3 dingen

Lean Management met René Aernouts – meer dan processen optimaliseren

Wat gebeurt er als je Lean loskoppelt van efficiency en weer verbindt met de menselijke maat?

In dit gesprek met René Aernouts van het Lean Instituut Nederland ontdek je het hart van Lean: niet instrumenteel, niet mechanisch, maar als manier van kijken naar waarde, ontwikkeling en dagelijkse dialoog op de werkvloer. We spreken over de oorsprong van Lean, de vijf basisprincipes en vooral over leiderschap dat leert, luistert en verbetert vanuit nabijheid.

René vertelt hoe Lean organisaties transformeert – van bouwbedrijven tot ziekenhuizen en jeugdzorg – en hoe echte impact ontstaat wanneer mensen boven zichzelf leren uitstijgen. Lean als leersysteem. Lean als respectvolle manier van werken. Lean als bron van vakmanschap en betekenisgeving. 

1. Lean is geen instrument, maar een manier van kijken. Niet de borden of formats maken het verschil, maar het gesprek dat ze mogelijk maken: welke waarde creëren we – voor klant én medewerker – en hoe weten we of dat vandaag gelukt is?

2. Dagelijkse stabiliteit is leiderschap. Rust, ritme en regelmaat – kleine afstemmingsmomenten – vormen het fundament voor leren, verantwoordelijkheid en samenwerking. Pas dan kan een cultuur van continu verbeteren ontstaan.

3. Ontwikkel de mens, niet alleen het proces. Goed leiderschap ziet potentie, daagt uit en leert samen. Lean werkt pas echt als mensen zichzelf verder brengen dan ze vooraf mogelijk achtten.

Luister mee naar een voorbeeld van leiderschap dat niet stuurt op controle, maar op vertrouwen. Niet op opinie, maar op feitelijkheid. Niet op status, maar op samenwerking.

In contact komen met LIN en Rene

https://www.leaninstituut.nl

https://www.leaninstituut.nl/lean-boeken/respectvol-leiderschap

https://www.linkedin.com/in/reneaernoudts/

In deze aflevering spreek ik met Marcel Hoiting – leidinggevende, vitaliteitsexpert en auteur van L-AI-derschap: Op weg naar menselijk leiderschap in een AI-tijdperk.

We duiken in een wereld die razendsnel verandert. AI klopt nadrukkelijk aan de deur, structuren verschuiven en organisaties zoeken naar richting. Maar de echte vraag is: hoe blijf je als leider menselijk, aanwezig en verbonden in tijden van enorme dynamiek?

Marcel deelt openhartig over zijn loopbaan, zijn ervaringen in de luchtvaart, zijn overstap naar persoonlijk leiderschap en vitaliteit, én zijn roadtrip met zijn dochter die de basis vormde voor zijn boek. Vanuit die persoonlijke reis verkent hij tien polariteiten die leiders helpen om te navigeren tussen ratio en intuïtie, snelheid en vertraging, regels en rituelen, cijfers en verhalen.

We onderzoeken waarom organisaties steeds meer behoefte hebben aan echte menselijke verbinding, wat AI daarin kan betekenen, en hoe leiders de omslag kunnen maken van inhoudelijk sturen naar relationeel leiden. Met krachtige voorbeelden, scherpe reflecties en verrassende inzichten is dit een aflevering die uitnodigt tot vertragen, verdiepen en herijken wat leiderschap vandaag écht vraagt.

Aan het eind van het gesprek vat Marcel zijn visie samen in drie dingen die iedere leider kan meenemen in de dagelijkse praktijk:

1. Echt leiderschap ontstaat wanneer je de illusie van totale controle opgeeft en leert werken met wat zich aandient: in je team, in jezelf, in het moment.
2. Vertragen brengt je dichter bij jezelf. Onder dat tempo ontdek je de angsten die je liever ontwijkt — precies daar ligt je groeikans als leider.
3. Trek de hectiek uit, zoek de stilte op, hervind je intuïtie. Leiderschap begint bij mens-zijn, bij de natuur waar je zelf onderdeel van bent.

