Cuntrasts

Cuntrasts

By Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR)Arts
Download on the App Store

Cuntrasts episodes

  • Betg ponderar… Far!
    Dapi buob siemian Claudio Albin e Pieder Decurtins da Trun da seser en l’agen auto da cursa. Per pudair realisar lur giavisch entschaivan els avant 20 onns a vender autos da cursa a Trun Darvella. En in mund che n’ha da far nagut cun il sport d’autos. Naìv saja quai schon stà. I saja dentant era stà lur cletg da betg ponderar memia ditg, mabain da simplamain far.
    Oz tgira T2 – la fatschenta dals dus umens da 57 onns – autos da lur clientella ed organisescha pachets dad A fin Z per glieud che vul ir cun auto sin pista. E Pieder e Claudio vivan lur siemi. Els van sezs cursas d’autos internaziunalas.
    27 min
  • Betg ponderar… Far!
    Dapi buob siemian Claudio Albin e Pieder Decurtins da Trun da seser en l’agen auto da cursa. Per pudair realisar lur giavisch entschaivan els avant 20 onns a vender autos da cursa a Trun Darvella. En in mund che n’ha da far nagut cun il sport d’autos. Naìv saja quai schon stà. I saja dentant era stà lur cletg da betg ponderar memia ditg, mabain da simplamain far.
    Oz tgira T2 – la fatschenta dals dus umens da 57 onns – autos da lur clientella ed organisescha pachets dad A fin Z per glieud che vul ir cun auto sin pista. E Pieder e Claudio vivan lur siemi. Els van sezs cursas d’autos internaziunalas.
    -------------------------------------------------------------------------------------------
    Von klein auf träumen Claudio Albin und Pieder Decurtins aus Trun davon, im eigenen Rennauto sitzen zu können. Um ihren Traum zu verwirklichen, beginnen sie vor 20 Jahren Rennautos in Trun Darvella zu verkaufen. An einem Ort fern des Rennsportes.
    Heute wartet T2 – das Geschäft der beiden 57-Jährigen – die Rennautos ihrer Kunden und organisiert Pakete von A bis Z für Leute, welche auf die Rennpiste wollen. Pieder und Claudio leben ihren Traum. Sie fahren selbst internationale Autorennen.
    27 min
  • Bun enfin la fin – la tgira palliativa
    Ils davos pass da la vita, quels stuain nus tuts e tuttas far. Pensar a quest mument sveglia fitgas e temas. Temas d’avair mal, temas da stuair patir. Ma i dat agid ozendi: la tgira e la medischina palliativa. Ellas cumpiglian il tractament, la tgira e l’accumpagnament cumplessiv d’umans che pateschan d’ina greva malsogna incurabla. L’idea da basa: sch’ina malsogna na po betg vegnir curada, na vul quai betg dir ch’ins na possia far nagut pli. Ils Cuntrasts dattan in’invista en il mintgadi da la staziun palliativa da l’ospital chantunal ed accumpognan il servetsch da punt palliativ, in servetsch per las regiuns, in servetsch che pussibilitescha a persunas grev malsaunas da murir a chasa.
    ----------------------------------------------------------------------------------------
    Der letzte Lebensabschnitt kommt für uns alle. Der Gedanke daran weckt Sorgen und Ängste. Angst vor Schmerzen. Angst davor, leiden zu müssen. Dank Palliative Care kann heute oft geholfen werden. Palliative Care ist die umfassende Behandlung, Pflege und Begleitung von Menschen, welche an einer schweren oder chronisch fortschreitenden Krankheit leiden. Der Grundsatz: Auch wenn eine Krankheit nicht heilbar ist, heisst das nicht, dass man nichts mehr tun kann. Die Sendung Cuntrasts gibt Einblick in den Alltag der Palliativstation des Kantonsspitals Graubünden und begleitet den Palliativen Brückendienst, ein Dienst für die Regionen, ein Dienst, der es Schwerkranken ermöglicht, zu Hause zu sterben.
    26 min
