Dünya Mirası Adalar

Adalar Belediyesi'ne yönelik operasyonlar, tutuklamalar, protestolar ve yerel demokrasi tartışmalarını; son gelişmelerin perde arkasını ve Adalar'daki siyasi-toplumsal atmosferi Heybeliadalı gazeteci Dilek Dindar ile konuşuyoruz.

Elmadağ’dan Bomonti’ye, Cihangir’den Burgazada ve Büyükada’ya uzanan hayat hikayesiyle, İstanbul’un çok kültürlü geçmişine tanıklık etmiş Roger Urban ile hafızanın izini sürüyoruz.

Konuklarımız Kamer Alyanakyan ve Hatice Kaymakçı ile Büyükada’da yapılması planlanan lüks otomobil gösterisi Adalar'ın geleceği için ne anlama geldiğini ve Adalıların bu konuda ne düşündüğünü ele alıyoruz.

Konuğumuz Adalı yazar Bercuhi Berberyan ile Adalılık, yazarlık ve tiyatro üzerine konuşuyoruz.

Gösterişli etkinlikler, lüks tüketim kültürü, kent hakkı ve Adalar’ın geleceğini, kentsel hareketlilik, kültürel miras, katılımcı yönetişim ve kent kuramı konularıyla ilgili çalışmaları olan kentsel araştırmacı Turgut Kartal ile konuşuyoruz.

Heybeliada Sanatoryumu’yla ilgili yıllardır süren tartışmalı süreçte yeni bir gelişme yaşandı: Cumhuriyet tarihinin ilk modern pandemi ve verem hastanesi olarak kabul edilen Heybeliada Sanatoryumu’nun yeniden amacı dışında Diyanet İşleri Başkanlığı’na tahsis edilmesi kararı çıktı. Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tahsis için olumlu görüş verdi. Adalar Belediyesi’nin karşı oyuna rağmen karar oy çokluğuyla kabul edildi.

Daha önce yargı tarafından iptal edilen tahsis süreci yeniden gündemdeyken, sivil toplum kuruluşları ve belediye, odalar  yeni bir dava hazırlığında.

1924 yılında Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla kurulan Heybeliada Sanatoryumu; yalnızca bir sağlık kurumu değil, Cumhuriyet’in kamusal sağlık anlayışının, modern mimarlık mirasının ve toplumsal hafızasının simgelerinden biri olarak görülüyor.

Peki süreç şimdi nereye gidiyor?

Sanatoryumun geleceği ne olacak?

Kamusal miras, sağlık hakkı ve ekolojik koruma açısından bu karar ne anlama geliyor?

Konuğumuz TTB Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Benan Koyuncu ile bir araya geliyoruz.

Çaydanlık Gibi Olun kitabının yazarı ve İstanbul Bulgar cemaatinin önde gelen isimlerinden yazar Elena Kovaçi Uygan ile İstanbul Bulgar cemaatinin hafızasını, Selanik’ten İstanbul’a göç hikâyelerini ve 'bir zamanların Burgazada'sını konuşuyoruz.

Konuğumuz Engin İpci ile 2 Mayıs Cumartesi günü Müze Gazhane ev sahipliğinde gerçekleşecek “Asi Nehri’nin Bugünü ve Geleceği” panelini konuşuyoruz.

Hatay’ın kalbinden geçerek Suriye ve Lübnan’ı aşan Asi Nehri’nin, 6 Şubat depremlerinin ardından karşı karşıya kaldığı ekolojik krizleri ve sunduğu yeniden inşa fırsatlarını ele alıyor; kısa belgeseller eşliğinde, doğayla uyumlu ve dayanıklı kentlerin nasıl mümkün olabileceğini uzmanlarla birlikte tartışıyoruz.

Büyükada’daki kültürel mirasın korunmasında hafıza mekanları odaklı kültür rotası çalışmasını konuğumuz yüksek mimar Zeynep Çoban Keleşmehmet ile konuşuyoruz.

Bu araştırma, Büyükada’daki tarihi ve kültürel mirası temsil eden “hafıza mekânlarını” tespit ederek, bu mekânların korunması ve yeniden canlandırılması için bir kültür rotası önerisi şeklinde çalışılmıştır. Burada temel hedef, adanın kolektif belleğini görünür kılmak ve sürdürülebilir şekilde yaşatmaktır.

* Farklı 224 yapı incelenmiş,

* Belirlenen kriterlere göre puanlama yapılarak 75 yapı hafıza mekânı olarak seçilmiştir.

* Değerlendirme kriterleri arasında: tarihsel etki, özgünlük, hikâye değeri, önemli kişilerle ilişkisi ve kültürel/sanatsal işlevler yer almıştır.

* Seçilen mekânlar üzerinden bütüncül bir kültür rotası kurgulanmıştır.

Adalar tarih boyunca farklı kültürleri barındırmış, zengin mimari ve sosyokültürel mirasa sahip bir yer olmasına rağmen bu potansiyel yeterince değerlendirilememiştir. Bunları görünür kılan bu tez çalışmasına Dünya Mirası Adalar olarak verdiğimiz katkıdan dolayı çok mutlu olduğumuzu da belirtmek isteriz.

Adalar Belediyesi Başkan Yardımcısı Fırat Durak ile faytonların kaldırılmasının ardından Adalar’da artan akülü araç kullanımıyla ortaya çıkan belirsizlik, denetimsizlik ve yeni araç modelleri tartışmalarını; yerel yönetim ile merkezi idare arasındaki yetki dengesi üzerinden ele alıyor, çözümün ise adanın dokusuna uygun, sınırlı ve denetimli bir ulaşım modelinde olduğunu konuşuyoruz.