Daily Stoic Việt Nam

Ngày 19 Tháng Một,

BẠN ĐI ĐÂU, ĐÓ LÀ LỰA CHỌN CỦA BẠN

***

“Khán đài và nhà tù là những nơi khác nhau, một trên cao và cái còn lại dưới thấp,

nhưng cho dù ở đâu, sự tự do trong chọn lựa của bạn được đảm bảo như là bạn

muốn.”

- EPICTETUS, DISCOURSES, 2.6.25;

Những người Stoicss thì có trong muôn mặt của cuộc sống. Một số giàu có,

một số sinh ra tận đáy giai cấp tại Rome. Một số có được những điều dễ dàng, và

một số đạt được bằng khó khăn không thể hình dung. Điều này đúng với tất cả chúng

ta - chúng ta đến với triết học từ những hoàn cảnh khác nhau của mình, và chúng ta

sống trong đó, trải nghiệm trong đó cả tốt và xấu.

Nhưng trong mọi hoàn cảnh - nghịch cảnh hay thuận lợi - chúng ta chỉ có một

thứ chúng ta thực sự cần làm : tập trung vào cái chúng ta kiểm soát cũng như cái gì

không. Ngay bây giờ, chúng ta có thể đang oằn mình với khó khăn,trong khi chỉ vài

năm trước chúng ta còn đang sống trong nhung lụa, và chỉ sau vài ngày, chúng ta có

thể làm rất tốt. Thành công thực sự là một gánh nặng. Chỉ một thứ không thay đổi:

sự tự do lựa chọn của chúng ta – trong cả bức tranh lớn và bức tranh nhỏ.

Cuối cùng, đây là điều rõ ràng. Bất kể bạn là ai, bạn ở nơi nào - vốn là nhân

tố ảnh hưởng đến các lựa chọn. Chúng là gì? Làm sao chúng ta đánh giá chúng? Làm

sao tận dụng chúng tối đa? Những câu hỏi này, đòi hỏi chúng ta, bất kể bạn đang ở

đâu trong cuộc sống. Bạn trả lời như thế nào?

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 18 Tháng Một,

NHÌN THẾ GIỚI NHƯ MỘT NGHỆ SĨ

***

“Lướt qua khoảng thời gian ngắn ngủi trên đời này trong sự hòa hợp với bản tính

tự nhiên, và đến với nơi an nghỉ cuối cùng trong sự biết ơn - như quả olive chín

mọng rồi cũng sẽ rụng, và khi rụng nó ca ngợi đất mẹ đã nuôi dưỡng nó và biết ơn

đến cái cây đã sinh thành nó”

-MARCUS AURELIUS, MEDITATIONS, 4.48.2

Trong tác phẩm “Meditations” của Marcus Aurelius, có những đoạn văn đẹp

một cách sững sờ - một sự thiết đãi bất ngờ, nếu ta nghĩ đến tập người đọc dự kiến

của tác giả (cuốn sách này vốn chỉ để cho ông tự đọc). Trong một đoạn, ông ca ngợi

vẻ “duyên dáng và cuốn hút” của chu trình tự nhiên: “bông lúa chín nặng trĩu, cái

cau mày của con sư tử, bọt mép chảy nơi khóe miệng con lợn rừng.” Chúng ta cần

cảm ơn người gia sư dạy thuật hùng biện riêng tư Marcus Cornelius Fronto, vì tính

nghệ thuật trong những đoạn văn sinh động kể trên. Fronto, người được công nhận

rộng rãi là một trong những nhà hùng biện giỏi nhất thành Rome cùng với Cicero,

đã được cha nuôi của ngài Marcus chọn để giảng dạy cách nghĩ, cách viết, cách ăn

nói.

