
Sign up to save your podcasts
Or


Özel bir lezzeti olan Girit patatesinin sırrı ne?
Aylin Öney Tan'la Girit otları haftası #acıtatlımayhoş
Bizim Ege kıyılarının devamı gibi olan Ege adalarının ortaklıkları çok. Rodos, Girit, oradan da Kıbrıs’a uzanan ve ortak bir Ege ve Akdeniz kültürü paylaşan bir hat var. Bu üç ada adeta Ege ile Akdeniz’in geçişini oluşturuyor. Doğu Akdeniz’in sınırları bu adalarla tanımlanıyor. Coğrafya ve toprak yapısı da benzer. Girit’te beni şaşırtan bir lezzet patates oldu. Her yediğimiz patates çok lezzetliydi. Tıpkı Kıbrıs patatesleri gibi, bakır oranı yüksek toprak yapısından üzeri kızıl renk almış, tadı çok yoğun. Kıbrıs zaten adını Latincesi Cuprum (okunuşu Kuprum) olan bakır madeninden almış. Patates bir yana her adada elbette aynı otlar yetişiyor. Aslında ortak kültür mirası olarak bu fikrin üzerine gidilebilir, bu fikrin üzerine bir turizm yaklaşımı benimsenebilir. Giritli sempozyum ev sahiplerimizden Aris Kefalogiannis bu fikri çok benimsedi. Bakalım belki de birlikten kuvvet doğar.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Halk tababetinde şevketibostanın böbrek için şifalı olduğu söylenir.
Aylin Öney Tan, Girit'ten otları anlatıyor.
#acıtatlımayhoş
Girit’te beni en heyecanlandıran yemeklerden biri kuzu etli şevket-i bostan yemeği oldu.
Tıpatıp bizim Ayvalık ve İzmir civarında pişirildiği gibi pişirilmişti. Girit’te de kuzu etli veya oğlak etiyle sıcak yemek olarak ama zeytinyağıyla yapılıyor. Zaten yemeklerde sıcak soğuk ayırt etmeksizin sadece zeytinyağı kullanıyorlar. Girit’in zeytinyağları meşhur. Şevket-i bostan ise sadece lezzetli bir sebze değil, bir şifa kaynağı olarak da önemli. Halk tıbbında böbreklere iyi geldiği söylenir. Bundan esinlenerek 1934 yılında Manisa’da Dr. Cemil Fevzi Şener böbrek taşlarını düşüren Lityazol adını verdiği bir ilaç icat etmiş. Zaten ondan sonra da Lityazol Cemil olarak anılagelmiş. Ben bu hikâyeyi anlatınca sempozyum düzenleyicilerinden Mariana Kavroulaki hemen “litos” sözcüğünün Yunanca “taş” demek olduğunu söyledi. Meğerse Manisalı Lityazol Cemil aslen Rodos göçmeniymiş.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Karahindiba, pirpirim, ebegümeci, mülhiye... Aylin Öney Tan, bizde de çok sevilen Girit'teki yabani otları anlatıyor.
#acıtatlımayhoş
Girit otları bizde Ege bölgesindeki otlarla aynı. En yaygınlarından biri pirpirim, yani yabani semizotu. Yunanistan’da “chiróvotano” ya da “glistrida” olarak geçiyor. Salatası da yemeği de yapılıyor. Gene yaygın olan bir ot ise bizdeki ebegümeci ya da ebemgümeci dediğimiz ot, onlar “molókha” veya “abelókha” diyorlar. Bu isim bana Kıbrıs’ta çok sevilen molehiya veya mülhiye denilen, Antalya’da da bilinen bitkiyi hatırlattı. İsim benzeş aslında lezzet akrabalığı da var biraz. En çok yenen otlar listesinde “stamnagáthi” veya radikostiváda denilen bizde dikenli hindiba olarak bilinen bitki de var. Benzer ama farklı, biraz daha acımsı lezzeti olan, sarı çiçekleri sonra tüy gibi ponponlara dönüşüp uçuş uçuş uçan kara hindiba ise “pikrafáka” olarak anılıyor. Otlar çok çeşitli ama Girit mutfağı otlardan ibaret değil. Oğlak ve kuzu etli yemekler, balıklar çok seviliyor, bir de salyangoz çok yeniliyor. Venizelos hep bu lezzetleri özlemiş, ölmeden önce çocukluk arkadaşına yazdığı mektupta evimizin bahçesindeki erikleri kayısıları toplamayı unutma diye yazmış.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Venizelos'un Churchill'le buluşması, menüde "İmam bayıldı" olması, Girit usulü beslenme ve uluslararası diplomasi...
