Oud-directeur van het Rijksmuseum en kunstverzamelaar Henk van Os schenkt 30 schilderijen aan het Groninger Museum (http://www.groningermuseum.nl/tentoonstelling/donatie-henk-van-os-aan-het-groninger-museum). Het zijn werken van De Ploeg en van schilders uit Groningen uit de jaren '50, '60 en '70. Deze week neemt hij elke dag symbolisch afscheid van de werken in de vorm van vijf verhalen over vijf werken. Emmie Kollau legde de verhalen vast.

Aandacht vragen, krijgen en geven, daar gaat de voorstelling Schreeuw over. We zien drie zenuwachtige gasten, vijf minuten voor hun optreden in een tv-show. En een uitzinnig publiek in de studio, en drie uitgebluste kijkers op de bank. Schreeuw is een even pijnlijke als herkenbare televisie-avond, gemaakt door Firma MES. Botte Jellema gaat naar de try out en praat met regisseur Thomas Schoots.

Het boek Welkom thuis gaat over de emigrant Harmen Turksma. Twaalf jaar na zijn laatste bezoek moet hij dringend naar Nederland om zijn stervende vader bij te staan, maar het land heeft zich hermetisch van de buitenwereld afgesloten. Als hij er vanuit België in slaagt Zeeland in te komen is zijn einddoel Friesland nog ver weg: reizen binnen Nederland zelf blijkt ook nagenoeg onmogelijk. Turksma treft een geïsoleerde en ontwortelde samenleving aan waar hij niet alleen zoekt naar zijn ‘roots’, maar ook naar de verloren waardigheid en tolerantie. Anton de Goede spreekt met Edwin Winkels (http://edwinwinkels.com/) over zijn debuutroman Welkom thuis.

Kijk voor meer informatie op vpro.nl/avonden (http://programma.vpro.nl/deavonden/)

Milou van Rossum doet verslag van de modetentoonstelling De Kamers van Piet Paris in het Museum voor Moderne Kunst Arnhem.

Sommige schrijvers hebben afstand nodig om des te nauwkeuriger het leven van alledag in hun geboorteland te schetsen. Sinds twintig jaar schrijft Kerim Göçmen in Nederland over het alledaagse leven van de Turkse middenklasse. In de verhalenbundel ‘Het geheim van de kromme neuzen’ speelt het Turkije de hoofdrol dat zich niet laat vangen door de westerse blik die het land tracht weg te zetten als exotisch of door religie gestuurd. De hoofdfiguren in deze bundel zijn hedendaagse Turken die leven op het snijvlak van stad en platteland, religiositeit en wereld, ontwikkeling en stilstand, werkelijkheid en illusie. Maarten Westerveen spreekt met Kerim Göçmen over zijn debuut Het geheim van de kromme neuzen.

Een kort verhaal van A.L. Snijders.

Kijk voor meer informatie op vpro.nl/avonden (http://programma.vpro.nl/deavonden/)

Oud-directeur van het Rijksmuseum en kunstverzamelaar Henk van Os schenkt 30 schilderijen aan het Groninger Museum (http://www.groningermuseum.nl/tentoonstelling/donatie-henk-van-os-aan-het-groninger-museum). Het zijn werken van De Ploeg en van schilders uit Groningen uit de jaren '50, '60 en '70. Deze week neemt hij elke dag symbolisch afscheid van de werken in de vorm van vijf verhalen over vijf werken. Emmie Kollau legde de verhalen vast.

Sven is een ‘Aussteiger’, een uitstapper, iemand die het moderne leven niet meer aankan. Samen met zijn vriendin Antje verhuist hij naar het Canarische eiland Lanzarote en begint daar een duikschool. Pas onder water, ver weg van de mensen, voelt Sven zich echt gelukkig. Maar dan verschijnen er twee mensen in zijn leven die het nieuw gevonden evenwicht blijvend verstoren. Jeroen van Kan praat met de Duitse schrijfster Juli Zeh over haar nieuwe roman Nultijd.

Regisseur Leonard Retel Helmrich maakte naam met zijn veelbekroonde Indonesië-trilogie De stand van de zon (2001), Stand van de maan (2004) en Stand van de sterren (2010). Voor de documentaire Hollandse Nieuwe keert hij na twaalf jaar terug naar zijn vaderland om een typisch Nederlands fenomeen te vangen. Dat doet hij samen met co-regisseur en zus Hetty Naaijkens. Hollandse Nieuwe gaat over de laatste echte haringvissers van Nederland. Al meer dan duizend jaar is de Hollandse Nieuwe niet weg te denken uit onze nationale cultuur. Jaarlijks kijken miljoenen landgenoten in binnen- en buitenland uit naar de komst van het eerste vaatje. Sarina Vitta spreekt met Leonard Retel Helmrich en Hetty Naaijkens over hun documentaire Hollandse Nieuwe, die op maandag 3 juni op de televisie wordt uitgezonden.