Không chỉ là những đoạn văn đẹp, Marcus – và bây giờ là cả chúng ta – còn

nhận được từ họ một góc nhìn mạnh mẽ về những thứ thường ngày, thậm chí những

thứ được coi là không tốt đẹp. Cần con mắt của một họa sỹ để thấy được sự tương

đồng giữa lúc ra đi của mỗi người với việc quả chín rụng khỏi cây. Cần có nhận thức

của một nhà thơ để ý thức được “những vết nứt trên vỏ bánh mỳ, và những vết nứt

này, cho dù không nằm trong ý định của người làm bánh, cũng đã thu hút được ánh

mắt và tăng sự thèm ăn của ta” và tìm được phép ẩn dụ trong đó.

Có một sự sáng suốt (và cả niềm vui) khi nhìn thấy những gì kẻ khác không

thấy được, khi tìm thấy được sự hòa hợp và đẹp đẽ trong từng nơi, từng thứ mà kẻ

khác chỉ nhìn lướt qua. Chẳng phải như vậy tốt hơn hẳn hơn so với việc chỉ nhìn

thấy một thế giới tối tăm hay sao?

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 17 Tháng Một,

KHỞI ĐỘNG LẠI CÔNG VIỆC THỰC SỰ

***

“Ta là thầy giáo của người, và người đang học tập tại trường học của ta. Mục tiêu

của ta là mang đến cho người sự hoàn thiện, tự do, thoát khỏi các hành động bộc

phát, không còn bị kiềm chế, không còn cảm giác tủi nhục, tràn đầy niềm vui và sự

thịnh vượng, cũng như thấy được Thánh thần trong mọi sự vật sự việc, dù là lớn hay

nhỏ - còn mục tiêu của người là học tập và thực hành chăm chỉ những điều kể trên.

Vậy thì sao người lại không hoàn thành công việc của mình nhỉ, trong khi người có

mục tiêu đúng đắn, còn ta có cả mục tiêu đúng đắn lẫn cách tiếp cận đúng đắn? Còn

gì thiếu ở đây chăng? ... Công việc này là hoàn toàn khả thi, và là thứ duy nhất nằm

trong quyền kiểm soát của chúng ta...Hãy để quá khứ trôi đi. Hãy bắt đầu. Hãy tin

ta, và người sẽ thấy”

- EPICTETUS, DISCOURSES, 2.19.29–34;

Liệu bạn còn nhớ lúc vẫn còn trên ghế nhà trường, hay khoảng thời gian đầu

cuộc đời, bạn ngại làm nhiều thứ vì nỗi sợ rằng bạn sẽ thất bại? Hầu hết đám trẻ vị

thành niên chọn cách đùa cợt thay vì nỗ lực thực hiện. Với nỗ lực nửa vời của mình,

chúng nó luôn có sẵn một cái cớ: “Việc này đâu có quan trọng, tôi còn chẳng thèm

cố.”

Khi ta bắt đầu có tuổi, thất bại không còn kinh khủng khiếp như xưa nữa. Giờ

đây, điểm số hay mấy cái cúp thể thao nội bộ không còn quan trọng, mà thay vào đó

là chất lượng cuộc sống, là khả năng đối mặt với thế giới quanh mình.

Cũng đừng để điều trên khiến bạn lo sợ. Bạn có những người thầy đỉnh nhất

thế giới – đó là những triết gia vĩ đại nhất đã từng sống trên trái đất. Và bạn không

chỉ đủ khả năng, mà yêu cầu của các vị thầy cũng rất đơn giản: chỉ cần bắt đầu làm

vi. Rồi đâu sẽ vào đấy.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 16 Tháng Một,

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 15 Tháng Một,

SỰ BÌNH YÊN LÀ Ở TRONG HÀNH TRÌNH

***

''Chỉ những ai đã đạt đến sự phán đoán một cách vững vàng và không dao động mới có được sự tĩnh lặng - đám đông còn lại thì liên tục gục ngã và trỗi dậy ở các quyết định của họ trong trạng thái chối bỏ và chấp nhận các thứ. Điều gì là nguyên nhân của sự luỡng lự này? Bởi vì thật ra không có gì là rõ ràng và họ phụ thuộc vào sự chỉ dẫn không chắc chắn nhất - quan điểm của số đông.''

