De Gedachtestreep

Johan Braeckman spreekt met Wim Distelmans, over zijn boek 'Het levenseinde in eigen regie' (VBK - Houtekiet, 2022).

Wim Distelmans over 20 jaar euthanasiewet, een mijlpaal in de geschiedenis van onze gezondheidszorg2002 was een belangrijk jaar op ethisch vlak. In mei werd de euthanasiewet goedgekeurd door de Kamer van Volksvertegenwoordigers, een maand later volgde de wet op de palliatieve zorg, in augustus werd de wet betreffende de patiëntenrechten gestemd. Drie wetten die de regie ondubbelzinnig bij de patiënt leggen. Mijlpalen in de geschiedenis van onze gezondheidszorg.Wim Distelmans was niet alleen een bevoorrechte getuige van de totstandkoming van deze wetten, hij gaf er ook mee de aanzet toe. Sinds 1993 staat hij op de eerste rij in deze emancipatiestrijd. Media wisten hem te vinden wanneer het over euthanasie en palliatieve zorg ging in dit land. Vandaag, twintig jaar later, maakt hij een balans op. Waar staan we? Wat hebben we bereikt? Waar moeten we naartoe? Voor het eerst licht hij zijn persoonlijke parcours toe voor het lezerspubliek.'Het levenseinde in eigen regie' is tegelijk een stand van zaken, een kritische terug- en vooruitblik, én een pleidooi — vertrekkend vanuit blijvende verontwaardiging en een permanente strijd tegen onrecht — voor een gezondheidszorg op maat van de mens, waarbij de patiënt tot op het eind centraal moet staan.

Wim Distelmans (1952) is kankerspecialist en professor in de palliatieve geneeskunde aan de VUB. Hij pionierde in België voor de erkenning van palliatieve zorg en vocht voor het recht op euthanasie. Hiervoor werd hij in 2003 bekroond met de Arkprijs van het Vrije Woord. Hij is o.a. voorzitter van de palliatieve thuiszorg OMEGA en het Cédric Hèle Instituut, richtte met de steun van het UZ Brussel in Wemmel TOPAZ op, het eerste dagcentrum voor ernstig zieken en ontwikkelde, samen met Recht op Waardig Sterven het LEIF-project. Hij was voorzitter van de Federatie Palliatieve Zorg Vlaanderen en is momenteel co-voorzitter van de Academie Levenseinde vzw en van de Federale Commissie Euthanasie.

Lees meer over De Gedachtestreep: https://humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/

Johan Braeckman spreekt met Maarten Schenk, over zijn boek 'De Fake News Files' (Lannoo, 2022).

Down the rabbit hole van desinformatie en complotdenken.In 2015 richtte Maarten Schenk samen met een CNN-journalist en een advocaat het Amerikaanse bedrijf Lead Stories op. Ze traceren in real time wat viraal gaat en zoeken uit wat waar is en wat onzin.In dit boek neemt hij ons mee achter de schermen van het fakenieuws: wie verspreidt het, waarom en hoe? We gaan naar San Francisco, Sarajevo, Kaapstad en Houthalen-Helchteren. De figuranten: een Macedonische vrachtwagenchauffeur (met tattoo), een Amerikaanse lefty trol, een Ghanese folkmuzikant en een rits tieners met een internetverbinding. De achtergrond: twee trumpiaanse verkiezingen, BLM, een pandemie en allerlei problemen met radicalisering en terreur.Gelukkig valt er af en toe ook wat te lachen.

Maarten Schenk is gefascineerd door de psychologische en technologische trucs die mensen en netwerken gebruiken om opzettelijk verzinsels te verspreiden. Als hij niet online zit te speuren, kun je hem vinden op events over fake news en factchecken.

Lees hier meer over 'De Gedachtestreep': https://humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/.

Johan Braeckman spreekt met Mark Coeckelbergh, over zijn boek 'AI Ethics' (Pelckmans, 2022).

