EKSEN

Prof. Emin Gürses’e göre, Çin’in arabuluculuğunda anlaşan Suudi-İran ‘nefes alırken’, bunun etkisi Suriye ve Yemen’den sonra Mısır’a da uzanabilir. Gürses’e göre bölgenin ‘en zengini’ olarak Suudiler öncülüğünde Türkiye dahil birçok ülke bir araya gelebilir. Gürses, Batı Çin’e karşı tepki oluşturmaya çalışsa da başarı şansının olmadığı görüşünde.

Musa Özuğurlu’ya göre Suudi Arabistan’ın Yemen ve Suriye’deki adımlarıyla herkesi şaşırtmış durumda. Katar gibi ülkelerin itirazlarına karşın Riyad’ın bastırmasının belirleyici olacağını söyleyen Özuğurlu, gelişmelerde ‘Arap gaz hattının’ etkisine dikkat çekti. Özuğurlu, ABD’nin artık süreci engelleyemeyeceği görüşünde.

Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdat, 11 yıl aradan sonra Suudi Arabistan’ı ziyaret etti. Bir süredir Riyad, Şam’ı Arap Birliği’ne geri döndürmek için çaba sarf ediyordu. Suudiler, 9 Arap ülkesini Suriye’nin katılımı için ikna etmeye çalışırken, Batı medyası ise Riyad’ı baltalamaya çalışıyor. ABD yönetimi de Çin, Rusya, Suriye ve Yemen girişimleri sebebiyle Suudi Arabistan veliahtına gözdağı verdi. Tüm bunları ve daha fazlasını Gazeteci Musa Özuğurlu, Ceyda Karan ile Eksen’de değerlendiriyor...

Erhan Güngör’e göre Suudi Arabistan Yemen’de 9 yılda diz çöktüremediği Husi ağırlıklı Sanaa hükümetiyle anlaşma aramak zorunda kaldı. Çin arabuluculuğunun etkisi olsa da asıl aktörün Umman olduğunu belirten Göngör, Husilerin ateşkes şartlarına dikkat çekti. Güngör’e göre Suudilerle anlaşma olursa Güney Yemen’de etkili olan BAE için sorun çıkacak.

İran ve Suudi Arabistan'ın, Pekin'de el sıkışmasının ardından bölgede barışa dair yeni bir umut doğdu. İki ülkenin arabuluculuğunda Yemen'de barışın tesisi için adım atıldı. Yemen'e giden Suudi heyet, burada İran destekli Şii Husi yetkililerle barışın tesis edilmesi konusunu değerlendirdi. Peki Suudiler ne umdu, ne buldu? Birleşik Arap Emirlikleri'nin ve Amerika'nın rolü ne? Tüm bunları Kudüs TV Haber Müdürü Erhan Güngör, Ceyda Karan ile Eksen programında değerlendiriyor...

Dr. Adıbelli’ye göre, ABD’de Tayvan için inisiyatifi Kongre aldı, Çin ile tatbikatlarla gerilim dinmeyecek. Çin’in ‘kendi güç dengesini kurduğunu’ söyleyen Adıbelli, Pekin’e giden Macron’un ABD’ye çıkışlarına dikkat çekti. Asya Para Fonu gibi girişimlerin arttığını belirten Adıbelli, “Asya yüzyılı salt retorik değil ekonomik temelli” vurgusu yaptı.

Çin-ABD gerilimi yükseliyor. Tayvan Devlet Başkanı Tsai Ing-wen, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy ile görüştü. Ing-wen, görüşmenin ardından "ABD’nin Tayvan’a yönelik güçlü desteği beni yüreklendirdi. McCarthy’ye ve tüm Amerikalı dostlarımıza teşekkür ederim" derken; Çin, Tayvan Boğazı’nda 71 uçak ve 9 gemiyle tatbikat yaptı. Çin’den yapılan açıklamada ise ABD’nin taahhütlerini ihlal ettiği söylenerek "Tayvan ile resmi alışverişler, Tayvan'a silah satışı, askeri bağlantılar ve Tayvan'ın uluslararası alanını genişletmesine yardımcı olma konusunda çizgiyi aşmaya ve kışkırtmaya devam etmiştir" denildi.

Çin-ABD gerilimi yükseliyor. Tayvan Devlet Başkanı Tsai Ing-wen, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy ile görüştü. Ing-wen, görüşmenin ardından "ABD’nin Tayvan’a yönelik güçlü desteği beni yüreklendirdi. McCarthy’ye ve tüm Amerikalı dostlarımıza teşekkür ederim" derken; Çin, Tayvan Boğazı’nda 71 uçak ve 9 gemiyle tatbikat yaptı. Çin’den yapılan açıklamada ise ABD’nin taahhütlerini ihlal ettiği söylenerek "Tayvan ile resmi alışverişler, Tayvan'a silah satışı, askeri bağlantılar ve Tayvan'ın uluslararası alanını genişletmesine yardımcı olma konusunda çizgiyi aşmaya ve kışkırtmaya devam etmiştir" denildi.

Prof. Doster’e göre Çin’in iktisadi gücü dış politikada elini güçlendiriyor. “Artık ne ABD eski ABD ne de AB” diyen Doster, Macron’un Pekin ziyaretinin 'ABD’nin paşa gönlü istiyor’ diye Avrupa’nın hem Çin hem Rusya’ya düşmanlık yapmayacağını gösterdiğini söyledi. Doster, Batı’nın yeni dünya düzeninin baskını dikkate almaya mecbur olduğu görüşünde.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Pekin’i ziyaret etti. Macron, bunun ardından Avrupa’nın silah ve enerji alanında ABD’ye olan bağımlılığının arttığından şikâyetçi oldu. Aynı zamanda Amerikan dolarına olan bağımlılığın düşürülmesini söyleyen Macron, "İki süper güç arasındaki gerilim tırmanırsa, stratejik özerkliğimizi finanse edecek zamanımız ve kaynağımız olmayacak ve bağımlı hâle geleceğiz" diyerek iki kutup mesajını da verdi. Macron’un Fransız sanayiini ihya etme çağrısı, ABD’ye karşı Avrupa’nın özerkliğini dile getirmesi, çok kutupluluk vurgusu yaparak Avrupa’nın üçüncü güç olmasına dönük çağrısı ve tüm yaşananları Siyaset Bilimci Prof. Dr. Barış Doster, Ceyda Karan ile Eksen programında değerlendiriyor...