Boek van Marcel

https://www.managementboek.nl/boek/9789083496702/l-ai-derschap-marcel-hoiting

Contact met Marcel

https://www.vitaalaanhetwerk.nl/bio-marcel-hoiting/

https://www.corporate-awakening.nu

In deze aflevering ga ik in gesprek met Mark van Vugt en Max Wildschut – beiden evolutionair psycholoog en auteurs van het boek De natuurlijke organisatie. Ze onderzoeken hoe ons oeroude brein zich verhoudt tot het moderne werkleven, en wat er gebeurt als leiderschap, samenwerking en organisatievormen niet langer passen bij de natuur van de mens.

Het gesprek zoomt in op de mismatch tussen hoe we van nature samenwerken – in kleine, onderling afhankelijke groepen – en hoe organisaties vandaag vaak ingericht zijn: hiërarchisch, geïndividualiseerd en gericht op efficiency.

Aan de hand van evolutionaire inzichten, dierentuinmetaforen en actuele voorbeelden uit organisaties bespreken Mark en Max hoe we kunnen terugkeren naar structuren die meer aansluiten bij wie we als mens zijn.

Ze laten zien hoe teams floreren als ze onderlinge afhankelijkheid ervaren, gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen en leiderschap delen. En waarom veiligheid, motivatie en samenwerking niet ontstaan uit beleid of slogans, maar uit de manier waarop we ons werk écht organiseren.

Aan het eind van het gesprek komen we samen tot  drie dingen:

1. De mens is een groepsdier – samenwerking is geen soft skill, maar een evolutionaire noodzaak.

2. Maak teams écht verantwoordelijk – veiligheid, leren en motivatie ontstaan vanzelf als mensen elkaar nodig hebben om te slagen.

3. Organiseer kleiner en natuurlijker – minder hiërarchie, meer wederzijdse afhankelijkheid: van het hok naar de habitat.

Een fascinerend gesprek over biologie, gedrag en leiderschap – dat je anders laat kijken naar de vraag: werken wij nog wel op een manier die past bij onze natuur?

Boeken van Mark en Max

https://www.managementboek.nl/boek/9789400514843/gezag-mark-van-vugt

https://www.managementboek.nl/boek/9789400518278/de-natuurlijke-organisatie-mark-van-vugt

Boeken van Mark

https://www.managementboek.nl/boek/9789400511927/lucy-darwin-and-lady-gaga-mark-van-vugt

https://www.managementboek.nl/boek/9789400515734/fc-sapiens-kees-opmeer

 Boeken van Max

https://www.managementboek.nl/e-book/9789077881736/darwin-voor-managers-max-wildschut?srsltid=AfmBOorQVj8NJU2X_DOLnW07fYK980A1zfWTfMzdnVgITdGoQOR9hwwo

 Contact met Mark en Max

https://vu.nl/nl/verhalen/mark-van-vugt

https://www.maxwildschut.nl

https://nimep.nl

Wat als woorden niet alleen iets zeggen, maar ook iets doen?

In deze aflevering ga ik in gesprek met Jan Sonneveld – speechschrijver, sprekerscoach en auteur van Sprekend Leiderschap. We verkennen hoe leiders woorden kunnen vinden die niet alleen overtuigen, maar vooral waarachtig zijn.

We hebben het over:

• Hoe woorden relaties vormen – of verbreken.

• Waarom zenden zonder contact geen leiderschap is.

• En hoe taal, timing en toon het verschil maken tussen gehoord worden of écht begrepen zijn.

Jan deelt inzichten uit de politiek, het bedrijfsleven en zijn eigen praktijk. Over het spanningsveld tussen effect en echtheid. Over de moed om stil te zijn vóór je spreekt. En over het belang van eerlijk benoemen wat er speelt – ook als je het nog niet zeker weet.

Aan het eind van het gesprek komen we samen tot drie essentiële lessen:

1. Goed spreken begint in de stilte daarvoor.
   Woorden krijgen pas betekenis als ze geboren worden uit reflectie, rust en innerlijke afstemming. Niet alles hoeft gezegd – maar wat je zegt, moet kloppen van binnenuit.

2. Woorden krijgen kracht in de relatie.
   De impact van je boodschap zit niet alleen in wát je zegt, maar vooral in hóe en tegen wie je het zegt. Leiderschapstaal is geen monoloog, maar een relatie-oefening.