Dankzij artificiële intelligentie werkt de zoekmachine van Google, kan Facebook gericht adverteren en kunnen Alexa en Siri hun job doen. Zonder AI geen zelfrijdende auto's, voorspellende ordehandhaving of wapens die autonoom kunnen doden. Deze en andere AI-toepassingen zijn het onderwerp van een verhit debat. Is AI een zegen of een vloek?Technologiefilosoof Mark Coeckelbergh beschrijft in 'AI Ethics' wat het monster van Frankenstein, transhumanisme en technologische singulariteit met AI te maken hebben. Hij vat relevante filosofische discussies samen, legt de technologie van AI uit, behandelt verschillende mogelijke aanpakken en focust vooral op machine learning en datawetenschap. Hij schetst ook een overzicht van belangrijke ethische vraagstukken zoals privacy, de verantwoordelijkheden van alle betrokkenen, transparantie en databias. Verder bespreekt hij de invloed van een AI-economie op ons werk. Tot slot analyseert hij diverse beleidsvoorstellen en bespreekt hij de uitdagingen die beleidsmakers te wachten staan.Want AI kan een bijdrage leveren aan onze maatschappij, op voorwaarde dat ethiek meegenomen wordt in elke stap van de ontwikkeling.

Professor Mark Coeckelbergh doceert Filosofie van Media en Technologie aan de Universiteit van Wenen. Hij schreef eerder onder andere 'New Romantic Cyborgs: Romanticism, Information Technology, and the End of the Machine en Introduction to Philosophy of Technology'.

Lees meer over 'De Gedachtestreep': https://humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/

Johan Braeckman spreekt met Johan Detraux, over zijn boek 'Het verborgen gevaar' (Borgerhoff & Lamberigts, 2021).

Wat is een sekte? Bestaat er zoiets als hersenspoeling? Hoe ronselen sekten hun leden? En wat als het allemaal uit de hand loopt? Is er nog een weg terug? Het zijn vragen die voor de meeste mensen tot de verbeelding spreken en uit een film lijken te komen, maar in België is het de harde realiteit. Psycholoog, vergelijkende godsdienstwetenschapper én ervaringsdeskundige Johan Detraux neemt je in 'Het verborgen gevaar' mee achter de schermen van sekten in België.Aan de hand van meeslepende verhalen, geduid met de expertise van Detraux, wordt een tipje van de sluier opgelicht en krijgt het verborgen gevaar uiteindelijk toch iets meer daglicht te verduren.Lees de recensie van Gerda Sterk van 'Het verborgen gevaar', het boek van Johan Detraux: https://www.humanistischverbond.be/kritisch-lezen/698/het-verborgen-gevaar-sekten-in-belgie-en-hun-infiltratie-in-de-samenleving/

Auteur Johan Detraux was jarenlang zelf Getuige van Jehova, maar brak met de sekte en doet er nu onderzoek naar. Hij is verbonden aan het UPC KU Leuven en is dertien jaar werkzaam geweest bij het observatiecentrum sekten van de overheid en de Nationale Rechercheschool. Hij begeleidt ook al twintig jaar slachtoffers van sekten.

Lees meer over De Gedachtestreep: https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/

Johan Braeckman spreekt met Michael Vlerick, over zijn boek 'Kritisch en Wetenschappelijk Denken' (Open Press TiU, 2022).

Kritisch denken is een van de grootste lacunes in ons onderwijs. Zin van onzin leren scheiden is van enorm belang in het informatietijdperk waarin we leven. Dit boek helpt je op systematische wijze inzicht te krijgen in en komaf te maken met de belangrijkste denkfouten die elke mens spontaan maakt. Het helpt je ook drogredenen en onbetrouwbare informatie te ontmaskeren.Naast inzicht in wat kritisch en wetenschappelijk denken inhoudt, kom je ook meer te weten over wat wetenschap betrouwbaar maakt. In tijden van wetenschapsscepticisme, waar (soms gevaarlijke) pseudowetenschappelijke en complottheorieën welig tieren, is dat bijzonder belangrijk.Kritisch denken is geen kwestie van intellectuele voorkeur, of zelfs van eigenbelang (alhoewel je er zeker voordeel uithaalt). Het is in de eerste plaats een kwestie van morele en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Uit beter denken volgt een betere wereld. Met dit boek hoop ik daar een steentje aan bij te dragen en kan jij, beste student of lezer, dat ook doen!

