(http://avonden.radio6.nl/files/2012/11/the-traveller-200x112.jpg)Wat zijn andere, manieren om documentaires te maken en te vertonen? Het Vlaams cultuurhuis De Brakke Grond (http://www.brakkegrond.nl/festival/34/De_Brakke_Grond_IDFA_Expanding_Documentary_3/) in Amsterdam laat samen met het IDFA verrassende experimentele manieren zien. Anne Martens licht deze week een vijftal projecten uit. Vandaag spreekt ze met Caspar Sonnen, de curator van Doclab, over de interactieve documentaire Alma, A Tale of Violence.

The Traveller is een keuze uit de privéverzameling van de jonge verzamelaar Alexander Ramselaar. De tentoonstelling vertelt aan de hand van de werken en begeleidende dagboekfragmenten over de wijze waarop reizen zijn blik op kunst heeft veranderd. Deelnemende kunstenaars zijn onder meer Lara Almarcegui, Tjebbe Beekman, Ed van der Elsken en Ron van der Ende. Catherine van Campen spreekt met Alexander Ramselaar over de tentoonstelling The Traveller, die in de Rotterdamse tentoonstellingsruimte Tent is te zien.

De personage J. Kessels debuteerde in 1991 in het werk van schrijver P.F. Thomése (http://www.thomese.nl/). Dat was in de verhalenbundel Deep South & Far West, als reisgenoot en beste vriend van P.F. Thomése. Met J. Kessels: the novel (2009) heeft Thomése zijn favoriete personage, een ondoorgrondelijke, constant rokende, drinkende en countrymuziek draaiende Tilburger, een roman toebedeeld. Nu verschijnt de opvolger Het Bamischandaal, waarin J. Kessels besluit om naar Shanghai te reizen. Wim Noordhoek praat met P.F. Thomése over de belevenissen van J.Kessels.

Audio (http://audio.omroep.nl/radio6/vpro/avondenuur1/20121123-21.mp3)

(http://avonden.radio6.nl/files/2012/11/De-ongelukkige-dag-200x111.jpg)Koen Kleijn doet verslag van de tentoonstelling De Sovjet Mythe in het Drents Museum in Assen. Zo’n 70 schilderijen die de Sovjetmaatschappij idealiseerden.

Louis van Gasteren, Nederlands oudste en nog actieve documentairemaker, wordt deze maand 90 jaar. Ter gelegenheid van zijn verjaardag en de première van zijn nieuwste film Nema aviona za Zagreb organiseert het filminstituut EYE een retrospectief van zijn werk: Louis van Gasteren: Seismograaf van zijn tijd. In de jaren vijftig verfilmde hij het optimisme van de wederopbouw. Een decennium later legde hij de roep om veranderingen van de avant-garde vast. Zijn latere films zijn meer beschouwend en blikken terug op perioden die onze samenleving bepaald hebben zoals oorlog en bezetting en de cultuuromslag van de jaren zestig. Emmie Kollau heeft een ontmoeting met Louis van Gasteren.

Twee jaar geleden is de groep Kofferband begonnen, onder de hoede van theatergezelschap Orkater. Het zijn vijf muzikanten en een regisseur (Jeek ten Velden) en ze hebben aan verschillende Orkaterproducties meegewerkt. Nu is er een eigen voorstelling, De ongelukkige dag. Door de combinatie van muziek, geluid en licht probeert de Kofferband een werkelijkheid te scheppen waarin de alledaagse handelingen en situaties worden vervormd en waardoor gewoon ineens niet meer zo gewoon is. Botte Jellema spreekt de makers op de middag voor hun eerste try out.

Audio (http://audio.omroep.nl/radio6/vpro/avondenuur2/20121122-22.mp3)

(http://avonden.radio6.nl/files/2012/11/Boogaerdt-VanderSchoot-200x112.jpg)Wat zijn andere, manieren om documentaires te maken en te vertonen? Het Vlaams cultuurhuis De Brakke Grond (http://www.brakkegrond.nl/festival/34/De_Brakke_Grond_IDFA_Expanding_Documentary_3/) in Amsterdam laat samen met het IDFA verrassende experimentele manieren zien. Anne Martens licht deze week een vijftal projecten uit. Vandaag spreekt ze met Caspar Sonnen, de curator van Doclab, over de documentairemakers van de toekomst: Robots in Residence.

Walt Disney verdiende zijn geld door oude volksverhalen te ontdoen van hun duistere kant en ze aan te vullen met humor en liedjes. De personages die hij creëerde zijn stereotiep en simpel. Desondanks groeiden de meesten uit tot wereldberoemde iconen. Vanuit het levensmotto van Walt Disney: ‘If you can dream it, you can do it!’ knutselde Boogaerdt/VanderSchoot (http://bvds.nu/) aan een zelfgemaakte pretmachine die de absurditeit van onze spektakelmaatschappij viert; Small World is een simpele voorstelling over een complexe wereld. Botte Jellema ging naar een try out en sprak met Boogaerdt en Van der Schoot.

