnicach, gdzie dziś mieści się dyrekcja Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jadwiga Zamoyska odebrała bardzo staranne wykształcenie. Znała język francuski, angielski, szwedzki, a nawet perski. Jej syn - Władysław hrabia Zamoyski, kupił dobra zakopiańskie w 1889 roku ratując tym samym tatrzańskie lasy od zupełnego zniszczenia. W czwartej część przenosimy się do Zakopanego. Bartek Solik opowiada o szkolnych realiach na początku XX w. oraz odwiedza z mikrofonem Barbarę Grocholską-Kurkowiak, powojenną absolwentkę Szkoły Domowej Pracy Kobiet. Zapraszamy!

Scenariusz, nagrania, montaż: Bartek Solik

Na ilustracji: Jadwiga Zamoyska, lata 50. XIX w.. W tle budynek Szkoły Domowej Pracy Kobiet w Kuźnicach. Fotografie pochodzą ze zbiorów Biblioteki Kórnickiej PAN.

Materiały wykorzystane w audycji: 

Maria Zamoyska. Wspomnienia, oprac. i red. M. Biniaś-Szkopek, I. Kraszewski, K. Rataj, Kórnik 2017

Jadwiga Zamoyska w domu rodzinnym i na emigracji. Wspomnień część I, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013

Jadwiga Zamoyska między Londynem a Stambułem. Wspomnień część II, oprac. i red. E. Bątkiewicz-Szymanowska, M. Biniaś-Szkopek, Kórnik 2013

Czaplicka M., Moje wspomnienia. Szkoła Domowej Pracy Kobiet w Zakopanem - Kuźnicach, "Nasza Przeszłość", t. 19 (1964)

Czachowska M., Generałowa Jadwiga Zamoyska (1831-1923). Życie i dzieło, Poznań 2011

Radwańska-Paryska Z., Paryski W.H., Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995

Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny, Warszawa 1989