EKSEN

Hasan Erel’e göre gelişmeler ABD’nin tek kutuplu dünyası ve dolar hegemonyasının sonuna işaret ederken, BRICS bloğu dikkate alınmalı. ABD hegemonyasındaki mali kurumların ülkeleri özelleştirmelere zorlaması ve dayatmaların aksine BRICS’in esnek yapısına işaret eden Erel, Türkiye’nin de 19 yeni aday gibi bu grupla ilgilenmesi gerektiği görüşünde.

Rusya, Çin, Brezilya, Hindistan ve Güney Afrika'dan oluşan BRICS ülkelerine, 19 ülke daha katılmak istiyor. Bunlara 5 de Arap ülkesi eklendi. Güney Afrika'da düzenlenecek zirve için de hazırlıklar sürüyor. Batı blokuna karşı bir alternatif izlenimi yaratan BRICS'teki son gelişmeleri ve seçim sürecindeki Türkiye için BRICS'in anlamını dış politika yazarı Hasan Erel, Ceyda Karan ile Eksen programında değerlendiriyor...

Dr. Ali Semin’e göre Suriye çatışmasından olumsuz etkilenen Arap ülkeleri Şam’ın Arap Birliği’ne dönüşünü isterken BM’ye atıf yapıyor. “Araplar öyle veya böyle Suriye’yi geri istiyor” diyen Semin, Şam’ın Arap dünyasıyla ilişkileri düzeldikçe Türkiye ile işlerin zorlaşacağını söyledi. ABD faktörüne işaret eden Semin Ankara’nın geç kaldığı görüşünde.

Suriye’nin Arap Birliğine dönüşü konusunda önemli gelişmeler yaşanmaya devam ediyor. Son olarak dün Amman’da Suriye konulu bir istişare toplantısı düzenlendi. Bu toplantıda, Suriyeli mültecilerin komşu ülkelerden kendi vatanına dönüşü de, Suriye’nin kendi topraklarındaki egemenliğiyle birlikte ele alındı.

Prof. Kozanoğlu'na göre doların hegemonyasını sarsmak kolay görünmese de dünyada genel eğilimin varlığı hissediliyor. Para birimleri ‘r’ ile başlayan BRICS üyelerinin yeni para birimi tartışmasına atıf yapan Kozanoğlu, jeopolitik gerilimler olmasa bile zamanla doğal akışı içinde doların eskisi kadar ağırlığını korumasının zor olduğu görüşünde.

Amerika, hegemonyasını para birimi doları silah hâline getirerek güçlendirmek istiyor. Fakat özellikle son zamanlarda Çin üzerinden yapılan tartışmalar, çok kutupluluğu yeniden dünya gündemine getirdi. BRICS ülkelerinin kendi para birimlerine ilişkin girişimleri, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Pekin ziyareti sonrası AB'nin, süper güçler arasında yaşanan güç mücadelesinde ABD'ye bağımlı (vasal) olmaktan kaçınması ve üçüncü bir güç olması gerektiğini söylemesi büyük yankı uyandırdı. Tüm bunları, tahvillerde son durumu, altına yönelme eğilimini ve Çin, Hindistan ve Brezilya gibi ülkelerin tutumlarını Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, Ceyda Karan ile Eksen'de değerlendiriyor...

Emir Aşnas’a göre Moskova’da dörtlü formatta güvenlik görüşmeleri önemli ama dışişleri bakanlarını içeren siyasi ayağı Türkiye seçimleri öncesi zor görünüyor. Şam’da Erdoğan’a olumsuz bakışa atıf yaparken, Davutoğlu gibi figürlerin varlığı ve ‘Batıcı eğilimlere’ karşın Suriye’nin muhalefet adayından daha umutlu olduğu görüşünde.

Moskova’da ilk dörtlü savunma bakanları görüşmesi yapıldı. Türkiye, Rusya, Suriye ve İran savunma bakanları ve istihbarat başkanları bir araya geldi. Görüşmeden sonra açıklamalar yapıldı. Toplantı sonrası oluşan atmosferi, Ortadoğu’daki son durumu, Suriye’nin Arap Birliğine dönüş sürecini, Batı’nın bölgedeki politikalarını ve daha fazlasını araştırmacı yazar Emir Aşnas, Ceyda Karan ile Eksen programında değerlendiriyor...

Ümit Alan’a göre üretken yapay zeka ve ChatGPT’nin yetenekleri ürpertici. Elon Musk dahil girişimcilerin bile bu alanda çalışmalara altı ay ara verilmesi ve yasal çerçeve çağrısı yapmasına atıfta bulunan Alan, yaratabileceği işsizlik ve dezenformasyonun yanında ciddi elektrik tüketimiyle bu olgu üzerinde daha çok tartışma gerektiğini vurguladı.

Dünyanın gündeminde son zamanlarda yapay zeka temelli geliştirilen uygulamalar var. Bunların başında da ChatGPT geliyor. Yapay zeka temelli bu bot, bazı ülkelerde yasaklandı bile. "İnsanlığın sonu mu geliyor?" sorularıyla birlikte; bu uygulamaların siyasete, dezenformasyona, beyaz yakalılara ve işsizliğe etkilerini BirGün Gazetesi Sosyal Medya ve Teknoloji Yazarı Ümit Alan, Ceyda Karan ile Eksen programında değerlendiriyor...