เพลง Ek Number Indore
บทเพลงที่มีดนตรีสนุกสนานนี้ชื่อว่า “Ek Number Indore” (อินดอร์หมายเลขหนึ่ง) เป็นเพลงที่จัดทำขึ้นเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของมลรัฐมัธยประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมืองอินดอร์ ซึ่งเป็นเมืองขนาดใหญ่ที่สุดที่มีพลเมืองมากที่สุดของมลรัฐนี้ และมีชื่อเสียงในฐานะเมืองที่ครองตำแหน่งชนะเลิศด้านความสะอาดมาหลายปีติดต่อกัน
แนะนำเมืองอินเดีย
สาเหตุที่ในวันนี้อยากมาพูดแนะนำเมืองในอินเดีย ก็เพราะเราเริ่มเห็นสัญญาณที่ดีในเรื่องสถานการณ์โควิด หลังจากที่ธุรกิจการท่องเที่ยวในประเทศต่าง ๆ ต้องชะงักงันมานานนับปี หลายคนก็คงเฝ้ารอด้วยความหวังว่าเมื่อไรหนอจะได้เดินทางไปเที่ยวต่างประเทศอีกครา ผู้ฟังรายการจำนวนไม่น้อยก็คงมีที่ตั้งตารอจะได้ไปเที่ยวอินเดีย ขณะนี้มาตรการเกี่ยวกับโควิด-19 เริ่มผ่อนคลายลง ซึ่งหมายความว่าในไม่ช้าโควิด-19 จะมีฐานะเป็นโรคประจำถิ่น และการท่องเที่ยวก็จะเริ่มดำเนินไปได้อีกครั้ง
เท่าที่สังเกต ความกังวลประการหนึ่งของคนไทยหลายคนเกี่ยวกับการไปเยือนประเทศอินเดียก็คือ ปัญหาเกี่ยวกับสุขอนามัยและความสะอาดของสถานที่
แน่นอนเราก็คงปฏิเสธไม่ได้ว่า ภาพต่าง ๆ เหล่านั้นสะท้อนความเป็นจริงบางแง่มุมและบางส่วนของอินเดียซึ่งเป็นประเทศที่ใหญ่มาก
และถ้าว่ากันแฟร์ ๆ ก็คือยังใหม่มากในฐานะประเทศเอกราช อินเดียที่เพิ่งจะได้ดูแลตัวเองอย่างเต็มที่มาเมื่อ 75 ปีที่แล้วนี่เองอาจจะยังประสบปัญหาเชิงโครงสร้างพื้นฐานอยู่ไม่น้อยเพราะระดับการพัฒนาไม่สอดคล้องกันทั้งประเทศ ซึ่งเป็นธรรมดาของประเทศที่มีประชากรหนาแน่นเป็นหย่อม ๆ บางพื้นที่ซึ่งรัฐยังคงยื่นมือเข้าไปไม่ถึงจึงอาจยังมีปัญหาความสะอาด เพราะยิ่งประชากรมากก็ยิ่งสร้างขยะมาก และการบริหารจัดการขยะก็ยังไม่มีประสิทธิภาพดีพอ
รัฐบาลอินเดียก็ตระหนักถึงปัญหานี้ และมิได้นิ่งนอนใจเรื่องสุขอนามัย
เพราะปฏิเสธมิได้เลยว่าความสะอาดเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตและสุขภาวะของประชากร และช่วยลดภาระเรื่องการสาธารณสุขได้มาก เมืองอินดอร์ ที่เราจะพูดถึงถือเป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับความพยายามของภาครัฐที่จะส่งเสริมความสะอาดในชุมชน ก่อนอื่นเราจะพูดถึงข้อมูลพื้นฐานของเมืองอินดอร์โดยสังเขป