- SENECA, MORAL LETTERS, 95.57b–58a;

Trong bài viết của Seneca về sự tĩnh lặng, ông ấy dùng từ Hy Lạp euthymia, nghĩa là ''tin tưởng vào bản thân bạn và tin rằng bạn đang đi đúng hướng, và không nghi ngờ khi đi theo vô số lối đi của những người lang thang trên mọi hướng.'' Ở trạng thái này của tâm trí, theo ông, sẽ tạo ra sự tĩnh lặng.

Sự rõ ràng trong tầm nhìn cho phép bạn có được niềm tin này. Không phải là bạn cần phải luôn chắc chắn 100% về mọi thứ, hoặc bạn thậm chí nên như vậy. Thay vào đó, nên chắc chắn rằng tổng quan bạn đang đi đúng hướng - và rằng không nhất thiết phải liên tục so sánh bản thân với những người khác hoặc thay đổi ý kiến của mình mỗi 3 giây khi thấy thông tin mới.

Thay vào đó, sự tĩnh lặng và yên bình được tìm thấy trong việc nhận dạng ra con đường của bạn và kiên định với nó: tiếp tục hành trình - điều chỉnh tuỳ chỗ đó đây một cách tự nhiên - nhưng hãy phớt lờ những sự mất tập trung dẫn bạn đâm đầu vào đá.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 14 Tháng Một,

HÃY CẮT BỎ NHỮNG SỢI DÂY

KÉO TÂM TRÍ CỦA BẠN

***

“Hãy hiểu rằng rốt cuộc bạn có một thứ gì đó trong bạn mạnh mẽ và thiêng liêng hơn điều gây ra những đam mê thể xác và kéo bạn như một con rối. Suy nghĩ gì đang chiếm giữ tâm trí tôi? Không phải là nỗi sợ hãi, sự nghi ngờ, mong muốn hay điều gì đó tương tự sao?”

- MARCUS AURELIUS, MEDITATIONS, 12.19;

Hãy nghĩ về các bên có lợi đang ganh đua nhau vì một phần túi tiền của bạn hoặc vì một giây sự chú ý của bạn. Các nhà khoa học thực phẩm đang tạo ra các sản phẩm để khai thác vị giác của bạn. Các kỹ sư của thung lũng Silicon đang thiết kế các ứng dụng gây nghiện như đánh bạc. Các phương tiện truyền thông đang sản xuất những câu chuyện để kích động sự phẫn nộ và tức giận.

Đây chỉ là một phần nhỏ của những cám dỗ và các yếu tố tác động lên chúng ta - khiến chúng ta mất tập trung và kéo chúng ta ra khỏi những điều thực sự quan trọng. Marcus, rất may, không bị ảnh hưởng bởi những mặt tối của văn hóa hiện đại. Nhưng anh biết rất nhiều hố sụt gây mất tập trung như: ngồi lê đôi mách, những cuộc gọi vô tận của công việc, và sự sợ hãi, nghi ngờ, ham muốn. Mỗi con người bị lôi kéo bởi các tác động bên trong và bên ngoài này một cách ngày càng mạnh hơn và khó chống lại hơn.

Triết học chỉ đơn giản là yêu cầu chúng ta chú ý cẩn thận và cố gắng để trở nên nhiều hơn chỉ là một quân cờ. Như Viktor Frankl đã từng nói trong cuốn sách The Will to Meaning: “Con người bị thúc giục bởi khát vọng nhưng bị kéo lại bởi các giá trị’”. Những giá trị này và nhận thức bên trong ngăn chúng ta khỏi trở thành những con rối. Chắc chắn là sự chú ý cẩn thận đòi hỏi nỗ lực và nhận thức, nhưng điều này tốt hơn là bị kéo giật trên một sợi dây (như một con rối) đúng không?

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 13 Tháng Một,

VÒNG TRÒN KIỂM SOÁT

***

“Chúng ta kiểm soát sự lựa chọn hợp lý của mình và tất cả các hành vi hợp đạo đức. Những gì không thuộc quyền kiểm soát của chúng ta là cơ thể và các bộ phận thuộc nó, tài sản của chúng ta, cha mẹ, anh chị em, con cái hoặc đất nước, bất cứ điều gì mà chúng ta có thể gắn liền .”