Als wetenschapsfilosoof en docent aan de universiteit van Tilburg bestudeert Michael Vlerick de culturele evolutie van sociale instellingen en reflecteert hij over hoe we onze samenleving kunnen verbeteren. Zelf draagt de filosoof zijn steentje bij door zoveel mogelijk 'groene' vormen van transport te nemen, en door zijn kennis te delen met het publiek. Dit bijvoorbeeld via zijn boek 'De tweede vervreemding: het tijdperk van de wereldwijde samenwerking'.

Lees meer over De Gedachtestreep: https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/.

Johan Braeckman spreekt met Henk Nellen, over zijn boek 'Geen vredestichter is zonder tegensprekers. Hugo de Groot, geleerde, staatsman, verguisd verzoener' (Athenaeum, 2021).

De boekenkist waarin Hugo de Groot (Grotius, 1583-1645) uit Loevestein ontsnapte is spoorloos verdwenen. Dat geldt niet voor zijn intellectuele nalatenschap. Hij was historicus, Neolatijns dichter, briefschrijver, polemist, propagandist, theoloog, vredesapostel en, niet te vergeten, familieman. Gedurende zijn loopbaan hoopte het beschreven papier zich op. Veel ging verloren, maar het restant voedt nog steeds een internationale discussie. Deze beknopte biografie benut zijn ongeveer 7500 bewaard gebleven brieven.

Henk Nellen (1949) werkte voor het Huygens Instituut en bestudeerde Grotius' leven en werk. Hij bekleedde de leerstoel 'ideeëngeschiedenis van de vroegmoderne tijd in haar sociale context' aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam.

Lees meer over De Gedachtestreep: https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/

Johan Braeckman spreekt met Tobias Leenaert, over zijn boek 'Naar een vegan wereld' (Uitgeverij Noordboek, 2022).

Wie een al te idealistisch standpunt inneemt over veganisme, kan snel neigen tot moralisme. Maar drammen werkt niet. Aan de hand van studies en praktijkvoorbeelden laat Tobias Leenaert zien dat een pragmatische aanpak in veel gevallen effectiever is. De kunst is om mensen te verleiden tot goed gedrag. Goed denken volgt vaak vanzelf.Dit boek bevat waardevolle inzichten voor zowel beginnende als doorgewinterde activisten, organisatieleiders en ondernemers, zowel binnen als buiten de dierenbeweging. Deze eerste Nederlandstalige editie is geheel herzien en bevat de laatste cijfers en feiten over de vegan beweging in Nederland en België.Het voorwoord is van de hand van de Australische denker Peter Singer.'Fantastisch boek. Motto: stop met morele zuiverheid en ga de wereld veranderen.'Rutger Bregman op Twitter

Tobias Leenaert is spreker, trainer en adviseur. Hij is medeoprichter van ProVeg en van de Belgische organisatie EVA (Ethisch Vegetarisch Alternatief) en geeft wereldwijd lezingen en trainingen. Hij houdt een blog bij op www.veganstrategist.com en verwelkomt je gedachten op [email protected].

Lees meer over 'De Gedachtestreep': https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/.

Johan Braeckman spreekt met Thomas Rotthier, over 'De wereld red je niet met minder, minder, minder' (Borgerhoff & Lamberigts, 2022), het boek dat hij schreef samen met Jan Deschoolmeester.Iedereen kent intussen de prangende problemen van onze planeet: het klimaat warmt op, energie wordt duurder, water en grond raken vervuild, de biodiversiteit wordt aangetast en heel veel mensen leven in armoede en/of migreren.Het klassieke groene antwoord hierop is: minder consumeren, kleinschaliger denken, minder menselijk ingrijpen in de natuur.Maar daarmee zullen we het niet redden, integendeel. We moeten kiezen voor groen denken 2.0. Inzetten op economische groei en vooral op technologie: precisielandbouw, kweekvlees, nieuwe vormen van kernenergie, geothermie, het uit de lucht halen van CO2, CRISPR enz.Meer welvaart creëren en tegelijk de wereld redden: dat moet onze ambitie zijn. Zonder taboes en doemdenken. De verzoening van milieu, markt, menselijk vernuft en welzijn. Laat dit boek een blauwdruk zijn voor een hoopgevend toekomstbeeld. Eén waar meer welvaart op een schonere planeet mogelijk moet kunnen zijn.Filosoof Thomas Rotthier en bio-ingenieur Jan Deschoolmeester zijn mede-oprichters van ecomodernisme.be.Lees meer over 'De Gedachtestreep': https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/

