De 100 Vrouwen van Marcel

In deze bonusaflevering vertellen Marcel en Boyd over het ontstaan en  ontwikkelen van De 100 Vrouwen van Marcel. De meeste afleveringen van  de podcast worden opgenomen in Marcels idyllische zomerhuisje: de  perfecte plek voor een goed gesprek.

Precies een jaar geleden, toen Nederland nog middenin  lockdown was en Marcel in de nasleep van zijn burn-out maar nog boordevol  plannen zat, ontstond het idee om iets te doen met zijn levensvragen in  combinatie met zijn grote aantal vriendinnen.  Dat iets werd een podcast, waarmee Marcel in tijden van gesloten  theaters, toch in direct contact met zijn publiek kon blijven.  Belangrijk daarbij voor hem was om het rustig aan te doen. "De mooiste  dingen gebeuren als je tijd en ruimte hebt en kunt laten  ontstaan", zegt Marcel, de intuïtieve, creatieve van de twee.

Boyd (Emmen), de aangenomen "zoon" van Marcel en meer doener en  conceptdenker, deed lange tijd - "bewust op de achtergrond" - de  techniek, maar bedacht ook de titel van de podcast. Hij ervaart diepe  gevoelens van empathie en verbondenheid met de gasten en heeft  veel aan de dingen die ze vertellen: "Die vrouwen leven nog lang bij  mij."

Adverteren? ⁠⁠[email protected]

Op 6 december vond de presentatie plaats van Je Lied Wordt Gehoord, de biografie van acteur Jeroen Willems, geschreven door classica Mieke Koenen. Een mooie gelegenheid om in de Stadsschouwburg Amsterdam herinneringen op te halen aan de duivelskunstenaar die Willems was; de meest succesvolle Nederlandse acteur in het buitenland, maar ook de zanger die de essentie van Jacques Brel blootlegde.

Met presentatrice Hanneke Groenteman als gastvrouw vertellen vrienden, familieleden en collega’s over hun persoonlijke ervaringen met Willems, die 10 jaar geleden overleed. Verhalen over melancholie, rusteloosheid, vakmanschap en loyaliteit. Maar ook over hoe je vak bezit van je kan nemen. Actrice Betty Schuurman: ‘Al dat harde werk dat er achter zit is eerst een plezier, je drive. Maar het kan je ook opeten, energie van je nemen. Dan word je erdoor in beslag genomen.’

Opname, edit en mixage: Marnix van Wijk. Productie: Barbara Martijn, mugmetdegoudentand. © 2023

Adverteren? ⁠⁠[email protected]

[English text below] In het tweede deel van ons gesprek met Ruth Reffkin vertelt de 77-jarige New Yorkse makelaar hoe het bemiddelen in de huizenmarkt haast als een heilige bezigheid aanvoelt. Een huis kopen is een enorme financiële beslissing die met zorgvuldigheid moet worden begeleid. Dus toen haar succesvolle zoon Robert de mission statement van zijn bedrijf Compass onthulde, to help everyone find their place in the world, kreeg ze tranen in haar ogen.

Reffkin werkt voor haar zoons bedrijf dat huizenkopers en -verkopers met online technologie verbindt en waarvoor hij alleen maar ‘aardige mensen’ aanneemt. Ze is trots op haar zoon maar maakt zich zorgen over de staat van post Trump Amerika. ‘Ontevreden mensenmenigtes op stang jagen met haat voor anderen en de vrees dat ze van alles wordt afgenomen; dat is de grootste angst in mijn leven.’

Interview: ⁠Marcel Musters⁠ en ⁠Pablo Cabenda⁠. Opname, edit en mixage: ⁠Marnix van Wijk⁠. Productie: ⁠Barbara Martijn⁠, mugmetdegoudentand. © 2022

In the second part of our conversation with Ruth Reffkin, the seventy-seven-year-old New York real estate agent explains how brokering the housing market feels almost like a sacred activity. Buying a home is a huge financial decision that needs to be guided with care. So when her successful son Robert unveiled the mission statement of his company Compass, 'to help everyone find their place in the world', she got tears in her eyes.

Reffkin works for her son's company that connects home buyers and sellers with online technology and for which he only hires "nice people." She is proud of her son but worried about the state of post Trump America. “To incite disgruntled crowds with hatred of others and the fear of being taken away from everything; that is the biggest fear of my life.”

[English text below] Ruth Reffkin (77) heeft altijd in de nabijheid van historische gebeurtenissen verkeerd. Was ook zo bij haar eerste ontmoeting met Marcel. In september 2001, toen Marcel in het kader van huizenruil in het appartement van zijn New Yorkse vriendin zou verblijven, stortte een paar kilometer ten zuiden het World Trade Center neer.

