دنیای اقتصاد، اقتصاد دنیا

افشای اسناد موسوم به پارادایز در روز یکشنبه ۵ نوامبر توسط کنسرسیوم بین المللی روزنامه نگاران تحقیقی بخشی دیگر از ابعاد تاریک و نا شفاف امور مالی جهان را در معرض دید افکار عمومی مردم جهان گذاشت. اسناد پارادایز در واقع افشای روش های است که ثروتمندان و شرکت های بزرگ فراملیّتی جهان با کمک دفاتر مشاوره حقوقی و بانک ها در بهشت های مالیاتی برای فرار از پرداخت مالیات و یا پرداخت آن به میزان حداقلی بهره مند می شوند. در فرهنگ ادبیات اقتصادی به این روش ها اصطلاحاً بهینه سازی مالیاتی( tax optimisation ) اتلاق می شود. این روش ها نوعی فرار مالیاتی آرایش شده با استفاده از ظرفیت های قانونی موجود در جهان است. وجود و ادامه این روش ها هر ساله موجب کاهش بسیار گسترده درآمدهای مالیاتی کشورهایی از جهان می شود که قوانین شفاف مالیاتی را به کار می گیرند. براساس کارشناسان اقتصادی، اجرای این روش ها هر ساله موجب کاهش در آمدهای مالیاتی در حدود ١۰۰۰ میلیارد دلار می شود. درآمدهایی که می تواند برای بهبود زندگی طبقات متوسط و مردمی در کشورهای جهان مصرف شود، به جیب ثروتمندان و شرکت های بزرگ واریز می شود. در نتیجه فقرا، فقیر تر و ثرتمندان ثروتمندتر می شوند. افشای اسناد پارادایز موجب حیرت افکار عمومی شده است. در نتیجه در گوشه و کنار جهان صداهای مخالف بلند شده است و فشار افکار عمومی، سیاستمدران را وادار کرده است که برای تغییر این وضع تدابیری را اندیشده و پیشنهاد کنند.

قسمت اول این مجله اقتصادی در باره اسناد پارادایز هفته گذشته پخش شد. قسمت اول به معرفی کلی و مکانیزم های فرار مالیاتی تحت پوشش های قانونی اختصاص داشت. در قسمت دوم این مجله اقتصادی که اینک ملاحظه می کنید، تأثیر روش های بهینه سازی مالیاتی و فرار مالیاتی بر اقتصاد جهان و راه های مبارزه با آن مورد بررسی قرار می گیرد.

گابریل سوچمَن Gabriel Zucman اقتصاددان و استاد اقتصاد دانشگاه برکلی کالیفرنیا می گوید که اَبَر ثروتمندان و شرکت های بزرگ چند ملیتی رقمی بیش از ۸۰۰۰ میلیارد دلار را در بهشت های مالیاتی مخفی کرده اند.

برای درک اهمیت این رقم، آن را با تولید ناخالص اقتصاد جهان و کشورهای آمریکا و فرانسه مقایسه می کنیم. این رقم تقریباً معادل ١۲ درصد کل تولید ناخالص اقتصاد جهان(کالا و خدمات) است. این رقم معادل ۴۳ درصد تولید ناخالص ملی آمریکا (بزرگ ترین اقتصاد جهان) و۲‚۳ برابر کل تولید ناخالص ملی فرانسه (ششمین اقتصاد جهان) است.

یادآور می شویم که تولید ناخالص اقتصاد جهان در سال ۲۰١۶ میلادی در حدود ۶۹ هزار میلیارد دلار بوده است. در همین سال، تولید ناخالص ملی آمریکا، ١۸۵۶۲ میلیارد دلار و تولید ناخالص ملی فرانسه، ۲۴۸۸ میلیارد دلار بوده است.

بهره گیری از روش های بهینه سازی مالیاتی هر ساله به اَبَر ثروتمندان و شرکت های بزرگ چند ملیتی فرصت می دهد تا از پرداخت مبلغی در حدود ١۰۰۰ میلیارد دلار فرار کنند. گابریل سوچمَن می گوید که فقط شرکت های بزرگ چند ملیتی با استفاده از روش بهینه سازی مالیاتی هر سال در حدود ۷۰۰ میلیارد دلار کم تر از آنچه باید، مالیات پرداخت می کنند.

شایان توجه است که رقم های یاد شده، فقط مربوط به بهینه سازی مالیاتی است که بر مبنای اسناد پارادایز افشا شده است. در واقع فرارهای مالیاتی که تحت پوشش های فانونی توجیه می شود.

اگر بخواهیم کل فرارهای مالیاتی را، چه آنهایی که تحت پوشش قانونی انجام می گیرند و چه آنهایی که طبق قوانین موجود، تقلب و فرار مالیاتی محسوب می شوند را برآورد کنیم، به رقمی در حدود ۵‚۳ تا ۶ برابر رقم بهینه سازی مالیاتی می رسیم.

به دنبال افشای اسناد پاناما، نشریه بریتانیایی گاردیِن در آوریل سال ۲۰١۶ نتایج آخرین تحقیقات انجام شده توسط جیمز اس هانری James S Henry اقتصاددان و حقوقدان معروف آمریکایی و مدیر بخش اقتصادی شرکت بزرگ مشاوره مدیریت مک کنزی Mckinsy را در باره ابعاد فرار های مالیاتی در بهشت های مالیاتی، منتشر کرد . شرکت مشاوره مدیریت مک کنزی، یکی از بزرگ ترین و مهم ترین شرکت های مشاوره مدیریت آمریکایی است. ١۴۷ شرکت از مجموع ۲۰۰ شرکت بزرگ چند ملیتی جهان در دهه گذشته از مشورت های این شرکت مشاوره بهره مند شده اند.

جیمز اس هانری در تحقیقات خود، رقم ثروت های انباشته شده در بهشت های مالیاتی که از پرداخت مالیات فرار می کنند را بین ۲١ هزار و ۳۲ هزار میلیارد دلار برآورد می کند. هانری رقم ۲۶ هزار میلیارد دلار را به عنوان میانگین گرفته و اعلام می کند که اگر صاحبان این ثروت های نجومی مجبور به پرداخت مالیات، آنهم فقط مالیات ۲۰ در صدی بر روی دارایی های مخفی شده خود شوند، به رقم۵۲۰۰ میلیارد دلار فرار مالیاتی در سال می رسیم.

جیمز اس هانری اطلاعات قابل توجه دیگری را نیز در اختیار ما قرار میدهد. او می گوید که نیمی از دارائی های نجومی مخفی شده در بهشت های مالیاتی فقط به تعداد نسبتاً محدودی از مردم جهان تعلق دارد. بر اساس تحقیقات او، نصف دارائی های مخفی شده فقط به ۹۲ هزار نفر از مردم جهان تعلق دارد.

فرار های مالیاتی هر ساله دهها میلیارد دلار به اقتصاد ملی کشورهای جهان ضرر میرساند. تحقیقات سندیکای همبستگی برای تأمین درآمدهای عمومی در سال ۲۰١۳ اعلام کرده است که فرارهای مالیاتی در فرانسه موجب کاهش درآمدهای سالانه مالیاتی این کشور در حدود ۷۰ تا ۹۰ میلیارد دلار می شود. این رقم معادل ۲۰ درصد کل درآمدهای مالیاتی فرانسه است.

فرار مالیاتی سالانه ۵۲۰۰ میلیارد دلار در کشورهای جهان، تأثیرات منفی گسترده ای بر زندگی صدها میلیون از مردم جهان دارد. این مبلغ می تواند بسیاری از کمبودهای کشورهای جهان در زمینه خدمات اجتماعی، بهداشت، تعلیم و تربیت و آموزش و زیر ساخت ها را مرتفع سازد. این مبلغ می تواند سطح اشتغال و درامدها را در اکثریت کشورهای جهان بهبود ببخشد. این مبلغ معادل ۵‚۷ درصد کل رشد تولید ناخالص اقتصاد جهان است.