Johan Braeckman spreekt met Ann Dooms, over haar boek 'Wiskunde. Een wandeling in de wonderlijke wereld van de mathematica' (Borgerhoff & Lamberigts, 2021).Voor een kind staat wiskunde meestal gelijk aan rekenen, terwijl een tiener denkt aan worstelen met driehoeksmeetkunde en vergelijkingen. Volwassenen hebben dan weer vaak het gevoel 'waar was al die wiskunde op school goed voor?'.Wiskunde is echter het, vaak onzichtbaar, kloppend hart in heel wat zaken uit ons dagelijkse leven. Professor Ann Dooms wil de kracht en schoonheid van wiskunde graag met het grote publiek delen en presenteert in dit boek een smakelijk buffet van wat wiskunde te bieden heeft: van eeuwige waarheid tot computers, van tellen op de vingers tot rondsurfen op Netflix en Google, van kijken in de spiegel tot bellen en betalen met je gsm, van turen naar de sterrenhemel tot het nemen van een selfie en van games tot artificiële intelligentie.Je zal verbijsterd zijn hoe de auteur erin slaagt om logica, limieten, irrationale getallen, vergelijkingen, afgeleiden, integralen en kansen een geheel nieuw leven te geven!Ann Dooms studeerde wiskunde aan de VUB en schopte het tot professor. Ze leidt de onderzoeksgroep Digital Mathematics aan de Vrije Universiteit Brussel en is gespecialiseerd in data science, artificiële intelligentie en cybercriminaliteit.Lees meer over 'De Gedachtestreep': https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/

Johan Braeckman spreekt met Martin Harlaar, over zijn boek 'Ben ik wel woke genoeg?' (Gompel&Svacina, 2022).Kriskras trok auteur Martin Harlaar door het Land van Woke, dat hem in toenemende mate voorkwam als een mengeling van Lewis Carrolls 'Alice in Wonderland' en George Orwells '1984'. Soms alleen maar bizar en lachwekkend, vaak ook bedreigend en angstaanjagend. Zijn reisverslagen zijn te lezen in het eerste deel van dit boek.Universiteiten liggen in de frontlinie van de Social Justice War. In hoeverre staan het vrije woord en de wetenschappelijke methode onder druk als gevolg van het woke-activisme? Studenten dringen aan op het ontslag van docenten die een 'verkeerd' woord hebben gebruikt of die 'verkeerde' ideeën hebben. Docenten gaan over tot zelfcensuur, en universiteitsbesturen vertonen weinig ruggengraat. In het Land van Woke wordt wetenschap ondergeschikt gemaakt aan ideologie.Academici uit binnen- en buitenland laten hun licht over deze kwestie schijnen in het tweede deel van dit boek, dat bijdragen bevat van Dorian Abbot, Henry Bauer, Floris van den Berg, Peter Boghossian, Sarah Bracke, Johan Braeckman, Erwin Chemerinsky & Howard Gillman, Paul Cliteur, Meindert Fennema, Sibo Kanobana, Ruud Koopmans, Lawrence Krauss, Anna Krylov, Mary Lefkowitz, Judi Mesman, Helen Pluckrose, Julian Schaap, Harvey Silverglate, Peter Tatchell, Neil Thin, Rebecca Tuvel, Sebastien Valkenberg, Walter Van Steenbrugge, Richard Westra, Walter Weyns en Dick Zijp.Martin Harlaar is freelance historicus. In 2021 verscheen van hem bij Gompel&Svacina 'De getemde mens. Waar komt (volgens u) onze moraal vandaan?'. In dat boek spelen diversiteit en dialoog een belangrijke rol. Tijdens zijn recente ontdekkingstocht door het Land van Woke is hij gaan betwijfelen of een echte dialoog met Social Justice Warriors wel mogelijk is.Lees meer over 'De Gedachtestreep': https://www.humanistischverbond.be/in-de-kijker/de-gedachtestreep/