Архіпэляг БЕЛАГ

Алена Купчына прайграла гонку за пасаду старшыні АБСЭ. Былая віцэ-міністарка замежных справаў Беларусі ня здолела заняць аніводную з чатырох высокіх пасадаў у арганізацыі. Ці варта радавацца міжнародным перамогам беларускай улады? Ці ўзмацняюць, ці аслабляюць яны рэжым? Пра гэта ў Экспэртызе Свабоды дыскутуюць Юры Дракахруст і Дзьмітры Гурневіч.

Прафэсар Гэрман Бідэр з Зальцбурскага ўнівэрсытэту выдаў знойдзеную ў Гамбургу беларускую граматыку Антона Луцкевіча. Чаму больш за сто гадоў пра яе ніхто ня ведаў? Госьцем перадачы — гісторык Анатоль Сідарэвіч.

Да гэтага часу аўтарам першай граматыкі беларускай мовы лічыўся Браніслаў Тарашкевіч. Аднак нядаўна прафэсар Герман Бідар з Зальбургскага ўнівэрсытэту адшукаў і выдаў яшчэ адну беларускую граматыку, напісаную да Тарашкевіча. Хто ж быў першапраходцам на моўнай ніве? Госьцем перадачы – гісторык Анатоль Сідарэвіч.

Апошнімі гадамі ў беларускіх вёсках або на лецішчах ужо радзей можна пабачыць брутальныя пальмы з плястыкавых бутэлек ці пабудовы з гумовых колаў, але зьявіўся новы брэнд – штучна выраблены бусел. Адзін, з элегантна падціснутай ножкай, або ў шчасьлівай сямейцы, неістотна. Галоўнае -- новы герой вясковых падворкаў у шэрагу выпадкаў суседнічае з праўдзівымі гнёздамі гэтай велічнай і прыгожай птушкі. Жывы бусел у беларускім небе, на балоце, у гнязьдзе, і бусел штучны – на траўніку лецішча, шыкоўнага загараднага дому, на вясковым панадворку. Культ бусла працягваецца і нават набывае моду. Чаму? Пра прычыны абранасьці на ролю асаблівага ўлюбёнца менавіта бусла Вячаслаў Ракіцкі гутарыць з доктарам філялягічных навук, этнакультуролягам Тацянай Валодзінай.

Пасьля Скарыны на сьвет зьявіліся тры поўныя пераклады Бібліі на сучасную беларускую мову – Янкі Станкевіча, Васіля Сёмухі і айца Ўладыслава Чарняўскага. Для чаго спатрэбіўся чацьвёрты, над якім з 2012 году працуе грамадка энтузіястаў? Госьцяй перадачы – іныцыятарка праекту доктар тэалёгіі Ірына Дубянецкая.

Днямі ў сталічнай “Галерэі-tut.by” прайшла прэзэнтацыя двухтомніка Ўладзімера Дубоўкі, адначасова выйшла ў сьвет і дакумэнтальная кніга пра паэта. Яе ўкладальніца Ганна Севярынец – госьцяй перадачы.

Кнігі маюць свой лёс, часам, як і ў людзей, – драматычны. Гэткі лёс напаткаў анталёгію аднаго верша Янкі Купалы “А хто там ідзе?”, якую ўклаў прафэсар Вячаслаў Рагойша – госьць перадачы.

Прэміяй імя Марыі і Аляксандра Стагановічаў сёлета была адзначаная кніга слонімскага краязнаўцы Сяргея Чыгрына «На радзіме Ігната Дварчаніна». Чаму чыноўнікі ня любяць краязнаўцаў, і за што ў Слоніме аднойчы пабілі маскоўскага пасла? Ляўрэат — госьцем перадачы.

Колькі гадоў самай старажытнай беларускай кнізе? Чаму і пасьля зьяўленьня друкарскага варштату кнігі працягвалі перапісваць ад рукі? Чаму не сустракаюцца выданьні Скарыны ў кнігазборах беларускіх магнатаў? Госьцем перадачы – беларускі кнігазнавец з Санкт-Пецярбургу Мікола Нікалаеў.

Доўгатрывалая акцыя “Чытаем па-беларуску з Velkom” аб’яднала пісьменьнікаў і спартсмэнаў. Чым бяруць за сэрца беларускіх школьнікаў актор Юры Жыгімонт, футбалісты магілёўскага “Дняпра” і аўтары часопісу “Буся”? Госьцяй перадачы – паэтка Раіса Баравікова.