อินดอร์กับภารกิจเปลี่ยนเมืองให้สะอาด
ความสำเร็จของอินดอร์เริ่มขึ้นจากการตื่นรู้ของทีมงานคณะกรรมการเทศบาลนำโดยมณิศ สิงห์ หลังจากที่รัฐบาลโมดีประกาศผลเมืองสะอาดในปี 2016 และอินดอร์ได้อันดับที่ 25 ในเวลานั้นอินดอร์มิได้ดูแตกต่างจากเมืองทั่วไปในอินเดียเลย
มณิศ สิงห์ ตัดสินใจที่จะรับความท้าทายในการเปลี่ยนอินดอร์ให้กลายเป็นเมืองสะอาดขึ้น
คนงานเหล่านี้ได้รับเกียรติจากชาวอินดอร์มาก โดยมากมักจะเป็นอาสาสมัครเข้ามา และมีความภาคภูมิใจที่มีส่วนทำให้เมืองอินดอร์เป็นแชมป์ความสะอาด บรรดาคนงานคัดแยกขยะก็เช่นกัน ต่างทำงานด้วยเป้าหมายเดียวคือ “ต้องรักษาตำแหน่งแชมป์ไว้ให้ได้”
ทางเทศบาลเองก็ทุ่มเทงบประมาณมหาศาลเพื่อการบริหารจัดการขยะโดยเฉพาะ การเก็บขยะดำเนินการจากหน้าประตูบ้าน 100% โดยพลเมืองทุกครอบครัวชำระค่าบริการตามขนาดบ้านของตน บ้านในชุมชนแออัดจ่าย 60 รูปีต่อเดือน บ้านระดับกลางจ่าย 90 รูปีต่อเดือน และบ้านที่มีฐานะจ่าย 150 ปีต่อเดือน ด้วยจำนวนเงินเพียงน้อยนิดต่อครัวเรือนนี้ ช่วยแบ่งเบาภาระของเทศบาลได้ประมาณ 2,400 ล้านรูปีต่อปี ซึ่งทางเทศบาลเผยว่า ทุกคนยินดีจ่ายด้วยความเต็มใจยิ่ง
จิตสำนึกร่วมกันด้านความสะอาดของพลเมืองอินดอร์พลิกผันจากหน้ามือเป็นหลังมือในชั่วเวลาสั้น ๆ ไม่เกิน 7 ปีนี้จนถึงระดับที่ว่า พลเมืองแทบทุกคนกระทำหน้าที่เป็นผู้พิทักษ์ความสะอาดกันเอง
บรรดาซาฟาอีมิตระจะคอยร้องเตือนคนที่พลั้งเผลอทิ้งเศษขยะและบอกให้พวกเขาเก็บขยะนั้นขึ้นมาด้วยตนเอง หากมีคนทิ้งขยะลงมาจากรถตุ๊ก ๆ ซาฟาอีมิตระจะบอกให้คนขับหยุดรถ และให้ผู้โดยสารคนนั้นเดินลงมาเก็บขยะ
และมีกรณีที่น่าสนใจคือเมื่อประมาณเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว มีสุภาพสตรีคนหนึ่งซึ่งไม่ทราบว่าเป็นชาวอินดอร์หรือไม่ ไปซื้อกาแฟสตาร์บักส์ ที่ทางร้านเขียนชื่อเธอไว้บนแก้ว เมื่อดื่มเสร็จก็ทิ้งลงบนถนนในเมือง ชาวเมืองถึงกับตั้งแคมเปญในโซเชียลมีเดียเพื่อกดดันให้ผู้หญิงชื่อนี้ออกมาขอโทษต่อสังคมเลยทีเดียว ซึ่งไม่กี่วันต่อมาเธอก็ทำตามนั้น
จิตสำนึกที่ดีนั้นเริ่มได้ในตัวทุกคน และจะเป็นพลังที่มีอำนาจมหาศาลในการขับเคลื่อนสังคม
________________
รายการปกิณกะอินเดีย
สุรัตน์ โหราชัยกุล และ ณัฐ วัชรคิรินทร์ ศูนย์อินเดียศึกษาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