تزریق این مبلغ به اقتصاد کشورهای جهان می تواند محدودیت های رشد اقتصادی در جهان را کاهش داده و اقتصاد جهانی را به سوی دوران تازه ای از رشد، رونق و توسعه اقتصادی سوق دهد.

در عمل، بازیافت این رقم و سرمایه گذاری آن در اقتصاد جهانی، تمامی بخش های اقتصادی جهان را دچار تحولی بنیادی خواهد کرد. می توان انتظار داشت که تزریق این مبلغ در اقتصاد جهانی که معادل۵‚۷ درصد کل رشد تولید ناخالص اقتصاد جهان است، زمینه های یک رشد اقتصادی ۶ تا ۸ درصدی را در اقتصاد جهان فراهم کند.

در سال ١۷۷۶ آدام اسمیت اقتصاد دان و فیلسوف اسکاتلندی کتاب معروف" ثروت ملل" رامنتشر کرد. این کتاب به عنوان یکی از مهم ترین "مانیفست های" اقتصاد مدرن در چهارچوب سرمایه داری جهانی شناخته می شود.

در بخش هشتم از کتاب " ثروت ملل" آدام اسمیت در باره پویایی سرمایه داری و توسعه اقتصادی در کشورها چنین تحلیل می کند:

هنگامیکه در بنگاه های کوچک، مانند یک کارگاه کفش درآمدی بیش از نیازمندی های خانوادگی صاحبان این بنگاه ها، حاصل می شود. بنگاه دار، این درآمد اضافی را صرف استخدام کارکنان جدید و توسعه تولید در بنگاه خود می کند. از این رویکرد، سود بیشتری نصیب وی می شود. در نتیجه صاحبان بنگاه ها این روند برد- برد را ادامه می دهند. روندی که با افزایش مداوم تولید و نو آوری در بنگاه همراه بوده و به موازات آن سطح اشتغال را در جامعه افزایش می دهد.

آدام اسمیت اعلام می کند افزایش درآمد کارآفرینان در بنگاه های اقتصادی ضمن آنکه پایه های رشد دارائی های صاحبان بنگاه ها را تأمین می کند، موجب توسعه و رونق اقتصاد عمومی و در نتیجه افزایش ثروت ملل می شود.

باید گفت، آنچه آدام اسمیت در حدود ۲۴۰ سال پیش نمی توانست تصور کند، این موضوع بود که سرمایه دارای جهانی در فرآیند رشد خود به مرحله ای خواهد رسید که کارآفرینان، بخش عمده ای از ثروت های ایجاد شده را در بهشت های مالیاتی و صرفاً برای مقاصد شخصی و بر طرف کردن اشتهای سیری ناپذیر خود انباشته می کنند و ملت های جهان را با فرار مالیاتی گسترده، از نعمت ثروت های ایجاد شده محروم می کنند.

پس از ویکی لیکس، افشار لیکس، سویس لیکس،لوکس لیکس، اسناد پاناما، اینک نوبت به افشای اسناد پارادایز رسیده است.

باید اذعان داشت که این افشا گری ها توجه افکار عمومی مردم جهان را به موضوع فرار مالیاتی و وجود یک دنیای موازی و ناشفاف اقتصادی در کنار دنیای روشن اقتصادی جلب کرده است.

این افشا گری ها هماگونه که "پاسکال سن امان"، مدیر مرکز سیاسی و مالیاتی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، OCDE می گوید موجب پیش رفت های قابل توجهی در این زمینه شده است:

"من فکر می کنم که این موضوع نشان می دهد که ما در عرصه تقلب های متداول مالیاتی نیستیم.

یادآور می شوم که پنج سال پیش اسرار بانکی، یک قاعده پذیرفته شده بود. در سویس، لوکزامبورگ، سنگاپور، ژِرزِه و در بیش از ۵۰ کشور جهان امکان مخفی کردن دارایی ها بدون هیچ مشکلی وجود داشته است. اما امروز .ضع فرق کرده است. با آغاز طرح اعلام داده ها و اطلاعات بانکی در سپتامبر گذشته، بیش از ۵۰۰ هزار نفر از اشخاص دارنده حساب در بهشت های مالیاتی ناگزیر شدند که اطلاعات مربوط به حساب های خود را اعلام کنند.

همانطور که ملاحظه می شود، در این زمینه پیشرفت هایی انجام گرفته است.

دوم اینکه در باره فرار مالیاتی قوانین در حال تغییر و تحول هستند. باید به دنبال عملکرد واقعی قوانین در این زمینه بود. در حال حاضر حمایت سیاسی برای این کار وجود دارد.

بدون تردید باید در این راستا فعالیت بیشتری انجام گیرد. من نمی گویم که تمام کارها در این زمینه انجام شده است. هنوز کارهای بسیار زیادی باید انجام بگیرد.

ما مشاهده کرده ایم که تغییراتی بنیادی طی ده سال گذشته در این زمینه انجام شده است."

پییر موسکویسی، کمیسر عالی اتحادیه اروپا در امور مالیاتی از پس زلزله های این افشا گیری ها در سطح اتحادیه اروپا و طرح های در دست مطالعه برای مبارزه با

بهینه سازی مالیاتی می گوید:

"باید هرچه سریع تر نسبت به تصویب قوانینی که مکانیزم های به کار گرفته در جهت بهینه سازی مالیات ها را ممنوع می کنند، اقدام کرد. مکانیزم هایی که افکار عمومی را به حیرت انداخته اند.

من در این باره سه پیشنهاد داده ام:

نخست، اعلام فهرست سیاه بهشت های مالیاتی در جهاندوم، باید تمامی سازمان های رابط و واسطه در این زمینه مانند دفاتر مشاوره حقوقی و بانک ها را مسئولیت پذیر کرد.

در این باره من در ژوئن گذشته یک طرح پیشنهادی به شورای وزیران دارایی اتحادیه اروپا ارائه داده ام. بر اساس این طرح، پیشهاد شده که تمامی سازمان های رابط و واسطه که در این باره خدمات خود را، مانند آرایش حساب ها (مونتاژ مالی) و بهینه سازی مالیات ها به مشتریان ارائه می دهند، کار خود را در نهایت شفافیت انجام دهند. آن روزی که اداره های مالیاتی به این فرآیند آگاهی داشته باشند، رویکرد دیگری را به مورد اجرا خواهند گذاشت. به این معنی که قوانین را با شدت و حدت و بدون کم و کاست در این خصوص اجرا خواهند کرد. سومین پیشنهاد من عبارت از آنست که شرکت های بزرگ چند ملیتی باید تمامی داده های حسابداری، مالی و مالیاتی خود را برای آگاهی افکار عمومی منتشر کنند."

لازم به یاد آوری است که به رغم تلاش های اعلام شده، هنوز در قاره اروپا ١۴ بهشت مالیاتی وجود دارد. شش کشور اروپایی از جمله هلند، ایرلند و سویس هنوز پناه گاهای امنی برای ثروت های فراری محسوب می شود.

گابریل سوچمَن Gabriel Zucman اقتصاددان و استاد اقتصاد دانشگاه برکلی کالیفرنیا برای مبارزه با بهشت های مالیاتی و قانونمند کردن آنها، سه پیشنهاد به شرح زیر می کند:

در وهله نخست، باید تمام بهشت های مالیاتی جهان را برای ترک مخفی کاری وتشویق به همکاری شفاف با اقتصاد جهانی به اقدامات بسیار جدی تلافی جویانه اقتصادی و گمرکی تهدید کرد.

در مرحله دوم، باید نسبت به ایجاد دفاتر ممیزی و ثبت همه فعالیت های مالی جهان در این دفاتر اقدام کرد. در این دفاتر، همه تیترهای مالی موجود در جهان، سهام شرکت ها، اوراق قرضه، و صورت های مالی و سهام تمامی صندوق های سرمایه گذاری در جهان باید ثبت و نگهداری شود.

سوم اینکه تمامی شرکت های چند ملیتی را باید مجبور به ارائه ترازنامه مالی به نحوی کرد که ترازنامه ارائه شده، در برگیرنده صورت ریز و شفاف تمامی فعالیت های اینگونه شرکت ها و شرکت های وابسته به آنها در همه نقاط جهان و در تمامی بخش های اقتصادی باشد. در همین حال میزان فروش و فعالیت این شرکت ها در همه نقاط جهان باید به دقت محاسبه و مبنای پرداخت مالیات قرار بگیرد.