De uitgave Bezinksel van de waarheid van Jan Kostwinder (1960-2001) bevat Kostwinders reflectie op poëzie, opgeschreven in polemieken, programmatische stukken, literaire essays en brieven aan vrienden. Het is daarmee een verhelderende aanvulling op Kostwinders eerder verschenen poëzie en proza. Na Kostwinders dood kwam er een bescheiden publiciteitsoffensief rond zijn werk en persoon op gang. Maar een bekende schrijver is Jan Kostwinder niet geworden. Zeer ten onrechte menen inleiders Chrétien Breukers en Hein Aalders. Anton de Goede praat met beiden.

Audio (http://audio.omroep.nl/radio6/vpro/avondenuur1/20121122-21.mp3)

(http://avonden.radio6.nl/files/2012/11/Amour-200x112.jpg)Jeroen Junte bespreekt het boek 'Nederlandse Architectuur in 250 topstukken (http://www.naibooksellers.nl/nederlandse-architectuur-in-250-topstukken-bewaard-door-het-nederlands-architectuurinstituut.html)'. Een ontdekkingsreis door de rijke architectuurgeschiedenis van Nederland, aan de hand van de collectie van het Nederlands Architectuurinstituut.

Gijsbert van der Wal besteedt aandacht aan het werk van schilder en tekenaar Ben van Voorn (1927-2004). In de jaren vijftig en zestig was hij een van de beste tekenaars in de studio van Marten Toonder. Later ontwierp hij de achtergronden voor de Bommelfilm Als je begrijpt wat ik bedoel en voor verschillende Asterix-films. Maar Van Voorn maakte ook vrij werk: hij hield onder meer dertig jaar lang een getekend dagboek bij samen met zijn vriend de kunstenaar Jan Schroot. In Pictura in Groningen (http://www.pictura-groningen.nl/?Ben%20van%20Voorn&mid=66&actie=) is nu een tentoonstelling aan Van Voorn gewijd en er is een boek verschenen: Ben van Voorn, notities van een veelzijdig kunstenaar.

A.L. Snijders leest een kort verhaal voor.

Audio  (http://audio.omroep.nl/radio6/vpro/avondenuur2/20121121-22.mp3)

(http://avonden.radio6.nl/files/2012/11/Internationaal-Literair-Var-200x112.jpg)Wat zijn andere, manieren om documentaires te maken en te vertonen? Het Vlaams cultuurhuis De Brakke Grond (http://www.brakkegrond.nl/festival/34/De_Brakke_Grond_IDFA_Expanding_Documentary_3/)in Amsterdam laat samen met het IDFA verrassende experimentele manieren zien. Anne Martens licht deze week een vijftal projecten uit. Vandaag spreekt ze met Joost Daamen, de curator van Paradocs, over de installatie My name is Jorgen Leth ter ere van de 75e verjaardag van deze Deense filmmaker.

Aanstaande zaterdag staat het Internationaal Literair Variété Spektakel (http://waumansvictoria.tumblr.com/) op het Wintertuinfestival in Nijmegen. Hoe voelt de schrijver zich na een optreden? Heeft hij verborgen talenten of onverwachte hobby’s? Wat doet hij met een slechte recensie, en hoe zien eigenlijk zijn handen eruit? Kortom: wat is het verhaal áchter de schrijver? In het Groot Internationaal Literair Variété Spektakel proberen Rob Waumans en Ivo Victoria deze vragen te beantwoorden. In De Avonden geven de twee schrijvers alvast een voorproefje.

George en Anne zijn twee oud-pianoleraren. Hoogopgeleid, beschaafd en met elkaar vergroeid. Je kan zien dat ze samen lang en gelukkig hebben geleefd. Maar regisseur Michael Haneke maakt daar in de film Amour een eind aan. Anne krijgt een beroerte. Raakt de controle over haar lichaam kwijt en vervolgens over haar geest. Haneke neemt de tijd het lichamelijke verval in al zijn pijnlijke details vast te leggen. Afgezien van één scène in het begin speelt alle actie zich af in het appartement van het tweetal. Regisseur Rita Horst en hoogleraar ouderen zorg Cees Hertogh hebben de film bekeken en Sarina Vitta gaat met hen in gesprek.

Audio (http://audio.omroep.nl/radio6/vpro/avondenuur1/20121121-21.mp3)

(http://avonden.radio6.nl/files/2012/11/nathalie-bruys-200x112.jpg)Roel Bentz van den Berg bespreekt de film Amour van de Oostenrijkse regisseur Michael Haneke.

