Czesław Niemen w 1958 roku repatriował się wraz z rodziną ze Starych Wasyliszek koło Grodna do Polski. Był laureatem pierwszej Złotej Dziesiątki Festiwalu Młodych Talentów w Szczecinie, dzięki czemu został jednym z solistów Niebiesko-Czarnych – drugiego kolorowego zespołu polskiej sceny młodzieżowej lat 60. XX w. Próbował zrobić karierę we Włoszech, Francji i Niemczech, ale zrezygnował z tego, wrócił do Polski i stał się jedną z najważniejszych postaci polskiej piosenki, a „Dziwny jest ten świat” do dzisiaj jest uważany za kamień milowy w jej historii.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Zapraszamy Państwa na drugi odcinek nowej odsłony cyklu „Piosenka prawdę ci powie”. Maria Szabłowska z Programu Pierwszego Polskiego Radia opowiada w nim o polskich utworach z gatunku big-beat.

Polecamy też Państwu podcast o innym utworze Czesława Niemena „Sen o Warszawie”. A dopełnieniem będzie wysłuchanie tej piosenki w mistrzowskim wykonaniu Krystyny Prońko w akcji zaśpiewajmy.pl, czyli śpiewnika Narodowego Centrum Kultury.

Piosenka prawdę ci powie IV – Czesław Niemen „Dziwny jest ten świat” – transkrypcja podcastu

Mogą też Państwo posłuchać poprzednich odcinków cyklu „Piosenka prawdę ci powie”.

Artykuł Piosenka prawdę ci powie IV – Czesław Niemen „Dziwny jest ten świat” pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

23 stycznia obchodzimy Dzień Pisma Ręcznego. W Audycjach Kulturalnych rozmawiamy z Ewą Landowską o tym, w jaki sposób odręczne pisanie może wpływać na naszą codzienność. Czy kaligrafia jest przeżytkiem i jakie trudności wiążą się z nauką pisania? Zapraszamy do wysłuchania podcastu!

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

W erze wzrastającej popularności komunikacji cyfrowej umiejętność ręcznego pisania zdaje się być coraz mniej istotna. Jako czynność manualna, ma ona jednak nieoceniony wpływ na nasz rozwój. Z kolei sztuka pięknego pisania, czyli kaligrafia, uczy wrażliwości, dbałości o proporcje, właściwej organizacji, a poza tym – relaksuje.

Naszym gościem jest Ewa Landowska, twórczyni Muzeum Kaligrafii i Historii Pisma. Rozmawiamy nie tylko o pozytywnych aspektach pisma ręcznego, ale również o nauce pisania i związanych z nią problemach, z którymi często borykają się uczniowie.

Z pewnością pamiętają Państwo słynne zdanie „Ala ma kota”, zaczerpnięte z elementarza autorstwa Mariana Falskiego. Ta książka służyła najmłodszym przez kolejne dekady minionego stulecia. Historia elementarzy jest bardzo bogata – pierwsze tego typu pomoce naukowe pojawiły w Polsce już w XVI wieku. Nasza rozmówczyni opracowała niedawno autorski elementarz ułożony według metody nauki pisania. Więcej o wydawnictwie usłyszą Państwo w audycji.

Zachęcamy również do zapoznania się z numerem Kultury Współczesnej poświęconym analogowym mediom i przedmiotom – „Uroki analogu” (Kultura Współczesna nr 4(84)/2014), w którym Monika Górska-Olesińska poszukuje istoty pisma odręcznego w analogowo-cyfrowej rzeczywistości.

