De Bouw Belofte

Met Diana Seijs [Bilfinger]

BREEAM [Building Research Establishment Environmental Assesment Method] is een methode om samen met opdrachtgever te onderzoeken en vast te stellen of en hoe een terrein, gebouw en productie duurzaam kan worden ontworpen, gebouwd of aangepast , ingericht en onderhouden. Ook relatie met LCA [ Life Cycle Assesment], LCC [Life Cycle Costs] en energie.

Wat zijn voorbeelden van industrieën waar BREEAM wordt toegepast? Wat betekent dit in de praktijk? Hoe ontwikkelen we kennis, passen dit toe, leren hiervan en hoe houden we dit vast ?

‘ De industrie is vooral gericht op het eindproduct en van afval iets nieuws maken. Milieu is in die zin 'bijzaak'. Terwijl het probleem afval aan de voorkant is ontstaan. We hebben iets ontworpen waardoor we afval hebben. Dat is wat we moeten proberen te voorkomen. De dingen ontwerpen en maken gericht op wat kunnen we er later mee doen ‘ [Diana Seijs]

Bilfinger is een internationale industriële dienstverlener die klanten ondersteunt bij het verbeteren van de efficiëntie en duurzaamheid van hun industriële assets. Met diensten op het gebied van onder andere consultancy, engineering, project- en constructiemanagement, onderhoud en modificaties helpt Bilfinger klanten gedurende de volledige levenscyclus van assets. 

Bilfinger Nederland

Van Iterson Instituut. Het ontwikkelen van specialisten binnen Bilfinger.

Met Annius Hoornstra [The Positive Lab] 

Centraal staat het sociaal-maatschappelijk investeringsmodel voor gebiedsontwikkeling ‘Samen Slim’. Het is een integrale aanpak die fysieke, sociale en organisatorische randvoorwaarden combineert. Het model is ontwikkeld vanuit het Watertorenberaad, een onafhankelijk netwerk van experts in de stedelijke transformatie.

Wat houdt dit model precies in? Waar wordt het toegepast en wat zijn de ervaringen?

‘Het is ingewikkeld om de financiële terminologie en rekenmethodieken van de direct en indirect bij het sociaal-maatschappelijk investeringsmodel betrokken partijen bij elkaar te brengen. Je hebt wil nodig om deze te overbruggen. Het is heel hard werken en complex om die werelden te verbinden. Gebiedsontwikkeling is een heel mooi schaalniveau te laten zien dat het kan’  [Annius Hoornstra]

Het Watertorenberaad is een samenwerkingsverband van 25 à 30 publieke (Rijk, provincies, regio’s, gemeenten), publiek-private (corporaties) en private (beleggers, ontwikkelaars, bouwers, adviseurs) partijen. Het beraad houdt zich al meer dan tien jaar bezig met het verkennen van effectievere wegen voor stads- en gebiedsontwikkeling.   

Het Watertorenberaad. Samen werken aan gebiedsontwikkeling

Samen Slim Presentatie

The Positive Lab

Instituut voor Publieke Waarden

De Suikerzijde Groningen

Rebel Café

Met Michiel van der Meer [Bilfinger] 

We hebben te maken met periodes met teveel en te weinig water. Extreem weer en een veranderend klimaat. Dat heeft grote gevolgen. Hoe houden we water vast? En hoe zorgen we bij teveel water dat het wordt afgevoerd?

Drinkwater. Hoe gaan we met drinkwater om? Hoe stimuleren we verantwoord gebruik en gedrag van mensen, organisaties en bedrijven?Sturen op prijs en gedrag. Hoe?

Waar en hoe bouwen we? Wijken die onder water lopen. Gaan we daar weg? Of blijven we? Tegen welke kosten?

Met voorbeelden van grote en kleine oplossingen in Nederland, Duitsland, België, Spanje en Afrika

De Europese Kaderrichtlijn Water [KRW] stelt doelen die EU-landen voor 23-09-2027 moeten halen voor de chemische en ecologische waterkwaliteit van hun oppervlakte- en grondwater. Gaat Nederland dat halen?

‘De energietransitie is groots, de watertransitie wordt nog groter’ [Michiel van der Meer]

De bouwwereld staat voor een grote uitdaging en deze wordt steeds groter. Waar we al tien jaar voor de uitdaging netcongestie staan, gaan we het de komende tien jaar hebben over water.

