Cuntrasts

Esser scolastA è bain ina professiun impurtanta e bella? Tuttina ston ils manaders / las manadras da scola ir en schanuglias per pudair occupar las plazzas libras a moda cuntentaivla. Pertge è quai uschia? È questa professiun daventada uschè nunattractiva?

Il team dals «Cuntrasts» ha visità manadras e manaders da scolas en differentas regiuns dal chantun per vegnir a savair co ch’i va per il mument cun lur incumbensa e cun tge sentiments ch’els guardan en il futur. En fitg bleras scolas èsi ina sfida d’occupar plazzas libras cun persunas d’instrucziun che han la scolaziun pedagogica necessaria. E questa situaziun daventa onn per onn pli acuta.

Interessantamain n’han betg tut las scolas ils medems problems d’occupar plazzas ch’èn vegnidas libras. I dat lieus attractivs e main attractivs. Tge giavischs e tge resalvas ch’ils magisters e las magistras futuras han e tge pretaisas areguard lur lieu d’instrucziun preferì, avain nus dumandà studentas e students da la scola auta da pedagogia dal Grischun.

A la scola primara da S-chanf avain nus vulì savair, sche la professiun da scolastA è daventada uschia nunattractiva? Na, è la clera resposta stada tar tut las magistras presentas. Anzi, esser scolastA è, respectivamain sa esser ina professiun da bellezza. Tge ch’è il recept da success a S-chanf, mussan ils «Cuntrasts» da dumengia proxima.

Per Emanuel Nay èn ses mauns ses instruments da lavur ils pli impurtants: «Cun mes mauns intermediesch jau savida ed jau sun fitg, fitg motivà da far quai», di il magister senza udida ch’instruescha a Turitg scolaras e scolars senz’udida. Tanja Zentriegen da Cuira ha in mintgadi tut different. Ella è avisada dapi 18 onns sin la sutga cun rodas. Grazia al sustegn da ses chaun d’assistenza «Bond» sa ella dentant tuttina viver da moda autonoma. En ils «Cuntrasts» dattan Tanja Zentriegen ed Emanuel Nay invista – en lur vita, lur mintgadi e co ch’igl è a viver cun in impediment.

Ils ulteriurs trais purtrets da la seria «Mia vita, mes mintgadi – viver cun impediment», quels da Cilgia Nuotclà, Pascal Leinenbach e Matteo De Pedrini chattais Vus sin www.rtr.ch.

Ils 10 da schaner è stà in di sco tut ils auters en l’ARGO a Cuira. En il lavuratori ha Pieder pachetà spaletschaders en stgatlas da chartun. Gabriel ha emprendì en la scola per emprender d’abitar e far il co lavar il palantschieu e Theresina ha zambregià en l’atelier dals pensiunads ina mascarada. Da la damaun baud enfin la saira tard han ils «Cuntrasts» documentà quest mintgadi.

Patricia e Noldi Vincenz han ristgà il sigl en l’aua fraida ed èn emigrads. Questa aventura ha manà il pèrin frestg maridà vi sur mar en il Canada, sco ch’els din anc oz, senza avair gì in grond plan. Da lezzas uras han els pachetà lur set chaussas ed èn simplamain ids. Enstagl da cumenzar en il job fixà sco informaticher, è Noldi daventà in allrounder da construcziun. Enstagl da planisar mintga detagl ed ir ina via segira, han els cumprà ina ranch ed avert in restaurant. Ed els han fundà ina famiglia, er quai n’era insumma betg planisà uschia. Oz èn passads 22 onns, ils Vincenzs vivan sin lur ranch a l’Eastwood Lake e lur mintgadi è anc adina in zic in’aventura.

Cun 16 onns ha Corsin Tuor dastgà diriger l’emprima gia in marsch tar la Societad da musica Trun. Suenter in pèr tacts perda el la survista. Questa emprima emprova na tementa betg il giuven Corsin. Pauc pli tard fundescha el il Quartet instrumental da Trun ed in pèr onns pli tard il Cerchel musical da la Surselva. Oz è Corsin Tuor in dirigent renconuschì en la scena da brass naziunala ed internaziunala. El è schef-dirigent da la Bayerische Brass Band Akademie ch’è dapi onns campiun da la Germania. Medemamain è el dirigent dad ina da las pli excellentas bands austriacas e dapi 11 onns dirigia el la Brass Band Berner Oberland (BBO), ina da las pli capablas brass bands da la Svizra tudestga. Il film da «Cuntrasts» raquinta da la passiun da Corsin Tuor ed accumpogna el e la BBO a lur ultima concurrenza svizra da brass communabla a Montreux, nua che lur speranzas na sa cumpleneschan betg dal tut.