Op de wereldtentoonstelling van 1958 in Brussel stelde de architect Renaat Braem de maquette van zijn utopische droom voor: de Modelwijk, een groene haven voor de gewone man. De maquette werd werkelijkheid en de sociale woonblokken werden gebouwd, maar aan het oorspronkelijke plan was veel veranderd. Nu is de Modelwijk een grauwe en troosteloze plek geworden. Vijftig jaar later pikt de jonge kunstenaar Jozef Wouters (http://www.jozefwouters.be/) het idee van Braem weer op. Hij woonde er vijf maanden en dacht samen met een team van architecten en kunstenaars na over de problemen van de wijk. Nu zijn er vijftig maquettes, vijftig oplossingen voor soms concrete en soms filosofische problemen van de wijk onder de titel: All problems can never be solved. Katharina Smets wandelt met Jozef Wouters door de Brusselse Modelwijk.

Beeldend kunstenaar Nathalie Bruys (http://www.nathaliebruys.com/) maakte voor het festival Dream Amsterdam een geluidswandeling door de hoofdstad met de titel 'Underneath your feet we meet (http://dreamamsterdam.bandcamp.com/track/underneath-your-feet-we-meet)'. Tijdens de 50 minuten durende wandeling komen koren, gedichten, muziek en stadsgeluiden bij elkaar. Laura Stek spreekt met Nathalie Bruys over de kracht van geluid en stilte en over de mogelijkheid geluid te visualiseren.

Audio (http://audio.omroep.nl/radio6/vpro/avondenuur2/20121120-22.mp3)

(http://avonden.radio6.nl/files/2012/11/de-uitverkorenen-200x112.jpg)Wat zijn andere, manieren om documentaires te maken en te vertonen? Het Vlaams cultuurhuis De Brakke Grond (http://www.brakkegrond.nl/festival/34/De_Brakke_Grond_IDFA_Expanding_Documentary_3/) in Amsterdam laat samen met het IDFA verrassende experimentele manieren zien. Anne Martens licht deze week een vijftal projecten uit. Vandaag spreekt ze met Caspar Sonnen, de curator van Doclab, over de interactieve documentaire Bear 71.

De meeste jongeren kennen zijn naam al niet meer. Maar Ilich Ramírez Sánchez, alias Carlos de Jakhals, was vóór Osama Bin Laden ’s werelds meestgezochte terrorist. Jarenlang was hij geheime diensten te slim af. Nu zit hij in Frankrijk levenslang opgesloten voor zijn aanslagen in de jaren ’70 en ’80.De Duitse Magdalena Kopp leefde 13 jaar met Carlos de Jakhals samen en kreeg een dochter met hem. In de film In The Dark Room (http://www.idfa.nl/nl/tags/project.aspx?id=0463B56A-2836-4EE5-9B83-C0AD81D91516) kijkt zij terug op die tijd. Maartje Duin bespreekt de film met Jacco Pekelder, die aan de Universiteit van Utrecht onderzoek doet naar het Duitse terrorisme in de jaren zeventig.

‘Velen zijn geroepen, slechts weinigen uitverkoren.’ Dat is het motto van de opleiding van Korps Mariniers, de grootste elite-eenheid van het Nederlandse leger. Ieder die de eindstreep haalt, moet in staat zijn zichzelf op te offeren voor een collega. Zodra instructeurs zwakte ruiken, storten ze zich als roofdieren op de prooi. Want de groep is zo sterk als de zwakste schakel. In een 36 weken durend traject volgde Geertjan Lassche een groep rekruten die in opleiding zijn bij het Korps Mariniers. Sarina Vitta spreekt met hem over de IDFA-documentaire De uitverkorenen.

Tijdens het IDFA Filmfestival zijn tal van films te zien van de Russische filmmaker Viktor Kossakovsky (https://www.idfa.nl/nl/tags/profile.aspx?id=fce347a9-0435-4b0f-bb3f-af2e481c0d39). Tjitske Mussche sprak eerder deze week met hem. Hij stelde voor de 25ste editie van het IDFA een top tien samen. Verder aandacht voor de andere Russische inzendingen.

Audio (http://audio.omroep.nl/radio6/vpro/avondenuur1/20121120-21.mp3)

(http://avonden.radio6.nl/files/2012/11/Droom-en-Daad1-200x112.jpg)Wim Noordhoek doet verslag van de tentoonstelling Ontsnapt aan de beeldenstorm (http://www.catharijneconvent.nl/p/44.html?product_id=377&m=40) in het Utrechts Catharijne Convent. Wat ontkwam aan de volkswoede die tussen 1566 en 1588 kerken en kloosters plunderde en kunst vernielde.

