
Sign up to save your podcasts
Or


Süt bizim kutlamalarımızda da önemli. Özellikle Nevruz ve Hıdrellez gibi bahar kutlamalarında sütün yeri apayrı. Önümüz Hıdrellez, dolayısıyla tarifimiz de Hıdrellez’in çok renkli kutlandığı Trakya’dan. Kırklareli’nden Çağlayık köyünden Mehmet Kaygısız’dan derlenmiş, Ali Çakır tarafından kaydedilmiş bir süt pidesi. Hatta seveni çok sever, sevmeyeni sevmez denmiş. Ama Hıdrellez günü mutlaka yapıldığı için Hıdrellez pidesi diye anıldığı da oluyor. Yumuşakça tutulan hamur derin kenarlı bir siniye çanak gibi döşeniyor, ortasına da yumurta ile çalkalanmış süt konuyor. Hamur iyice gevreyip içindeki harç da biraz bıngıldak kalacak gibi koyulaşınca süt pidesi olmuş demektir. Bundan sonra çıtır hamuru ortadaki krema gibi sütlü karışıma batıra batıra yemek kalıyor.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Moğol kültüründe süt kadar beyaz renkli yiyecekler de çok önemli. Beyaz rengin kutsal olduğuna inanılıyor. Beyaz tüm renklerin toplamı olarak görülüyor. Ayrıca beyaz kadının gücünün simgesi. Duruluk, saflık, temizlik gibi değerler de beyazın tekelinde. Sütten yapılan beyaz yiyecekler, yani lor, çökelek gibi peynirler, kaymak, yoğurt, yoğurt kurusu gibi yiyecekler çok önemli. Ama sütü olduğu gibi içmiyorlar. Sütlü çay veya çaylı süt diyebileceğimiz bir şekilde çay gibi tüketiyorlar. Moğolca söylenişi de Türkçeye çok benzer, “Süütei Tsai” yani “Sütlü Çay”. Süt kaşığındaki dokuz oyuk da Moğol kültüründe çok önemli. Üç rakamı ve dokuz gibi çarpanları geçmiş bugün ve gelecek üçlemesini de temsil ediyor.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Moğolistan’da süt başlı başına bir kültür öğesi. Güne sütle başlanıyor. İçerek değil gökyüzüne damla damla fırlatılarak. Bunu yapmak için tsatsal denilen bir tahta süt kaşığı kullanılıyor. Bu kaşık oyuk değil, ahşap bir spatula gibi, üzerinde genelde dokuz oyuk nokta oluyor. Bizim yurt dediğimiz yuvarlak çadırın Moğolistan’daki adı ger. Ger kapısı her zaman güneye bakacak şekilde olur. Evin annesi ger kapısının önüne çıkıyor ve elindeki çanaktan tsatsal ile süt damlalarını göğe doğru fırlatıyor. Göğe gönderilen bir damlanın bin damla bereket olarak döneceğine inanılıyor. Tıpkı bizdeki yolcu arkasından su dökmek gibi onlarda da yolcuların arkasından süt kaşıklarıyla süt fırlatmak adeti var.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Moğolistan’da halkın önemli bir bölümünün laktozu sindiren laktoz enzimini genetik yapılarından ötürü üretememesine rağmen süt tüketebilmelerinin sırrı sütü dönüştürmelerinde yatıyor. Dönüştürmek deyince laktozu mümkün olduğu kadar azaltmak, bunun için her şeyden önce yoğurt yapıyorlar, yoğurt sütün fermantasyonu ile olduğu için süt içindeki laktozun önemli bir kısmı laktik aside dönüşüyor, aynı zamanda yoğurt bakterilerinin varlığı laktaz enzimi de oluşturuyor. Böylece yoğurtta kalan laktozu hazmetmek kolaylaşıyor. Bir de airag dedikleri kımız benzeri bir süt fermantasyonu içecekleri var. Ayrana benzer, ekşimiş ayranın ayrışan sarı suyu gibi, hafif acımsı keskin bir tadı var.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Bu hafta konumuz süt. Soframızda sütün önemli bir yeri var. Ancak dünyada süt tüketmeyen pek çok ülke var. Dünya nüfusunun önemli bir kısmı ise laktoz intoleransı yüzünden süt tüketemiyor. Özellikle Asya ülkelerinde bu durum çok yaygın. Örneğin Çin mutfağında hiç süt yer almaz. Gen yapımızdan ötürü bizde de süt şekerini yani laktozu sindiremeyenler çoktur. Asya mutfaklarının kimisinde süt hiç yokken, kimisinde de süt çok baskın. Moğolistan sütü temel almış bir mutfağa sahip, süt ile ilgili ilginç ritüelleri de var. Süt ise inekten ziyade yak, deve, kısrak sütü olabiliyor. Moğolistan için tam bir süt ülkesi denebilir ancak Moğol halkının ciddi bir oranı laktoz intoleransına sahip.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Kurduğu 'gönül mutfağı'nda son iki ayda 240 bin kap yemek yaptı.
