Bruto Nationaal Geluk

In deze aflevering doet Eva iets waarvan ze haar hele leven dacht dat het niet voor haar was weggelegd. Van kinds af aan kreeg ze te horen dat ze niet kon zingen, en ze geloofde dat ook. Dus boekte ze tien zanglessen. Ze neemt ons mee in hoe dat voelde: van een krop in de keel tijdens haar eerste echte les tot de weerstand en de twijfel een paar weken later. En ze waagt zich aan haar grote doel: Ironic van Alanis Morissette. 
Maaike legt uit wat groeidenken is en waarom het geen alles-of-niets-verhaal is. Niemand denkt altijd en overal in groei: soms schuif je terug, en dat heeft vaak meer met de situatie te maken dan je zou denken. We hebben het ook over wat helpt om toch door te zetten, en over het moment waarop zoveel mensen afhaken. Want leren maakt je op lange termijn gelukkiger, maar op het moment zelf soms helemaal niet. 

Extra bronnen: 

• Maaike bracht het nieuwe tijdschrift In Positieve Zin mee, gemaakt door Liesbeth De Schamphelaere voor Positivologie, het netwerk voor positieve psychologie. Meer info vind je hier. 
• Eva volgt zangles bij Marie: https://bisouyzangcoaching.be/ 
• Carol Dweck bedacht het begrip groeidenken (growth mindset). Haar boek: Dweck, C. S. (2006). Mindset: The New Psychology of Success. New York: Random House.
• Mary Murphy, een van Dwecks eerste doctoraatsstudenten, beschrijft mindset als een continuüm, met vier mindset triggers en het idee van een groeicultuur: Murphy, M. C. (2024). Cultures of Growth: How the New Science of Mindset Can Transform Individuals, Teams, and Organizations. New York: Simon & Schuster.
• Over complimenten voor inspanning en strategie in plaats van voor talent: Mueller, C. M., & Dweck, C. S. (1998). Praise for intelligence can undermine children’s motivation and performance. Journal of Personality and Social Psychology, 75(1), 33–52.
• Over hoe de verwachtingen van een leerkracht de prestaties van kinderen beïnvloeden (het Pygmalion-effect): Rosenthal, R., & Jacobson, L. (1968). Pygmalion in the Classroom. New York: Holt, Rinehart & Winston.
• Over psychologische veiligheid: Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350–383.
• Het verhaal over kwantiteit tegenover kwaliteit komt uit Bayles, D., & Orland, T. (1993). Art & Fear. In het boek gaat het om een keramiekklas. Volgens de auteurs is het verhaal gebaseerd op een opdracht van fotograaf Jerry Uelsmann aan zijn studenten. Het is dus een anekdote en geen gecontroleerd experiment. Meer over de oorsprong lees je hier.
• Leren voelt op het moment zelf vaak minder fijn: Anić, P., Tončić, M., & Brdar, I. (2019). Learning-related activities: The immediate and delayed effects on subjective well-being. European Proceedings of Social and Behavioural Sciences, 72. Lees het hier.
• Levenslang leren maakt op lange termijn gelukkiger en gezonder: Field, J. (2009). Good for your soul? Adult learning and mental well-being. International Journal of Lifelong Education, 28(2), 175–191.
• Het model van de vier fasen van bekwaamheid (van onbewust onbekwaam tot onbewust bekwaam) werd in de jaren 70 ontwikkeld door Noel Burch van Gordon Training International. Het is een handig kader, maar het is niet wetenschappelijk getoetst.
• De leerkuil (learning pit) komt van James Nottingham: Nottingham, J. (2017). The Learning Challenge. Thousand Oaks: Corwin.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de laatste aflevering van dit seizoen richten Maaike en Eva de blik op hun eigen generatie: de Gen X-ers, opgegroeid zonder internet en gsm, maar wel met vaste telefoons in de gang en afspraken die je nakwam zonder appje. Eva gaat op bezoek bij Otto en Kristof, een koppel waarvan de ene Gen X-er is en de andere millennial, en vraagt hen naar hun leven, hun liefde en hoe het voelt om als gay man je weg te vinden in een wereld die dat lang niet vanzelfsprekend maakte.  

