Bureau Buitenland

Het is het gesprek van de dag: de woede na het zoveelste schandaal premier Boris Johnson. Er wordt al gespeculeerd dat dit misschien wel één schandaal te veel is. Want opnieuw worden Britten geconfronteerd met een regering wie totaal andere regels lijken te gelden dan voor het ‘gewone volk’ zelf.Eerst was er al die obsceen dure verbouwing van Downing Street, toen de ‘Sleaze’ corruptieschandalen binnen de partij en de verboden kus van de gezondheidsminister met zijn medewerker. Met nu als kers op de taart: een gênante gelekte video, met als gevolg een officieel onderzoek naar drie feestjes. Die gegeven door kabinet zélf tijdens de, toen nog zeer strenge, lockdown.Tijd voor Boris Johnson om weer een ‘dode kat op tafel te gooien’. Een afleidingsmanoeuvre in de vorm van een aankondiging van strengere Covid-maatregelen, tegen de zin van zijn eigen partij in. Maar wat is daar het draagvlak nog voor, na al die uitspattingen van de Tories zelf? En over katten gesproken, ook binnen zijn eigen partij is balanceert Boris Johnson op dit moment op het randje. Een vertrouweling van Boris Johnson zou al hebben verzucht: “Boris had al wat van zijn negen levens verloren in de afgelopen maand, nog een leven verliezen kan hij zich niet veroorloven…” Hierover vanuit Londen correspondent Anne Saenen en in de studio Benjamin Livestro, voormalig medewerker van de Conservative Party.

Herkansing voor Libië op democratie

Na een lange burgeroorlog mogen mensen in Libië eind deze maand weer naar de stembussen om een nieuwe president te kiezen. Maar op de kieslijst staan een aantal opmerkelijke figuren, onder andere de zoon van de voormalige dictator Qadhafi en een omstreden generaal doen mee aan de verkiezingen. En de VN-gezant die de verkiezingen zou overzien heeft ook nog eens tot overmaat van ramp ontslag genomen. Emeritus professor en Libië-kenner Jan Michiel Otto is te gast over deze opmerkelijk verkiezingen.

"De EU financiert Libische martelkamers voor migranten"

Migranten uit Afrika worden al ver buiten de Europese kust gedetecteerd en teruggestuurd naar Libië. Daar komen zij terecht in een geheime detentiecentra waar gewapende milities hen mishandelen en afpersen.  Dit systeem wordt in stand gehouden dankzij financiering door de Europese Unie, zegt de Amerikaanse journalist Ian Urbina van het Outlaw Ocean Project.  Hij reisde naar de Libische hoofdstad Tripoli en kwam terug met uniek materiaal van de pushbacks op zee, beelden vanuit de gevangenis en getuigenissen van voormalige gevangenen. Verslaggever Edwin Koopman sprak met hem.

Hoe machtig is het leger van Myanmar nog? 

De voormalige Myanmarese regeringsleider Aung San Suu Kyi heeft een celstraf van vier jaar opgelegd gekregen, maar die straf werd vrijwel meteen, bij wijze van gratie, gehalveerd. Volgens de junta in het land krijgt ze straf voor opruiing tegen het leger en het overtreden van de coronaregels in Myanmar. Wat zegt deze veroordeling over waar Myanmar nu staat, na de coup, die het leger afgelopen februari pleegde? Hoe sterk is het verzet nog en hoe groot de macht van het leger? Te gast is Ole Chavannes, journalist en Myanmar-kenner.

Wat mensen in Bosnië zeggen over de oorlogsdreiging

Bosnië-Herzegovina staat voor ‘de grootste existentiële dreiging sinds de burgeroorlog’, zo waarschuwde Christian Schmidt, de Hoge Vertegenwoordiger van de internationale gemeenschap, een maand geleden. Milorad Dodik, leider van de Bosnische-Serviërs, wil namelijk een eigen leger opbouwen en zich afscheiden van de federale republiek. Maar hoe wordt die dreiging in het land zelf ervaren? Journalist en politicoloog Jorie Horsthuis ging naar Bosnië om daar een antwoord op te krijgen.

Dreiging van nog meer oorlog in Oekraïne

De spanningen in Oost-Oekraïne nemen toe, nu Rusland opnieuw troepen samentrekt aan de Oekraïense grens. Maar ook binnen Oekraïne wordt weer hevig geschoten. Daar, in de provincie Donbas, strijden door Rusland gesteunde milities sinds 2014 tegen het Oekraïense leger. Twee weken geleden werd een complete nederzetting aan de Oekraïense kant van het front, Nevel'ske, in puin gelegd. Onze Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergen ging er kijken, en sprak met de gevluchte bewoners.