Aylin Öney Tan, ünlü şef Ebru Baybara'ya deprem bölgesindeki deneyimlerini sordu.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
23 Nisan gelmekte olduğuna göre kurabiye tarifimiz ünlü çocuk kitapları yazarı Roald Dahl’dan olsun. “Dev Şeftali” ve “Charlie ve Çikolata Fabrikası” gibi kitaplarıyla çocukların gönüllerinde taht kuran yazar anılarıyla aile yemeklerini bir getiren bir de yemek kitabı yazmış. Kitapta Hollanda’da yediği çıtır çıtır şekerli Arnhem bisküvilerini keşfedişini anlatıyor, ama anlatırken imza günü için gittiği Hollanda’da çocuk kitapçılarını, kuyruktaki bir çocuğun hikayesini, sonra da bu tarifi ele geçirişinin hikayesini masal gibi aktarıyor. Kuyrukta sıra beklerken ağlayan çocuğu fark edip mucize gibi yetişen karısı Lizzy, yazara ikram gelen bisküvileri çok sevdiğini fark eden kitapçı ve tarifini esirgemeyen fırıncı, hepsi inanılmaz bir hikâye. Arnhem kentindeki bir imza gününde yaşanan bu hikâye Hollanda’da “Arnhemse Meisjes” olarak bilinen üzeri toz şeker kaplı bisküviler kadar tatlı.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Kurabiye her zaman tatlı olacak değil. Bol peynirli tuzlu bisküvi gibi atıştırmalıkların da apayrı bir yeri var. İngilizler bu tür peynirle yenen veya kendisi peynirli olan kraker gibi tuzluları çok yaparlar. Tarifimiz bizim eski yemek kitaplarına da Çester olarak girmiş olan Chester krakeri. İngilizlerin ünlü “Cheddar” (çedar) peyniri ile yaptığı bu tuzluyu biz eski kaşar veya gravyer ile yapagelmişiz. Peynir ne cins olursa olsun biraz olgun ve kuru olmasında yarar var, onun için taze kaşar yerine eski kaşarla yapmak çok daha iyi sonuç veriyor. Çok kolay, ama bir o kadar da lezzetli olan bu tuzlu çöreğin tarifi ise kayıtta…
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Mardin’e kadar gitmişken Mardin çöreği Kliçe veya İkliçe tatmadan dönmek olmaz. Tarifimiz gene Nadya Şener’in Aras Yayıncılıktan çıkan Mardin Bereketi kitabından. Süryanilerin her bayramlarında yaptığı bu çörek buram buram baharat kokuyor. Çöreotundan başlayarak tarçın, mahlep, anason, rezene, yenibahar, karanfil, zencefil, muskat hepsini önceden hazır edin. Ne de olsa bu çöreğe tadını veren bu baharatların eşsiz bileşimi. Bol baharatlı bu çörek oldukça da dayanıklı. Tıpkı ığreybe tarifinde olduğu gibi Nadya Şener normalde iri yapılan bu çörekleri küçük lokmalık yapmayı sevdiğini söylüyor. Tarifi kayıtta…
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Bu sefer tarifimiz için Mardin’e gidiyoruz. Gene bir tür un kurabiyesi olan Iğreybe. Tarifimiz Aras Yayıncılıktan çıkan Nadya Şener’in yazdığı yeni bir kitaptan. Iğreybe tarifi Antep kurabiyesine benzese de oranlar biraz farklı. “Bir Süryani Ailenin Mutfağından-Mardin Bereketi” başlıklı kitapta geçmişi yıllara uzanan aile tarifleri yer alıyor. Nadya Şener annesinin bu kurabiyeyi oldukça iri yaptığını söylüyor ama kendisi daha küçük lokmalık yapmayı tercih ediyor ve sadeyağın önemine dikkati çekmeden edemiyor: “Bu kurabiyeye yezzetini veren sade yağdır, ancak tercihe göre başka yağlarla da yapılabilir.” Merak edenlere tarif kayıtta…
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.