همگی افشا گری ها، از ویکی لیکس گرفته تا اسناد پاناما و افشای اسناد پارادیز بخشی از ابعاد گسترده و نحوه چگونگی فرارهای مالیاتی را و اصولاً جریان ناشفاف امور مالی در جهان را نشان می دهند.

همگی این اسناد، درهایی را باز می کنند و شبکه تارعنکبوتی و تاریک دنیای ناشفاف امور مالی جهان را در معرض نگاه افکار عمومی مردم جهان قرار می دهند.

این اسناد نشان می دهند که چگونه صنعت جدیدی در خفا در جهان گسترش یافته است که رازداری و پنهان کاری قاعده اصلی آنست. این اسناد نشان می دهند که چگونه بهشت های مالیاتی با ساختار کشورهای پیشرفته و نوخاسته جهان در هم تنیده اند و چگونه بسیاری از سیاستمداران و قانون گذاران در کشورهای جهان در برابر لابی های پرقدرت صنعتی و مالی و ابر ثرتمندان سر تسلیم فرود آورده اند و مبدل به مجری خواست های غیر مشروع آنان شده اند.

پس از افشای "اسناد پاناما" در مورد ابعاد و گستره بهشت‌های مالیاتی در جهان در سال گذشته، افشای اسناد موسوم به "پارادایز"، در روز یکشنبه ۵ نوامبر توسط کنسرسیوم بین‌المللی روزنامه نگاران تحقیقی ۶۷ کشور جهان، بار دیگر بخشی از ابعاد تاریک و ناشفاف امور مالی جهانی را در معرض دید افکار عمومی مردم جهان گذاشت.به دلیل اهمیت و پیچیدگی موضوع و لزوم تحلیل برای روش شدن بیشتر اذهان، بخش فارسی "ار اف ای"، دو مجله اقتصادی پی در پی را به موضوع افشای اسناد موسوم به "پارادایز" اختصاص داده است:بخش اول، به معرفی کلی و مکانیزم‌های فرار مالیاتی، تحت پوشش قانونی می‌پردازد ودر بخش دوم که هفته آینده منتشر می‌شود، موضوع تأثیر شیوه کاهش دادن مالیات‌ها با استفاده از بهشت‌های مالیاتی بر اقتصاد جهانی و راه های احتمالی مبارزه با بهشت های مالیاتی بررسی خواهد شد.

صنایع و برنامه موشکی جمهوری اسلامی و تواتمندی نظامی و دفاعی این کشور این روزها یکی از موارد مهم مورد بحث برای آمریکا و متحدان منطقه ای آمریکا از جمله اسرائیل و عربستان سعودی شده است. آمریکا ضمن اعمال تحریم های یکجانبه علیه برنامه موشکی ایران، تلاش می کند که این موضوع را به توافق هسته ای ایران پیوند بزند و زمینه های اقدامات بسیار وسیع تر علیه ایران را تدارک ببیند. این درحالی است که ایران ضمن پایبندی به توافق اتمی وین اعلام کرده است که دفاع ملی ایران، از جمله برنامه موشکی این کشور خط قرمز نظام است و تحت هیچ شرایطی برای تعدیل آن مذاکره و تعامل نخواهد کرد. ایران هر ساله در حدود ۵ درصد از بودجه عمومی خود را به به افزایش توان دفاعی خود اختصاص می دهد.کل بودجه رسمی پنج نهاد نظامی ایران امسال بیش از ۴۴ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. این بودجه با نرخ دلار بانک مرکزی، در حدود ۱۳ میلیارد و پانصد میلیون دلار است. صنایع موشکی وبازدارندگی ایران حداقل بین ١۰ تا ١۵ درصد این بودجه را به خود اختصاص می دهد.

این مجله اقتصادی به موضوع صنایع موشکی ایران اختصاص دارد. آقای حسین آریَن، کارشناس نظامی مقیم کشور بریتانیا میهمان این مجله اقتصادی است.

در ماه اوت سال۲۰١۷ انستیتوی تحقیقات نظامی نیروی هوایی آمریکا موسوم به "میچِل" گزارشی را در باره ظرفیت رادار گریزی و مخفی ماندن هواپیماهای جنگی آمریکا در شرایط کنونی و در آینده منتشر کرد. این گزارش برای بررسی توان و ظرفیت رادار گریزی جنگنده ها و بمب افکن های آمریکایی، بر روی توان بازدارندگی کشورهایی که از سوی آمریکا به عنوان کشورهای دشمن تلقی می شوند، خصوصاً ایران کار کرده است.

گزارش ها نشان می دهند که ایران به طور بسیار فشرده و گسترده‌ای بر روی توان بازدارندگی- رادار و موشکی، خود کار می کند. در سال های اخیر توان موشکی ایران و قدرت بازدارندگی این کشور پبشرفت های قابل توجهی کرده است. برخی گزارش ها از همکاری های نزدیک میان چین و ایران در این باره حکایت دارند.

پیشرفت درصنایع موشکی، یکی از مهم‏ترین محورهای راهبرد نظامی جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با تهدیدات است. در فقدان یک نیروی هوایی مدرن، ایران از سال های ۲۰۰۰ میلادی در توسعه صنایع موشکی خود کار کرده است. صنایع موشکی ایران از سال ۲۰۰۳ میلادی و پس از حمله آمریکا به عراق به لحاظ تهدیدی که حضور آمریکا در همسایگی ایران ایجاد کرده بود، شتاب گرفته است. صنایع موشکی ایران درسال های تحریم، یعنی سال های ۲۰١١ تا ۲۰١۵ و به رغم تمامی محدودیت ها از جمله تحریم های گسترده، جهش بزرگی داشته است. تولید انواع موشک ها، کوچک و بزرگ، موشک های بالیستیک با بردهای متوسط و بلند در ظاهر امر از توان گسترده بازدارندگی و موشکی ایران حکایت دارد.

ایران در زمینه صنایع موشکی و دفاع هوایی عمدتاً از تکنولوژی های روسیه و چین در این زمینه بهره مند شده است. به گفته مسئولان نظامی ایران، اکثریت موشک‌های ایرانی در سازمان صنایع هوا- فضای وزارت دفاع و سازمان هوا –فضای سپاه پاسدران طرح یزی و تولید شده است. این درحالی است که منابع خارجی تکنولوژی روسی و چینی و همکاری های این دوکشور را عامل اصلی توسعه برنامه موشکی و راداری ایران توصیف کرده اند.

با توجه به محوریت برنامه موشکی در دکترین دفاعی ایران ، آنچه مسلم است این کشور بودجه نسبتا زیادی را برای توسعه صنایع موشکی و بازدارندگی خود تخصیص می دهد. با توجه به این نکته که بودجه‌های نظامی ایران، بخش‌های محرمانه و غیر شفافی هم دارد، دانستن ابعاد بودجه ای که ایران برای صنایع موشکی خود خرج می کند دشوار است.

برای شنیدن گفتگوی ما با حسین آریَن، کارشناس نظامی مقیم بریتانیا و همچنین نسخه کامل صوتی این نجله اقتصادی بر روی فایل صوتی بالا کلیک نمائید.

انواع موشک های ایرانی با توجه به اطلاعات منتشر شده درسایت های نزدیک به مواضع سپاه پاسدران به شرح زیر است:

موشک سجیل:

این موشک دوربرد بالستیک برد عملیاتی نزدیک به ۲۰۰۰ کیلومتر دارد. از ویژگیهای منحصربفرد آن دقت بالا در اصابت به اهداف تعیین شده، زمان بسیار کوتاه آماده سازی و عملیاتی شدن سامانه پرتاب، زمان بسیار کوتاه انتقال سایت پرتاب دیسک پس از شلیک،قابلیت لانچر متحرک است. سجیل اولین موشک دوربرد سوخت جامد ایران است که برخی آن را برترین موشک بالستک ایرانی می دانند. به دلیل شتاب بسیار بالای سجیل امکان ردگیری آن برای دشمن در فازهای اولیه پرتاب بسیار کم است.

