Bureau Buitenland

Sinds 7 oktober vorig jaar is er een geweldsuitbarsting op gang gekomen die zelfs voor het Midden-Oosten uitzonderlijk is. De Gaza-oorlog heeft alleen onder de bevolking daar al ruim 40.000 slachtoffers gemaakt. Door die duizelingwekkende hoeveelheid verloren mensenlevens dreigt de directe aanleiding voor al het geweld naar de achtergrond te verdwijnen: de aanval vanuit de Gaza-strook waarbij 1200 Israëlische burgers en militairen werden vermoord en ruim tweehonderd anderen gegijzeld werden. Vandaag staat het land dus volledig in het teken van de herdenking van die aanslag. En ook wij besteden onze hele uitzending eraan. Vanuit Tel Aviv duidt correspondent Gilad Perez de sfeer in Israël zelf. Collega Edwin Koopman sprak daarnaast met families en vrienden van Israëlische gegijzelden. Koopman sprak met Amit Levy wiens zusje nog steeds vast zit, Yifat Zailer, nichtje van een hele gegijzelde familie en Jozef Engel, wiens kleinzoon wél vrijkwam.

Presentatie: Chris Kijne

En hoe wij, in de omgang met klimaatactivisten, onszelf in de eigen voet schieten.

(00:40) Impact oorlogen Midden-Oosten op verkiezingscampagne VS

Niet alleen in Gaza, ook in Libanon woedt nu oorlog. En dat heeft in verkiezingstijd effect op de Amerikaanse politiek. Met name in swing states is er veel woede onder de Arabisch Amerikaanse gemeenschap. En dat is nou net een kiezersgroep die vier jaar geleden cruciaal was voor de zege van Joe Biden. En nu weer heel bepalend kan zijn bij de presidentsverkiezingen. Correspondent Karlijn van Houwelingen legt uit.

(08:05) De Afghaanse bewakers: Heeft Nederland niks geleerd van Srebrenica?

Onze regering wil Afghaanse bewakers en hun familie niet naar Nederland halen, ondanks eerdere toezeggingen. Veel van hen leven ondergedoken uit angst voor de Taliban. Alma Mustafíc is een Srebrenica-overlevende. Haar vader, die als elektricien voor Dutchbat werkte, werd door Nederland niet gered of in bescherming genomen. Hij overleefde de genocide niet. Alma Mustafíc won hierover een rechtszaak tegen de Nederlandse staat en doceert inmiddels mensenrechten aan de Hogeschool Utrecht. Zij trekt vergelijkingen over toen en nu.

(19:30) Uitgelicht: hoe wij ons op het gebied van mensenrechten in de eigen voet schieten

Mensenrechtenorganisaties uitten deze week scherpe kritiek toen Just Stop Oil-activisten 2 jaar celstraf kregen voor het gooien van tomatensoep op de lijst van Van Goghs Zonnebloemen in Londen. Zij zien de omgang met (klimaat)activisten enorm verharden in Westerse landen. Terwijl diezelfde landen elders in de wereld juist wél hameren op de rechten van activisten om te demonstreren. Bureau Buitenland-collega Djuna Kramer vertelt.

Presentatie: Eva Koreman

Na de aanslag op Nasrallah liet premier Netanyahu al weten dat dit volgens hem hét moment is voor een nieuwe orde in het Midden-Oosten. De huidige escalaties zouden tot nieuwe machtsverhoudingen kunnen leiden. Maar hoe Israël dat dan precies voor zich ziet, is nog niet helemaal duidelijk, net als de prijs die ervoor betaald moet worden. Daarover straks met Joost Hiltermann, hoofd Midden-Oosten bij de International Crisis Group, en Israël-correspondent Gilad Perez.

(15:45) De klimaattransitie botst tegen het Italiaanse landschap

Italië wil koploper zijn in de transitie naar groene energie, maar niet iedereen is blij met de ambitieuze plannen voor windmolenparken. Vooral wanneer deze het uitzicht op de prachtige landschappen verstoren. Onze correspondent Angelo van Schaik bezocht het Meer van Bolsena waar de tegenstand groot is.