Het gesprek gaat over de kracht van erbij horen: waarom we groepen opzoeken van mensen die op ons lijken, en wat dat met ons doet. Maar ook over hoe contact met mensen die anders zijn net ons wereldbeeld verruimt en vooroordelen verkleint - niet door kennis, maar door empathie. Maaike duikt in de cijfers over LGBTI+ acceptatie door de generaties heen, en Otto en Kristof vertellen eerlijk over schaamte, rolmodellen en hoe de wereld er voor hen vandaag uitziet. En ons Generatie Alpha-panel Peri en Ferre? Voor hen is verliefd zijn gewoon verliefd zijn. Punt. 

Extra bronnen: 

• De IPSOS Pride enquête van 2024 (over de identificatie met LGBTI+ bij verschillende generaties) vind je hier  

• De IPSOS pride enquête van 2025 (over hoeveel steun het huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht krijgt in verschillende landen) vind je hier 

• Het Cavaria / "Call It Hate"-onderzoek met de Vlaamse/Belgische tolerantiecijfers vind je hier 

• Jonas Roelens (UGent) over de "slingerbeweging" en crisis/paniekreactie tegen minderheden  

• Het grote onderzoek naar de invloed van contact op empathie is dit: Pettigrew, T. F., & Tropp, L. R. (2006). A meta-analytic test of intergroup contact theory. Journal of Personality and Social Psychology, 90(5), 751–783. 

• de radiodocumentaire Mi Tio Bartolo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering draait alles om bezit, geld en materialisme. Eva gaat op bezoek bij Alain, een babyboomer en oude huisvriend, die als freelance fotograaf zijn hele leven heeft rondgereisd, gewerkt en gewoond op uiteenlopende plekken - van Saint-Tropez tot Portugal - zonder ooit een eigen huis te kopen of een gezin te stichten. Geen bewuste levenskeuze, maar gewoon hoe het leven liep. En toch blijkt hij, ondanks ziekte en momenten zonder geld, opvallend tevreden en zonder spijt. 

Samen onderzoeken we waarom babyboomers net de meest materialistische generatie werden na een jeugd als idealistische hippies, en wat dat ons leert over de relatie tussen bezit en geluk. Maaike duikt in onderzoek over materialisme als copingmechanisme en waarom geld uitgeven aan ervaringen en anderen je gelukkiger maakt dan uitgeven aan spullen. Ook delen, minimaliseren en het Japanse concept 'ma' (leegte) komen aan bod - net als de visie van het Generatie Alpha-panel, voor wie autodelen en tweedehands kopen allang de normaalste zaak van de wereld is. 

Extra bronnen: 

• Onderzoek naar gehechtheid aan een plaats: Leila Scannell, Robert Gifford, Defining place attachment: A tripartite organizing framework, Journal of Environmental Psychology, Volume 30, Issue 1, 2010, 

• Het boek ‘The high price of materialism’ van Tim Kasser 

• Onderzoek van het Pew Research Center over Gen Z/millennials en kinderwens   

• Elizabeth Dunn & Michael Norton schreven een boek over waar je best je geld aan uitgeeft om gelukkig te worden: Happy Money: The Science of Smarter Spending (2013). 

• Sonja Lyubomirsky onderzocht agency en welzijn (o.a. info uit haar boek The How of Happiness, 2008). 

• De Easterlin Paradox is door Richard Easterlin bedacht in 1974, het oorspronkelijk artikel heet "Does Economic Growth Improve the Human Lot?". 

• Het onderzoek naar de capsule wardrobe van Aurora is dit: Bardey, A., Booth, M., Heger, G., & Larsson, J. (2022). "Finding yourself in your wardrobe: An exploratory study of lived experiences with a capsule wardrobe." International Journal of Market Research, 64(1), 113–131. 

• Meer over vrijwillige eenvoud en welzijn vind je in dit overzichtsartikel “From Consumer Alienation to Voluntary Simplicity” (2025) 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering zetten we de bril op van Generatie Z: de eerste generatie die opgroeide mét een smartphone in de hand. Eva gaat op bezoek bij Matteo, een bijna twintigjarige die bewust koos voor een gewone Nokia en zijn leven zo goed als smartphonevrij inricht. Niet uit nostalgie, maar uit zelfbescherming: hij wil niet voortdurend afgeleid worden en merkt dat hij daardoor met andere ogen naar de wereld kijkt. In de studio duiken we in wat dat constante schermgebruik doet met onze aandacht, en waarom dat veel meer is dan een persoonlijk probleem.