  • Crescher per tut pretsch – il dilemma da Laax
    Laax crescha ad in crescher – ils davos diesch onns per passa 600 abitantas ed abitants. Quai porta entradas e lavur, bleras e blers profiteschan da quest svilup. Il svilup porta dentant era bleras sfidas. Las abitaziuns èn charas, spazi da viver pajabel è tschertgà. Quellas e quels da Laax ch’èn creschids si en il vitg fan quitads per l’olma, per l’identitad e per il rumantsch. Pli e pli pauca glieud sa participescha numnadamain a la cuminanza dal vitg ed a las uniuns, malgrà ch’il vitg crescha a moda rasanta. Vitiers vegnan las prognosas per il futur: Laax vegn a crescher ils proxims onns anc pli spert.
    ------------------------------------------------------------------------------------------
    Die Gemeinde wächst und wächst, in den letzten zehn Jahren um mehr als 600 Einwohnerinnen und Einwohner. Dieses Wachstum bringt Einnahmen und viel Arbeit mit sich, viele haben davon profitiert, aber es stellt die Menschen auch vor grosse Herausforderungen. Wohnraum ist teuer, bezahlbarer Wohnraum gesucht. Die Einheimischen, die Laax von klein auf kennen, machen sich Sorgen um die Seele des Dorfes, um Identität und Sprache. Dazu kommt die Prognose, dass Laax in den kommenden Jahren noch schneller wachsen wird.
    26 min
  • Bun enfin miserabel – il stan dal guaud grischun
    Senza il guaud na fissan nossas vias betg charrablas, blers dals vitgs inabitabels. Duas terzas dal guaud grischun èn guaud da protecziun. In guaud en in bun stadi è pia ina basa existenziala per nus.
    Mo co statti cun il guaud grischun? Ils «Cuntrasts» visitan trais guauds. Ina visita maina en l’Engiadina Bassa. Là hai dà l’onn passà donns dal bau-scorsa sco anc mai. Uss duai er il fin nas dal chaun Cino gidar a chattar ad uras ils pigns infectads. Dapi la primavaira trenescha il selvicultur Antonin Hugentobler cun ses chaun. A Tumein n’han ils lareschs en il guaud Cartschitscha betg survivì la sitgira dal 2018, tuts èn setgads. Quest guaud n’è betg in guaud da protecziun e na fa perquai betg pensiers al selvicultur Mattiu Cathomen. In’egliada en il guaud da protecziun mussa dentant ch’era lez patescha. Il pli grond problem dal guaud grischun èn dentant las ruissas da selvaschina. 40% dal guaud da protecziun en il Grischun na vegnan betg da sa regiuvinar. Las consequenzas da quest fatg sa mussan exemplaricamain en il guaud da Puzzastg sur Surrein. Per il selvicultur Beat Cadruvi è la part sura da quest guaud en in stadi catastrofal.
    -------------------------------------------------------------------------------------------
    Ohne den Wald wären die meisten Strassen unpassierbar, viele Dörfer unbewohnbar. Zwei Drittel des Bündner Waldes ist Schutzwald. Ein gesunder Wald ist also die Basis unserer Existenz.
    Aber wie geht es dem Bündner Wald? Die Sendung «Cuntrasts» besucht drei Wälder. Ein Besuch führt ins Unterengadin. Dort hatten sie letztes Jahr so viel Borkenkäfer-Schäden wie noch nie in der Region. Jetzt soll die feine Nase von Hund Cino helfen, die Käfer rechtzeitig zu entdecken. Seit Frühling trainiert Förster Antonin Hugentobler seinen Hund für diese Aufgabe. In Tamins haben die Lärchen vom Cartschitscha-Wald die Trockenheit von 2018 nicht überlebt. Da dieser Wald kein Schutzwald ist, machen die vertrockneten Lärchen dem Förster Mattiu Cathomen keine Sorgen. Ein Blick in seinem Schutzwald zeigt jedoch, dass auch dieser gelitten hat. Das grösste Problem des Bündner Waldes ist aber der Wildverbiss. 40% des Schutzwaldes können sich wegen Wildverbiss nicht verjüngen. Welche Konsequenzen dies langfristig hat, sieht man exemplarisch im Wald Puzzastg oberhalb von Surrein. Für den Förster Beat Cadruvi ist der obere Teil dieses Waldes in einem katastrophalen Zustand.