موشک خلیج فارس:

موشک هوشمند و بالستیک "خلیج فارس " یک موشک مافوق صوت و کشتی‌زن بوده و تفاوت آن با موشک‌های قبلی این است که دیگر موشک‌ها عمدتاً با سرعتی زیر صوت و به صورت کروز عمل می‌کردند اما "خلیج فارس " با سرعتی مافوق صوت و به صورت بالستیک از سطح زمین شلیک شده و به صورت عمودی از ارتفاع بالا می‌تواند ناو ها و یا شناور های دشمن را مورد هدف قرار دهد. برد عملیاتی این موشک ۳۰۰ کیلومتر است.

موشک های شهاب

خانواده موشک‌های شهاب (شهاب١، ۲ ،۳ و . . . ) را باید معروف ترین موشک های ایرانی در دنیا دانست. این موشک‌ها در انواع میان برد و دوربرد ساخته شده اند.

موشک بالستیک دوربرد شهاب ۵

موشک دوربرد شهاب ۵ یکی از موشک های بسیار پیشرفته با برد حداکثری می باشد که اطلاعات کمی درباره این موشک منتشر شده است.

موشک بالستیک دوربرد شهاب ۴

موشک شهاب ۴ با برد بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر، یک موشک ساخت ایران است که در برنامه موشک‌های بالستیک دوربرد ایران قرار دارد. این موشک نخستین موشک ایرانی است که برای حمل ماهواره و قرار دادن آن در مدار طراحی شده‌است. تغییرات روی موشک شهاب ۴ منجر به ساخت موشک فضایی ایرانی که کاوشگر ۱ نام دارد، شده است.

موشک بالستیک میان برد شهاب۳

شهاب ۳ یکی از بهترین موشک های بالستیک میان‌برد با سوخت مایع است. موشک شهاب ۳ اولین موشک بالستیک میان برد ایران است. مدل اول این موشک که با نام شهاب - آ۳ شناخته می شود بردی برابر ١۳۰۰ کیلومتر را داراست. مدل بعدی این موشک که با نام شهاب - ب۳ شناخته می شود از کلاهکی سنگین تر بهره می گیرد و توانایی هدف قرار دادن اهدافی در ۲۰۰۰ کیلومتری را دارد. نوع آخر این موشک شهاب - دی ۳ نامیده می شود که بردی بین ۲۲۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر دارد.

موشک فاتح ١١۰:

موشک Fateh-١١۰ یا NP-١١۰ یک موشک بالستیک استراتژیک با برد کوتاه است.این موشک از یک موتور تک مرحله ای که با سوخت جامد کار می کند بهره می برد,فاتح ١١۰موشکی سطح به سطح است که با استفاده از سوخت جامد توانایی هدف قرار دادن اهدافی در ۲۰۰کیلومتری را داراست. فاتح ١١۰ یکی از طرحهایی است که در صنایع هوا و فضای ایران برای ساخت موشک های سوخت جامد و مایع دنبال میشود.

در سال ۸۹ نسخه‌ی بعدی این موشک آزمایش شد. این نسخه که به نسل سوم فاتح ۱۱۰ معروف است دارای برد ۳۰۰ کیلومتر، دقت بیشتر و توانایی نگهداری در مناطق مختلف ایران بود.

ابعاد موشک فاتح ۱۱۰ با موشک زلزال ۲ یکی است. اما علاوه بر ۴ بالک ثابت زلزال، ۴ بالک مثلثی شکل ثابت در انتهای موشک و ۴ بالک متحرک در سر آن دارد که مسئولیت تغییر جهت و هدایت موشک را بر عهده دارند.

نسخه‌های موشک فاتح ۱۱۰ عبارتند از فاتح ۱۱۰ نسل ١با برد ۲۰۰ کیلومتر، فاتح۱۱۰ نسل ۲ با برد ۲۵۰ کیلومتر، فاتح ۱۱۰نسل ۳ با برد ۳۰۰ کیلومتر و فاتح۱۱۰نسل۴ با برد بیش از ۳۰۰ و قابلیت نقطه زنی.

موشک قدر:

موشک قدر ۱۱۰ یکی دیگر از موشک‌های ایران است که از لحاظ سرعت جز سریع‌ترین موشک‌های دنیاست و قادر است بر بسیاری از رادارها و موشک‌های ضد موشک فائق آید. برخی منابع به برد ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتری این موشک اشاره کرده‌اند.

قدر-۱۱۰ بهبود یافته موشک معروف ایرانی شهاب ۳ است.این موشک بر خلاف شهاب ۳ از موتوری ۲ مرحله ای بهره می جوید که توانایی رسیدن به بردی ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر را برای آن فراهم می اورد.اعتقاد بر این است که موتور اول این موشک سوخت مایع و موتور دوم این موشک از سوخت جامد بهره می برد.

منابع غربی موشک قدر را به یک موشک چینی با نام M-١۸ارتباط داده و قدر-۱۱۰ را نوع ارتقا داده شده این موشک چینی معرفی کرده و اعلام داشته موشک های شاهین پاکستان هم در زمره این گروه از موشک ها قرار می گیرند.

موشک قدر-۱۱۰ قابلیت مانور بهتری را نسبت به شهاب ۳ دارا می باشد و زمان آماده سازی آن برای شلیک نسبت به نسخه های اولیه شهاب ۳ پایین تر بوده و در حدود ۳۰دقیقه می باشد.

بسیاری از منابع غربی ساخت این موشک را تلاش مخفیانه ایران برای تولید شهاب ۴ و دستیابی به موشک هایی با برد بلندتر عنوان ساختند، اما ایران این اطلاعات را بارها تکذیب و عنوان کرده است که برنامه ای برای تولید موشک هایی با برد بیشتر از ۲۰۰۰ کیلومتر را ندارد.

موشک قیام ، موشک بالستیک بدون بال

این موشک همزمان با راه اندازی نیروگاه بوشهر آزمایش شد"قیام-١" موشکی با سوخت مایع است که از قابلیت جابجایی و متحرک بودن بهره مند است.

موشک بالستیک میان برد عاشورا

عاشورا با برد ۲۵۰۰ کیلومتر، تاج صنعت موشک ایران لقب گرفته است. اطلاعات بسیار زیادی در باره این موشک منتشر نشده است.

حوت: سریعترین اژدر رادار گریز دنیا

موشک ایرانی «حوت» یکی از سریع ترین موشک های رادارگریز آبی جهان است که معادل ۱۰۰متر در ثانیه سرعت دارد. فناوری ساخت چنین موشکی فقط در اختیار ایران و روسیه (موشک اشکوال) است. این موشک ها نهدیدی جدی برای ناوهای آمریکایی حاضر در خلیج فارس است. موشک انداز های این موشک کاملاً رادار گریز بوده و از دید رادارهای دشمن مخفی می مانند.

موشک فجر

راکت فجر ۵ با کالیبر ۳۳۳ میلی متر ساخت ایران بوده و دارای برد اعلام شده ۷۵ کیلومتر( برخی از کارشناسان نظامی برد واقعی این راکت را بیش از این می دانند که احتمالا بدلایل امنیتی این مقدار ذکر شده) می باشد.

این راکت می تواند سر جنگی ۱۷۵ کیلوگرمی که شامل ۹۰ کیلوگرم مواد منفجره شدید الانفجار ( HE ) می باشد را حمل نماید.

سامانه پدافندی صیاد

این سامانه شامل موشک های ۲ مرحله ای بوده که قابلیت استفاده بر ضد انواع هواگردها از جمله هواپیماهای بمب افکن را دارد.سامانه موشکی ضد هوایی «صیاد ۱» که پیش از این و چند سال قبل مورد رونمایی قرار گرفته و به تولید انبوه رسیده است،

پدافند موشکی صیاد ۱ با سر جنگی ۲۰۰ کیلویی، با سرعت ۱۲۰۰ متر بر ثانیه، به سمت هدف حرکت کرده و می تواند مکمل خوبی برای دیگر سیستم های پدافندی ایران همچون تور ام ۱، هاگ، اس ۲۰۰ و اف ام ۸۰ باشد.