3. Doe zelf mee – zet jezelf op het spel in je woorden.
   Waarachtig spreken vraagt om moed. Om jezelf te laten zien in je taal. Niet alleen als zender, maar als mens. Je hoeft niet alles zeker te weten – wél aanwezig te zijn in wat je zegt.

Een inspirerend gesprek over taal, moed en menselijkheid in leiderschap. Voor iedereen die niet alleen gehoord, maar ook werkelijk begrepen wil worden.

Het boek van jan:

https://www.managementboek.nl/boek/9789463823609/sprekend-leiderschap-jan-sonneveld

Contact met Jan

https://www.byspeech.nl

In deze aflevering spreek ik met organisatiepsycholoog en leiderschapscoach Andor de Rooy. Samen verkennen we drie essentiële inzichten voor moderne leiders:

1. Moed vraagt om het juiste midden – handelen is soms elke keer weer zoeken naar het gepaste midden; niet laf, niet roekeloos, maar precies passend bij het moment.

2. Kalmte vergroot de kans op moed – innerlijke rust maakt helder denken mogelijk, waardoor moed veel gemakkelijker naar voren komt.

3. Skin in the game & sluimerende vraagstukken – echt leiderschap betekent risico nemen en verantwoordelijkheid dragen, én de moed hebben sluimerende kwesties onder ogen te zien in plaats van weg te drukken.

Achtergrondresource
Andor verdiept deze thema’s ook in zijn boeken:

Boeken die Andor aanbeveelt

• https://www.managementboek.nl/boek/9789400503496/de-moed-van-imperfectie-brene-brown

• https://www.managementboek.nl/boek/9789057125805/skin-in-the-game-nassim-nicholas-taleb

Laat je inspireren door een gesprek dat niet draait om strategieën, maar om het durven, het voelen en het handelen.

Voor meer van Andor zie: andorderooy.nl

Een nieuwe aflevering van 3 Dingen – de podcast over leiderschap, gedrag en de menselijke maat in organisaties.

Ik spreek met Elke Wiss. Voor wie haar nog niet kent: Elke is praktisch filosoof, theatermaker, en auteur van het succesvolle boek Socrates op sneakers. Deze nazomer verschijnt haar nieuwste boek: Even tussen mij en mij – over de kunst van zelfonderzoek. 

Geen zweverige zelfreflectie of snelle tips & tricks, maar methodisch denken over je eigen denken.

In dit gesprek duiken we in drie dingen:

1.     Waarom zelfonderzoek geen luxe is, maar essentieel voor krachtig en kwetsbaar leiderschap;

2.     Wat het verschil is tussen reflecteren, evalueren en écht onderzoeken;

3.     Hoe je als leider aantrekkelijker wordt als je jezelf durft te bevragen.

Elke deelt concrete denkgereedschappen, persoonlijke voorbeelden én een verfrissende kijk op wat het betekent om met aandacht te leven én te leiden.

Benieuwd hoe je mentaal kunt 'squatten' en waarom James Blunt een lichtend voorbeeld van onthechting is?

Luister dan vooral

Boeken van Elke:

Nieuw!!! https://www.managementboek.nl/boek/9789026355127/even-tussen-mij-en-mij-elke-wiss

Eerdere boeken:

https://www.managementboek.nl/boek/9789026355103/en-ze-filosofeerden-nog-lang-en-gelukkig-elke-wiss

https://www.managementboek.nl/boek/9789026346897/socrates-op-sneakers-elke-wiss

Contact met Elke:

https://www.elkewiss.nl

https://www.denksmederij.nl/

Dit gesprek gaat over de essentie van Straight-Line Leadership, gevoerd in de podcast 3 Dingen met Tommy Kruizinga. In dit gesprek verken ik samen met Tommy de kernprincipes, aannames en praktijken van dit leiderschapsmodel, dat oorspronkelijk is ontwikkeld door Dusan Djukich.

De onderwerpen die voorbij komen in deze podcast:

1. Straight-Line Leadership is geen methode, maar een manier van zijn.
   Het gaat om het vermogen jezelf (en anderen) van punt A naar punt B te leiden op de meest directe, effectieve en oncomfortabele manier – zonder omwegen, excuses of uitstelgedrag.

2. De kracht van implementatie boven inzicht.
   Weten is niet genoeg; je moet doen. Veel mensen weten wat werkt, maar voeren het niet uit door interne ‘bullshit-conversaties’ (zoals onzekerheid, comfort zoeken, verhalen die ons tegenhouden).

