Boerenverstand

Robert Nijkamp heeft een gemengd bedrijf in Raalte. Samen met de Universiteit van Wageningen heeft hij een innovatieve windstreekstal voor zijn pluimvee ontwikkeld. Zijn kippen hebben het Beter Leven keurmerk: ze hebben genoeg ruimte, krijgen volop daglicht en worden op een innovatieve manier gevoerd. Robert is medeoprichter van de Stichting Boer en Data, voor verbetering van de bedrijfsvoering. De stichting vindt dat boeren zélf een positie moeten krijgen op een groot en toegankelijk data-platform. Zonder commerciële belangen van derden. Zo kan de boer zelf bepalen met wie hij zaken doet. Eigenaarschap is belangrijk, maar de praktische bruikbaarheid van data is voor verbetering vatbaar. Daarom heeft Robert het Farmer’s Netwerk opgezet, dat data van verschillende platformen inzichtelijker maakt. Hij legt ook uit wat blockchain-toepassingen kunnen betekenen voor data-gebruik in de landbouw. Voor het verbeteren van dierenwelzijn en kostenbesparing op de voedselveiligheid. Luister naar de podcast voor meer inspirerende geluiden van Robert Nijkamp.

Ron van Burgsteden heeft een middelgrote veehouderij in Leusden. Hij heeft een passie voor innovatie en datagebruik in de landbouw. Niet voor niets is hij voorzitter van de Advisory Board van JoinData. In zijn kringloopbedrijf gebruikt hij data om zijn koeien in allerlei aspecten te kunnen volgen en hun gezondheid te kunnen monitoren. Ron vindt dat datastromen van binnenlandse en buitenlandse bedrijven vrijelijk beschikbaar moeten zijn. Daarbij is het essentieel dat ook het eigenaarschap van die datastromen inzichtelijker wordt. Voor precisielandbouw ziet Ron binnen Next Level Farming mogelijkheden om met behulp van data bijvoorbeeld de unieke componenten van koemelk in kaart te brengen. Zo kunnen we in de toekomst geoptimaliseerde en gepersonaliseerde voeding realiseren. Via JoinData kan dat op een transparante, betrouwbare en efficiënte manier. 

Luister naar de podcast als je meer over Ron’s boeiende inzichten wilt weten.

Cor Pierik is veehouder in Genemuiden, aan de rand van een Natura 2000 gebied. Hij is al 30 jaar werkzaam als landbouw-econoom en hij is perswoordvoerder van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Hij is een man van de feiten. Cor haalt de cijfers erbij en bespreekt de onvermijdelijke consequenties voor de economie als de veestapel gehalveerd zou moeten worden: een verlies van 5 miljard! De laatste dertig jaar draaide het in de landbouw vooral om schaalvergroting en intensivering. Cor vindt dat het tijd wordt voor boerendiversiteit verdeeld over exportgerichte boeren met focus op grootschalige productie en boerenbedrijven gericht op de binnenlandse markt voor lokale consumptie. Boeren moeten hun ruimte zo goed mogelijk kunnen benutten en door diversificatie kunnen beschikken over een aantal verdienmodellen. In een gebiedsgerichte aanpak, met een grote verscheidenheid in de regio’s en focus op de lokale markt. Cor vindt dat er een nieuw ministerie voor de leefomgeving moet komen, die bepaalt hoe we het landschap moeten inrichten. Voor een toekomstbestendige landbouw. 

Beluister de podcast voor Cor’s bespiegelingen voor de komende 20 à 30 jaar.

Freek van Leeuwen van kaasboerderij Vierhuizen in Leidschendam is een ondernemende kaasmaker. Hij levert biologische Wilde Weidekaas van topkwaliteit die hij direct verkoopt aan de consument. Freek heeft in Wageningen gestudeerd en was werkzaam als adviseur op het gebied van agrarisch natuurbeheer. In 2013 werd hij nationaal kampioen in de categorie “Bijzondere Kaas”. Freek is ambitieus en wil voorop lopen in duurzame innovaties die betrekking hebben op bodemverbetering, natuurbeheer en dierenwelzijn. Freek vertelt hoe hij zijn grond heeft omgevormd tot natuurgebied waar hij zijn weidekaas produceert. Tegelijkertijd draagt hij zorgt voor het landschap en de natuur, in samenwerking met Staatsbosbeheer.

Kom kijken naar de kruiden op zijn land, bezoek de dieren en proef zijn kaas in de winkel. Luister naar de podcast voor de bijzondere filosofie van deze kaasboer. Met de unieke bedrijfsvoering van zijn natuurboerderij levert een belangrijke bijdrage aan een gezond bodemleven en aan dierenwelzijn.

Kasper Hoex komt niet uit een boerenfamilie, maar heeft besloten om het bedrijfsleven achter zich te laten en zijn passie te volgen, namelijk boer worden.  Hij heeft de Groente Amsterdammer (www.degroenteamsterdammer.nl) opgericht en is medebestuurder van het CSA Netwerk Nederland. Met zijn ecologische kennis is hij een enthousiast promotor van het CSA-model: Community Supported Agriculture.  Dit is een model waarin burgerparticipatie en maatschappelijke relevantie centraal staan. Kasper teelt 70 gewassen en levert wekelijks een gevarieerd groentepakket aan 130 gezinnen. Zo is er een directe relatie met de consument.  Zijn ideaal van de korte keten (minder schakels) wordt hiermee gerealiseerd. Kasper wil de kloof tussen boeren en burgers op deze manier verkleinen. Hij stimuleert mensen die íets willen veranderen in het voedselsysteem, om zich aan te sluiten bij een CSA in de buurt (CSANetwerk.nl). Ook biedt hij ondersteuning voor nieuwe initiatieven. Zo hoopt Kasper het CSA model naar een grotere schaal te brengen. Als je zeker wilt zijn van gezonde voeding en als je wilt weten waar je voedsel vandaan komt, luister dan naar de podcast!

