Bureau Buitenland

Musks politieke carrière is nog niet ten einde. De techmiljardair heeft een nieuwe Amerikaanse politieke partij aangekondigd: The American Party. Waar staat die partij voor, wordt het een soort MAGA-light  en vormt deze nieuwe partij de komende midterms al een bedreiging voor Trump? Daarover Amerika-deskundige Paul Verhagen.

(10:32) Sanctievrij Syrië zoekt toenadering met Israël 

Zoals Donald Trump eerder bekend maakte, hebben de VS nu effectief de meeste sancties tegen Syrië opgeheven, een onmisbare stap voor de wederopbouw van het land. Maar dit cadeau komt met een prijskaartje: Syrië moet zijn betrekkingen met Israël normaliseren en zich net als andere Arabische landen bij de zogenaamde Abraham-akkoorden aansluiten. Midden-Oosten journalist Eline Derakhshan over wat deze toenadering voor Syrië betekent.

Presentatie: Laila Frank

Na een zenuwslopende stemming heeft in Amerika het Huis van Afgevaardigden Trumps megawet, zijn zogenoemde Big Beautiful Bill, definitief aangenomen. Daarmee is de wet definitief: belastingverlagingen voor de rijksten, harde bezuinigingen op zorg en voedselhulp, én een dreigende, exploderende staatsschuld. De wet leidde tot stevige oppositie en verzet, zelfs binnen de Republikeinse Partij. Wat doet dit met de steun voor Trump, nu de tussentijdse verkiezingen helemaal niet zo ver weg meer lijken? Daarover Casper Thomas, oud-correspondent en Amerika-kenner van De Groene Amsterdammer.

(12:02) Is het eerste jaar van Starmer een teleurstelling?

De oppositie en zelfs leden van zijn eigen partij spreken van een "historisch" slechte start voor premier Starmer. Twaalf maanden na zijn aantreden lijkt er weinig veranderd, ondanks zijn belofte om Groot-Brittannië te “veranderen”. Keir Starmer’s Labour-regering trad aan met een verpletterende meerderheid en grootse ambities. Maar worden deze beloften nog waargemaakt? VK-deskundige en VRT-journalist Ivan Ollevier over de toekomst van het VK en premier Starmer.

Presentatie: Sophie Derkzen

De spanningen tussen Thailand en Cambodja lopen op, en ineens wordt de Thaise premier opzij geschoven. Aanleiding is een opvallend telefoongesprek met de Cambodjaanse oud-premier Hun Sen, die ze liefkozend “oompje” noemde. Maar is dat werkelijk de reden voor haar val? Of is het Thaise leger bezig schaakstukken te verzetten in een groter machtsspel? We praten erover met Kris Janssens, correspondent in Cambodja, en Thailandkenner Rogier Busser.

(15:47) De onzichtbare schade van oorlog in Libanon
Ondanks het staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah wordt er nog altijd heen-en-weer geschoten. In Libanon vielen er sinds het bestand vorig jaar zelfs meer dan 170 doden. Nienke Edelenbosch en Jaap van der Biesen gingen naar Beiroet, waar kinderen theaterles krijgen om de trauma’s van bombardementen te verwerken.

Presentatie: Sophie Derkzen

Israël heeft ingestemd met een zestig dagen durend staakt-het-vuren in Gaza – dat meldt de Amerikaanse president Trump vanochtend vroeg. Maar het lijkt erop dat de garanties waar Hamas om vraagt, ook dit keer niet gegeven kunnen worden. Zijn de partijen wel écht uit op een duurzame oplossing? Daarover is voormalig Israël-correspondent Derk Walters te gast.

(10:54) Goed nieuws voor Trumps deportatiedromen

De Amerikaanse Senaat nam gisteren nipt de ‘Big Beautiful Bill’ aan, het megapakket aan wetgeving waarmee Donald Trump al zijn politieke dromen wil waarmaken. Een van die dromen is een enorme uitbreiding van het budget voor de immigratiediensten, zodat mensen zonder verblijfsvergunning op grote schaal kunnen worden vastgezet of gedeporteerd. Wat betekent het voor Trumps deportatiecampagne als de Big Beautiful Bill werkelijkheid wordt? Daarover Lou Errens, expert op het gebied van Amerikaans recht, verbonden aan de UvA en ngo Justice for Prosperity.

Presentatie: Sophie Derkzen.

In Sevilla is vandaag de vierde VN-conferentie over ontwikkelingsfinanciering gestart, met meer dan zeventig wereldleiders – maar opvallend afwezig: de Verenigde Staten. Na jaren van topdonatie trekt de VS zich terug. Een studie in het gezaghebbende medische tiijdschrijft The Lancet waarschuwt dat dat binnen vijf jaar kan leiden tot 14 miljoen extra doden, waaronder 4,5 miljoen kinderen.  We spreken hierover met Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire studies.

(08:20) Monsterverbond belemmert Europees klimaatbeleid

 Een monsterverbond van fossiele bedrijven, radicaal-rechtse partijen en buitenlandse denktanks werkt doelbewust klimaatbeleid tegen met misleidende campagnes, blijkt uit een rapport van het International Panel on the Information Environment (IPIE), een wetenschappelijk consortium dat misinformatie onderzoekt. Intussen plant de Europese Commissie een ‘Omnibus‑wet’ die milieuregels versoepelt om de industrie te steunen. Draagt dit samenspel van desinformatie, politieke druk en deregulering bij aan het afnemende gevoel van urgentie rond klimaat?