Kijk voor meer informatie op vpro.nl/avonden (http://programma.vpro.nl/deavonden/)

Roel Bentz van den Berg bespreekt The Company You Keep. In de verfilming van de roman van Neil Gordon speelt acteur en regisseur Robert Redford een voormalige activist die in de jaren zeventig een brute aanslag zou hebben gepleegd en sindsdien onder een valse naam leeft. Wanneer een ijverige journalist hem op het spoor komt, slaat hij op de vlucht.

Gaius is een historische roman over de worsteling met het lot en de liefde. Het is het eerste deel van de trilogie De vloekhout, waarvoor Johan de Boose drie fascinerende momenten uit de geschiedenis uitgekozen heeft, waarop de mens ervan overtuigd was dat de wereld zou vergaan: de eerste eeuw, de veertiende eeuw en het jaar 2026. Maarten Westerveen zocht de Vlaamse schrijver Johan de Boose op in Gent en sprak hem over Gaius.

De Engelse schrijver en dichter Ted Hughes (1930-1998) publiceerde tal van dichtbundels en verhalen voor volwassenen en kinderen. Hughes is in Nederland helaas voornamelijk bekend als 'de echtgenoot van Sylvia Plath'. Hughes was ook een bevlogen briefschrijver, vertaalster Nelleke van Maaren stelde onlangs een omvangrijke bloemlezing uit zijn verzamelde brieven samen. Het werd het meer dan 500 bladzijden tellende boek Ik wil nooit vergeven worden. Anton de Goede praat over dat boek met Van Maaren.

Kijk voor meer informatie op vpro.nl/avonden (http://programma.vpro.nl/deavonden/)

Oud-directeur van het Rijksmuseum en kunstverzamelaar Henk van Os schenkt 30 schilderijen aan het Groninger Museum (http://www.groningermuseum.nl/tentoonstelling/donatie-henk-van-os-aan-het-groninger-museum). Het zijn werken van De Ploeg en van schilders uit Groningen uit de jaren '50, '60 en '70. Deze week neemt hij elke dag symbolisch afscheid van de werken in de vorm van vijf verhalen over vijf werken. Emmie Kollau legde de verhalen vast.

Michiel Budel werkt met zijn Slechte Meisjes (http://slechtemeisjes.nl/) aan een imposante stripreeks. De strips, gemaakt met potloodtekeningen in pasteltinten en die verhalen over een groep zoekende pubermeisjes, worden sinds kort in Amerika uitgegeven. Daar heten ze: Wayward Girls. Zijn werk wordt nu door stripgalerie Lambiek in Amsterdam tentoongesteld. Maarten Westerveen ging er met Michiel Budel langs.

Songs of war is een project waarbij drie bijzondere partituren van Claudio Monteverdi, Heiner Goebbels en Luciano Berio de aanleiding vormen voor een reflectie over oorlog met beelden uit Syrië, Afghanistan en Irak. De verwoestende werking van een oorlog op overlevenden en nabestaanden is de centrale thematiek van deze voorstelling. Katharina Smets bezocht een uitvoering en sprak met de makers.

Kijk voor meer informatie op vpro.nl/avonden (http://programma.vpro.nl/deavonden/)

Wim Noordhoek doet verslag van zijn bezoek aan het vernieuwde Noordbrabants Museum, dat afgelopen zaterdag heropende met de tentoonstelling Saenredam in Den Bosch, de tekeningen die hij van de stad maakte in 1632, vlak na de verovering door Frederik Hendrik.

De broer van filmmaker Roy Dames was 22 jaar toen hij werd getroffen door een hersentumor. Na zijn dood blijft Roy bij alles wat hij doet zich afvragen wat Harry er van gedacht zou hebben. Hij kan niet aan de briljante student sterrenkunde tippen, maar hij kan wel in diens geest handelen en goed doen. Roy gaat op een zoektocht van India tot aan de krochten van de Nederlandse samenleving. Hij gaat zover in deze zoektocht dat het zijn ondergang dreigt te worden. In de documentaire Mijn geniale broer Harry onderzoekt hij welke invloed de dood van zijn broer nog steeds op hem heeft. Floortje Smit praat met Roy Dames over de documentaire die komende woensdag op de televisie wordt uitgezonden.

Arnon Grunberg leest - waar ook ter wereld - zijn wekelijkse kroniek voor.

Kijk voor meer informatie op vpro.nl/avonden (http://programma.vpro.nl/deavonden/)

Oud-directeur van het Rijksmuseum en kunstverzamelaar Henk van Os schenkt 30 schilderijen aan het Groninger Museum (http://www.groningermuseum.nl/tentoonstelling/donatie-henk-van-os-aan-het-groninger-museum). Het zijn werken van De Ploeg en van schilders uit Groningen uit de jaren '50, '60 en '70. Deze week neemt hij elke dag symbolisch afscheid van de werken in de vorm van vijf verhalen over vijf werken. Emmie Kollau legde de verhalen vast.

Monica Nouwens portretteert al meer dan vijftien jaar marginale stadsgemeenschappen in Amerika. In de tentoonstelling Look At Me And Tell Me If You Have Known Me Before in Foam brengt zij de levendige doe-het-zelf-subcultuur van haar woonplaats Los Angeles in beeld. Ze toont de hipsters van L.A. die leven in de context van een stad en een cultuur die in een financiële en morele crisis verkeren. Haar werk combineert rauwheid, sensualiteit en emotionele momenten in een broos, maar tijdloos beeld van schoonheid en het menselijk zijn. Floortje Smit praat met de Nederlandse fotografe Monica Nouwens over de foto’s die in Foam (Amsterdam) zijn te zien.