Presentatie: Sophie Derkzen

 Na het salvo van raketten door Iran op Israël, als vergelding voor de dood van leiders van Hamas, Hezbollah en Iraanse strijdkrachten, dreigt de situatie verder te escaleren. Er is vrees voor een volledige oorlog in de regio. Met historicus en Iran-expert Peyman Jafari bespreken we het Iraanse perspectief. Arabist Leo Kwarten analyseert de overwegingen aan Israëlische en Amerikaanse zijde. Vanuit Beiroet vertelt correspondent Tara Kenkhuis over de impact op de Libanese bevolking.

Rivaliserende politieke partijen in Libanon zien hun kans om meer macht te grijpen, nu Hezbollah ernstig is verzwakt door het overlijden van leider Hassan Nasrallah en andere prominente figuren. De sjiitische en uitgesproken pro-Iran partij speelt een belangrijke rol in de Libanese regering. Voor Hezbollah’s tegenstanders bieden de recente gebeurtenissen een unieke mogelijkheid om hun invloed te vergroten. Journalist Fernande van Tets over de binnenlandse spanningen in Libanon. 

(12:12) Georgia: strijdtoneel van de Amerikaanse democratie

In onze serie ‘De USA Q&A’ neemt vaste panelgast VRT-correspondent Björn Soenens ons mee naar Georgia. Bij de vorige presidentsverkiezingen was deze staat hét strijdtoneel van de Amerikaanse democratie. En ook dit jaar komt het er op aan in deze ‘swingstate’.

We zijn op zoek naar jouw vraag! Wat wil jij weten over de Amerikaanse verkiezingen? Doe mee, en stel je prangende vraag aan Laila en Björn, via [email protected] of via het Instagramkanaal van Bureau Buitenland.

 Presentatie: Sophie Derkzen

Na wekenlange harde aanvallen van het Israëlische leger op Hezbollah heeft de Libanese militie aanzienlijke verliezen geleden. Met de dood van verschillende topfiguren, en vooral de recente uitschakeling van leider Hassan Nasrallah, lijkt de organisatie in haar zwakste positie te verkeren sinds haar oprichting. Reinoud Leenders van King's College in Londen, die al decennialang de beweging bestudeert, bespreekt de slagkracht en de mogelijke nieuwe leider van Hezbollah.

(16:00) Rechtszaak tegen Marine Le Pen van start
Vandaag begint een rechtszaak tegen de Franse politica Marine Le Pen en  26 partijgenoten van haar partij Rassemblement National. Ze zou betrokken zijn bij het verduisteren van EU-fondsen, wat mogelijk haar deelname aan de presidentsverkiezingen van 2027 in gevaar kan brengen. Correspondent Eva Rammeloo duidt de politieke gevolgen van deze zaak.

Presentatie: Sophie Derkzen

Met de toenemende vrees voor een grote regionale oorlog werken de Verenigde Staten, Europese bondgenoten en Arabische landen aan een voorstel voor een gevechtspauze tussen Israël en de Libanese militie Hezbollah. Zo moet er ruimte komen voor verdere onderhandelingen. Maar hoe realistisch is het plan? En in hoeverre zijn de strijdende partijen gecharmeerd van het voorstel? Daarover  Libanondeskundige Nora Stel.

(09:53) In de Donbas vallen de dorpen nu als dominostenen

De Russische opmars in het oosten van Oekraïne gaat gestaag door. Veel plaatsen in die Donbas worden nu door het Russische leger ingenomen, of dreigen te worden omsingeld. De Oekraïense defensie moet opgeven en terugtrekken. Ook strategisch belangrijke plaatsen worden bijna overlopen. Wat betekent dat - heel concreet - voor de mensen die er wonen? Onze Oekraïne verslaggever Michiel Driebergen vertelt. 