We spreken hierover met klimaatredacteur Jaap Tielbeke (De Groene Amsterdammer) en Donald Pols, directeur Milieudefensie. 

Presentatie: Chris Kijne

In steeds meer Amerikaanse staten worden immigranten op klaarlichte dag bruut opgepakt door gemaskerde agenten. En verdwijnen vervolgens in detentiecentra, naar nu blijkt onder zeer erbarmelijke omstandigheden. Mensenrechtenorganisaties slaan alarm en spreken van een tikkende tijdbom. Correspondent Mari Meyer zit in Los Angeles, waar de situatie schrijnend is.
 
(12:03) Chinese politie vervolgt schrijvers homo-erotische literatuur

Tientallen schrijfsters zijn in de afgelopen maanden gearresteerd in China en riskeren celstraffen tot tien jaar. Ze worden beschuldigd van het publiceren van ‘danmei’ op sociale media, een door manga geïnspireerde queer literatuurgenre vooral populair onder vrouwen. Nu dat President Xi Jingpin de geboortecijfers van het land omhoog wil krijgen, past afwijkende seksuele literatuur niet in het plaatje en wordt hard aangepakt. We spreken met China-kenner Manya Koetse. 
 
Presentatie: Laila Frank

In de Hongaarse hoofdstad Boedapest zou morgen de Pride plaatsvinden: de jaarlijkse optocht van de lhtbi-gemeenschap. Maar de Hongaarse premier Orbán heeft die verboden - ook tot onvrede van de Europese Commissie. Van de burgemeester van Boedapest mag de pride wél doorgaan, inmiddels vertrekt een hele optocht van steunbetuigers uit de rest van Europa - hoe loopt dat af?

En Hongarije blokkeert, met Slowakije, een nieuw sanctiepakket tegen Rusland. Wat beweegt deze twee dwarsliggers? 

Daarover NRC-correspondent Mark Middel en Krisztina Lajosi, Hongarije-kenner en onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam.

Europa Draait Door spreekt Robert Kaplan

Hoog tijd voor een nieuwe aflevering van onze podcast Europa Draait Door. Met daarin een bijzondere gast: de Amerikaanse journalist Robert David Kaplan, die in zijn nieuwe boek 'Het barre land' waarschuwt voor een permanente crisis in het Westen.

Zohran Mamdani is jong, moslim, noemt zichzelf ‘democratische socialist’ en maakt grote kans burgemeester van New York te worden namens de Democratische partij. Hij versloeg in de voorverkiezingen Andrew Cuomo, de favoriet van de partijtop, dankzij een sterk progressieve campagne. We spreken met Amerika-deskundige Bianca Pander over wat deze overwinning betekent voor de in crisis verkerende Democratische partij. 

(11:21) Brengt Trump vrede in Congo?

President Trump kondigt trots aan dat de VS een vredesdeal tussen Rwanda en de Democratische Republiek Congo heeft bemiddeld, die vrijdag getekend wordt. Waarom krijgt hij de Nobelprijs voor de Vrede toch niet? Maar de belangrijkste strijdende partij – de door Rwanda gesteunde M23-rebellen – nemen niet deel aan de onderhandelingen. Hoe realistisch is vrede dan? Daarover Congokenner Sandrine Ekofo.

Presentatie: Chris Kijne

Op de NAVO-top wordt volhardend benadrukt dat de Russische dreiging verder reikt dan enkel Oekraïne. Net op dat moment slaat Italië alarm over Russische militaire expansie aan de zuidflank van Europa. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antonio Tajani, waarschuwt dat Moskou van plan is zijn marinebasis in Syrië te verplaatsen naar Oost-Libië. Wat drijft Rusland, en wat staat Europa te wachten? We vragen het aan Ruslandkenner Hubert Smeets van Raam op Rusland.

Israël blijft Gazanen verhongeren en doden

Qatar wil binnen twee dagen nieuwe indirecte gesprekken opstarten tussen Israël en Hamas. Volgens Al Jazeera kwamen gisteren meer dan tachtig mensen om, vooral bij het ophalen van voedselhulp. Over het groeiende humanitaire lijden daar spreken we met Brigitte Herremans van het Human Rights Center (UGent).

Presentatie: Sophie Derkzen

Vanmorgen klonk er nog opluchting over een staakt-het-vuren tussen Israël en Iran. Maar inmiddels is er twijfel over hoe stabiel dat bestand eigenlijk is. Beide landen beschuldigen elkaar ervan het staakt-het-vuren te schenden. Over wat 12 dagen van confrontatie uiteindelijk aan beide kanten heeft opgeleverd, schuift collega Abdou Bouzerda aan.

(10:12) Zelensky ‘hangt erbij’ op NAVO-top
Als je NAVO-chef Rutte moet geloven is Oekraïne nog steeds een grote prioriteit van deze top. Maar Zelensky is diplomatiek wel gedegradeerd. Hoe denken ze er in Oekraïne zelf over, wat verwacht men daar van deze top? Daarover Michiel Driebergen, die ook een bijzondere reportage maakte achter het front.

Presentatie: Sophie Derkzen