3. Comfort is de vijand van effectiviteit.
   Leiders zijn geneigd zichzelf comfort te gunnen – lange deadlines, vage plannen, spreiden in plaats van focussen – en dat saboteert impact.

4. Van interne dialoog naar kernactie.
   Het gesprek dat je met jezelf voert (je interne wereld) bepaalt of je wel of niet in actie komt. Straight-Line Leadership confronteert deze interne verhalen en daagt je uit om onredelijk te zijn naar je eigen comfort.

5. Drie gedragspatronen: cirkel, zigzag en rechte lijn.

   • Cirkel: je draait om de kern heen, blijft in voorbereiding hangen.

   • Zigzag: je begint met actie, maar houdt het niet vol (inconsistent).

   • Straight line: je kiest, implementeert en blijft gefocust op B, ondanks obstakels.

6. Leiderschap begint met zelfleiderschap.
   Als je je team of organisatie wilt bewegen, moet je eerst jezelf in beweging krijgen. Met andere woorden: practice what you preach.

7. Afspraken vs. verwachtingen.
   Veel leiders verwachten gedrag zonder heldere afspraken te maken. Dat leidt tot frustratie. Afspraken zijn concreet, meetbaar, wederzijds en sturen op eigenaarschap.

8. Feedback = vriendelijk zijn, niet lief of aardig.
   Leiders die feedback verzachten om zelf geen ongemak te voelen, ontnemen hun medewerkers de kans om te groeien. Vriendelijk is helder en direct, maar met respect.

Meer over SLL via

https://www.straightlineleadership.com

Hét boek:

https://www.managementboek.nl/boek/9789082686616/straight-line-leadership-dusan-djukich

Deze 13e aflevering met Jane Coerts draait om leiderschap in deze tijd, met als centrale thema’s verticaliteit en vitaliteit. We verkennen hoe leiders hun positie kunnen herijken in een tijd waarin traditionele gezagsverhoudingen verschuiven, én hoe leiders bijdragen aan een veerkrachtige, gezonde organisatiecultuur.

Drie dingen die iedere leider uit dit gesprek zou mogen halen:

1. Verticaliteit vraagt om herwaardering, niet afschaffing.

Leiderschap vandaag vraagt om het heruitvinden van de verticale relatie. Niet door deze gelijk te trekken of te negeren, maar door haar bewust, dienstbaar en relationeel vorm te geven. Leiders blijven eindverantwoordelijk, maar zijn ook lerend, ontvankelijk en verbonden. Verticaliteit is geen machtsstructuur, maar een positioneel bewustzijn waarin leiders én volgers hun plek kennen en erkennen.

2. Vitaliteit is systemisch én persoonlijk.

Vitaliteit is niet alleen de energie van een individu, maar ook de levensenergie van een organisatie als geheel. Jane benoemt drie pijlers waarop vitaliteit rust: omgaan met verlies, helderheid over plek en functie, en werken vanuit passie. Leiders die hier ruimte voor maken—door betekenisvolle gesprekken, goede ordening en het erkennen van seizoenen in werk—bouwen aan duurzame inzetbaarheid en betrokkenheid.

3. Ken je herkomst, anders leid je onbewust je verleden.

Een krachtige rode draad in het gesprek is de oproep aan leiders om hun eigen biografie te onderzoeken. Hoe ben je gehecht? Welke rol had je thuis in het systeem? Wie was jij tegenover gezag? Zonder dit bewustzijn loop je het risico om oude scripts te herhalen—als leider én als volger. Alleen wie weet waar hij vandaan komt, kan werkelijk kiezen hoe hij aanwezig wil zijn.

In deze drie lessen raken verticaliteit en vitaliteit elkaar. Sterker nog: zonder een bewuste omgang met verticaliteit, raakt vitaliteit al snel uitgeput. En zonder vitaliteit verwordt verticaliteit tot een lege vorm.

Vindt Jane via

https://www.streamsite.nl

https://janecoerts.nl

Boeken van Jane

https://www.managementboek.nl/boek/9789024443178/van-burn-out-naar-levenszin-jane-alice-coerts

https://www.managementboek.nl/boek/9789081989220/de-tekens-verstaan-jane-alice-coerts

Een ander boek dat Jane aanraadt

https://www.managementboek.nl/boek/9789081319614/leven-en-werken-in-het-ritme-van-de-seizoenen-jaap-voigt

Wat als leiderschap niet draait om controle, maar om overgave? Niet om overtuigen, maar om afstemmen?