Aylin Öney Tan'la #acıtatlımayhoş
Giritlilik deyince akla ilk gelen ot olsa da önce konumuz bir sebze olacak. Andrew Dalby’nin Oxford Symposium on Food & Cookery 2008 sempozyumunda yaptığı konuşmanın başlığı patlıcan üzerineydi. Başlık şöyleydi: “Patlıcan Hakkında Konuştuk; Uluslararası Diplomasi ve Girit usulü Beslenme”. Adı bile eğlence olan konuşma gerçekten çok ilginçti. Dalby, Venizelos’un 1912’de İngiltere’nin desteğini almak için Londra’ya yaptığı ziyaret ve patlıcanın bu ziyaretteki rolünü anlatıyor. Uluslararası diplomasi trafiğinde Venizelos Churchill’le tanışır, İngiliz desteğini alır, bu arada şerefine Piccadilly meydanındaki Criterion’da şerefine bir yemek verilir ve büfedeki en çarpıcı yemek İmam Bayıldı olur. O yemeğin başında sonra eşi olacak Helena Schilizzi ile tanışır. Eşi anılarında bu tanışma anını kısaca şöyle anlatır: “Patlıcan hakkında konuştuk!”
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Aylin Öney Tan bu hafta Girit'te Akdeniz tipi beslenme, Girit usulü beslenmenin konuşulduğu sempozyumdan notlarını anlatıyor.
#acıtatlımayhoş
Ot haftasından sonra Girit mutfağını anmamak olmaz. Bizde Giritlilik ot yemekleriyle özdeşleştirilir. Bunu vurgulamak üzere Girit’te ilk kez bir sempozyum düzenleniyor. Amerika’daki Yale Üniversitesi tarafından düzenlenen sempozyum Girit mutfağını tarihi ve sağlıklı yönüyle mercek altına alacak. Girit deyince bu adanın en ünlü şahsiyeti Megali İdea yani Büyük Yunanistan fikrini Sevr Anlaşması’nda savunan Eleftherios Venizelos olsa gerek. Venizelos sonradan Türkiye’ye barış çubuğu uzatıp Atatürk’ü Nobel barış ödülüne aday göstermiş ama konumuz politika değil, Venizelos’un otlara olan düşkünlüğü ve Girit’ten uzakta geçirdiği yıllardaki Girit lezzetlerine olan özlemi. Tarihçi Andrew Dalby Oxford yemek sempozyumunda bu konuda çok ilginç bir makale sunmuştu. Dalby’nin bizzat kendisinden dinlediğim hikâye bu hafta konumuz.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Aylin Öney Tan bugün Sultan Abdülhamit'in 1893 yılındaki Hıdırellez menüsünü veriyor.
#acıtatlımayhoş
Hıdrellez şenlik demek. 1997 yılında İstanbul Ahırkapı’da tekrar canlandırılan Hıdrellez şenlikleri de tarihi yarımadaya ilgi çekmek, oradaki hayatı canlandırmak için ortaya çıkmıştı. Bu
fikrin oluşmasında ise Topkapı Sarayı birinci avlusundaki Darphane-i Amire binasının 1996 yılında Habitat sergileri için restorasyonu vardı. Restorasyondan sorumlu mimar olarak açılış resepsiyonunda eski İstanbul sokak lezzetlerinin canlandırılmasını ön görmüştüm. O dönemde darphaneye yakın olduğu için Armada otelden Kasım Zoto ikramı üstlenmişti, tasarımcı Gürel Yontan tasarımlarıyla sokak yemeği arabaları yapılmış, gerçekten de çok renkli İstanbul lezzetlerini yansıtan bir açılış yapılmıştı. Bir sonraki yıl aynı arabalarla Ahırkapı şenlikleri başlatılmıştı. Sultan Abdülhamit’in Hıdrellez ziyafetinden günümüze uzanan pek çok detay ise kayıtta…
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Aylin Öney Tan, Hıdırellez geleneklerini anlatıyor.