Rozwija pracę mózgu i uwrażliwia na piękno – o kaligrafii i nauce pisania – transkrypcja podcastu

Artykuł Rozwija pracę mózgu i uwrażliwia na piękno – o kaligrafii i nauce pisania pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Apelował do żołnierzy o niezabijanie wrogów, nazywał wierzącymi osoby, którym nie po drodze było z Kościołem, nigdy nie zdradził swoich wartości – ksiądz Jan Zieja jest bohaterem filmu Roberta Glińskiego. Reżyser opowiada Katarzynie Oklińskiej o trudnych początkach, o problematycznej nieskazitelności postaci i o poszukiwaniu konfliktu, który jest zalążkiem każdej filmowej opowieści.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Film „Zieja” to ciągła retrospekcja. Poznajemy duchownego pod koniec lat 70. XX w., kiedy jest przesłuchiwany przez Służbę Bezpieczeństwa. Ksiądz wspomnieniami wraca do wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r., do Powstania Warszawskiego w 1944 r. i do spotkań Komitetu Obrony Robotników w drugiej połowie lat 70. XX w. Robert Gliński mówi, dlaczego podjął decyzję o takim ułożeniu fabuły.

Reżyser opowiada też o spotkaniu dwóch wielkich aktorów: Andrzeja Seweryna i Zbigniewa Zamachowskiego. To oni wcielili się – kolejno – w postaci przesłuchiwanego księdza Jana Ziei i przesłuchującego go oficera SB Adama Grosickiego.

Film był pokazywany na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni współorganizowanym przez Narodowe Centrum Kultury.

Polecamy też Państwu wysłuchanie podcastu „Jan Zieja – kapelan piątego przykazania” o życiu duchownego.

W materiale wykorzystaliśmy fragmenty filmu.

Fot. fotos z filmu „Zieja”, od lewej Zbigniew Zamachowski i Andrzej Seweryn.

Zieja – zapomniany bohater – transkrypcja podcastu

Artykuł Zieja – zapomniany bohater pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

To miała być powieść. Okazało się jednak, że życie jest ciekawsze od zmyślonej historii. „Szymborska. Znaki szczególne. Biografia wewnętrzna” – tak brzmi pełny tytuł książki, o której Katarzynie Oklińskiej opowiada jej autorka. Joanna Gromek-Illg mówi jak zapamiętała noblistkę i jaki wizerunek poetki wyłania się z jej korespondencji.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Książka prezentuje Wisławę Szymborską jako postać wielowymiarową. Autorka biografii mówi, że jej praca to uzupełnienie już istniejącej literatury opowiadającej o życiu artystki. Jednak dopiero z tej publikacji dowiadujemy się na przykład, w którym momencie młoda kobieta stała się poetką. W podcaście rozmawiamy też o Wisławie Szymborskiej – miłośniczce kiczu oraz o jej trudnościach finansowych (sic!) spowodowanych otrzymaniem literackiej nagrody Nobla.

Polecamy Państwu również podcast o wierszach Wisławy Szymborskiej w jazzowych aranżacjach Kasi Osterczy oraz rozmowę z sekretarzem noblistki prof. Michałem Rusinkiem i aktorką Sonią Bohosiewicz o akcji „Sto pociech – Szymborska na czas kwarantanny”.

Muzeum Narodowe w Krakowie zaprasza też na kuratorskie oprowadzanie online po wystawie „Szuflada Szymborskiej” z 2013 roku.

Szymborska. Znaki szczególne – transkrypcja podcastu

Artykuł Szymborska. Znaki szczególne pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Blog Łukasza Ostoi-Kasprzyckiego powstał z miłości do Warszawy. Od kilku lat autor dzieli się ciekawostkami z życia dawnej stolicy i archiwalnymi materiałami, dzięki którym możemy cofnąć się w czasie. Dziś pytamy go o to, jak mieszkańcy przedwojennej Warszawy świętowali karnawał.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Słowo „karnawał” prawdopodobnie pochodzi od włoskiego „carnevale” i oznacza „pożegnanie z mięsem”. Rozpoczynający się Świętem Trzech Króli okres zabaw i uczt trwa do Środy Popielcowej, która inauguruje czas Wielkiego Postu. Zwyczaj karnawałowych bali sięga dawnych czasów, my jednak przyjrzymy się dziś nie tak odległej historii dwudziestolecia międzywojennego.