    27 min
  • 24 uras en la merda – in di en l’ardera da rument
    Essas oz gia stads cun il satg da rument? Savais Vus nua che quel va a finir ed a tge ch’el serva anc? Nus avain gì mirveglias e perquai ha ina squadra dals Cuntrasts passentà in di en la merda. La reportascha da 24 uras mussa in tipic di da stad en l’ardera da rument da la Gevag a Trimmis. Nus inscuntrain ina grifla che tschiffa whirlpools e giaccas da polizia, ina pigna da 1’000 grads e surtut dunnas ed umens che procuran che las passa 100’000 tonnas rument che las Grischunas ed ils Grischuns produceschan mintg’onn vegnian nizzegiadas uschè bain sco pussaivel. Cun dismetter il rument grischun vegnan producids 3,5% da l’electricitad grischuna – ed er Voss satg da rument na va betg be simplamain si ed or da chamin.
    -------------------------------------------------------------------------------------------
    Haben Sie Ihren Müllsack heute bereits entsorgt? Wissen Sie, wo er enden wird und wozu er noch nütze ist? Das hat uns Wunder genommen und deshalb hat ein Team von Cuntrasts einen Tag im Müll zugebracht. Die 24-Stunden Reportage zeigt einen typischen Sommertag in der Kehrichtverbrennungsanlage Gevag in Trimmis. Wir begegnen einer Riesenkralle, die sich Whirlpools und Polizeijacken greift, einem 1’000 Grad heissen Ofen und vor allem Frauen und Männern, die dafür sorgen, dass die über 100’000 Tonnen Müll, die die Bündnerinnen und Bündner jährlich produzieren, nicht einfach nur so verbrannt werden. Aus diesem Müll wird beispielsweise 3,5% der Bündner Stromproduktion gewonnen – und auch Ihr Müllsack trägt dazu bei.
    27 min
  • Art en dus – Andi e René Schnoz
    Ils dus frars Andi e René Schnoz èn ids lur via e creeschan oz omadus cultura. In fa musica e l’auter teater e film. Creschids si èn Andi e René sco figls d’in um da fatschenta a Mustér. Els han alura absolvì ina scola mercantila, la dretga basa per surpigliar ina giada la fatschenta da lain da lur bab. Andi e René èn dentant omadus sa decidids da far da lur passiun lur mastergn. René ha absolvì ina scola da teater ed è daventà actur e reschissur. Andi ha studegià ghitarra da jazz e lavura oz sco musicist e scolast da musica. Cun il gieu al liber «Der schwarze Tod» han ils dus frars da Mustér realisà per la dieschavla giada in project cuminaivel.
    -----------------------------------------------------------------------------------------
    Die Brüder Andi und René Schnoz sind ihren Weg gegangen, heute sind sie beide Kulturschaffende. Einer macht Musik, der andere Theater und Film. Aufgewachsen sind Andi und René als Söhne eines Unternehmers in Disentis. Beide haben eine Handelsmittelschule absolviert, womit der Weg für eine spätere Übernahme des Familienbetriebs eigentlich gesichert war. Die beiden Brüder haben sich jedoch beide entschieden, ihre Leidenschaft zum Beruf zu machen. René hat eine Theaterschule abgeschlossen und arbeitet heute als Schauspieler und Regisseur. Andi hat Jazzgitarre studiert und ist heute Musiklehrer und Musiker. Mit dem Freilichtspiel „Der schwarze Tod“ haben die Brüder zum zehnten Mal gemeinsam an einem Projekt gearbeitet.
    25 min
  • Solarexpress – tgi gudogna, tgi perda?
    L'atun passà ha il parlament svizzer decidì in’offensiva solara. Dapi lura vegn preschentà bunamain mintg'emna en il Grischun in nov project per in implant solar. Betg da smirvegliar. I spetgan subvenziuns federalas da fin 60% dals custs d'investiziun. Ils Cuntrasts sa dumondan: Fan implants solars gronds insumma senn en las Alps? Tgi gudogna, tgi perda? E tge fissan alternativas?
    -------------------------------------------------------------------------------------------
    Letzten Herbst beschloss das Schweizer Parlament eine Solar-Offensive. Seither wird in Graubünden fast wöchentlich ein neues Projekt für eine Solar-Grossanlage vorgestellt. Kein Wunder. Es winken Bundessubventionen von bis zu 60% der Investitionskosten. «Cuntrasts» fragt nach: Machen Solar-Grossanlagen in den Alpen überhaupt Sinn? Wer gewinnt, wer verliert? Und was wären Alternativen?
    27 min
  • In 10er na basta betg!
    Annina Tomaschett sajetta e tutga! La giuvna da Campliun sajetta en l’equipa naziunala e tegna schizunt il record svizzer cun la buis ad aria cumprimida sin la distanza da 10 meters. Ella fa part a concurrenzas naziunalas ed internaziunalas e tutga tar las meglras tiraduras svizras cun la buis ad aria cumprimida sco er cun caliber pitschen. Il sport da tir ha gia manà Annina en pajais sco en Chile, la Slovenia, Germania u er l’India. La giuvna tiradura viva per il sajettar e sias finamiras sportivas èn cleras: far part e sajettar per medaglias en la cuppa mundiala ed a campiunadis mundials, dentant er a gieus olimpics!
    -------------------------------------------------------------------------------------------
    Annina Tomaschett schiesst, und sie trifft! Die Jungschützin aus Campliun betreibt ihren Sport professionell und schiesst im Nationalteam. Sie hält sogar den Schweizer Rekord mit dem Luftgewehr auf 10 Meter Distanz. Annina nimmt an nationalen und internationalen Wettkämpfen teil und gehört heute zu den besten Kleinkaliber- und Luftgewehrsportschützinnen der Schweiz. Die junge Schützin hat schon an Wettkämpfen in Chile, Slowenien, Deutschland und Indien teilgenommen. Annina lebt für ihren Sport und sie will hoch hinaus. Ihre Träume und Ziele sind die Teilnahme sowie Medaillen im Weltcup, an Weltmeisterschaften sowie Olympischen Spielen!
    26 min
  • Pazienza ... Il mintgadi cun long-Covid
    Trais onns suenter l’entschatta da la pandemia è corona per ils blers da nus lunsch davent, prest emblidà èn ils certificats, las mascrinas e las quarantinas. Quai na vala dentant betg per tuts, per insaquants ha corona nagina fin. Els han pers lur anteriura vita, els han long-Covid. La passiunada coiffeusa Myriam Egli-Cavelti da Sagogn è ina dad els. Dapi sia infecziun da corona il 2020 n’è ella betg capavla da lavurar. Las forzas limitadas ed ils divers mals sforzan ella da restar a chasa, ma er en chasa lubescha la malsogna paucas lavurs. Cuschinar per la famiglia va mintgatant, dentant be cun agid dals uffants u ses partenari. Gnanc ir a spass cun ils chauns è adina pussaivel. Per mitigiar in pau ses orribel mal il chau lascha ella durmentar regularmain in nuf da gnerva. En ils «Cuntrasts» dat Myriam Egli-Cavelti invista a ses mintgadi bullà cumplainamain da la malsogna long-Covid.
    27 min

About Cuntrasts

From the publisher's feed

Infurmaziun: Quest podcast da videos vegn stritgà la fin da fanadur 2021. Episodas existentas e futuras chattais vus sin noss portal Play RTR (www.rtr.ch/play). Cuntrasts mussa films documentars da 25 minutas cun in spectrum vast e varià. L'emissiun documentescha la cultura rumantscha e grischuna. Ella reflectescha e preschenta midadadas, svilups ed istorgias da noss mintgadi, da la societad, la politica, la cultura, il sport ed auter pli.