Chào mừng các bạn đã đến với tháng Một của Daily Stoic Việt Nam, chủ đề của tháng này là: Sự thanh khiết. Một câu nói mở đầu, giúp ta hiểu hơn về 3 chữ này, đến tự vị triết gia vĩ đại: Người nô lệ Epictetus: “bất kể người nào có khả năng chọc giận bạn, đều sẽ là chủ nhân của bạn”. Ngay sau đây, chúng ta sẽ cùng nhau bước những bước đầu tiên trong hành trình tìm hiểu và thực hành chủ nghĩa khắc kỷ.
“Công việc quan trọng hàng đầu trong đời chỉ đơn giản là: nhận diện và phân biệt được những vấn đề, để có thể xác định với bản thân, đâu là những yếu tố ngoại cảnh mà mình không thể kiểm soát, và đâu là những điều mình thật sự kiểm soát được. Từ đó nhận diện tốt xấu. Không phải là tốt xấu của những yếu tố ngoại cảnh, mà là nhận diện tốt xấu cho những quyết định của chính mình…”
- EPICTETUS, DISCOURSES, 2.5.4–5;
Công việc quan trọng nhất trong rèn luyện Stoics là phân biệt được những thứ chúng ta không thể và có thể thay đổi. Phân biệt những thứ chịu tác động của chúng ta và những thứ nằm ngoài tầm kiểm soát. Một chuyến bay bị trễ do thời tiết, dù bạn có gào thét vào mặt nhân viên đại diện của hãng hàng không đó bao nhiêu đi nữa, cũng không thể ngưng cơn bão được. Bạn cũng không thể ước mình cao hơn hay thấp đi, không thể ước mình sinh ra ở một đất nước khác. Dù bạn cố gắng bao nhiêu, cũng không thể khiến một người thích bạn. Và quan trọng hơn cả, thay vì dành thời gian cho những điều mình có thể thay đổi, có thể tác động được, bạn lại phí phạm chúng cho những thứ ngoại cảnh kia.
Những người muốn cải thiện bản thân thường nhẩm lời nguyện Senerity Prayer: “Thưa Chúa, hãy trao cho con sự thanh thản để chấp nhận những thứ không thể thay đổi được, sức mạnh để thay đổi những thứ con có thể thay đổi, và trí tuệ để phân biệt được 2 thứ ấy.” Những người nghiện ngập ở hiện tại không thể thay đổi được quá khứ bị lạm dụng đau khổ của họ. Họ cũng không thể rút lại những lựa chọn của mình, rút lại những thống khổ mà họ đã gây ra cho bản thân. Nhưng họ có thể thay đổi tương lại - bằng chính sức mạnh mà họ đang nắm giữ ở hiện tại. Như Epictesus từng nói, họ có thể kiểm soát được quyết định mà họ sắp đưa ra.
Với chúng ta ngày nay, mọi thứ cũng tương tự vậy. Nếu chúng ta tập trung vào xác định được đâu là những thứ nằm trong tầm kiểm soát, và đâu là những thứ nằm ngoài tầm kiểm soát của bản thân, thì chúng ta không chỉ hạnh phúc hơn, mà còn có lợi thế hơn hẳn những người cố gắng thay đổi những thứ bất biến, trong vô vọng.
# Góp ý về chất lượng Podcast nếu bạn không hài lòng tại đây
# Đọc thêm nhiều bài viết về Phát triển bản thân tại đây
# Tham gia nhóm Phát triển bản thân của mCoaching tại đây
# Mời mCoaching team một ly cà phê tại đây