In de periode 1891-1927 maakt Henriëtte Roland Holst (1869-1953) een dramatische ontwikkeling door. Als aankomend dichteres uit een gegoed milieu stort ze zich vol idealisme en overgave in de arbeidersbeweging. Maar binnen de verschillende socialistische partijen vindt een heftige richtingenstrijd plaats, waarin ze niet gemakkelijk haar plek vindt. Als ze na een reis door de Sovjet Unie ontgoocheld terugkomt, voelt ze zich bij geen enkele linkse partij meer thuis. De documentaire Droom en daad reconstrueert deze periode aan de hand van oud filmmateriaal, gecombineerd met teksten van Henriëtte Roland Holst zelf: flarden uit o.a. brieven en gedichten, spaarzaam aangevuld door een persoonlijk commentaar van de filmmaker Annette Apon. Emmie Kollau spreekt met Apon over de documentaire die op het IDFA de première beleeft.

Arnon Grunberg leest - waar ook ter wereld - zijn wekelijkse kroniek voor.

Audio (http://audio.omroep.nl/radio6/vpro/avondenuur2/20121119-22.mp3)

(http://avonden.radio6.nl/files/2012/11/carver-200x112.jpg)Wat zijn andere, manieren om documentaires te maken en te vertonen? Het Vlaams cultuurhuis De Brakke Grond (http://www.brakkegrond.nl/festival/34/De_Brakke_Grond_IDFA_Expanding_Documentary_3/) in Amsterdam laat samen met het IDFA verrassende experimentele manieren zien. Anne Martens licht deze week een vijftal projecten uit. Vandaag spreekt ze met Caspar Sonnen, de curator van Doclab, over de korte film The Love Competition.

De Zweedse fotograaf Anders Petersen kwam eind jaren '60 per toeval terecht in het Hamburgse café Lehmitz. Het werd bevolkt door mensen aan de zelfkant van de samenleving. Petersen won het vertrouwen en kwam er twee jaar lang om er foto’s te maken. Toen hij er acht jaar later nog eens terugkeerde, bleken de stamgasten van toen verdwenen: bijna allen waren gestorven, behalve die ene die de toto won. Theatergroep Carver speelde er in 1991 een voorstelling over. Nu, 21 jaar later, brengt de groep de voorstelling Café Lehmitz opnieuw uit. Het is waarschijnlijk de laatste voorstelling van Carver. Botte Jellema spreekt met actrice Beppie Melissen en regisseur Mirjam Koen.

Vrouwen worden al eeuwenlang als 'nerveuzer' beschouwd dan mannen. Nog steeds zijn er meer vrouwen met nerveuze klachten dan mannen. Hoe komt dat? En wat deed men eraan? In het museum Dr. Guislain in Gent is momenteel de tentoonstelling Nerveuze vrouwen de zien. Over 'twee eeuwen vrouwen en hun psychiaters'. Een expositie waarin kunst en wetenschap hand in hand gaan en je werken van Unica Zürn, Tracey Emin of Felicien Rops verenigd ziet met de figuren uit de geschiedenis van de psychiatrie. Wim Noordhoek maakte een radiorondgang met Patrick Allegaert, curator en maker van het bijbehorende boek Nerveuze vrouwen.

Audio (http://audio.omroep.nl/radio6/vpro/avondenuur1/20121119-21.mp3)

(http://avonden.radio6.nl/files/2012/11/ben-lerner-200x112.jpg)De Avonden doet op vrijdag èn zaterdag rechtstreeks verslag van Crossing Border vanuit de haagse Koninklijke Schouwburg, alwaar de Paul Steenbergen Foyer is omgedoopt tot VPRO Stage De Avonden. Vandaag een vier uur lang verslag, van 20.00 tot 24.00 uur. De interviews worden afgewisseld met muziek van o.a. Andrew Bird (http://www.andrewbird.net/) en Spilt Milk (http://kickingthehabit.nl/2012-07-19/luister-spilt-milk-our-despised-decay-van-nieuwe-carnet-de-voyag).

Gilles van der Loo (http://gillesvanderloo.com/) werkte in de horeca, maar durft zich na verschijning van Het sneeuwt hier nooit eindelijk schrijver te noemen. De bundel bevat vijftien verhalen over het noodlot. En Rosan Hollak (http://www.debezigebij.nl/web/Auteur/Rosan-Hollak.htm) debuteert als romanschrijver met Scherptediepte. De bundel bestaat uit acht momentopnames: van een Tunesisch jongetje aan de vooravond van zijn inwijding tot een voetballer die tijdens een WK-finale. Anton de Goede praat met debutanten Hollak en Van der Loo.

De Amerikaan Ben Lerner (http://www.poetryfoundation.org/bio/ben-lerner) bracht eerder drie dichtbundels uit. Zijn eerste roman Vertrek van station Atocha gaat over een even charmante als walgelijke poëet, die een bohemien leven leidt in Madrid. Maarten Westerveen spreekt met Lerner over zijn romandebuut.

Audio (http://audio.omroep.nl/radio6/vpro/avondencb/20121117-23.mp3)