EKSEN

Alptekin Dursunoğlu’na göre, İsrail’in Mescid-i Aksa saldırısı Netanyahu’nun ‘dış düşman’ ihtiyacından kaynaklandı ama Hizbullah’ın ‘caydırıcılığı’ ileri gidilmesine engel. Suudilerin İran ve Suriye’yle normalleşmesi ve Yemen’deki adımına dikkat çeken Dursunoğlu, dünyada ABD sultasının yıkıldığı ve yeni düzene geçiş aşamasının yaşandığı görüşünde.

Ramazanda gelen Mescid-i Aksa baskını sonrası gerginlik tırmanıyor. Bu gerginliğin çatışmaya evrilebileceği endişesi hakim. Bunun yanında İran ile Suudi Arabistan’ın Pekin’de el sıkışmasının ardından bölgede bazı dengeler de değişecek gibi. Tüm bunları araştırmacı yazar Alptekin Dursunoğlu, Ceyda Karan ile Eksen programında değerlendiriyor...

Hasan Erel’e göre Macron ve von der Leyen’in Çin ziyaretinden sonuç alma şansları yoktu. ABD’nin Rusya’dan sonra Çin’in üzerine gitme hesabına atıf yapan Erel, “Avrupalılar Çin yerine Amerika’ya gitmeliydi” dedi. Erel, ABD’nin iki büyük ülkeyi karşısına almasının küresel sonuçlarının Şi’nin işaret ettiği büyük dönüşümlerin önünü açtığı görüşünde.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Pekin'i ziyaret etti. Macron ile koordinasyon içinde, bu hafta AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Pekin'e gidecek. Macron, Pekin ziyareti sonrası 'Ukrayna barışı için Çin önemli rol oynayabilir' dedi. Von der Leyen ise geçen hafta 'Ukrayna'nın gaddarca ve yasadışı işgalinden rahatsız olmak şöyle dursun, Başkan Şi, Putin'in Rusya'sıyla 'sınırsız dostluğunu' koruyor' demişti. Öte yandan Çin'in dünyadaki dönüşümü vurgulayan tutumu da dikkat çekiyor. Suudi Arabistan ve İran, Çin arabulucuğunda Pekin'de el sıkıştı. AB'nin 'Pekin çıkarmasını', Çin'in barış masası tutumunu ve yaşanan diğer gelişmeleri, dış politika yazarı Hasan Erel, Ceyda Karan ile Eksen'de değerlendiriyor...

Prof. Ünal’a göre ‘Rusya’nın Ukrayna’da hata yapıp NATO’yu genişlettiği’ söylemleri anlamsız bir ezber. NATO’nun Finlandiya ile daha güçlenmeyeceğini söyleyen Ünal, Batı’nın çok kutupluluğa geçişi engellemeye çalıştığı ancak bunun ‘önlenemez bir süreç’ olduğunu söyledi. Ünal, Türkiye’nin veto kartıyla ‘psikolojik üstünlük’ elde ettiği görüşünde.

Türkiye, Meclis'teki oylamanın ardından NATO'nun genişlemesi kapsamında Finlandiya'nın katılım onayını verdi. Finlandiya bayrağı da NATO karargâhında göndere çekildi. Peki Türkiye, onay karşılığında istediğini aldı mı? İsveç'in başvuru süreci nasıl ilerliyor? Finlandiya'nın üyeliği ile Batı hattını kuşatan NATO, şimdi de gözünü Japonya'ya mı dikti? Japonya'nın NATO'ya diplomatik misyon açma kararı ne anlama geliyor? Hepsini ve daha fazlasını, Uluslararası İlişkiler Profesörü Hasan Ünal, Ceyda Karan ile Eksen'de değerlendiriyor...

Hüsnü Mahalli’ye göre, Çin’in kotardığı Suudi-İran anlaşması sonrası Ortadoğu siyaseti hareketlilik çarpıcı. Reisi’nin Riyad’a davet edildiği, Sisi’nin Şam’a gidebileceğini belirten Mahalli, Suudilerle Mısır’ın birlikte ilerlemesinin Suriye’nin Arap Birliği’ne dönüşünü kesinleştireceğini söyledi. Mahalli, Ankara’nın işinin kolay olmadığı görüşünde.

Ortadoğu’daki gelişmeler son günlerde hız kazandı. Suudi Arabistan, İran’la Çin arabulucuğuyla anlaşmasının ardından, bir süredir gündemde olan Arap Birliği Zirvesi’ne de Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ı davet etti. Bununla birlikte Mısır ile Suriye arasındaki diplomasi de hızlandı. Burada Rusya’nın da arabuluculuk çabaları var. Öte yandan İsrail ile ABD’nin olası hamleleri de merak ediliyor. Tüm bunları ve daha fazlasını, gazeteci yazar Hüsnü Mahalli, Ceyda Karan ile Eksen’de değerlendiriyor

Gökhun Göçmen’e göre, Çin, diplomasisini uluslararası düzeyde kurumsallaştırma çabasında. Pekin’in çok kutupluluğun farkına varan Türkiye dahil ülkelerle işbirliğine açık olduğunu belirten Göçmen, ‘stratejik özerklikten’ bahsederken Ukrayna krizinde ABD’ye takılan Avrupa’nın ise Çin’le ilişkilerinin de esir düştüğü görüşünde.

Ortadoğu'da yeni bir arabulucu aktör olarak Çin, son zamanlarda öne çıkıyor. Batı ise bu durumdan rahatsız. Suudi Arabistan-İran arasındaki anlaşmada 'Çin diplomasisi' kritik bir ayak oldu. ABD'nin bazı hamleleri de Çin'in elini güçlendirdi. Avrupa Birliği'nin önemli isimleriyse Pekin ziyaretleri planlıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Avrupa Konseyi Başkanı Ursula von der Leyen bu hafta, Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock ise nisan ayı ortalarında Pekin'de olacak. Tüm bunları ve Türkiye-Çin ilişkilerini, Gazeteci Gökhun Göçmen, Radyo Sputnik'te Ceyda Karan ile Eksen programında anlatıyor...