Reffkin maakte deel uit van de Women’s Lib beweging, was op Woodstock en had als Yippie zelfs 'een slippertje met activist extraordinaire Abbie Hoffman'. En dat voor een Joods meisje dat op zevenjarige leeftijd uit Jeruzalem naar New York emigreerde. Eén die door haar ouders werd onterfd toen ze een kind kreeg van een Afro-Amerikaan. Ze is haar waarden altijd trouw gebleven: ‘Tijdens zijn opvoeding wilde ik dat mijn zoon hoorde wat goed was aan zwart en joods zijn, voordat hij over slavernij en de holocaust zou horen.’

Interview: ⁠⁠Marcel Musters⁠⁠ en ⁠⁠Pablo Cabenda⁠⁠. Opname, edit en mixage: ⁠⁠Marnix van Wijk⁠⁠. Productie: ⁠⁠Barbara Martijn⁠⁠, mugmetdegoudentand. © 2022

Ruth Reffkin (77) has always been close to historical events. Just as  when she first met Marcel. In September 2001, when Marcel was supposed  to stay in the apartment of his New York girlfriend as part of a home  exchange, the World Trade Center crashed a few miles south. Reffkin was  part of the Women's Lib movement, was at Woodstock, and as a Yippie "even had a fling with activist extraordinaire Abbie Hoffman". And that  for a Jewish girl who emigrated from Jerusalem to New York at the age of  seven. One that was disinherited by her parents when she had a baby  with an African American man. She has always remained true to her  values. “During his upbringing, I wanted my son to hear what was good  about being black and Jewish before he learned about slavery and the  holocaust.”

Eigenlijk begon de verwenzorg van Joke Leenders (78) toen ze bij haar thuis te veel kersen over hielden. De toenmalige achttienjarige boerendochter, die voor verpleegkundige leerde, nam ze mee naar de psychiatrische instelling Voorburg in Vught, waar ze werkte. Binnen twee minuten waren ze op. Nu regelt Leenders vliegtripjes boven Brabant en Willeke Alberti-concerten voor psychiatrische patiënten.

Leenders was de inspiratie voor Marcels jaarlijkse bonboninzamelingsactie. Voor Leenders is het niet meer dan normaal om een groep mensen die nooit gezien wordt, aandacht te geven. Dat snap je of dat snap je niet. En toen een zeventienjarige Marcel destijds kwam solliciteren, zag ze meteen dat hij het snapte. ‘Ik moest die middag sollicitanten rondleiden op de afdeling. En als die geen goeiedag zeggen tegen de patiënten dan wil je ze niet hebben. Marcel zei goeiedag.’

Interview: Marcel Musters en Roos Schlikker. Opname, edit en mixage: Marnix van Wijk. Productie: Barbara Martijn, mugmetdegoudentand. © 2022

Marcel vindt haar een leuk, lastig, lekker wijf. Hanneke vindt hem een betrouwbare vrachtwagenchauffeur. Ondanks de pesterijtjes zijn Hanneke Groenteman en Marcel Musters dol op elkaar. Al sinds die keer dat de journaliste/presentatrice/talkshowhost meespeelde in de mugvoorstelling Sexappeal. Maar als Marcel weer eens een overambitieus plan aankondigt, dan móet Hanneke daar even cynisch doorheen prikken. Terwijl ze zelf zulke plaagstootjes ook niet verdraagt. ‘Als ik een geweldig dieet had ontdekt en mensen zeiden, ach volgende week ben je weer dik, dan pikte ik dat niet.’ 

Een televisie-icoon dat streed met overgewicht en schaamte als een jas draagt. Maar ook de journaliste die interviewen een geweldig cadeautje vindt. ‘Bij kennissen informeer je niet meteen: ‘Hoe was het bij jullie thuis?’ In een interview met een vreemde kun je gewoon alles vragen wat je wilt. Het is een shortcut naar intimiteit.’

Interview: ⁠⁠Marcel Musters⁠⁠ en ⁠⁠Pablo Cabenda⁠⁠. Opname, edit en mixage: ⁠⁠Marnix van Wijk⁠⁠. Productie: ⁠⁠mugmetdegoudentand.

De genoemde podcast van Marnix heet ⁠⁠⁠⁠⁠Bij Ons in Amsterdam⁠⁠⁠⁠⁠ en is te vinden in alle bekende podcastapps.

Wil je reageren op deze podcast? Doe dat dan via ⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠ of ⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠. Adverteren in onze podcast? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠[email protected]⁠⁠⁠⁠

© 2022

Mieke Koenen woonde in haar jeugd vlakbij Jeroen Willems, in het Limburgse Welten. Lang voordat Willems gevierd acteur werd en de partner van Marcel; lang voordat Koenen classica werd die nu werkzaam is aan de UvA en de VU. Koenen zag in de jaren negentig Willems voor het eerst spelen bij Theatergroep Hollandia en ze werd een trouwe bezoeker van zijn voorstellingen. 