Do stołecznych sal bankietowych zabierze nas Łukasz Ostoja-Kasprzycki, twórca varsavianistycznego bloga PoWarszawsku. Dowiemy się, gdzie tańczono do rana i co jadano najchętniej na warszawskich przyjęciach. Porozmawiamy też o pasji, z której zrodził się blog cieszący się ogromnym zainteresowaniem wśród internautów.

PoWarszawsku znajdą Państwo na Facebooku, YouTubie oraz Instagramie.

W audycji wykorzystaliśmy fragmenty utworów: „Piosenka o mojej Warszawie” (Mieczysław Fogg), „Yo-Yo (live)” (Jazz Band Młynarski Masecki) oraz „Bal na Gnojnej” (Stanisław Grzesiuk).

Obraz: Narodowe Archiwum Cyfrowe.

PoWarszawsku – o karnawale w międzywojennej stolicy – transkrypcja podcastu

Artykuł PoWarszawsku o karnawale w międzywojennej stolicy pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Karin Stanek była  muzycznym samoukiem i wokalistką lokalnych zespołów młodzieżowych na Śląsku. W 1962 roku została laureatką pierwszej Złotej Dziesiątki Festiwalu Młodych Talentów w Szczecinie. Jurorzy zachwycili się jej żywiołowością i rockandrollową energią, a Czerwono-Czarni, jeden z dwóch tzw. kolorowych zespołów polskiego big beatu (ten drugi to Niebiesko-Czarni), zaproponowali współpracę. Koncertowała z nimi w całej Polsce i ośrodkach polonijnych w USA i Kanadzie. Jednym z jej pierwszych wielkich przebojów była „Malowana piosenka” (dziś znana jako „Malowana lala”). I to właśnie o niej w pierwszy odcinku nowej odsłony cyklu „Piosenka prawdę ci powie” o polskich utworach z gatunku big-beat opowie Maria Szabłowska z Programu Pierwszego Polskiego Radia.

Mogą też Państwo posłuchać poprzednich odcinków cyklu „Piosenka prawdę ci powie”.

Piosenka prawdę ci powie IV – Karin Stanek „Malowana lala” – transkrypcja podcastu

Artykuł Piosenka prawdę ci powie IV – Karin Stanek „Malowana lala” pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Pierwszemu odcinkowi subiektywnego przeglądu płytowego w 2021 roku towarzyszą albumy twórców, których polska scena zdążyła już poznać. Niezależnie od tego, czy wracają z nowymi pomysłami, w nowym składzie czy też po latach milczenia, to bardzo interesujące powroty.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Czarny Roman, tarantyzm i skradziona nerka to tylko niektóre spośród tematów, jakie trafiły na „Mrówkę Zombie” – trzeci album jazzowo-folkowego zespołu Chłopcy Kontra Basia. O zamiłowaniu do tajemniczych historii opowie Państwu w Kontroli Jakości Basia Derlak. Kolejną propozycją płytową Martyny Matwiejuk jest album „2020” łódzkiego projektu Hedone, za którym stoi producent i wokalista Maciej Werk. Jak wraca się z nowym wydawnictwem po piętnastoletniej przerwie? Zapraszamy do słuchania! Zerkniemy też na szeroko pojętą scenę alternatywną, o której urokach i mankamentach porozmawiamy z Maciejem Wachowiakiem, liderem zespołu Max Bravura.

Na skróty do Państwa ulubionych artystów:

Albumy i single prezentowane w tym odcinku:

W audycji wykorzystaliśmy fragmenty utworów „Wołga” (Chłopcy Kontra Basia), „What Dickens Says About Loneliness” (Hedone) oraz „Mostly 4 Fun” (Max Bravura).

Zapraszamy również do wysłuchania poprzednich odcinków Kontroli Jakości:

Kontrola Jakości: Chłopcy Kontra Basia, HEDONE, Max Bravura – transkrypcja podcastu

Artykuł Kontrola Jakości: Chłopcy Kontra Basia, HEDONE, Max Bravura pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

Alfabetycznie ułożone hasła – od „Abstrakcji” po „Zoo” – i kilkaset rysunków prezentujących dorobek polskich ilustratorów z ostatnich 100 lat. To wszystko składa się na książkę „Admirałowie wyobraźni. 100 lat polskiej ilustracji w książkach dla dzieci”, o której w Audycjach Kulturalnych opowiada Alicja Wincencjusz-Patyna – redaktor merytoryczna tomu oraz autorka wielu zagadnień w publikacji.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

Nasz gość mówi nie tylko o zawartości tomu. Tłumaczy, dlaczego autorzy podjęli decyzję o rezygnacji z chronologicznej opowieści o stu latach pracy polskich ilustratorów na rzecz hasłowości. Wymienia najważniejszych twórców z badanego okresu. Wyjaśnia też, kiedy rysunek staje się ilustracją. W rozmowie nie zapominamy o dzieciach. To przecież również dla nich – tych już czytających, ale również oglądających tylko obrazki, bo ciągle przed nauką czytania – powstała ta książka.

Polecamy Państwu rozmowę z prof. Januszem Górskim o okładkach polskich książek.

Admirałowie wyobraźni. 100 lat polskiej ilustracji w książkach dla dzieci – transkrypcja podcastu

Artykuł Admirałowie wyobraźni. 100 lat polskiej ilustracji w książkach dla dzieci pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

„Talita” to tytuł najnowszej książki Pawła Huelle’go. Pisarz w rozmowie z Katarzyną Oklińską mówi co jest dla niego wzorem literatury – zdziwią się Państwo, bo to nie żaden autor ani konkretna książka. Twórca zdradza też, że najbardziej lubi czytać opowiadania. Dlaczego? Ponieważ to forma wieczorowo-kolejowa. Wyjaśnienie znajdą Państwo w podcaście.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

„Talita” to zbiór 12 opowiadań. Każde z nich to krótka historia wyjątkowych bohaterów, których Paweł Huelle lepi ze słów. Nie są to słowa proste. Autor daje popis polszczyzny, o której być może na co dzień zapominamy. W tomie – jak zawsze w przypadku tego pisarza – dominuje Gdańsk, z którego Paweł Huelle nie jeden już raz próbował się wyprowadzić. W rozmowie wyjaśnia dlaczego się nie udało. Wiele mówi nam również o religijności, która jest ważna dla bohaterów „Tality”. Pisarz przyznaje, że nie było mu łatwo tworzyć tej książki. A jaki jest efekt? To muszą ocenić Państwo sami.

Polecamy też Państwu rozmowę z Anną Kaszubą-Dębską, o której wspomina Paweł Huelle „O życiu Brunon Schulza. Pierwsza biografia artysty”.

Im krócej, tym trudniej – Paweł Huelle o „Talicie” – transkrypcja podcastu

Artykuł Im krócej, tym trudniej – Paweł Huelle o „Talicie” pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

„Języki tańca” – to temat kolejnego numeru „Kultury Współczesnej”. Kwartalnik wydawany przez Narodowe Centrum Kultury tym razem porusza temat tańca, ale nie tylko w kontekście rozrywki, ale również międzykulturowego sposobu komunikacji czy pielęgnowania tradycji. O innych kontekstach tej dziedziny sztuki rozmawiamy z redaktorem naczelnym pisma Rafałem Koschanym, dr. hab. prof. UAM, prodziekanem na Wydziale Antropologii i Kulturoznawstwa.

Transkrypcja podcastu do pobrania pod tekstem poniżej.

„Kultura Współczesna” to pismo wydawane od 1993 roku. Jest kwartalnikiem naukowym o wyraźnie kulturoznawczym rodowodzie. Wpisuje się w aktualne debaty poświęcone kulturze, naukom o kulturze, jak również zjawiskom okołokulturowym. Jest także otwarte na środowiska kulturo- i opiniotwórcze w kraju i za granicą. Więcej o kwartalniku „Kultura współczesna” znajdą Państwo na stronie internetowej Narodowego Centrum Kultury.

Odsyłamy też Państwa do omawianego numeru „Języki tańca”.

Fot. Katarzyna Oklińska

Języki tańca – transkrypcja podcastu

Artykuł Języki tańca pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.