(21:14) Uitgelicht: Europa Draait Door 

In een nieuwe aflevering van onze podcast Europa Draait Door duiken we met Brussel-correspondent Kysia Hekster in de wandelgangen van de Europese Unie.

Presentatie: Sophie Derkzen

Al vijfenveertig mensen stierven dit jaar bij een poging het Kanaal tussen Frankrijk en Engeland over te steken. Mensensmokkelaars stouwen migranten met tientallen tegelijk op gammele bootjes. Het feit dat de reis levensgevaarlijk is, lijkt hen niet af te schrikken: in 2024 maakten al 25.000 mensen op deze manier de overtocht. En in die smokkelroutes speelt ook Nederland een belangrijke rol. Daarover Petra Hoekstra, officier van justitie bij het landelijk parket, die zich bezighoudt met migratiecriminaliteit. 

(15:21) Wordt Japan een defensiemacht onder nieuwe premier?

Premier Kishida van Japan stapt op vanwege zijn onpopulariteit en corruptieschandalen. Daarom kiest de partij een nieuwe leider, die vrijwel automatisch de nieuwe premier zal worden van Japan. Maar het land bevindt zich op een kantelpunt: op economisch vlak wordt het geconfronteerd met grote uitdagingen en militair en diplomatiek gezien moet het zich zien te verhouden tot grootmacht China. Hoe een nieuwe premier zich daarin gaat laveren, bespreken we met Japan-kenner Rogier Busser.

Presentatie: Sophie Derkzen

Wordt rechts-radicaal in Oostenrijk de grootste?

Zondag gaat Oostenrijk naar de stembus en in alle peilingen gaan ze aan kop: de rechts-radicale FPÖ. Als de partij inderdaad wint zou dat een unicum zijn in geschiedenis van het land. Saillant detail: de FPÖ heeft een goede relatie met Moskou en pleit al sinds het begin van de oorlog voor meer erkenning van Ruslands belangen. Wat kan de winst van de partij betekenen voor Europa? Correspondent Eric Willemsen praat ons bij!

(09:38) De USA Q&A #1, vraag het Björn en Laila

Bureau Buitenland presenteert vol trots de USA Q&A: de rubriek én podcast over de Amerikaanse verkiezingen. Iedere week vragen we onze vaste panelgasten, journalist Laila Frank & VRT-correspondent Björn Soenens, naar de thema’s die er dit jaar toe doen. Niet de peilingen, maar de issues. In de eerste aflevering: waarom is Florida de proeftuin van de abortuskwestie? En wat betekent dat voor de vrouwelijke stem?

Maar we zijn ook op zoek naar jouw vraag. Wat wil jij weten over de Amerikaanse verkiezingen? Doe mee, en stel je prangende vraag aan Laila en Björn, via [email protected] of via het Instagramkanaal van Bureau Buitenland.

 Presentatie: Tim de Wit

Bij massale Israëlische luchtaanvallen op Libanon vielen bijna vijfhonderd doden en raakten meer dan 1600 mensen gewond. Libanezen ontvluchten nu massaal het zuiden, op zoek naar een veilig onderkomen. Het levert chaotische taferelen op, maar er is ook veel saamhorigheid. Zo werd in recordtempo een hulpnetwerk opgetuigd op sociale media, vertelt correspondent Tara Kenkhuis vanuit Beiroet.

(09:47) Zelensky's charmeoffensief in Amerika

De Oekraïense president Zelensky is deze week op staatsbezoek in de Verenigde Staten. Met een nieuw zogenaamd ‘overwinningsplan’ onder de arm wil hij nieuwe toezeggingen lospeuteren over verdere militaire steun en het gebruik van langeafstandswapen. En dat is hard nodig, want voor Oekraïense soldaten aan het front in het oosten van Oekraïne wordt de situatie met de dag nijpender. Daarover defensiedeskundige voor de VRT Jens Franssen en correspondent Karlijn van Houwelingen.

Presentatie: Tim de Wit