Toen de acteur in 2012 overleed, besloot de classica, die al een biografie van dichteres Ida Gerhardt op haar naam had staan, na een aantal jaar ook zijn leven te beschrijven: een portret van een briljant acteur die zowel gevoed als verteerd werd door zijn kunst. ‘Hij wist je diep te raken door op een muzikale manier de zielen van machtsbeluste of groezelige figuren te tonen. Tegelijk sprak hij je verstand aan en kreeg je ook op rationeel niveau begrip voor al die tragische figuren.’ 6 december verschijnt de biografie.

Interview: Marcel Musters en Pablo Cabenda. Opname en edit: Annick van Rinsum. Mixage: Marnix van Wijk. Productie: mugmetdegoudentand. © 2022

De vriendschap tussen Marcel en Elsie de Brauw gaat diep. Als ze samen spelen, zoals in de films Tussenstand en God Only Knows, gebeurt het met een natuurlijke intimiteit. Komt deels door de gedeelde connectie met Marcels overleden ex-partner, acteur Jeroen Willems. De Brauw zat met hem op de toneelschool en in Theatergroep Hollandia. De gelauwerde actrice geeft nu ook les op toneelscholen en heeft de stichting Kunst in de klas opgericht om kinderen in de basisschoolleeftijd in contact te brengen met de wereld van de verbeelding.

Want acteren is een bevrijdende vlucht uit de werkelijkheid. Merkte ze zelf al toen ze besloot als twaalfjarig meisje haar zus na te doen om het stotteren af te leren. En met het nadoen van iemand anders kun je dichter bij jezelf komen. ‘Bij acteren moet je jezelf ertussen uit halen. Maak de verbinding met de tekst. Niet denken, wat doen mijn handen gek. Nee, gewoon spelen.’

Interview: Marcel Musters en Marnix van Wijk. Opname, edit, mixage: Marnix van Wijk. Productie: Barbara Martijn, mugmetdegoudentand. © 2022

Adverteren? ⁠⁠[email protected]

Toen Marcel vorig jaar zijn jaarlijkse bonbonactie voor psychiatrische patiënten aankondigde, sloeg Roos Schlikker daar op aan. Als dochter van een bipolaire moeder was de journalist/theatermaker/columnist al geraakt door de enorme eenzaamheid van psychiatrische patiënten. Ze schreef het boek Moeder van Glas, over haar moeder die een speelbal was van manische en depressieve episodes. 

Schlikker bewerkte het boek tot theatermonoloog maar was ook een graag geziene gast bij tv-talkshows als DWDD. Komt omdat ze verbaal sterk is en van nature een vrolijk mens; de gangmaker van de polonaise. Ja, de zorg voor haar moeder was zwaar maar ze mist ook die intimiteit. ‘Ik heb urenlang bij mijn moeder in de keuken gezeten met haar vogelkopje op mijn sleutelbeen. Ik aaide haar dan en zei alleen maar, wat verdrietig, wat verdrietig. Veel meer hoef je niet te doen.’

Interview: Marcel Musters en Pablo Cabenda. Opname en edit: Annick van Rinsum. Mixage: Marnix van Wijk. Productie: mugmetdegoudentand.

© 2022

Adverteren in onze podcast? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠[email protected]⁠⁠⁠

Ga eerst maar eens een vak leren, kreeg actrice Chrisje Comvalius (1948-2023) van haar traditionele, Surinaamse ouders te horen. En ook al wist ze dat ze voor het podium was geboren, ze volgde het advies op. Nadat ze aan de kweekschool haar hoofdakte had gehaald, met de aantekening dat ze ook les mocht geven aan moeilijk opvoedbare kinderen, ging ze werken bij de schooladviesdienst. 

Maar in 1967 al werd ze ontdekt door regisseur Marcel van Dijk, die haar als eerste zwarte vrouw de verteller liet spelen in Brechts Moeder Courage. Faya volgde, de musical met een geheel Surinaamse cast, een eigen gezelschap, Theatergroep 13, en ook een hoofdrol in Goede Tijden, Slechte Tijden. Niettemin, mentor/lerares is ze altijd gebleven. Voor zangeres/actrice Meral Polat – met wie Marcel deze week het gesprek voert – maar bovenal voor getalenteerde kinderen van kleur. Ze zegt nooit ‘je mag er zijn’, nee, ‘je móet er zijn’. ‘Als je een gave hebt dan moet je die gebruiken en aan anderen laten zien. Niets mag je dan in de weg staan.’

Interview: Marcel Musters en Meral Polat. Opname, edit en mixage: Marnix van Wijk. Productie: mugmetdegoudentand. © 2022