Dünyayı Çevirenler

Konuğumuz çevirmen Süleyman Doğru ile Latin Amerika Patlaması - "Boom" Mektupları kitabından yola çıkarak, 1960’lı ve 70’li yıllarda Latin Amerika edebiyatının dünyaya açılışını; Julio Cortázar, Gabriel García Márquez, Carlos Fuentes ve Mario Vargas Llosa’nın dostluklarını, mektuplaşmalarını ve edebiyat dünyasında yarattıkları büyük dönüşümü konuşuyoruz.

Son yıllarda çevirileri ve araştırmalarla yeniden keşfedililen Zabel Yesayan'ı, "Meliha Nuri Hanım", "Sürgün Ruhum" ve "Son Kadeh"i harika çevirileriyle Türkçeye kazandıran Mehmet Fatih Uslu ile konuşmaya devam ediyoruz. 

Zabel Yesayan, Ermenice edebiyatının en özgün, en önemli seslerinden biri. 1878'de Üsküdar'da doğdu, Sorbonne'da edebiyat ve felsefe öğrenimi gördü. Toplumsal meselelerin yakın izleyicisi olarak kadınların eğitimini ve özgürlüğünü yazılarının merkezine taşıdı. 1909'da Adana'ya giden yardım heyetinde üç ay boyunca yetimlerin, dulların ve mahpusların tanığı oldu; gördüklerini Ermeni tanıklık edebiyatının en güçlü örneklerinden biri sayılan Yıkıntılar Arasında'da aktardı. 1915'te tutuklanacak aydınlar listesindeydi, saklanarak kurtuldu, yıllarca sürgünde yaşadı. 1937'de Sovyet Ermenistanı'nda tutuklandı; sonrası meçhul. Ne zaman, nerede öldüğü bugün hâlâ kesin olarak bilinmiyor. Geride kalan, yazdıkları...

Yesayan'ın gözleme dayanan, doğrudan, keskin, lirik bir dili var. Sürgünü, aidiyeti, savaşın gölgesini; kadınların toplumsal konumunu, bir tavır olarak kendi hayat hikâyesinde de sezilen diğer kadınlar gibi olmama halini, bireysel özgürlük ile toplumsal baskı arasındaki gerilimi işledi. 

Son yıllarda çevirileri ve araştırmalarla yeniden keşfedililen Zabel Yesayan'ı, "Meliha Nuri Hanım", "Sürgün Ruhum" ve "Son Kadeh"i harika çevirileriyle Türkçeye kazandıran Mehmet Fatih Uslu ile konuşuyoruz. 

20. yüzyıl İran şiirinin en güçlü ve özgün seslerinden Füruğ Ferruhzad'ı, çevirmeni Makbule Aras Eyvazi ile konuşmaya devam ediyoruz. 

20. yüzyıl İran şiirinin en güçlü ve özgün seslerinden Furuğ Ferruhzad'ı, çevirmeni Makbule Aras Eyvazi ile konuşuyoruz.

 Furuğ Ferruhzad'ın kısacık yaşamına, şiir kitapları Tutsak, Duvar, İsyan ve Yeniden Doğuş üzerinden poetik yolculuğuna; beden, mahremiyet, özgürlük, kadınlık ve varoluş meselelerinin şiirindeki (hayatındaki) dönüşümüne, şiirlerinde zaman ve ölüm düşüncesinin kazandığı boyuta ve Ev Karadır filmiyle şiirden sinemaya uzanan bakışına değiniyor; kadının kendi arzusunun, bedenini, dilinin, sözünün öznesi olmasının anlamı üzerine düşünüyoruz.  

Carlo Rovelli’nin zaman, gerçeklik ve evren üzerine düşüncelerinden yola çıkarak fizik ile sanatın kesiştiği noktaları; bilimsel merakın dünyayı ve yaşamı anlamlandırmadaki yerini çevirmen Tolga Esmer ile konuşmaya devam ediyoruz. 

Fiziğin ustalarından Carlo Rovelli’yi programcılarımızdan ve Rovelli’nin Türkçe çevirmeni Tolga Esmer ile konuşuyoruz.

Bu bölüm edebiyatın ve kurgunun biraz dışına çıkıyor gibi görünse de Rovelli, fiziği felsefe ve Bach ile buluşturan sıra dışı bir bilim insanı. Kitaplarının neredeyse tamamı Türkçeye kazandırıldı; biri dışında hepsi Tolga Esmer’in çevirisiyle yayımlandı. Rovelli’nin Ak Delikler kitabının Türkçe çevirisi de tamamlandı ve 2027’de okurla buluşmayı bekliyor.

Konuğumuz Berrak Göçerli ile Jane Austen’ın edebiyattaki öncü konumunu, Virginia Woolf’la kurduğu edebi bağı ve kadınların kısıtlı yaşam alanlarını yazıya dönüştürme biçimlerini konuşmaya devam ediyor; Austen’ın feminist okumalara açılan dünyasından Shirley Jackson’a uzanan kadın yazarlar ve çevirmenlik deneyimi üzerine sohbet ediyoruz.

Gurur ve Önyargı'nın çevirmenlerinden Berrak Göçer ile Jane Austen'i konuşuyor; edebiyat, kadın, özgürlük, Woolf ve nicesine değiniyoruz.  

Çağdaş Meksika edebiyatının uluslararası alanda en çok tanınan isimlerinden Esquivel’i ve edebiyatını, çevirmeni Havva Mutlu ile konuşmaya devam ediyoruz.