Anlamak+

Fatih Sultan Mehmet, sınırları aşan, asırlar sonrasına söylem üretebilen ve belki de Osmanlı'nın ömrünü asırlarca uzatan bir padişah. Onun sağlam temeller üzerine inşa ettiği hiyerarşik düzen, Osmanlı'nın kültürel mirasına büyük katkılar sağladı. Ancak bunu nasıl okumak gerekir? Tartışmaların merkezinde bu var. Fatih Sultan Mehmet varsayılan tüm portrelerin ötesinde miydi? Çok bilinmeyen bir okumayla Fatih Sultan Mehmet'i irdeliyoruz.

Hakikatın temel anlatısı, sonsuza giden ve sürekli yarılanan bir yolculuğa dayanır. Birçok insan hakikati farklı şekilde tanımlamış ve işin sonunda sonuca vardıramamıştır. Platon'a göre episteme. Nietsche'ye göre eskimiş bir metaforik bir anlatı olarak kabul gören hakikat, özünde çok farklı saiklere ve temellere dayanmaktafdır. Aristoteles'in betimlediği gibi "eudomania" temelinde hakikat, hakikat kavramına bir öznellik getirmişken her şeyden önce hoş bir diyalektik kazandırmıştır. Sokrates'in "Kendini bil" ifadesi, cevabı dışarıda değil, içeride aramaya sevk etmiştir.

Levililer 25'te yer alan Jubile Yılı 7 yılda bir toprağın dindirilmesinin yanı sıra, 7 döngünün akabinde yani 50. yılda da tüm borçların ve mülkiyetin de sıfırlanmasını içeriyordu. Debt Jubilee olarak da iktisata geçmiş ifadenin kapitalist düzende anı konulmamış olarak işlediği varsayılsa da, gerçek bu mu? Jübile Yılı bize hangi görüşleri ve inanışları kazandırdı?

Siyonizm'in 19. yüzyıl son dönemleri de dahil olacak şekilde Musevi milliyetçiliğine evrilen süreci, vadedilmiş topraklatda kalıcı bir İsrail kurulumuna kadar dayanmaktadır. 2. Dünya Savaşı sonrası hızlanan süreç, çeşitli ülkeler ile beklenmeyen görüşmeleri de beraberinde getirmiştir.

Dinler, yüksek bir kelamın, peygamberler aracılığıyla insanoğluna aktarıldığı büyük bir medeniyet basamağı. Ancak insanoğlunun kendinden katmaya gayret ettiği değerler, çoğu zaman anlatının bir erozyona tabi olmasına vesile olabiliyor. Hristiyanlık bunları yaşadı ve kendi içinde dönüşerek, başkalaşarak bir çözüm getirdi. Bugün felsefenin, bilimin ve temel değerlerin güçlendirildiği toplumlarda "dinlerin insanlığa önemli katkılar sunduğu tüm değerlerde" püriten veya ortodoksal söylemlerin geliştiğini görüyoruz. Bu Podcast'te bunu dilimizin döndüğü kadarıyla anlatmaya gayret ettik.

Epstein son zamanların en çok konuşulan ismi. İnsanlar da ister istemez hakkında çok fazla komplo teorileri üretiyor. Kısmen haklı olsalar da, tarihte bu kadar sansasyonel olayların akabinde bilgi kirliliği hep doruğa ulaşmıştır. Bugün yaşanan da tarihsel bu olayların sonrasında yaşananlara benziyor. Masonlar, illüminati, gül haç kardeşliği ve hatta Baal Tanrısı Molech'e kadar dayanan bu entrikalar, sonuçta içinden çıkılmaz bir hal aldı. Oysa ki, bu hikayenin doğrusu yanlışı ne?

İslam doğduğunda dünya sandığınız gibi bir yer değildi. Bizans dahil birçok toplum ciddi problemlerle uğraşıyor, yapısal sorunların boyutu devletleri de aşıyordu. Ciddi ekonomik krizler, sosyolojik problemleri de tetikliyor, devletler tam da bu nedenden ötürü periferde zayıflatıyordu. İslam da tam bu anda dünyaya yeni bir medeniyet anlayışı getiriyordu. Peki İslam ilk etapta neleri doğru başardı?

Roma'nın tesiriyle şekillenen Hristiyanlık algısı, ister istemez problemleri de beraberinde getiriyor. İsa'nın öğretileri korunurken, kültürel dokunuşlar da gayri ihtiyari kaçınılmazd. Tarsuslu Saul'un yani Pavlus'un katkılarıyla Aristoktatlar arasında şekillenen Hristiyanlık, zamanla sosyolojik bir soruna da çözüm getirmeye başladı. Roma'nın bütünlüğünü muhafaza etmekte zorlandığı sosyal sınıfları, Gentile kavramıyla kontrol etmeyi düşünen birileri vardı ve öyle de oldu.

Manastır fikri onlardan çıktı. İnziva onlarla eyleme dönüştü. İsa'nın çektiği cezanın, aydınlanmaya giden yolculukta tek çare olduğunu düşünüyorlardı. Evagius gibi ünlü düşünürlerin de aralarında olduğu bu akım gayri ihtiyari Hristiyanlık camiasında önemli izler bıraktı. Hatta bir dönem Kilise'nin en sevdiği düşünürler de maddi hırslardan arınan bu insanlardı. Ama Anchorite olarak bilinen bu grup neyi değiştirmişti?

Catilina Ayaklanması neden çıktı?Roma Cumhuriyeti gerçekten bir hukuk devleti miydi, yoksa aristokrasinin korunduğu bir düzen mi?Bu bölümde Lucius Sergius Catilina’yı, Cicero’nun sert konuşmalarını, borç batağındaki halkı, topraksızlaştırılan çiftçileri ve senatörlerin korkularını tüm yönleriyle ele alıyoruz.Catilina bir darbeci mi, yoksa sistem dışına itilmişlerin sesi mi?Cicero hukuku mu savundu, yoksa düzeni mi?Sulla’dan Marius’a uzanan çizgide Roma neden sürekli iç çatışma üretiyordu?Tarih sadece geçmiş değildir.Borç, eşitsizlik, elitler ve “istikrar” söylemi bugün de karşımızda.Catilina’dan günümüze uzanan bu hikâyede, antik Roma üzerinden modern siyasetin kodlarını okumaya çalışıyoruz.#Catilina #CatilinaAyaklanması #RomaCumhuriyeti #Cicero #RomaTarihi #AntikRoma #SiyasiTarih #BorçKrizleri #Popülizm #Elitler #Halk #TarihtenDersler #Podcast