In deze 12e diepgaande aflevering van spreek ik met Jaap Voigt – voormalig topatleet, bezield denker, oprichter van ITIP en jarenlang begeleider van leiders.

We verkennen zijn visie op leiderschap als bedding voor zielsgroei, de tragiek van het controledenken, en de stille kracht van resonantie. Een gesprek dat raakt, wringt en richting geeft.

🌿 In deze aflevering leer je:
Leiderschap vraagt overgave, geen beheersing
Echte impact ontstaat niet uit sturing, maar uit afstemming op wat zich wil ontvouwen.

Het geweten is je ware kompas
Niet systemen of methodes, maar jouw innerlijke waarheid bepaalt de koers – als je durft te luisteren.

Verbondenheid is de krachtbron van verandering
Transformatie begint waar mensen elkaar echt ontmoeten – in stilte, aandacht en aanwezigheid.

Een aflevering voor leiders die zoeken naar zingeving, die willen vertragen om werkelijk te zien, en die voelen dat de toekomst vraagt om iets anders dan harder werken.

Luister en laat je raken.

Wat gebeurt er in een gesprek onder de woorden? Hoe zie je dat iemand iets niet zegt, maar wel laat merken? En wat zegt jouw eigen gezichtsuitdrukking eigenlijk over jou als leider?

In deze aflevering duiken we met An Gaiser diep in de wereld van non-verbale communicatie. Verwacht geen simplistische tips over "armen over elkaar betekent weerstand", maar een rijk, gelaagd gesprek over hoe je écht leert kijken – naar de ander én naar jezelf.

An pleit voor meer sensitiviteit, nieuwsgierigheid en het durven bevragen van wat je observeert, in plaats van er direct betekenis aan toe te kennen.

Ook deelt ze hoe leiders hun eigen non-verbale gedrag kunnen leren ondertitelen — door bijvoorbeeld te zeggen "ik moet even nadenken" wanneer ze wegkijken — om meer congruent en verbindend te communiceren. Ten slotte wordt het onderscheid gemaakt tussen de verschillende stressresponsen (freeze, flight, fight), en hoe deze zich non-verbaal kunnen uiten, wat cruciaal is voor het begrijpen én begeleiden van mensen in spanningsvolle situaties.

3 inzichten die elke leider over non-verbale communicatie zou moeten en mogen weten

1. Non-verbaal gedrag is geen universele taal — context is alles.
   Eén specifieke gezichtsuitdrukking of lichaamshouding heeft nooit één vaste betekenis. Fronsen kan duiden op boosheid, maar ook op concentratie of het zoeken naar grip. Armen over elkaar kan defensief zijn, maar ook gewoon comfortabel. Leiderschap vraagt dus om scenario-denken, niet om snelle interpretaties.
2. Wat je voelt, zien anderen – en wat je ziet, zegt vaak ook iets over jezelf.
   Als leider ben je zélf ook een bron van non-verbaal gedrag. Je intentie (bijvoorbeeld meer grip willen krijgen) kan op je gezicht anders overkomen (kritisch, streng). Bewustwording van je eigen expressie én het kunnen ‘ondertitelen’ ervan (bv. “ik ben even aan het nadenken”) vergroot de congruentie en de verbinding in het gesprek.
3. Non-verbaal gedrag is een ingang tot verborgen informatie en diepere behoeften.
   Mensen vertellen vaak niet alles — niet uit onwil, maar uit onbewustheid of spanning. Door alert te zijn op subtiele signalen én met nieuwsgierigheid te vragen ("Wat gebeurt er bij je als ik dit zeg?"), kunnen leiders onderhuids sentiment boven tafel krijgen. Dit opent de deur naar echte reflectie, zelfinzicht en beweging.

Podcast van An

https://open.spotify.com/show/6cWUUdMCDW3XYvjDK6I6xA?si=367515f8dba745aa

Youtube-kanaal van An

http://www.youtube.com/@angaiser6299

Website An

https://www.angaiser.com/nl/