Er is niet voldoende schoon water en niet elk bouwproject komt van de grond omdat er water opgepompt moet worden en daarna geloosd dat zo vies is dat het eerst gezuiverd moet worden. Dat is dermate duur dat de businesscase voor het bouwproject niet meer rendabel is. 

Ook speelt nog dat nieuwe projecten regelmatig in de wachtrij moeten voor een wateraansluiting’

Bilfinger

Living lab strategisch hart. Drinkwaterconcept van de toekomst

Brabant Water. Van zeewater naar drinkwater

Kaderrichtlijn Water. RWS

Informatiepunt Leefomgeving. Water

Dutch Green Building Council. Manifest Waterzuinige wijken

DWA ondertekent manifest Waterzuinige Wijken

Countdown to Day Zero. Cape Town's Water Crisis [2019]

Cape Town 2026

Zorg voor water. RLi [2026]

‘Wat als de oplossing voor complexe stedelijke vraagstukken niet ligt in nog grotere plannen, maar juist in het klein beginnen?’

Jurian Strik nodigde samen met City Deal Dynamische Binnensteden vier ontwerpers uit antwoord te geven op deze vraag. Dat deden zij vanuit hun eigen visie op de binnenstad.

Tim Peeters introduceert met de ‘Tarot van de Stad’ een vleugje magie, Nadia Nena Pepels brengt organisatiechaos letterlijk in kaart, Yuri Veerman vertolkt de stem van activisme en daagt hiermee ambtenaren uit en Sanne van Manen (her)vindt woonruimte op onbenutte plekken in binnensteden

In het boekje ‘Klein beginnen XS’ beschrijft hij samen met Erik van Bemmelen [Breakfast Media] hoe deze ontwerpers op verschillende manieren kunnen bijdragen aan systeemverandering:

Ze maken abstracte vraagstukken concreet Ze geven richting aan de verandering die moet plaatsvinden. Ze inspireren om in beweging te komen

Het is een casestudie en praktijkgids voor iedereen die stap voor stap wil werken aan systeemverandering.

Hoe komen we in beweging als problemen te groot zijn om op te lossen? Hoe creëren we de doorbraken waar Nederland op wacht?

‘De enige geloofwaardige route voorwaarts is: fundamenteel anders, Ons grootste obstakel daarbij is angst. En angst is niets anders dan een gebrek aan verbeeldingskracht. Deins dus niet terug als je tegen een betonnen muur aan loopt, maar stap naar voren. Dat is namelijk de plek waar verandering nodig is’

[Floris van Alkemade. Voormalig Rijksbouwmeester, tijdens een bijeenkomst van City Deal Dynamische Binnensteden in Madurodam] 

Klein beginnen is een initiatief van City Deal Dynamische Binnensteden Agenda Stad van het Ministerie van Binnenlandse Zaken [2025] en Nestwork [Jurian Strik] 

Jurian werkt samen met de Publieke Ontwerppraktijk [PONT]

City Deal Binnensteden

Tarot van de Stad

Agenda Stad

Nestwork. Jurian Strik

Breakfast Media. Erik van Bemmelen

FALSEWORK Tim Peeters

Studio Nadia Nena

Atelier Yuri Veerman

Studio Meent. Sanne van Manen

PONT

Met Timo Pauel [QuinteQ Energy Storage]

The world’s most advanced flywheel energy storage system, developed by Boeing Company in the US brought to you by QuinteQ. Made in the Netherlands. And the rest is history.

Dat ging niet zonder slag of stoot. Met een tas vol octrooien, licenties, patenten en documenten vloog Paul Vosbeek [CEO QuinteQ] naar Nederland.

Hij kwam in 2019 in contact met Thales Nederland, werd gekoppeld aan het Make Next Platform en ging aan de slag om een werkend en schaalbaar prototype voor het vliegwiel te maken.

Het hele ontwerp ging volledig op de kop. Van complex naar simpel en werkend. Dat gaat samen met vallen en opstaan, leren en proberen, testen en bijsturen.

Hoe is dat gegaan? Wat kun je met het vliegwiel? Waar is het dé oplossing voor? In welke markt? Hoe zit het met toepassingen in de bouw? En werkt het?