Want onze aandachtsspanne neemt af, en dat is niet onze schuld. Het is het gevolg van algoritmes, informatieovervloed en een maatschappij die almaar sneller en drukker wordt. Maar er is goed nieuws: in plaats van harder te proberen minder op je telefoon te zitten, werkt het beter om bewust meer flow te zoeken - opgaan in iets wat je echt boeit en vervult. Matteo vindt die flow in zijn tekenboekjes, Eva in sporten en reizen, Maaike in lezen en zingen. En ons Generatie Alpha-panel Peri en Ferre? Die pleiten voor verplichte schermtijd. Voor iedereen.

Extra bronnen:

• Het boek ‘De aandacht verloren’ van Johann Hari pluist uit wat er met ons vermogen tot aandacht en concentratie gebeurd is en waarom dat een probleem is
• Het Ruigrok-rapport What's Happening Online 2025 laat zien hoe verschillende generaties naar hun schermgebruik kijken
• Deze studie van de Universiteit van Paderborn (Skowronek et al., 2023, gepubliceerd in Scientific Reports) toonde aan dat deelnemers tussen 20 en 34 jaar significant slechter prestaarden op aandachts- en concentratietests wanneer er een smartphone aanwezig was in de ruimte, in vergelijking met wanneer die er niet was.
• Ook onderzoek van de University of Texas bevestigt dat je brein minder goed werkt als je smartphone naast je ligt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering zetten we de bril op van de millennials: de generatie die opgroeide met de boodschap dat ze bijzonder zijn, hun talenten moeten benutten en het beste uit zichzelf moeten halen. Eva gaat op bezoek bij haar buurvrouw Valerie, een millennial die voluit leefde naar dat ideaal, tot ze merkte dat de druk van altijd meer, beter en zichtbaarder zijn haar geen geluk bracht. In de studio onderzoeken we waarom juist deze generatie zo hard wordt geraakt door burn-out en stress, en wat de keerzijde is van een opvoeding waarin alles mogelijk leek. 

Het gesprek leidt ons naar de kracht van goed genoeg zijn. Niet als excuus om het op te geven, maar als echte moed: de moed om een gewoon leven te leiden zonder de voortdurende drang om uitzonderlijk te zijn. Filosoof Alain De Botton noemt mensen die daarin slagen de emotionele superhelden van onze tijd. En ook ons Generatie Alpha-panel Peri en Ferre hebben daar hun eigen kijk op: zij weten al heel goed wat hun talenten zijn - en waarvoor ze die willen inzetten. 

Extra bronnen: 

• Je kan zelf je talenten onderzoeken op mytalentbuilder.com met de code uit het boek ‘Ik kies voor mijn talent’ van Luk Dewulf 

• Waarom zitten zoveel millenials thuis met een burn-out? Filmpje van Universiteit van Nederland door psycholoog Thijs Launspach 

• Veel interessante input van Alain De Botton vind je op het youtube kanaal van The School of Life 

• Siska Schoeters schreef het boek ‘Goed Genoeg. Opvoeden in tijden van hoge verwachtingen’ en heeft daar ook een podcast over 

• Persoonlijke groei is een element van floreren volgens onderzoek van Carol Ryff, je leest er alles over in het boek ‘Leven om te floreren’ van Maaike Verstraete 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit seizoen van Bruto Nationaal Geluk doen we iets nieuws: we zetten de generatiebril op. Want wat voor jou vanzelfsprekend is als het gaat over een goed leven, is voor iemand van een andere generatie misschien een heel ander verhaal. In elke aflevering gaan we in gesprek met iemand van een andere generatie - en aan het einde hoor je de verrassend wijze kijk van twee kinderen van Generatie Alpha. 