 

Is Gambia gelukt als democratie?

In Europa en Afrika zijn de ogen gericht op Gambia, een klein landje in West-Afrika met twee miljoen inwoners, maar ook een voorbeeld voor de regio. Gambia heeft namelijk tot 2016 geleden onder het schrikbewind van Yahya Jammeh. Het volk was er klaar mee, zette hem af en koos voor de democratische koers van Adama Barrow. Afgelopen weekend werd Barrow opnieuw tot president gekozen bij de verkiezingen, die werden gezien als een test: is de jonge democratie gelukt? Hierover Aida Grovestins, correspondent in Dakar.

Een wereldtop voor democratische landen

Volgende week vindt onder leiding van de Verenigde Staten ‘The Summit for Democracy’ plaats. Voor president Biden is het een lang gekoesterde wens om zo’n ontmoeting van democratische landen te organiseren. Hij wil de rol van de Verenigde Staten als leider van de vrije wereld weer benadrukken, na de periode Trump. Maar wie mogen er op deze top komen en hoe bepaal je welk land er democratisch genoeg is? Zijn landen als Brazilië en India bijvoorbeeld nog welkom, nu de rechtsstaat daar in rap tempo afbrokkelt? En hoe geloofwaardig is de VS zelf nog, na de bestorming van het Capitool in Washington? Één ding staat als een paal boven water: aartsrivalen China en Rusland zijn niet uitgenodigd. Michel Kerres, geopolitiek deskundige van NRC, legt uit wat Biden met deze top precies van plan is.

Jongeren Swaziland willen af van absolute monarchie

In eSwatini, voorheen Swaziland genoemd, is het al maanden onrustig. Koning Mswati III probeert als laatste absolute monarch van Afrika te blijven heersen. Maar daar denkt zijn  bevolking anders over. Vooral jongeren willen meer vrijheid en wijzen deze archaïsche bestuursvorm nu af. Maar protesten tegen vorst werden gewelddadig onderdrukt, wat uitmondde in bloedbaden. Erik van Zwam, buitenlandredacteur voor Trouw, was in het land en is in onze studio te gast.

De Frans-Engelse twisten 

Twee belangrijke Europese landen, Frankrijk en Engeland, liggen om de haverklap rollebollend met elkaar over straat. Nemen ze elkaars vissersboten niet in beslag, dan is er wel ruzie over worsten voor Noord-Ierland of de migranten die het Kanaal over willen steken. Naar aanleiding van dat jongste conflict, over migratie, heeft de Franse president Macron over premier Johnson gezegd: "Wat is het toch triest dat zo'n groot land als het Verenigd Koninkrijk geleid wordt door een clown." Botert het niet tussen Johnson en Macron, of is er veel meer aan de hand? In onze rubriek over Europa, het Eurobureau, onderzoeken we met Hieke Jippes en Stefan de Vries wat er ten grondslag ligt aan de continue burenruzie tussen Londen en Parijs.

Nederlandse Oeigoer vraagt gemeenten hun band met Chinese stad te verbreken

Zijn de banden tussen Nederlandse en Chinese steden nog wel te rechtvaardigen? Die vraag wordt steeds vaker gesteld vanwege de mensenrechtensituatie in China. Zo wordt in de gelekte Xinjiang Papers onthuld hoe uitspraken van Chinese autoriteiten o.a. hebben geleid tot ‘heropvoeding’ van gedetineerde Oeigoeren. Mensen die tot deze etnische minderheid behoren zouden ook in verschillende Chinese steden dwangarbeid verrichten. In Nederland hebben zo'n 35 gemeenten en 11 provincies al jaren een relatie met een Chinese stad of regio. En daarmee begeven zij zich op glad ijs, zegt de Nederlands-Oeigoerse activist Ahmedjan Kasim. Onze collega Ruth van der Kolk zocht hem op.

Groen licht voor pushbacks?

De Europese Commissie komt vandaag met een wetsvoorstel om de buitengrenzen beter te kunnen bewaken. Dit voorstel is erop gericht om Polen, Litouwen en Letland te helpen. Drie landen die het meest worstelen met de chantagepolitiek van Wit-Rusland als het om migranten gaat. Maar Europarlementariër Tineke Strik (GroenLinks) vreest dat het neerkomt op het formaliseren van de beruchte pushbacks – het terugduwen van migranten over de grens. Nu zijn pushbacks nog illegaal, maar blijft dat zo?