In film da Bertilla Giossi

Per blers saja quai in siemi, di Flurina Badel, e blers hajan l’impressiun, che quai saja l’amur ideala, sch’ins viva ensemen e lavura ensemen. E quai fan Flurina Badel e Jérémie Sarbach. Ensemen èn els il duo Badel/Sarbach, ensemen fan els art. Ensemen han els in uffant ed ensemen vivan els a Guarda. Co che quai è, quella vita en dus, quai mussa il film «Art en dus – Badel/Sarbach».

L’autur Casper Nicca ha accumpagnà Flurina Badel e Jérémie Sarbach durant in onn, durant l’onn ch’els han creà in’ovra per l’exposiziun da «land art – Art Safiental». Il musicist da musica electronica Silvan Nicca, ha stgaffì la musica per il film cun nizzegiar tuns originals dal film. Il film è uschia ina collascha audiovisuala, che suonda als artists da Guarda a Berlin, da Telfs enfin a Tenna en Stussavgia e guarda davos la fatschada da la vita d’artists da Flurina Badel e Jérémie Sarbach.

«Na sun jau betg tut spalada?», dumonda Johanna Petschen-Cathomas avant mintga filmada. Esser rugalada bain, sco ella di, saja impurtant – era uss cun 102 onns. Per il film da «Cuntrasts» ha Paula Nay accumpagnà sia tatta durant plirs mais cun la camera. «Jau sun cuntenta cun mia vita e na poss betg chapir, ch’jau sun vegnida uschè veglia». In recept per la cuntentientscha n’ha Johanna betg, dentant: Ella ha realisà quai ch’ella ha vulì – sulet maridar na vuleva ella mai. «Jau n’hai betg gì be rosas en mia vita, sun dentant adina stada persvadida che suenter mintga plievgia vegn il sulegl».

Cun il fraid e stgir dal december crescha il desideri da chaud e confiert. Perquai ha il moderatur Elias Tsoutsaios envidà ina retscha da chantaduras e chantadurs da preschentar lur chanzun preferida d’advent e Nadal. L’occurrenza ha lieu live cun public en la Lounge da RTR. Ils «Cuntrasts» preschentan ina schelta da quest livestream.

La sisavla e davosa ediziun da la «Late Lounge Live» da l’onn 2022 duai purtar atmosfera d’advent e Nadal en las stivas dal public da RTR. Perquai ha il moderatur Elias Tsoutsaios envidà set chantaduras e chantadurs da differentas parts dal chantun e da differentas spartas musicalas da preschentar lur chanzun preferida per quest temp festiv.

Part da quella saira fan Martina Hug, Sara Bigna-Janett, Marco Todisco, Andrin Berchtold da «From Kid», Cinzia Regensburger e Tamino Weggler da NOXX. Accumpagnadas vegnan ellas ed els da la band da chasa che sa cumpona da Rolf Caflisch a la battaria, Clau Maissen al saxofon, Rees Coray al bass e Claude Diallo al piano.

Dad ina vart la pazienta segnada da sia malsogna, ch’è gia dapi trais onns vi da la dialisa ed en tschertga d’in nov gnirunchel. Da tschella vart la chatschadra be fieu e flomma, che sto spustar dentant onn per onn in da ses pli gronds giavischs: ir numnadamain per l’emprima giada insumma a chatscha da capricorns. Caracteristicas ed extrems che defineschan la medema persuna.

Ils «Cuntrasts» cun in’istorgia che va en il vair senn dal pled sut la pel. In onn intensiv ensemen cun Ladina Näff da Ramosch e noss redactur Dario Müller en tschertga betg mo d’in nov gnirunchel.

Ina chara persuna svanescha e resta nunchattabla. Ina situaziun inimaginabla! E tuttina, persunas svaneschan e na turnan mai pli.

Avant 8 onns è Luzia Lutz svanida. Suenter far cumissiuns en in center da cumpras cun ses um, è ella ida sin tualetta e mai pli turnada. Tuttas retschertgas da la famiglia e da la polizia n’han purtà nagut. Fin oz resta la famiglia enavos cun las regurdientschas vi da lur mamma e dunna. La preistorgia da Luzia Lutz raquinta d’in destin tragic, d’in lung cumbat cunter problems psichics. Er sche tut ils indizis da las differentas retschertgas inditgeschan e lain sminar che la dunna da 58 onns ha pli probabel fatg suicidi ils 04 d’october 2014, resta fin oz l’intschertezza. Tge è propi capità? Il film dals «Cuntrasts» mussa l’istorgia da la spariziun da Luzia Lutz da l’impussanza da la famiglia che resta enavos.