In deze eerste aflevering duiken Eva en Maaike in het thema werkgeluk, maar dan door de ogen van iemand die er al heel wat decennia op heeft zitten. Eva gaat op bezoek bij Agnes, 88 jaar, en ontdekt een vrouw die van werk veranderde wanneer het haar uitkwam, vriendschappen smeedde op de werkvloer en op haar 46ste gewoon stopte met werken omdat ze genoeg hobby's had. Wat kunnen wij leren van een generatie die werk minder als zelfontplooiing zag en meer als een deel van het leven in plaats van als hét leven? En hoe slim zijn eigenlijk die jongeren van vandaag die meteen grenzen stellen? Een aflevering vol herkenning, relativering en de wijze woorden van een vrouw die op haar 88ste nog altijd haar droom aan het leven is. 

Extra bronnen: 

• Meer over generaties vind je hier  

• Een interessant boek over werkgeluk (en ook over hoe dat evolueerde de laatste decennia) is: ‘Werk vinden dat bij je past’ van Roman Krznaric 

• Het onderzoek naar de effecten van woon-werkverkeer vind je hier  

• En het onderzoek naar het belang van vriendschap op het werk kan je lezen op de website van onderzoeksgroep Gallup  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De live opname van de rewilding-seizoensfinale kon nergens beter plaatsvinden dan in een natuurgebied, toch?

Dankzij Natuurpunt konden we terecht in het bezoekerscentrum De Bourgoyen, waar we na een verkwikkende wandeling mét verrassingsgast samen met ons publiek onderzochten hoe we op kleine en grote manieren iets aan de natuur kunnen teruggeven.

Want die natuur geeft ons zoveel, dat voelden we nog eens helemaal door onze rewilding-challenge, dus hoe kunnen wij onze natuurlijke omgeving op zijn minst beschermen en op zijn best versterken?

Is het bijvoorbeeld zinvol om vetbollen voor de vogels op te hangen? Mogen we plassen in het bos? Hoe maak je van je tuin een mini-natuurgebied? En wat doet het met een mens om anders met je natuurlijke leefomgeving om te gaan?Een aflevering over friluftsliv, opruimen achter andermans gat en katten heropvoeden.

 Extra bronnen:

-  De hoofdpagina van Natuurpunt over hoe je natuur kansteunen

-  Word vrijwilliger of log je waarnemingen hier

-  Apps waar we het over hebben zijn Obsidentify, Observation en Merlin

- Tuintips (verzamelpagina met gigantisch veel info per thema en per seizoen) en vogels voederen

-  Posters: Tuinvogels, Insecten , Vlinders, Paddenstoelen

- Je kan je eigen ervaring met ons delen op memo.fm/brutonationaalgeluk

- Of via mail op [email protected] of Instagram@brutonationaalgeluk

-  Vriend van de Show worden en bonus aflevering luisteren in januari kan via vriendvandeshow.nl/brutonationaalgeluk

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering nemen Eva en Maaike je mee naar “de prettige wildernis” voor wat nochtans de minst wilde uitdaging is van de hele challenge: elke dag de natuur een beetje meer in je leven brengen. Geen grote avonturen dus deze keer, maar juist kleine, bewuste momenten: een plant verzorgen, naar vogels luisteren of simpelweg buiten even naar de maan kijken. Ontdek hoe zulke kleine portiesnatuur je stress kunnen verlagen, je focus herstellen en je welzijn kunnen versterken.

We bespreken de piramide van natuurdosis, van dagelijkse 30 minuten tot meerdaagse natuurretraites, en delen praktische tips om accidental nature bewuster in je leven te integreren. Ga mee op deze wonderlijke ontdekkingsreis en laat je uitdagen om de natuur binnen te brengen in je dagelijkse routine.

Extra bronnen:

-  Meer over de piramide van natuurdosis vind je hier

-  Onderzoek over de effecten van natuur en deexperimenten die we vernoemen vind je in een mooi overzicht in het boek ‘The Nature Fix’ van Florence Williams

-  Je kan je eigen ervaring met ons delen op memo.fm/brutonationaalgeluk

- Of via mail op [email protected] of Instagram@brutonationaalgeluk

- Vriend van de Show worden en de liveshow op 7 december bijwonen kan op vriendvandeshow.nl/brutonationaalgeluk

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De herfst is in volle glorie - kastanjes op de grond, warme kleuren overal… en wij voelen het: tijd voor een nieuwe dosis levensenergie!