Wij spraken met Maurits Tepper, een gepassioneerde melkveehouder uit Leutingewolde die pleitbezorger is van zijn eigen gesloten bedrijfskringloop. Het is zijn missie om te laten zien dat een duurzaam landbouwsysteem kan worden gerealiseerd met een rendabel bedrijfsmodel voor de boer. Zo worden restproducten hergebruikt en de mest wordt uit het eigen kringloopbedrijf gehaald. Zijn blaarkopkoeien zijn een oersterk, oud-Hollands ras dat weinig zorg nodig heeft (100% grasgevoerd) en goed past in een sobere bedrijfsvoering voor een duurzaam, toekomstbestendig systeem. Zonder krachtvoer, brokken, antibiotica, of geïmporteerde mest en kunststoffen. Maurits’ hartekreet roept boeren op terug te keren naar een intern systeem met een natuurlijke balans, zoals dat dertig jaar geleden nog gebeurde. Met moderne technieken kan het alleen maar beter worden. Op dit moment gaat er veel melk over de schutting van Europa omdat er te veel wordt geproduceerd, mede door forse subsidies. Weg met wet en regelgeving. Maurits laat zien dat het wérkt. En niet onbelangrijk: de nadruk moet weer gaan liggen op het leveren van goede en gezonde melk voor de consument, van onze eigen grond.

Wij bezochten Anton Stokman in Koudum Friesland. Anton is al 45 jaar een innovatieve veehouder met 280 topkwaliteit graskoeien en leverancier voor Friesland Campina en Flag Ship Farm voor McDonald’s. Antons koeien leven volgens het “Vrije Keuze Concept” en innovatie, duurzaamheid en dierwelzijn staan bij hem hoog in het vaandel. Anton heeft een waar Walhalla voor zijn koeien gecreëerd waarbij zij gebruik kunnen maken van waterbedden, massages en een JaKoeZie. Dat de melk hierdoor kwalitatief niet per se beter is dan bijvoorbeeld biologische melk geeft hij direct toe, maar zijn koeien zijn wel gelukkiger, en dat vindt hij mooi. Anton maakt gebruik van zijn bedrijfsdata om betere beslissingen te nemen omtrent insemineren, en kunnen zaken als de spijsvertering en allerlei aspecten van de melkproductie en methaangehalte beter worden gemonitord. Het eindresultaat is een gunstiger impact op het klimaat en de natuur, met een goede onderbouwing. Anton heeft nog een bijzonder interessante wens voor de toekomst. Luister naar de podcast om daar meer over te horen!

Lennard Duijvestijn heeft als landmeester aan de ontwikkeling van landgoed Roggebotstaete gewerkt. Wij schoven bij hem aan tafel om meer te leren over natuur inclusieve landbouw. Dit is een bijzondere vorm van duurzame landbouw die een veerkrachtig voedsel- en ecosysteem nastreeft.  Lennard laat zien hoe de natuur, landbouw en veeteelt  gecombineerd worden en hij legt bijvoorbeeld uit wat een voedselbos is, welke bomen tot historische boomgaarden behoren en waarom Brandrode runderen niet meer in trek zijn bij de veehouders. Deze podcast geeft je een unieke inkijk in de meest duurzame vorm van boeren die wij zijn tegengekomen, waarbij de natuur centraal staat en landbouw, waar het past, wordt toegevoegd.

Lennard is actief bij www.allforsoil.com om zijn ervaringen en kennis over natuur inclusieve landbouw te delen met anderen.

Elstar, Jonagold en Goudreinet en de Conference peer: wie kent ze niet en wat is jouw favoriet? Waarom worden eigenlijk zoveel appelen en peren in Nederland geproduceerd? In deze aflevering spreken we met fruitteler René Bal in Kwadendamme over de Nederlandse en internationale fruitteeltsector. In Nederland kwam de fruitteelt sterk tot ontwikkeling vanaf ongeveer 1875. René legt uit voor welke fruitsoorten Nederland van oudsher een belangrijke teler is geweest en hoe het kan dat wij als land daar zo sterk in zijn. Daarnaast schetst hij hoe verschuivingen daarin tussen landen plaatsvinden door invloeden als klimaat, arbeidskosten en internationale competitie. Dit leidt tot een bijzonder interessante dynamiek wereldwijd. René vertelt je er meer over in deze aflevering.

Caroline van der Plas is oprichter en lijsttrekker van de politieke partij Boer Burger Beweging (BBB). Inmiddels heeft zij een zetel bemachtigd en is zij prominent onderdeel van de tweede kamer. Deze aflevering is opgenomen net voor de tweede kamer verkiezingen en hierin vertelt Caroline van der Plas waarom zij een politieke partij is begonnen en wat zij hoopt te kunnen doen voor Nederlandse boeren, het platteland en de gewone burger. We bespreken met haar het belang de Nederlandse landbouwsector voor Nederland, de werkgelegenheid, export en de wereld. Ze legt uit hoe groot en belangrijk de landbouwsector is in Nederland, zo houdt elke boer 10 mensen aan het werk, en waarom het haar raakt als andere partijen roepen dat we de sector moeten inkrimpen. Benieuwd naar het partijprogramma van BBB en de achtergrond van Caroline van der Plas? Luister naar de podcast.