- EPICTETUS, DISCOURSES, 1.22.10;

Điều này đủ quan trọng để đuợc lặp đi lặp lại: một người khôn ngoan biết những gì bên trong vòng tròn kiểm soát của họ và những gì bên ngoài nó.

Tin tốt là rất dễ nhớ những gì trong tầm kiểm soát của chúng ta. Theo Stoicss, vòng tròn kiểm soát của bạn chỉ chứa duy nhất một thứ: TÂM TRÍ CỦA BẠN. Điều này đúng, ngay cả cơ thể vật lý của bạn cũng không hoàn toàn trong vòng tròn. Rốt cuộc, bạn có thể bị tấn công bởi một bệnh tật nào đó hoặc bị suy yếu bất cứ lúc nào. Bạn có thể đi du lịch nước ngoài và bị tống vào tù.

Nhưng đây là tất cả tin tốt vì nó làm giảm đáng kể số lượng các thứ mà bạn cần phải nghĩ đến. Có sự rõ ràng trong sự đơn giản. Trong khi mọi người đang hối hả với một danh sách các trách nhiệm dài dằng dặc - những thứ mà họ không thực sự phải chịu trách nhiệm cho - trong khi danh sách của bạn chỉ có một. Bạn chỉ có một thứ để quản lý: những lựa chọn của bạn, ý chí nghị lực của bạn, tâm trí của bạn.

Vì vậy, hãy để tâm đến nó.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 12 Tháng Một,

CON ĐƯỜNG ĐI TỚI SỰ TĨNH LẶNG

***

“Giữ cho suy nghĩ này luôn sẵn sàng vào lúc bình minh, và xuyên suốt ngày đêm, chỉ có một con đường dẫn đến hạnh phúc, và đó là từ bỏ mọi thứ bên ngoài phạm vi vòng tròn lựa chọn của bạn, không liên quan gì đến sự kiểm soát của bạn, từ bỏ tất cả ngoại trừ Chúa trời và sự may mắn.”

- EPICTETUS, DISCOURSES, 4.4.39;

Vào sáng nay, hãy nhắc nhở bản thân về những gì trong tầm kiểm soát của bạn và những gì mà không nằm trong tầm kiểm soát của bạn. Nhắc nhở bản thân tập trung vào cái trước chứ không phải cái sau.

Trước bữa trưa, hãy nhắc nhở bản thân rằng điều duy nhất bạn thực sự sở hữu là khả năng đưa ra lựa chọn (và sử dụng lý trí và phán đoán khi làm vậy). Đây là điều duy nhất hoàn toàn không bao giờ có thể bị lấy đi từ bạn.

Vào buổi chiều, hãy nhắc nhở bản thân rằng ngoài những lựa chọn bạn đưa ra, số phận của bạn không hoàn toàn phụ thuộc vào bạn. Thế giới đang quay cuồng và chúng ta quay cuồng cùng với nó, bất kể hướng nào, dù là tốt hay xấu.

Vào buổi tối, hãy nhắc nhở bản thân một lần nữa có bao nhiêu thứ nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn cùng với nơi mà lựa chọn của bạn bắt đầu và kết thúc.

Khi bạn nằm trên giường, hãy nhớ rằng giấc ngủ là một hình thức đầu hang, là sự tin tưởng và nó dễ dàng đến như thế nào. Và chuẩn bị để bắt đầu toàn bộ chu kỳ một lần nữa vào ngày mai.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 11 Tháng Một,

NẾU BẠN KHÔNG MUỐN ỔN ĐỊNH

***

“Nếu một người chuyển sự thận trọng của họ sang lựa chọn hợp lý của họ và hành động cho những lựa chọn đó, họ sẽ đồng thời có thêm ý chí để trốn tránh, nhưng nếu họ chuyển sự thận trọng của họ khỏi những lựa chọn hợp lý đó sang những thứ không thuộc quyền kiểm soát của họ, tìm cách tránh những gì bị người khác kiểm soát, họ sẽ bị kích động, sợ hãi và cảm giác thiếu an toàn.”