In deze aflevering duiken we in de kracht van oer-eten: voedsel dat nog leeft, dat niet in een fabriek werd gemaakt maar rechtstreeks uit de natuur komt.

Eva en Maaike wagen zich aan een dertigdaagse challenge zonder ultrabewerkt eten, met alle cravings, inzichten en verrassende effecten van dien. Waarom verlangen onzehersenen zo naar suiker, zout en vet? Wat doet onbewerkt voedsel met je energie, humeur en slaap? En hoe hou je dit vol in een wereld vol verleiding?

Luister mee, proef mee, en ontdek hoe puur eten je weer écht vitaal kan doen voelen.

Ben jij ook aan het re-wilden? Deel je avontuur met ons! Laat van je horen via memo.fm/brutonationaalgeluk, mail naar [email protected] of stuur ons een berichtje op Instagram @brutonationaalgeluk — misschien hoorje jouw stem of woorden wel terug in de volgende aflevering.

Extra bronnen:

- Onze sponsor is Fincaloe, je kan deelnemen aan hun retreat met de kortingscode CIRCLE15

- We hebben het over het boek ‘Gezonder in dertig dagen door onbewerkt eten’ van Johannes Cullberg

-  De luistertip uit de aflevering is de Via Via podcast-aflevering ‘De Kust’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maaike heeft een hypothese: wie meer kennis heeft over de natuur, voelt zich er sterker mee verbonden. Dus: als je vogels, planten, wolken, sterren of vlinders kan benoemen, versterkt dat het positieve effect dat de natuur op je heeft.  

In deze aflevering hoor je of wetenschappelijk onderzoek Maaikes vermoeden bevestigd én hoe wij hier zelf ons voordeel mee proberen doen. We gaan op stap met Saskia, een wildpluk-experte en herboriste, die ons laat zien hoeveel bijzondere en krachtige planten zomaar om ons heen groeien. En we starten deze aflevering met inspirerende getuigenissen van luisteraars (en van onszelf) – over hoe de vorige challenges zijn verlopen. Er wordt immers al flink ge-rewild bij de BrutoNationaalGelukkers! 

Doe jij ook mee aan onze rewilding-challenge? Wil je een keer in de uitzending, met je stem of met een paar zinnen die wij voorlezen? Deel je ervaring met ons op memo.fm/brutonationaalgeluk, via mail op op [email protected] of Instagram @brutonationaalgeluk 

Extra bronnen: 

• Hier vind je meer over Saskia, over haar workshops, boek en aanbod: dechineeseduif.be 

• We hebben het over de Merlin-app en Obsidentify-app 

• Luisteraar Griet deelt haar Italië-avontuur op bergzinnen.com 

• Onderzoek over het feit dat experts meer zién in de natuur werd o.a. gedaan door: Kaplan, R., & Kaplan, S. (1989). The experience of nature: A psychological perspective. Cambridge University Press. - Tanaka, J. W., & Taylor, M. (1991). Object categories and expertise: Is the basic level in the eye of the beholder? Cognitive Psychology, 23(3), 457-482. 

• Onderzoek naar “soft fascination”: Kaplan, S. (1995). The restorative benefits of nature: Toward an integrative framework. Journal of Environmental Psychology, 15(3), 169-182. 

• Onderzoek naar meer mindfulness bij meer ‘noticing’: Langer, E. J., & Moldoveanu, M. (2000). The construct of mindfulness. Journal of Social Issues, 56(1), 1-9. 

• Onderzoek naar het IKEA-effect: Norton, M. I., Mochon, D., & Ariely, D. (2012). The IKEA effect: When labor leads to love. Journal of Consumer Psychology, 22(3), 453-460. 

• De IKEA campagne waar Positivologie vzw aan meewerkt heet TIDSAMM, meer daarover op positivologie.net 

• Wild Kruid is een ontdekkingsboek, bedoeld voor kinderen maar ook fijn voor grote mensen, geschreven door Eva Peeters en Lieve Galle met foto’s en tekeningen van Sarah Eechaut en vormgeving van Katrien Annys (het boek is ook een plantenpers!) 

See omnystudio.com/listener for privacy information.