Over het excuses van premier Rutte; Pieter Lakeman concludeert dat door de lang voorbereide vlucht van Koningin Wilhelmina in mei 1040 ca 50.000 Nederlandse joden meer vermoord zijn dan zonder haar vlucht het geval zou zijn geweest.

In zijn excuses voor het overheidshandelen deelde Rutte niet mee aan wie de regering excuses aanbood. Hij zei wel dat we voluit moeten erkennen wat er destijds is gebeurd en dat ook hardop uitspreken. Frank van Vree, directeur van het NIOD, concludeerde dat Rutte ook de morele verantwoordelijkheid nam voor de houding van de ambtenarenapparaten die tijdens de bezetting niet onder de Nederlandse regering vielen, zoals justitie en politie die onder Duits bevel vielen. Pieter Lakeman vond dit te onduidelijk en geeft in zijn bijdrage de ook door Rutte gewenste duidelijkheid.

Door de vlucht naar Engeland van Wilhelmina met de voltallige regering vertrok het civiel bestuur en kregen de Duitsers ook wettelijk vrij spel om de deportaties ‘succesvol’ ter hand te nemen.