‘Wij geloven in decentrale energiesystemen. Er wordt steeds meer geëlektrificeerd en er komt een grotere vraag naar energie. Het is lastig dit bij te benen vanuit een centralistisch perspectief. Op het moment dat je naar een decentraal energiesysteem gaat ga je ook meer markt en controle over energie bij de mensen zelf leggen’

‘We zijn op zoek naar pieken die een probleem veroorzaken’ 

[Timo Pauel]

De BouwKLup is supporting en servicepartner van QuinteQ Energy. Deelname aan en organisatie van: Project ‘Vliegwieltechnologie voor energieopslag in microgrids’ [OP Oost ] Periode 2019-2023. Samen met Thales Nederland, OostNL, Utwente en Saxion.

Project ‘Fly-High-Five’. Testen vliegwielen in torenkranen. Periode 2025. Met 5 bouwbedrijven op 5 locaties.

QuinteQ Energy Storage

Make Next Platform Thales

UTwente Flywheel Project

OP Oost EFRO

Oost NL

SAXION

Fieldlab Industrial Electrification

Met Alex de Ruiter [TenderB | LemonB] en Dan Hartenberg [Bilfinger Engineering]

Hoe schrijf je succesvolle tenders? Hoe AI dit heeft veranderd. Het is een compleet andere manier van denken. Waarom en hoe leren en werken met AI leuk en uitermate productief kan zijn. 

Centraal staat de samenwerking tussen Bilfinger en TenderB. Hoe hebben ze elkaar gevonden? Waarnaar was Bilfinger op zoek? Wat is hun gezamenlijk verhaal? Wat zijn de ervaringen?

Hoe denken ze over de toekomst van AI in het algemeen en in de wereld van industrie en techniek ? En specifiek over het gebruik van AI voor hun producten en diensten én voor hun bedrijven v.w.b. bedrijfsstructuur, organisatie, processen en medewerkers.

Hoe ze samen de kunst van het uitvragen en aanbieden bij het aanbesteden opnieuw uitvinden. 

‘Ik vind het heel fijn op kwaliteit te concurreren. Dan kun je echt als bedrijf laten zien wat je waard bent’

[Dan Hartenberg] 

‘Wij geloven heel erg in de democratisering van AI. Wie bepaalt nou de toekomst van AI. Dat is de grote vraag’

[Alex de Ruiter]

Bilfinger Nederland

Bilfinger Engineering

TenderB

Met Andrea Dolfsma [Van Hoogevest Architecten] en Aart-Jan Schot [DWA]

Over de schoonheid, de waarde en het belang van monumenten en erfgoed.

Een monument heeft vaak al een geschiedenis van aanpassingen en verbeteringen. 

In de jaren ’50 en ’60 gebeurde dit vaak op een manier waarop we dit nu niet meer zo zouden doen. Er is veel meer bewustzijn over de historie en betekenis van een pand, plek en omgeving. 

Hoe bewaar je de betekenis hiervan en geef je hier vorm aan? Hoe combineer je architectuur met nieuwe technieken en materialen? Hoe inspireren richtlijnen en kaders tot innovatie en creativiteit?

Hoe je met meerdere partijen een gebouw goed waardeert en daarop voortbouwt en financiert.

Over voorbeelden van dubbelgebruik van kerken zoals de Sint-Bonaventurakerk in Woerden. Nieuwe en meerdere vormen van gebruik zoals de Grote of Sint Michaëlskerk in Zwolle. Nu het Academiehuis en het grootste overdekte plein van Nederland in het hart van de stad. Of de herontwikkeling van Magazijn de Zon in Utrecht, vroeger V&D en later bibliotheek en boekhandel Broese Kemink en designwinkel Mobach en vanaf 2028 Literatuurmuseum en Kinderboekenmuseum. En het oude stadhuis van Gouda dat een nieuwe functie krijg.

Het is een mythe dat sloop en nieuwbouw goedkoper en sneller is. 

Vaak is renoveren en restaureren aantoonbaar goedkoper en stoot dit veel minder CO2 uit dan sloop. 

‘ Je ziet dat het belang van erfgoed en gedeelde verhalen belangrijker wordt. Je verdiepen in de gedeelde geschiedenis helpt het gedeelde verhaal als stad te benadrukken’    [Andrea Dolfsma]

‘Bij restauratie van een Rembrandt of Picasso vraag je ook niet wat de terugverdientijd is of wat de kosten per cm2 zijn’ [Aart-Jan Schot]

Van Hoogevest Architecten

DWA

Sint-Bonaventurakerk Woerden

Grote of Sint Michaëlskerk | Academiehuis Zwolle.