موشک نصر

این موشک در کلاس موشک های کوتاه برد است که در حال حاضر قابلیت شلیک از ساحل و انواع شناورها را دارد و در آینده ای نزدیک امکان شلیک از بالگرد و زیردریایی نیز به قابلیت های تاکتیکی آن اضافه می شود. همینطور قادر است تا اهداف ۳ هزار تنی را منهدم کند.

موشک عصر ۶۷

موشک لیزری عصر۶۷ با سر جنگی ۵۰۰ پوندی از نوع موشکهای نیمه فعال بوده که با استفاده از پاد لیزری در مرحله پرتاب با دریافت اشعه لیزر به سمت هدف هدایت میشود. این موشک به دلیل داشتن سرجنگی بسیار قدرتمند، فیوز تاخیری، دقت هدایت و نقطه زنی می تواند برای مواضع مستحکم (بتن مسلح) و استراتژیک دشمن مورد استفاده قرار گیرد

موشک زوبین

زوبین به معنی پیکان یا گرز،موشک هوا به زمینی است که از هدایت تلویزیونی استفاده نموده و جزو سلاح های هوشنمد با دقت نقطه زنی است.

موشک خرمشهر

موشک خرمشهر که اخباری از آزمایش آن در سال گذشته، در برخی رسانه های غیررسمی منتشر شده بود با قطر بیشتر که در حدود ۱.۵ متر یا بیشتر قابل تخمین است و طولی در حد موشک شهاب-۳ یعنی در حدود ۱۵ متر در رژه روز جمعه ۳۱ شهریورما سال ۱۳۹۶ نمایش داده شده است. بنا بر اخبار اعلام شده این موشک به برد ۲۰۰۰ کیلومتر رسیده و قابلیت حمل کلاهک منفرد یا چندگانه تا ۱۸۰۰ کیلوگرم را دارد. هنوز اعلام نشده این موشک از نوع سوخت جامد یا مایع است اما در هر صورت با توجه به قطر بالاتر این موشک، یک طراحی کاملاً جدید ولی بر اساس تجربیات موفق گذشته به انجام رسیده است.

تقسیم بندی نمونه موشک های ساخت ویا مونتاژ شده در ایران:

موشک های بالستیک دوربرد = شهاب ۴، شهاب ۵، شهاب 6، سجیل، ماهواره بر سفیر و پروژه کوثر

موشک های بالستیک میان برد = شهاب 3، فجر 3، عاشورا و قدر 110

موشک های بالستیک کوتاه برد = شهاب 1، شهاب 2 و فاتح 110

موشک بالستیک ضد کشتی = خلیج فارس

راکت های توپخانه ای = صمید، تندر 69، زالزال 1، زلزال 2 و زلزال 3

موشک های زمین به هوا = محراب، شاهین، میثاق 1، میثاق 2، صیاد 1، شهاب ثاقب و مرصاد

موشک ضد هلی کوپتر = قائم

موشک های ضد تانک هدایت شونده = صاعقه، رعد، توفان، توفان 2، توفان 5، توسن و دهلاویه

موشک های ضد کشتی = نور، کوثر، قادر و ظفر

موشک کروز = نصر 1 و مسکات (در حال توسعه)

موشک بدون بال = قیام

موشک های هوا به زمین = شفق، شاهین 3، ستار و عصر 67

موشک های هوا به هوا = فاطر و سجیل

اژدرها = کوسه، یاسین و حوت

کاتیوشا = آرش، فجر 3، فجر 5، فلق 1، فلق 2، عقاب و حاسب

صنایع و برنامه موشکی جمهوری اسلامی و تواتمندی نظامی و دفاعی این کشور این روزها یکی از موارد مهم مورد بحث برای آمریکا و متحدان منطقه ای آمریکا از جمله اسرائیل و عربستان سعودی شده است. آمریکا ضمن اعمال تحریم های یکجانبه علیه برنامه موشکی ایران، تلاش می کند که این موضوع را به توافق هسته ای ایران پیوند بزند و زمینه های اقدامات بسیار وسیع تر علیه ایران را تدارک ببیند. این درحالی است که ایران ضمن پایبندی به توافق اتمی وین اعلام کرده است که دفاع ملی ایران، از جمله برنامه موشکی این کشور خط قرمز نظام است و تحت هیچ شرایطی برای تعدیل آن مذاکره و تعامل نخواهد کرد. ایران هر ساله در حدود ۵ درصد از بودجه عمومی خود را به به افزایش توان دفاعی خود اختصاص می دهد.کل بودجه رسمی پنج نهاد نظامی ایران امسال بیش از ۴۴ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. این بودجه با نرخ دلار بانک مرکزی، در حدود ۱۳ میلیارد و پانصد میلیون دلار است. صنایع موشکی وبازدارندگی ایران حداقل بین ١۰ تا ١۵ درصد این بودجه را به خود اختصاص می دهد.

پس از ماه ها سردرگمی و چانه زنی، بالاخره وزیر پیشنهادی حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی ایران برای تصدی وزارت نیرو در مجلس شورای اسلامی رای اعتماد آورد و عملاً کار خود را در این وزارتخانه کلیدی آغاز کرد. یکی از چالش های بزرگ بر سر راه وزیر جدید نیرو بحران آب در ایران است. اگر اقدام گسترده و همه جانبه ای در کوتاه مدت برای کنترل این چالش بزرگ انجام نگیرد، ایران مستقیماً و به سرعت به سوی یک فاجعه بزرگ زیست محیطی میرود. فاجعه ای که میتواند منجر به بروز بحران های بسیار بزرگ و گسترده اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در ایران شود. رضا اردکانیان وزیر جدید نیرو با امیدها و آرزوی های فراوان برای کنترل بحران آب در ایران آمده است. او که خود را یک کارشناس برای مهار بحران آب میداند، مدعی است که تجربیات زیادی در این زمینه در ارتباط با دهها کشور جهان داشته است. رضا اردکانیان به هنگام ارائه برنامه های خود در مجلس شورای اسلامی گفته است که در این باره بسیار خوشبین است: "من نه تنها به هیچ وجه نا امید نیستم، بلکه کاملا امیدوار و خوشبین هستم. همانطور که پدران ما در ۳ هزار سال پیش در این اقلیم خشک و نیمه خشک با طبیعت به سازگاری رسیدند و شگفت انگیز ترین روش حفظ آب یعنی استفاده از قنات را خلق کردند و مسایل خود را حل کرده اند، حتما ماهم می توانیم مسایل امروز را حل کرده و در منطقه نمونه باشیم."

این مجله اقتصادی، به موضوع بحران آب در ایران و تأثیرات اقتصادی این بحران اختصاص دارد.

امیدواری و خوش باوری وزیر جدید نیرو با واقعیت هایی مسلمی که در زمینه بحران آب در کشور مشاهده می شود ، نگرانی ها در ای زمینه را کاهش نمی دهد.

نتایج فاجعه بار اقتصادی بحران آب با کاهش تولیدات کشاورزی و کوچ بسیار گسترده روستائیان به مناطق شهری و خالی از سکنه شدن بیش از ۴۰ هزار روستای کشور به دلیل نابودی زمین های کشاورزی و مراتع آغاز شده است. تازه این سرآغاز بحران است و اگر فکری به حال حفظ ذخایر تجدید پذیر آب نشود، در مدت کمتر از ۳۰ سال، ۵۰ ‌‌‌‌میلیون ایرانی مجبور خواهند شد که از سرزمین هایی که درآن سکنی دارند، مهاجرت کنند.

دفتر هماهنگی اطلاعات ملی آمریکا که مسوولیت اداره ۱۶ نهاد امنیتی و اطلاعاتی آمریکا از جمله سی. آی. ای و ان. اس. ای را به عهده دارد، اوایل سال جاری گزارشی منتشر کرد که به وضعیت آب در سال ۲۰۲۵ اختصاص داشت.

