Op weg naar de bijeenkomst pakte hij de autotelefoon, een zwart bakbeest met zon kruldraad eraan. Hoe is het daar, vroeg Braks. Ze zijn laaiend, klonk het aan de andere kant van de lijn. Das niet best, zei de minister. Hij keek naar mij en grijnsde.

Eenmaal binnen deed hij zijn jasje uit. De bewindsman werkte zich in het zweet om de boeren uit te leggen dat het echt niet anders kon, het was hoogst noodzakelijk zware maatregelen te nemen. Maar ook dat hij, wat er ook gebeurt, altijd ook aan hun belang zou denken; dat hij aan hun kant stond. En warempel, om mij heen verstomde het gemor. Ik hoorde: Die Braks, das er een van ons. Na anderhalf uur nam hij afscheid met kazen en krentenmikken onder de arm.

Tientallen jaren later speelt er weer zoiets. We moeten af van de overdosis stikstof die nuttige planten verhindert te groeien, vogels doet uitsterven en ook de mens in problemen brengt. De hoogste rechter heeft het bestaande beleid afgekeurd. Voorlopig mag er niet gebouwd worden.

De landbouw is verantwoordelijk voor bijna de helft van de uitstoot en Tjeerd de Groot van D66 stelde voor, de veestapel te halveren. Hard, maar er moet iets gebeuren.

Overigens overwegen vier op de tien boeren te stoppen, bijvoorbeeld omdat in de familie een opvolger ontbreekt. Halveren kan dus best, op termijn.

Trekkers op weg naar het Malieveld blokkeerden deze week het halve land. Meer dan 1100 kilometer file!

De hele CDA-fractie kwam naar het Malieveld, net als Theo Hiddema want die was op de boerderij opgegroeid. VVD-Kamerlid Helma Lodders had een t-shirt aan met #trotsopdeboer. Steen des aanstoots Tjeerd de Groot sprak ook. Hij nam niks terug. Het eerlijke verhaal moest verteld, zei hij.

Oud-staatssecretaris Henk Bleker deed ook een duit in het zakje. Ze moeten niet de veestapel halveren, maar de Haagse bemoeizucht, baste hij. Het woord hypocriet is hier op zijn plaats. Bleker voerde het beleid in waarvan de rechter nu zegt dat het niet deugt. Bleker nam fopmaatregelen.

Zolang ik minister van Landbouw ben, komt er wat mij betreft geen halvering van de veestapel, riep minister Carola Schouten onder luid gejuich. Ik dacht: hoeveel procent wordt het dán? Want het kabinetsdoel is een kringlooplandbouw. En dat kan niet met het huidige systeem. En ze vertelde niet het hele verhaal. In haar spreektekst, te vinden op de website van het ministerie, blijkt in die cruciale zin een woordje extra te staan: Geen gedwongen halvering.

Ik vrees voor de boeren dat nog heel wat onvrede zal volgen. Want er moet iets gebeuren, hoeveel wij ook van onze boeren houden. Gerrit Braks hoefde geen t-shirt om te laten blijken hoe trots hij was. Bij hem geen hypocriet gewauwel of weggelaten woordjes. Braks kon zijn mensen overtuigen van het onvermijdelijke.

Hadden wij nu nog maar een Gerrit Braks.

See omnystudio.com/listener for privacy information.