- EPICTETUS, DISCOURSES, 2.1.12;

Hình ảnh của những triết gia thiền định là nhà sư ở trên những ngọn đồi xanh, yên tĩnh hoặc trong một ngôi đền đẹp trên một vách đá. Stoicss là sự tương phản của ý tưởng này.

Thay vào đó, họ là người đàn ông ở chốn đông người, là thượng nghị sĩ trong phòng diễn thuyết, là người vợ dũng cảm chờ đợi người lính của mình trở về sau trận chiến, là nhà điêu khắc bận rộn trong xưởng vẽ của cô. Tuy nhiên, hình ảnh Stoics của tất cả đều như nhau.

Epictetus đang nhắc nhở bạn rằng sự thanh thản và an nhiên là kết quả của sự lựa chọn và phán đoán của bạn chứ không phải môi trường của bạn. Nếu bạn tìm cách né tránh mọi sự gián đoạn đối với sự yên tĩnh đến từ những người khác, các sự kiện bên ngoài, sự căng thẳng, bạn sẽ không bao giờ thành công. Rắc rối của bạn sẽ theo bạn bất cứ nơi nào bạn chạy và trốn tránh. Nhưng nếu bạn tìm cách tránh được những phán xét có hại và có tính khiêu khích gây ra những vấn đề trên, thì bạn sẽ cảm thấy ổn hơn và bình yên ở bất cứ nơi nào bạn gặp phải những rắc rối.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây

Ngày 10 Tháng Một,

NẾU BẠN MUỐN ỔN ĐỊNH

***

“Bản chất của cái thiện là một loại lựa chọn hợp lý nhất định; cũng như bản chất của cái ác là một loại khác. Thế còn những biểu hiện bên ngoài thì sao? Chúng chỉ là dữ liệu ban đầu cho sự lựa chọn hợp lý của chúng ta, thứ tìm thấy bản chất thiện hay ác là khi thực hiện chính hành động đó. Làm thế nào để chúng tìm ra được tính bản thiện? Không có gì đáng ngạc nhiên với những dữ liệu đó. Vì nếu những phán đoán về thứ dữ liệu ấy là thẳng thắn khiến cho lựa chọn của chúng ta là tốt, nhưng nếu những phán đoán đó bị vặn vẹo, thì những lựa chọn của chúng ta trở nên tồi tệ.”

- EPICTETUS, DISCOURSES, 1.29.1–3;

Những người theo Stoics tìm kiếm sự ổn định, bình yên và tính yên tĩnh, đặc điểm của hầu hết chúng ta mong muốn nhưng dường như chỉ trải nghiệm thoáng qua. Làm thế nào để họ thực hiện mục tiêu khó nắm bắt này? Làm thế nào để một người là hiện thân cho eusteditia (từ mà Arrian được sử dụng để mô tả lời truyền dạy này của Epictetus)?

Ồ, thật không may. Nó không phải bằng cách loại bỏ những ảnh hưởng bên ngoài hoặc chạy trốn tìm đến sự yên tĩnh và cô độc. Thay vào đó, nó nói về việc sàng lọc thế giới bên ngoài thông qua sự phán đoán của chúng ta. Đó là những gì mà lý do của chúng ta có thể làm được, nó có thể mang bản chất lòng vòng, khó hiểu và choáng ngợp của các sự kiện bên ngoài và làm cho chúng có trật tự.

Tuy nhiên, nếu phán đoán của chúng ta trở nên lệch lạc vì chúng ta không sử dụng lý do, thì mọi thứ sau đó sẽ bị méo mó, và chúng ta sẽ mất khả năng ổn định bản thân trong sự hỗn loạn và vội vã của cuộc sống. Nếu bạn muốn ổn định, nếu bạn muốn rõ ràng, phán đoán đúng đắn là cách tốt nhất.

---------------------

# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây

# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây

# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây

# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây