Bach & Co

Podcast over Bach, aflevering 101 (heruitgave).

Hoewel Johann Sebastian veel tegenstand ondervindt van het stadsbestuur van Leipzig en op een gegeven moment rondvraagt of er misschien een post elders voor hem is, weet hij zich gesteund door de keurvorst van Dresden.

Bach heeft voldoende cantates op de plank liggen, wat hem in staat stelt om zich bezig te gaan houden met andere muziekprojecten. Hij schrijft het eerdere deel van de Hohe Messe, hij herschrijft bepaalde stukken uit de Matthäus Passion, maar schrijft ook cantates voor speciale gelegenheden aan het hof van Dresden.

Fragmenten van:

Johann Sebastian Bach (1685 – 1750)

1. Uit Sonate nr.1, BWV 1001 in g-klein: Adagio

2. Uit The Well-Tempered Clavier, Book 2: Prelude #16 in g-klein, BWV 885

3. Uit cantate “Schweigt Stille, Plaudert Nicht”, BWV 211, “Koffiecantate”:

4. Uit Köthener Trauermusik BWV 244a: “Geh, Leopold, zu deiner Ruhe” (Aria a 2 Cori)

5. Uit cantate “Tilge, Höchster, Meine Sünden”, BWV 1083: “Tilge, Höchster, Meine Sünden”

6. Uit Weihnachtsoratorium deel 3: “Herr, Dein Mitleid, Dein Erbarmen”

Op afbeelding: partituur van opening Weihnachtsoratorium

Podcast over Bach, aflevering 100 (heruitgave).

In deze aflevering volgen we Johann Sebastian Bach naar Leipzig, waar hij als cantor van de Thomasschüle zich eindelijk kan storten op het maken van cantates voor het kerkelijk jaar.

Het wordt aangenomen dat Bach het concept voor de Johannes Passion al had, toen hij in Leipzig aangesteld werd. Hij bereidt met zijn cantates het kerkpubliek als het ware voor op de heftigheid van z’n eerste Passion.

Toch blijft hij in Leipzig en produceert een grote hoeveelheid cantates, zodat hij er altijd voldoende voor elke gelegenheid op de plank heeft liggen. Hij krijgt hierdoor voldoende tijd om zich toe te leggen op vooral instrumentale muziek, die hij uitvoert met Collegium Musicum.

Naast zijn aanstelling in Leipzig krijgt hij ook de titel Kapellmeister van het hof in Dresden; een titel die hem zal beschermen tegen z’n opponenten van de raad.

Fragmenten van:

1. Johannes Passion, BWV 245

2. Matthäus Passion, BWV 244

3. Matthäus Passion, BWV 244

4. Uit Viool Concerto nr.2 in E-groot, BWV 1042: 1. Allegro

5. Lobe Den Herren, BWV 137

6. Messe h-Moll, BWV 232

7. Uit Cantate BWV 198

8. Weihnachtsoratorium

9. Uit Goldberg Variations, BWV 988: Aria

Podcast over Bach, aflevering 99 (heruitgave).

In deze aflevering praten we nog nog wat na over Retorica in de Muziek, het thema van het Festival Oude Muziek 2021.

In de rubriek ‘Op reis met Bach’, waarbij we met De Grote Bach Atlas in de hand Bach in zijn voetstappen volgen, zijn we aangekomen in Leipzig.
Johann Sebastian wordt aangesteld als kantor van de Thomasschule. Hij moet daar lesgeven in latijn, maar ook zorgen voor cantates voor de zondagdiensten en feestdagen. Hij kan zich eindelijk werpen op zijn ‘Endzweck’, z’n einddoel, het maken van cantates. Alléén ter glorie van God. Soli Deo gloria.
En zijn zoons kunnen nu gaan studeren aan de universiteit van Leipzig, iets wat voor Johann Sebastian zelf nooit was weggelegd.

Muziekfragmenten van:

1. Uit “Christ lag in Todesbanden”, BWV 4: V. Es war ein wunderlicher Krieg
Vox Luminis olv. Lionel Meunier

2. Heinrich Schütz (1585-1672)
Uit Johannes Passion SWV 481, Introitus:
- Das Leiden unseres Herrn Jesu Christi
Stuttgart State Opera Chorus olv. Dieter Kurz

3. Uit “Aus Der Tiefen Rufe Ich, Herr, Zu Dir” in g-klein, BWV 131: IV. Aria & Chorale “Meine Seele Wartet Auf Den Herrn”
Vox Luminis olv. Lionel Meunier

4. Constantijn Huijgens (1596-1687)
- Uit Pathodia Sacra: Domine Deus Meus
Anne Grimm, Wilke Te Brummelstroete, Nico van der Meel, Peter Kooij, zang

5. Matthäuspassion, BWV 244/ 39. Arie. “Erbarme dich” (Alt)
Chor und Orchester der Bach-Stiftung St. Gallen olv. Rudolf Lutz

6. Suscepit Israel – Magnificat in D-groot, BWV 243
Thomanerchor Leipzig – (Duet Sopraan, Alt met koor)

7. Leipziger Chorale – “Nun kommt den Heiden Heiland”, BWV 661
Hans Otto, orgel

8. Prelude in C-groot, BWV 846
Sviatoslav Richter, piano
The Well-Tempered Clavier

9. Uit “Schleicht Spielende Wellen”, BWV 206
- Schleicht, Spielende Wellen
Ex Tempore olv. Florian Heyerick & Musica Antiqua Köln olv. Reinhard Goebel

10. “Lass, Fürstin, Lass Noch Einen Strahl”, BWV 198
- Doch Königin! Du Stirbest Nicht
Bach Collegium Japan olv. Masaaki Suzuki

Op foto: Vox Luminis

Podcast over Bach, aflevering 98 (heruitgave).

Deze week staan de afleveringen van het radioprogramma ‘Geen dag zonder Bach’ van de Concertzender in het teken van het Festival Oude Muziek, editie 2021. In deze podcast vertelt Irene Stolp over het programma van deze editie. Irene is coördinator Oude Muziek bij de Concertzender, en in die hoedanigheid ook eindredacteur van ‘Geen dag zonder Bach’.

We gaan ook weer verder met ‘Bach op Reis’, ons vervolgverhaal over de omzwervingen van Johann Sebastian Bach, zoals opgetekend in Govert Jan Bach’s Grote Bach Atlas. We zijn aanbeland in Köthen.

Muziekfragmenten van:

Johann Sebastian Bach (1685–1750)

1. Praeludium und Fuge in e-klein, BWV 533

2. Concerto voor viool en strijkers, BWV 1052r (Adagio-Allegro)

3. Uit Cello Suite nr. 4 in Es-groot, BWV 1010: Courante

4. Uit “Amore Traditore” BWV 203: II. Voglio Provar

5. Uit Viool Partita nr. 2 in d-klein, BWV 1004: V. Chaconne

Podcast over Bach, aflevering 97 (Heruitgave)

In deze aflevering van Bach & Co kijken we terug op het gesprek dat we in 2021 hadden met Eduard en Ria van Hengel en recent hebben herhaald. Ook pakken we ‘Op Reis met Bach’ weer op.

We filosoferen over hoe Bach tekst en muziek bijeen bracht en hoe hij het grote tempo van wekelijkse cantates kon volhouden. Daar moet Johann Sebastian wel aardig wat organisatietalent voor inzetten. We laten ook een bijzonder verhaal van Eduard van Hengel horen over hoe hij de oorspronkelijke partituur van de Matthäus Passion mocht inzien. En we pakken ‘Op Reis met Bach’ weer op, als we verder reizen in de voetstappen van Johann Sebastian Bach, zoals door Govert Jan opgetekend in De Grote Bach Atlas.

gecorrigeerde partituur Matthäus Passion

Johann Sebastian Bach (1685–1750)

1. Uit cantate “Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit”, BWV 106 “Actus Tragicus”: I. Sonatina

Johann Christoph Bach (1642-1703)

Antonio Vivaldi (1678-1741)

Johann Sebastian Bach

Podcast over Bach. Aflevering 96: Eduard en Ria van Hengel.

Op 5 september 2024 is Eduard overleden. Ria en zijn dochter Mirjam ontfermen zich over Eduard’s levenswerk, ondersteund door onder andere technische man Michel Carpentier. Alle cantates hebben inmiddels de vertaling van Ria, en ze vertelde ons dat ze dagelijks de website bijwerkt en teksten redigeert, en dat dat haar veel voldoening geeft en dicht bij Eduard brengt.

In deze aflevering een bijzonder gesprek met Eduard en Ria van Hengel. De website van Eduard van Hengel, met heel veel informatie over de vocale werken van Johann Sebastian Bach, is een echte schatkamer voor liefhebbers van cantates en de Passionen van Bach.

Zijn vrouw Ria van Hengel heeft de teksten van talloze cantates van Johann Sebastian Bach naar het Nederlands vertaald. Ria vertelt over haar aanpak en Eduard leidt ons door middel van fragmenten en de losse cantate delen langs cantate ‘Du Friedefürst, Herr Jesu Christ’, BWV 116 en ontleedt deze cantate.

Een bijzonder verhaal. Pak hier meteen zijn website erbij, met alles over BWV 116.

0. Tune Bach & Co

Johann Sebastian Bach (1685–1750)

Uit Sonate voor viool en klavecimbel nr.4 in c-klein, BWV 1017: Siciliano (Largo)

Uit cantate “Du Friedefürst, Herr Jesu Christ”, BWV 116:

3. Recitatief (tenor) – Gedenke Doch, O Jesu

4. Terzett (sopraan, tenor, bas) – Ach, Wir Bekennen Unsre Schuld

5. Recitatief (alt) – Ach, Laß Uns Durch Die Scharfen Ruten

6. Choral – Erleucht Auch Unser Sinn Und Herz

Alle fragmenten en delen zijn uitgevoerd door het orkest en koor van de J.S. Bach-Stiftung St. Gallen olv. Rudolf Lutz.

Foto: Eduard van Hengel in NRC

Podcast over Bach, aflevering 95. In deze aflevering van Bach & Co vervolgen we onze reis in de voetstappen van de jonge Johann Sebastian Bach, zoals beschreven in De Grote Bach Atlas van Govert Jan Bach.

J. S. Bach

Muziekfragmenten:

0. Tune Bach & Co

1) Toccata, Adagio & Fugue in C, BWV 564

2) Toccata & Fugue in d-klein, BWV 565

3) Toccata & Fugue in d-klein, BWV 538, “Dorian”

4) D. Buxtehude

5) J.S. Bach Ouverture D-Dur BWV 1068

6) “Christ lag in Todesbanden”, BWV 4/ III

7) “Aus Der Tiefen” BWV 131

8) “Gottes Zeit Ist Die Allerbeste Zeit”, BWV 106 “Actus Tragicus”

9) Violin Partita nr.2 in d-klein, BWV 1004

Op afbeelding: Dietrich Buxtehude

Podcast over Bach, aflevering 94.

In deze aflevering van Bach & Co staan we uitgebreid stil bij twee nieuwe nominaties voor BachCD 2021: de nieuwste CD van J.S. Bach-Stiftung, Bachkantaten No.35, met BWV 21, 32 en 47. De gehele CD is deze week in Geen dag zonder Bach te beluisteren.

Met De Grote Bach Atlas van Govert Jan Bach vervolgen we onze weg in ‘Op Reis Met Bach’, en zoomen we verder in op Johann Sebastians tijd in Lüneburg.

Met fragmenten uit:

Nominatie BachCD 2021: Bachkantaten No.35 – J.S. Bach-Stiftung St. Gallen

2. Uit BWV 32, “Liebster Jesu, Mein Verlangen”

3. Uit BWV 47, “Wer sich selbst erhöhet. der soll erniedriget werden”

orgel St. Johannis Lüneburg

Nominatie BachCD 2021: English Suites – Pieter-Jan Belder

Georg Böhm (1661–1733)

Georg Friederich Händel (1685–1759)

Johann Sebastian Bach

Klik hier voor afleveringen van Geen dag zonder Bach.

Podcast over Bach, aflevering 93.

In deze aflevering gaan we weer verder met Bach op reis en laten we ons leiden door de Grote Bach Atlas. 

Johann Ambrosius Bach

Johann Sebastian verliest z’n moeder en kort erna ook z’n vader Johann Ambrosius Bach. Johann Sebastian is 10 jaar oud als hij in 1695 als wees ondergebracht wordt bij z’n oudste broer in Ohrdruf, Johann Christoph Bach III, die organist is in de Michaliskirche. 

Als een spons zuigt Johann Sebastian alle muziek op, leest en kopieert bladmuziek van grote componisten, en krijgt les van z’n broer. Met een hospitium kan hij aan het lyceum studeren. Maar de jonge Bach wil meer, en op 15 jarige leeftijd verlaat hij de veilige beschutting van z’n familie en onderneemt hij een 12-daagse voettocht naar Lüneburg, om daar met een beurs te gaan studeren aan de befaamde Michaelisschule.

Michaelisschule, Lüneburg

Muziekfragmenten:

Tune Bach & Co

1. Martin Luther (1483 – 1546)

2. Johann Pachelbel (1653 – 1706)

3. Johann Christoph Bach (1642 – 1703)

Johann Christoph Bach, foto: Kunst und Geschichte, Berlin

4. Johann Christoph Bach (1642 – 1703)

5. Dieterich Buxtehude (1637 – 1707)

6. Johann Christoph Bach (1642 – 1703)

7. Johann Sebastian Bach (1685 – 1750)

8. Johann Christoph Bach (1642 – 1703)

Uitgelichte afbeelding:

Podcast over Bach, aflevering 92.

We laten ons leiden door de Grote Bach Atlas van Govert Jan Bach en reizen verder naar Erfurt, de grootste stad in Thüringen, de stad van Luther. Met veel geloofsvrijheid en muzikale mogelijkheden een ideale vestigingsplaats voor de familie Bach. Johann Ambrosius Bach en de rijke Elisabeth Låmmerhirt trouwen en stichten hun gezin. Later verhuizen ze naar Eisenach, en zal Johann Sebastian daar in 1685 geboren worden.

Muziekfragmenten:

0. Tune Bach & Co

1. Violin Partita No.1 In B Minor, BWV 1002

2. The Well-Tempered Clavier, Book II

3. The Well Tempered Clavier, Vol. I, Prelude And Fugue In C Minor, BWV 847

Martin Luther (1483–1546)

4. Christ lag in Todesbanden

5. Eine feste Burg ist unser Gott