در این این گزارش مناطقی از جهان که تا هفت، هشت سال دیگر دچار بحران آب و خشکسالی خواهند شد، مشخص شده است. بر اساس این گزارش، خاورمیانه از جمله مناطقی است در جهان که بحران حاد آب گریبان‌گیر آن خواهد شد و ایران درست در مرکز این منطقه بحرانی قرار دارد. براساس ای گزارش، بیش از سه چهارم ایران می تواند مبدل به بیابان شده و فاقد امکانات زیستی برای زندگی شود.

بدون تردید عوامل چندگانه ای در بروز و گسترش بحران آب در ایران نقش داشته اند، از جمله این عوامل، عوامل طبیعی، گرمایش کره زمین از جمله عواملی هستند که به سهولت نمی توان آنها را مدیریت کرد، اما آنچه این بحران را مشکل تر کرده است، فقدان یک مدیریت جامع و بهینه در زمینه برنامه ریزی و مدیریت منابع آب در ایران بوده است.

اسماعیل کهرم این استاد محیط زیست دانشگاه تهران به این عوامل اشاره می کنند.

رضا اردکانیان، وزیر جدید نیرو می گوید که اصلی ترین نقطه کار ما تدوین صریح طرح های آمایش سرزمین است.

وزیر جدید نیرو برای حل بحران آب بر فاضلاب و بازیافت آب های استفاده شده(فاضلاب)، خصوصاً در زمینه کشاورزی تأکید دارد.

رضا اردکانیان همچنین می گوید به دلیل آلودگی بیش از ١١ در صد منابع آب زیر زیرزمینی کشور از مدار خارج شده اند.

وزیر جدید نیرو ضمن اینکه قول و قرار های فروانی در زمینه طرح جامع ملی آب، دو وعده واقعی و ملموس در زمینه حفظ منابع آب های زیر زمینی و مشارکت بخش خصوصی در زمینه حل بحران آب داده است.

بحران آب در ایران نیازمند مدیریت عرضه و تقاضای آب در بخش های مختلف فعالیت های اقتصادی( کشاورزی و صنعتی) و نیازمندی های مصرفی و شهری مردم است. برای اینکه بحران آب در کشور کنترل شود، این موضوع باید به فوریت در اولویت برنامه های دولت جمهوری اسلامی قرار گیرد. دولت باید ظرفیت تمامی نهادهای دولتی و علمی و خصوصی را برای این مهم تجهیز کند و اقدام به برگزاری یک کنفراس بزرگ و ملی آب برای برنامه ریزی عاجل در جهت مقابله با بحران آب در کشور نماید.

با توجه به گسترده بحران آب در ایران،تمامی راه کارها باید بتوانند عرضه آب در کشور را افزایش داده و در همان حال، مصرف را در تمامی عرصه ها کاهش دهند.

مدیریت کارآمد عرضه و تقاضا و شرکت گسترده بخش خصوصی در این زمینه باید به نحوی برنامه ریزی شود که به آب به عنوان یک کالای پرارزش اقتصادی نگاه شود و قیمت تمام شده آن مبنای قیمت پایه در بورس و در بازار آب در کشور قرار گیرد. در جهت حل بحران آب در کشور، بازار آب برای کنترل بهینه بر عرضه و تقاضای آب و واقعی کردن قیمت آب در فعالیت های مختلف اقتصادی، همچنین خانگی باید هرچه سریع تر، راه اندازی شود.

برای شنیدن این مجله اقتصادی، بر روی فایل صوتی بالا کلیک نمائید.

پس از ماه ها سردرگمی و چانه زنی، بالاخره وزیر پیشنهادی حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی ایران برای تصدی وزارت نیرو در مجلس شورای اسلامی رای اعتماد آورد و عملاً کار خود را در این وزارتخانه کلیدی آغاز کرد. یکی از چالش های بزرگ بر سر راه وزیر جدید نیرو بحران آب در ایران است. اگر اقدام گسترده و همه جانبه ای در کوتاه مدت برای کنترل این چالش بزرگ انجام نگیرد، ایران مستقیماً و به سرعت به سوی یک فاجعه بزرگ زیست محیطی میرود. فاجعه ای که میتواند منجر به بروز بحران های بسیار بزرگ و گسترده اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در ایران شود. رضا اردکانیان وزیر جدید نیرو با امیدها و آرزوی های فراوان برای کنترل بحران آب در ایران آمده است. او که خود را یک کارشناس برای مهار بحران آب میداند، مدعی است که تجربیات زیادی در این زمینه در ارتباط با دهها کشور جهان داشته است. رضا اردکانیان به هنگام ارائه برنامه های خود در مجلس شورای اسلامی گفته است که در این باره بسیار خوشبین است: "من نه تنها به هیچ وجه نا امید نیستم، بلکه کاملا امیدوار و خوشبین هستم. همانطور که پدران ما در ۳ هزار سال پیش در این اقلیم خشک و نیمه خشک با طبیعت به سازگاری رسیدند و شگفت انگیز ترین روش حفظ آب یعنی استفاده از قنات را خلق کردند و مسایل خود را حل کرده اند، حتما ماهم می توانیم مسایل امروز را حل کرده و در منطقه نمونه باشیم."

سندیکای کارفرمایان فرانسه موسوم به مِدفMEDEF روز سه شنبه ۲۴ اکتبر با برپایی یک گردهم آیی با حضور نمایندگان شرکت های فرانسوی اوضاع و شرایط فضای بین المللی برای تعامل شرکت های فرانسوی با ایران را پس از اعلام رویکرد جدید آمریکا علیه این کشور بررسی کرده است. در این گردهم آیی رویکرد دونالد ترامپ و رویکرد احتمالی کنگره آمریکا، بازگشت احتمالی تحریم ها، تحریم های فرا سرزمینی، تحریم سپاه پاسداران و مخاطراتی که رویکرد آمریکا می تواند برای شرکت های فرانسوی فعال در ایران داشته باشد، همچنین راه کارهای فرانسه و اروپا در برابر تمهیدات آمریکا در این باره تحلیل و بررسی شده است. در همین حال، با توجه به مشکلات و تردید هایی که بر سر راه شرکت های فرانسوی برای ادامه فعالیت در ایران و ورود این شرکت ها به ایران وجود دارد، ژوفروا وِری، یکی از وکلای دادگستری فرانسه در مقاله ای در روزنامه اقتصادی لزاکِو به سفر آینده امانوئل ماکرون به ایران اشاره کرده و برای حمایت از شرکت های فرانسوی برای ورود به بازار ایران خواستار مخالفت دولت فرانسه با تحریم های فرا سرزمینی آمریکا علیه شرکت های فرانسوی شده است. وی در همان حال خواستار ایجاد یک مشارکت اقتصادی بلند مدت و پایدار میان دو کشور فرانسه با ایران شده است. برای نیل به این مقصود، ژوفروا وِری اعلام کرده است که این رویکرد نیازمند تصمیم قاطع دولت فرانسه و بسیج تمامی نهاد های دولتی فرانسه، مانند، خزانه داری، "کوفاس"، بانک های دولتی برای برقراری جریان سرمایه گذاری و مبادلات بانکی و مالی با ایران و حمایت قاطع از شرکت های فرانسوی در بازار ایران است.

سندیکای کارفرمایان فرانسه موسوم به مِدفMEDEF روز سه شنبه ۲۴ اکتبر با برپایی یک گردهم آیی با حضور نمایندگان شرکت های فرانسوی اوضاع و شرایط فضای بین المللی برای تعامل شرکت های فرانسوی با ایران را پس از اعلام رویکرد جدید آمریکا علیه این کشور بررسی کرده است. در این گردهم آیی رویکرد دونالد ترامپ و رویکرد احتمالی کنگره آمریکا، بازگشت احتمالی تحریم ها، تحریم های فرا سرزمینی، تحریم سپاه پاسداران و مخاطراتی که رویکرد آمریکا می تواند برای شرکت های فرانسوی فعال در ایران داشته باشد، همچنین راه کارهای فرانسه و اروپا در برابر تمهیدات آمریکا در این باره تحلیل و بررسی شده است. در همین حال، با توجه به مشکلات و تردید هایی که بر سر راه شرکت های فرانسوی برای ادامه فعالیت در ایران و ورود این شرکت ها به ایران وجود دارد، ژوفروا وِری، یکی از وکلای دادگستری فرانسه در مقاله ای در روزنامه اقتصادی لزاکِو به سفر آینده امانوئل ماکرون به ایران اشاره کرده و برای حمایت از شرکت های فرانسوی برای ورود به بازار ایران خواستار مخالفت دولت فرانسه با تحریم های فرا سرزمینی آمریکا علیه شرکت های فرانسوی شده است. وی در همان حال خواستار ایجاد یک مشارکت اقتصادی بلند مدت و پایدار میان دو کشور فرانسه با ایران شده است. برای نیل به این مقصود، ژوفروا وِری اعلام کرده است که این رویکرد نیازمند تصمیم قاطع دولت فرانسه و بسیج تمامی نهاد های دولتی فرانسه، مانند، خزانه داری، "کوفاس"، بانک های دولتی برای برقراری جریان سرمایه گذاری و مبادلات بانکی و مالی با ایران و حمایت قاطع از شرکت های فرانسوی در بازار ایران است.

این مجله اقتصادی رویکرد احتمالی دولت فرانسه و شرکت های فرانسوی برای تعامل پایدار با ایران را بررسی می کند. دکتر فریدون خاوند، اقتصاد دان مقیم فرانسه میهمان این مجله اقتصادی است.

اما پیش از پرداختن به این موضوع رویکرد آمریکا برای تقابل با ایران و موضع مخالف کشورهای اروپایی و اتحادیه اروپا را در این باره مرور می کنیم.

در حالی که دونالد ترامپ و بسیاری از اعضای دولت آمریکا نیرو و توان خود را برای مقابله همه جانبه با ایران و سیاه نمایی بیش از حد اندازه این کشور در نزد افکار عمومی بکار گرفته اند، درحالی که دولت کنونی آمریکا از انجام هیچ روشی، حتی سخنان غیر واقعی و دور از اخلاق، برای توجیه رفتار خود و فشار آوردن بر ایران فروگذار نیست، کشورهای اروپایی نگاه متفاوت و دیگری به ایران دارند. این اختلاف عمیق در نگرش و دیدگاه ها میان آمریکا و اروپا نسبت به ایران، پس از تصمیم دونالد ترامپ در روز جمعه ١۳ اکتبر که او پایبندی ایران به توافق اتمی را تأیید نکرد، بیش از پیش آشکار شد. کشورهای بزرگ اروپا، فرانسه، آلمان، بریتانیا، ایتالیا و همچنین اتحادیه اروپا، همگی و به نحو بسیار قاطعانه و روشنی در برابر رویکرد رئیس جمهوری آمریکا موضع گرفته اند. آنها، همصدا خواهان حفظ توافق اتمی با ایران هستند.

دولت آمریکا و جمهوری خواهان در کنگره آمریکا در چهارچوب رویکرد جدید دولت آمریکا برای مقابله با ایران، تمامی ظرفیت های حقوقی و قانون گذاری خود را برای وضع و اعمال تحریم های تازه و احتمالاً بازگشت تحریم های گذشته علیه ایران به کار گرفته اند. سخنان تناقض گونه دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا و رکس تیلرسون، وزیر امور خارجه آمریکا در باره نحوه اعمال تحریم های یکجانبه و تحریم های فرا سرزمینی آمریکا فضای تصمیم گیری اقتصادی نزد شرکت های اروپایی برای ادامه فعالیت و یا ورود به بازار ایران را آشفته کرده است.

رویکرد دولت آمریکا، که از سوی لابی های پرقدرت اسرائیلی- سعودی تغذیه می شود، انزوای ایران و تضعیف بیش از حد اقتصاد این کشور به نحوی است که ایران نتواند به بلند پروازی های منطقه ای خود در عراق، سوریه و لبنان ادامه دهد. در واقع، آمریکا و متحدان اسرائیلی و عرب آمریکا خواستار آنند که ایران مبدل به یک شیر بی یال و دم و اشکم شده و از نظر اقتصادی مبدل به یک کشور درجه سه شود.

با توجه به مخالفت های کشورهای بزرگ اروپایی، آمریکا برای پیشبرد اهداف خود، شرکت های اروپایی را نشانه رفته است. در واقع آمریکا می خواهد با ترساندن شرکت های اروپایی و دیگر شرکت های جهان که با ایران تعامل دارند و یا خواهان تعامل با ایران هستند، نظر مخالف رهبران اروپایی در باره رویکرد آمریکا را دور بزند و از این طریق به اهداف خود برای منزوی کردن ایران و اقتصاد این کشور جامه عمل بپوشاند.

روزیکشنبه دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در گفتگو با با شبکه فاکس نیوز با لحنی نیمه جدی که از آن بوی طنز نیز به مشام می رسید گفت که فرانسه و آلمان می توانند مبادله تجاری با ایران را ادامه بدهند و از این طریق پول بدست بیاورند. وی دراین گفتگو گفته که به امانوئل ماکرون و آنگلا مرکل گفته است: « شما به پول درآوردن خود ادامه بدهید و نگران نباشید. در این مورد ما به شما نیاز نداریم.»

در همین حال، رکس تیلرسون، پس از شرکت در ایجاد شورای هماهنگی عربستان و عراق در چهارچوب رویکرد مقابله با ایران در گفتگو با بلومبرگ به شرکت های اروپایی و دیگر شرکت های جهانی هشدار داده است که مبادا با سپاه پاسداران و یا یکی از مجموعه ها و شرکت های وابسته به این نهاد تعامل کنند، زیر در صورت تعامل، با مجازات های سنگین آمریکا روبرو خواهند شد.

سخنان آقای تیلرسون در حالی بیان شده که وی بدرستی می داند نهادهای اقتصادی سپاه بر فضای اقتصادی ایران تسلط دارند و شرکت هایی که با ایران تعامل می کنند، به سهولت نمی توانند شرکت های وابسته به سپاه و نهادهای موازی با آن را با بخش خصوصی واقعی تشخیص دهند. بهزاد نبوی، در گفتگویی با آفتاب نیوز گفته است که بیش از ۵۰ در صد اقتصاد ایران در دست چهار نهاد است.

فرانسه و کشورهای بزرگ اروپایی چگونه می توانند در برابر خواست های آمریکا علیه توافق هسته ای و اعمال تحریم های آمریکا علیه ایران بایستند؟

آیا فرانسه می تواندراه یک همکاری اقتصادی و تجاری پردوام و بلند مدت با ایران را به رغم دشمنی های آمریکا علیه ایران بازکنند؟

آیا فرانسه می تواند به تنهایی چنین رویکردی را برگزیند، یا اینکه برای انجام بهینه آن نیاز به دیگر کشورهای اروپایی دارد؟

دکتر فریدون خاوند به این پرسش ها پاسخ داده است. برای شنیدن نسخه کامل صوتی این مجله اقتصادی بر روی فایل صوتی بالا کلیک نمائید.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا روز جمعه، ١۳ اکتبر ضمن اعلام رویکرد فراگیر آمریکا در باره ایران، پایبندی ایران به توافق اتمی را تأیید نکرد. ترامپ با عدم تأیید پایبندی ایران به توافق اتمی در واقع توپ را به زمین کنگره انداخته است. از نقطه نظر قوانین داخلی آمریکا کنگره ۶۰ روز فرصت دارد تا درباره بازگشت یا عدم بازگشت تحریم‌ها تصمیم‌گیری کند. عدم تأیید برجام توسط کنگره، با بازگشت تحریم های اتمی آمریکا علیه ایران همراه خواهد بود و منجر به خروج آمریکا از توافق اتمی و برجام می شود. رویکرد ترامپ چه در داخل آمریکا و چه در اکثریت کشورهای جهان، خصوصاً کشورهای اروپایی، چین و روسیه با واکنش های منفی روبرو شده است. اقدام ترامپ، همچنانکه بلومبرگ پس از سخنان روز جمعه وی نوشت، فضای سرمایه گذاری در اقتصاد ایران را غبار آلود کرده است. صدها شرکت بزرگ و کوچک خصوصاً اروپایی و آسیایی طی نزدیک به دو سال که از اجرایی شدن توافق اتمی می گذرد به بازار ایران وارد شده و تا کنون در زمینه های مختلف سرمایه گذاری های قابل توجهی نیز کرده اند. به طور مثال شرکت های خودرو ساز فرانسوی پژو-سیتروئن، رنو، غول نفتی فرانسوی توتال و شرکت فرانسوی اروپایی ایرباس میلیاردها دلار در ایران قرارداد امضا کرده اند و طرح های توسعه فراوانی را در ارتباط با بازار ایران طرح ریزی کرده اند.

در آستانه اعلام راهبرد کلی آمریکا برای مقابله با ایران که قرار است روز پنجشنبه ١۲ اکتبر توسط دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا رسانه ای شود، نگرانی های فزاینده ای محافل سیاسی، نظامی و اقتصادی ایران را فرا گرفته است. در اجرای قانون جدید "مهار دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها"، موسوم به "کاتسا" خطر قرار گرفتن در لیست سیاه سازمان‌های تروریستی در آمریکا و وضع تحریم ها و مجازات های بسیار شدید اقتصادی سپاه پاسداران و تمامی شرکت ها و نهادهایی را که با سپاه تعامل دارند تهدید می کند. در صورت اجرایی شدن این تحریم ها، که تحریم سپاه بخش مهمی از آن است و برخی از آن به عنوان "تحریم های مادر"، "سیاه چاله تحریم ها" و یا " چاه ویل تحریم ها" نام می برند، شدید ترین و گسترده ترین تحریم ها می تواند علیه ایران برقرار شود. با توجه به فعالیت های گسترده اقتصادی سپاه در ارکان اقتصاد ایران، بانک ها و مؤسسات مالی، صنایع و بسیاری از بخش های دیگر اقتصادی کشور، ابعاد تحریمی این قانون می تواند خارج از تصورباشد. برای روشن شدن موضوع فقط کافی است که به شرکت های زیر مجموعه ای قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء سپاه پاسداران که در زمینه های صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، معدن، راه و ساختمان و دیگر بخش ها فعالیت می کنند و همچنین به ارتباط بیش از ۳ هزار شرکت دیگر که با قرارگاه همکاری می‌کنند و خطر قرار گرفتن در لیست تحریمی آمریکا همه این شرکت‌ها را تهدید می‌کند، اشاره کرد.

باید گفت که تازه "این مشتی است در برابر خروار". در صورتیکه تمامی فعالیت های اقتصادی سپاه و نهادهای مرتبط با آن را بر شماریم "مثنوی هفتاد من" می شود. بدین ترتیب می توان به جرئت گفت که قانون تحریم های مادر موسوم به "کاتسا" بخش عظمیمی از اقتصاد ایران را تحت فشارهای شدید تحریمی قرار خواهد داد.

این مجله اقتصادی، اجرایی شدن احتمالی تحریم های جدید آمریکا علیه سپاه پاسداران و تأثیرات این تحریم ها بر اقتصاد ایران را بررسی می کند. دکتر فریدون خاوند اقتصاد دان مقیم فرانسه میهمان این مجله اقتصادی است.

تهدید فرمانده کل سپاه پاسداران

محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران ایران، روز یکشنبه، ۸ اکتبر در واکنش به احتمال قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی از سوی دولت دونالد ترامپ، شدیداً واکنش نشان داد. جعفری آمریکا را تهدید کرد در صورتی که قانون تحریم‌های جدید آمریکا اجرا شود، این کشور باید پایگاه‌های منطقه‌ای خود را تا شعاع ۲ هزار کیلومتری برد موشک‌های ایران منتقل کند. او گفت که در صورت اجرای این تحریم ها سپاه نیروهای ارتش آمریکا را در سراسر جهان بویژه منطقه خاورمیانه، همسنگ داعش در نظر خواهد گرفت. فرمانده کل سپاه پاسداران همچنین گفت که اجرایی شدن تحریم‌های جدید آمریکاعلیه جمهوری اسلامی (موسوم به قانون کاتسا) معادل خروج یکجانبه آمریکا از برجام است.

قانون تحریم سپاه با قوانین برجام فرق دارد

لازم به یادآوری است که قانون "مهار دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها"، موسوم به "کاتسا" با قوانین مربوط به برجام فرق دارد. هرچند دونالد ترامپ اعلام کرده است که ایران روح توافق اتمی را زیر پا گذاشته و این توافق در جهت منافع آمریکا نیست و وی تصمیم دارد که پایبندی ایران به توافق را تأیید نکند، اما تحریم های موسوم به "کاتسا"، تحریم های جداگانه ای هستند.

قانون "کاتسا"، چیست؟

لایحه قانونی"مهار دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها" از چند ماه پیش در کمیته روابط خارجی سنا به ریاست سناتور باب کروکر تصویب شد. این لایحه سپس در سنای آمریکا با اضافه شدن تحریم‌های روسیه با ۹۸ رای مثبت و ۲ رای منفی تصویب شد. سپس در اواخر ماه ژوئیه گذشته به مجلس نمایندگان آمریکا رفت و در آنجا با ایجاد اصلاحاتی و افزودن تحریم های کره شمالی با ۴١۹ رای موافق نمایندگان به تصویب رسید. سپس در روز ۵ اوت گذشته دونالد ترامپ آن را امضا کرد و این لایحه مبدل به قانون شد.

در این قانون به رئیس جمهوری آمریکا اختیار داده شده است که برای مقابله با اقدامات بی ثبات کننده ایران در منطقه و حمایت ایران از سازمان ها و نهادهایی که از سوی آمریکا به عنوان سازمان های تروریستی شناخته می شوند، مانند حزب الله و حماس، رشته تحریم های جدیدی وضع کند. تحریم علیه برنامه موشکی ایران و تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که در این خصوص همکاری می کنند، در این چهارچوب قرار میگیرد.

تحریم علیه سپاه و اشخاصی که با این نهاد همکاری و تعامل کنند

در این قانون همچنین به رئیس جمهور آمریکا تکلیف شده است که سپاه را مشمول تحریم‌های دستور اجرایی ۱۳۲۲۴ قرار دهد. برای این کار ۹۰ روز به رئیس جمهور زمان داده شده است. با قرار گرفتن سپاه در لیست سازمان‌های تروریستی ذیل دستور اجرایی یاد شده، تمامی ارکان و نهادهای سپاه تروریستی محسوب خواهند شد. در این قانون همچنین پیش بینی شده است که تمامی شرکت ها و نهادهای داخلی و خارجی که با سپاه پاسداران و نهادهای زیر مجموعه ای و و ابسته به آن همکاری و تعامل داشته باشند، تحت مجازات ها و تحریم های آمریکا به عنوان حمایت از سازمان های تروریستی قرار بگیر

برخی می گویند که قرار گرفتن سپاه در لیست سیاه سازمان های تروریستی و تحریم و مجازات شرکت ها و نهادهای داخلی و خارجی که با سپاه و شرکت های زیر مجموعه ای آن همکاری و تعامل دارند، شرایط اقتصادی ایران را بسیار بدتر از شرایط اوج تحریم های جهان علیه ایران در سال های ۲۰١١تا ۲۰١۴ خواهد کرد. تحریم سپاه و نهادها و شرکت های وابسته واقعاً چه تأثیراتی بر اقتصاد ایران خواهد داشت؟

آیا هدف آمریکا ایجاد شکاف سیاسی و اقتصادی در ایران و کاستن از نفوذ سپاه در اقتصاد ایران نیست؟

دکتر فریدون خاوند، اقتصاد دان مقیم فرانسه به این پرسش ها پاسخ داده است. برای شنیدن این مجله رادیویی بر روی فایل صوتی بالا کلیک نمائید.