Magazijn de Zon Utrecht

Oude Stadhuis Gouda

Rekentool de Eco Quaestor. De aanpak van Bouwprojecteconomie

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Met Remco Balvert [BINX Smartility]

Praten over AI in de bouw is makkelijk. Iedereen doet het. Maar wat gebeurt er als je de theorie overslaat en het gewoon gáát doen?

We namen de proef op de som. Tijdens de opname gewoon live gaan bouwen. Geen abstracte praatjes over de toekomst, maar direct een werkende web-app in elkaar zetten voor vastgoedeigenaren die met een complexe vervangingsopgave (nieuwbouw of transformatie) zitten.

De app is specifiek ontworpen om direct antwoorden te geven op de vier grootste drempels in de huidige initiatieffase:

1. Ruimtelijke Ordening procedures. Wat mag er op de bestaande locatie en wanneer loop je vast in een BOPA [Buitenplanse omgevingsplanactiviteit] of TAM-IMRO [Tijdelijke Alternatieve Maatregel] – [Informatiemodel Ruimtelijke Ordening] traject?

2. Energie & Netcongestie. Past de nieuwe opgave op de huidige aansluiting, of is de lokale netcapaciteit een directe showstopper?

3. Ecologie Volstaat een snelle quickscan flora & fauna, of moet de volledige stikstof- en AERIUS-molen [rekeninstrument] direct draaien?

4. Stichtingskosten (STICO). Matcht de beoogde opzet nog wel met de keiharde financiële realiteit van de markt en de VNG-normen [Vereniging van Nederlandse Gemeenten]?

Het was een geweldig experiment dat perfect laat zien hoe we de kracht van AI nu al heel praktisch en tastbaar kunnen inzetten in de bouwsector.

LINK NAAR DE WEB-APP De Voordenker

En overigens, wie zijn Marieke en Berend ?

Worden we productiever met AI?

Wie heeft zeggenschap, toegang en het beheer over jouw data?

‘Ik moet het snappen en uit kunnen leggen. Kan ik dat niet dan gaan we het niet doen’ [Remco Balvert]

BINX Smartility

Met: Bart Kok [Connec2] VR Evangelist en Paul Bessems [Weconomics] Data|AI architect | trainer| schrijver

Nederland en Europa worstelen structureel met falende digitale infrastructuur. We verliezen de controle over precies die systemen die onze samenleving aansturen.

Is het allemaal geitenkaas? En ligt sowieso niet al alles op straat? We hebben te maken met toenemende cyberaanvallen (38.000 datalekken in 2024). En dit jaar in het nieuws: Canvas, INT, Odido, Rituals, Basic-Fit, Booking.com, Chipsoft, Gemeente Epe.

Data worden onnodig en te lang door bedrijven en organisaties bewaard. Houden we controle? Is AI veilig genoeg? Wie bepaalt dat? Wat is het alternatief?

Decennialang zijn bestaande processen gedigitaliseerd in plaats van opnieuw ontworpen. Systemen zijn gebouwd vanuit organisatielogica van de fabriek, niet vanuit data of maatschappelijke waarden.

Bestuurders behandelen digitalisering als IT-vraagstuk. Ingesleten overtuigingen, institutionele traagheid en kortetermijndenken blokkeren echte vernieuwing. Incrementele verbeteringen maken de boel alleen maar erger. Hoe doorbreken we dat?

Technici missen de vaardigheden om systemen te doorbreken. Niemand overziet het geheel, zoals een architect dat in de bouw wél doet.

Digitale architectuur faalt niet omdat professionals het verkeerd ontwerpen, maar omdat niemand ze leert hoe ze daadwerkelijk iets fundamenteel kunnen veranderen. Er is een nieuw beroep nodig: de digitaalkundig architect.

Pleidooi voor digitale autonomie en soevereiniteit, het ontwikkelen van ethisch verantwoorde AI waarbij publieke waarde en de mens het uitgangspunt is.

Connec2

Weconomics

Met Robert de Vries [KIENHUIS LEGAL]

Wat zijn de ontwikkelingen in het bouwrecht en in de wereld van de bouw? Wat speelt er? Wat zijn de actuele thema’s?

Hoe zit het met de nieuwe Energiewet [vanaf 01-01-2026]? Wat betekent dit in de praktijk? Ervaringen met netcongestie, risico’s en oplossingen.

Over contractvormen, nieuwe standaarden en voorsorteren op onnodig juridisch gedoe.

Kienhuis Legal

Kienhuis Legal Podcast | Over Recht Gesproken