#acıtatlımayhoş
Hıdrellez zamanı geldi sayılır. Anadolu, Trakya ve Balkanlarda baharın gelişinin en renkli kutlandığı zaman. Eskiden Hıdrellez gelmeden kuzu kesilmez, hatta günah kabul edilirmiş. Ama Hıdrellez geldiği zaman mutlaka bütün kuzu budu, kuzu kapama gibi kuzu yemekleri yapılırmış. Hıdrellez günü mutlaka açık alanlarda özellikle de tepelik Hıdırlık tepesi denilen yeşillik alanlarda sahreye çıkılır hem yemekler yenir hem de eğlenilirmiş. Elbette eski İstanbul’da sokaklar da adeta bir bahar şenliği havasına bürünürmüş, sokak satıcıların her türlüsü sokaklarda boy gösterirmiş. Kâğıt helvacılar, şekerciler, macuncular, börekçiler, çörekçiler, simitçiler, turşucular, gazozcular hepsi ortaya çıkar, sokakları neşeye boğarmış. Yıllar sonra bu bayram havası Ahırkapı Hıdrellez şenliklerinde canlandırıldı. Fikir annesi olarak ilk elden hikayesini benden dinleyin.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Anadolu'da hemen her yerde ebegümeci yetişir, üstelik mevsimi yok. Her yerde, her zaman bulabilirsiniz. Peki ebegümeci ayıklarken neye dikkat etmeli?
Aylin Öney Tan'la #acıtatlımayhoş
Ot deyince ebegümecinin yeri bende ayrıdır. Ebegümeci her yerde yetişir, mevsimi de çok kısa değildir. Baharın ilk otlarından hodan ya da mevsimi kısacık madımak gibi bir belirip bir yok olanlardan değildir. Bulgurlu ebegümeci yemeği çok güzel olur, içine domates veya salça koymamak şartıyla, ama renk vermesi için biraz kuru domates konulabilir. Biraz karta kaçıp irileştiği zaman ise yelpaze gibi iyice iri yapraklarla etli sarması yapılır. Bir zamanlar sarayda bile ot bilgisine haiz yaşlı kadınlara saray mutfağı için ebegümeci toplatılırmış. Ebegümeci, özellikle de biraz irilişmiş olanlarını toplarken ya da demet halinde aldıklarınızı ayıklarken dikkat edilmesi gereken bir nokta bir püf noktası var. Merak ediyorsanız detayı kayıtta.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Anadolu'da "arapsaçı" ne kadar yaygınsa Sicilya'da da öyle. Aylin Öney Tan otları anlatıyor
#acıtatlımayhoş
Girit mutfağı deyince bizim aklımıza hemen ot gelir. Bugünlerde Girit’te Yale Üniversitesi tarafından Girit mutfak kültürü üzerine bir sempozyum düzenleniyor. Daha çok arkeologların katıldığı sempozyumda Girit mutfağının tarih boyunca konumu ve Akdeniz’deki yeri tartışılacak. Benim de katılacağım panelin konusu ise kadının bu kadim mutfak kültüründeki yeri. Ot toplama bilgisi de gerek Girit’te gerek Anadolu’da gerekse de tüm Akdeniz havzasındaki ülkelerde annelerden kızlara geçen bir bilgi, kadınlar eliyle aktarılan bir kültür. Ot kültüründeki ortak noktaları benzerlikleri keşfetmek ilginç bir deneyim olacak. Bizde de meşhur bir deyim vardır: “Eşek Konyalının yükünü, Giritlinin ise otunu almış” denir.
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.
Aylin Öney Tan bu hafta yeşillikleri, yabani ot toplama ve yeme kültürünü anlatıyor. Bugünün konusu çiriş ve sütlü çiriş.
#acıtatlımayhoş
Mayıs ayı bahar mevsiminin en güzel yaşandığı ay. Mayıs ayı aynı zamanda 1 Mayıs’tan 19 Mayıs’a güzel bayramların ayı, Hıdrellez zamanı. Atatürk 19 Mayıs gününü boşuna Gençlik ve Spor Bayramı olarak yakıştırmamış. Mayıs ayı gençliği, zindeliği ve yeniliği temsil ediyor. Mayıs sofralarda bol bol yeşillik, körpe lezzetler demek. Geçtiğimiz günlerde Michelin yıldızlı şeflerimizden Serkan Aksoy pazardan çiriş resmi paylaşınca aklıma bahar tatlarını birleştiren sütte pişmiş çiriş tarifi geldi. 2021 yılında 5 Mayıs tarihindeki kayıtta tarifi vermiştik, eğer hatırlamak isterseniz yeni fikirlerle tarifi kayıtta…
This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.