 

Hoe de Indiase overheid en Facebook samen moslimhaat aanwakkeren

In India leiden nepnieuws en opruiende berichten op Facebook al jaren tot grote problemen. Zeker voor Indiase moslims, die naar aanleiding van desinformatie regelmatig slachtoffer worden van rellen en geweld. Bekend is dat de Indiase regering hier een grote rol in speelt. Maar sinds de Facebook Papers zijn gelekt, blijkt dat ook Facebook zelf nepnieuws en moslimhaat aandikt op haar eigen platform in India. In hoeverre spelen Facebook en India onder één hoedje? Te gast is Kris Ruijgrok, Indiakenner en onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam.

Presidentskandidaat Zemmour ligt onder vuur en neemt de vlucht naar voren

‘Het is niet langer de tijd om Frankrijk te hervormen, maar om het land te redden.' Die woorden sprak de radicaal-rechtse Eric Zemmour in een video, waarmee hij zich officieel kandidaat stelde voor de Franse presidentsverkiezingen van april volgend jaar. Even leek het alsof hij zelfs Marine Le Pen, de gedoodverfde tweede in de race, achter zich zou laten. Zijn populariteit onder zijn ultraconservatieve achterban leek geen limiet te kennen. Maar toen waren daar in de afgelopen dagen die mogelijke liefdesbaby met zijn maîtresse en een opgestoken middelvinger naar een voorbijganger. Door zich kandidaat te stellen lijkt Zemmour de vlucht naar voren te willen nemen. Maar kan dit zijn campagne een nieuwe boost geven? Hierover Saskia Dekkers, oud-Frankrijk-correspondent en nu Europa-correspondent voor Nieuwsuur.

 

Saoedische 'sportswashing' met de F1

'Max Verstappen, spreek je uit bij de Grand Prix van Saoedi-Arabië.' Een bijzondere oproep in Bureau Buitenland van de zus van de activist Loujain al-Hathloul. Loujain werd door het regime opgesloten in Jedda, onder andere omdat ze streed voor het recht van vrouwen om auto te rijden. Zondag mogen ze weer, Max Verstappen en co. Deze week is het voor het eerst dat de F1 plaatsvindt in het Saoedische Jedda. Volgens de zus van de vrouwenrechtenactivist spelen F1-coureurs, zonder dat ze het zelf weten, een hoofdrol in een PR-machine van het regime, wanneer ze racen in landen zoals Saoedi-Arabië. Reden ook voor Amnesty International om aan de bel te trekken. Aan tafel zit Floor Beuming, Midden-Oosten-coordinator bij Amnesty International.

Internationale wetenschappers roepen op tot ‘vaccin solidariteit’

"Tot iedereen is gevaccineerd, lopen we allemaal gevaar". Dat zei de Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa gisteravond in zijn tv-speech. En daar is een groep internationale wetenschappers het roerend mee eens. De opkomst van de Omicron variant wijst volgens hen namelijk opnieuw op de noodzaak voor wereldwijde solidariteit: niet alleen uit morele overweging, maar ook uit puur eigenbelang. In een open brief aan EU-buitenland chef Joseph Borell en WHO-directeur Tedros roepen ze op tot een eerlijke verdeling van vaccins en een wetenschappelijker coronabeleid. Te gast is Ronald de Jong, hoogleraar Sustainable Global Governance van Tilburg University en één van de ondertekenaars.

 

Hoe ambitieus wordt het buitenlandbeleid van de nieuwe Duitse regering?

Nu er in Duitsland in een razend tempo een coalitieakkoord is gesloten tussen de SPD, de FDP en de Groenen, wordt ook duidelijk wie de belangrijke ministersposten heeft weten te claimen. Het is de Groenen gelukt om met Annalena Baerbock de nieuwe Minister van Buitenlandse Zaken te leveren. Tijdens de verkiezingen hadden de Groenen nog grootste plannen: zo wilden ze een hardere lijn tegen China & Rusland, en moest Duitsland nóg pro-Europeser worden. Hoeveel van die plannen zijn er in het uiteindelijke akkoord overgebleven? En wat betekenen die plannen voor Nederland? We bespreken het met  Duitslandkenner René Cuperus, verbonden aan het Clingendael instituut.

Afghanistan in ban van aanslagen met Rob Vreeken - Undercover bij PostNL in België met Joppe Nuyts - Sounds of Santo Domingo: 'Colmado' (de buurtsuper) van correspondent Carlijn Teeven