Mugmetdevuurvliegen (http://www.mugmetdegoudentand.nl/mugmetdevuurvliegen/2013.html) is de testvleugel van theatergroep Mugmetdegoudentand. Het is een plek waar jonge schrijvers en Mug-acteurs met nieuwe ideeën kunnen leren de ideeën in hun hoofd in een theatrale vorm te gieten. De Vuurvliegen van 2013 zijn Medi Broekman, Sieger Sloot, Eva Marie de Waal, Jason de Ridder, Nathan Vecht, Aaf Brandt Corstius, Lineke Rijxman en Joan Nederlof. Het levert voorlopig drie voorstellingen op, die in de komende twee weken worden gespeeld. Botte Jellema praat erover met de makers van Mugmetdegoudentand.

Kijk voor meer informatie op vpro.nl/avonden (http://programma.vpro.nl/deavonden/)

Herm Pol bespreekt Skios, de in vertaling verschenen roman van de Engelse schrijver Michael Frayn die dit jaar op de longlist van de Booker Prize stond.

In het boek Moby Dick van Herman Melville (1819-1891) monsteren mannen aan voor de walvisvaart. Maar op open zee onthult kapitein Ahab het werkelijke doel van de reis: de wraak op de legendarische witte potvis Moby Dick, die hem bij een eerdere ontmoeting zijn been afgebeten heeft. Muziektheatergezelschap De Veenfabriek brengt dit verhaal op het podium. In de studio zijn maker Reinout Bussemaker en dramaturg Paul Slangen.

Ester Naomi Perquin belt een kort prozafragment door.

Kijk voor meer informatie op vpro.nl/avonden (http://programma.vpro.nl/deavonden/)

Identifying Europe is het thema van de Twente Biënnale, die van 23 mei tot en met 9 juni wordt gehouden in Enschede. Kunstenaars uit binnen en buitenland tonen hun werk over de geschiedenis, de grenzen en de identiteit van Europa. Inge ter Schure ontmoet deze week kunstenaars die exposeren tijdens de Twente Biënnale. Vandaag: Kunstenaar Teun Castelein bracht voor de Twente Biennale een bezoek aan het Italiaanse eiland Lampedusa.

Wie niet hard is, is gezien, is een observerende documentaire over het bepalen van de hiërarchie in een middelbare schoolklas, pesten speelt daarbij een grote rol. Vier vrienden strijden om de beste plek op de apenrots waarbij de underdog zich niet zomaar bij zijn positie neerlegt en kwetsbaarheid genadeloos benut wordt. Regiestudent Jona Honer heeft er op het internationale DOK.fest in München de Megaherz Filmschool Award voor beste studentenfilm mee in de wacht gesleept. Botte Jellema spreekt met Jona Honer.

Beeldhouwster Henny van der Meer maakt metalen sculpturen in een werkplaats die al sinds de zeventiende eeuw een smidse is. Op 1 en 2 juni stelt ze dat atelier in de binnenstad van Culemborg open voor publiek. Gijsbert van der Wal ging er al eerder kijken om met Van der Meer te praten over haar kunst, die ze zelf samenvat als ‘vertakkingen’. Haar ijzeren groeisels concurreren met de natuur: daarom komen ze buiten, in een tuin of zo, niet helemaal tot hun recht. Tegen de natuur leg je het als kunstenaar altijd af, aldus Van der Meer.

Kijk voor meer informatie op vpro.nl/avonden (http://programma.vpro.nl/deavonden/)

Filmjournalist Gerhard Busch doet verslag van het prestigieus internationaal filmfestival in Cannes.

In de documentaire film The Act Of Killing gaan voormalige leiders van Indonesische doodseskaders vijftig jaar terug in de tijd en spelen hun rol in de genocide van 1965 na in filmscènes. Dit resulteert in een documentaire die ons meevoert in de verbeelding van deze moordenaars en de geschiedenis. Emmie Kollau spreekt met de Amerikaanse regisseur Joshua Oppenheimer wiens film The Act Of Killing vanaf vandaag  in de bioscoop te zien is.

Piet Paris wordt beschouwd als één van de belangrijkste mode-illustratoren van deze tijd. Zijn herkenbare stijl wordt gepubliceerd door internationale tijdschriften en bedrijven over de hele wereld. Paris tekent regelmatig voor tijdschriften als Vogue en Elle en exposeert nu in het MMKA, het museum voor moderne kunst te Arnhem. De Kamers van Piet Paris legt de nadruk op zijn specifieke werkwijze en ontwerpproces. Zijn archief - Paris zit 25 jaar in het vak -  vormt daarbij het fundament. Wim Noordhoek maakte met Piet Paris een rondgang langs de tentoonstelling.

Kijk voor meer informatie op vpro.nl/avonden (http://programma.vpro.nl/deavonden/)