EKSEN

Arap coğrafyasında yeni ilişkiler gelişiyor. Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın Moskova ziyareti sonrası Suudi Arabistan ile Suriye arasında diplomatik ilişkilerin yeniden hayata geçmesi için hazırlıklar başladı. Esad'ın Moskova ziyareti sonrası Arap dünyasında değişen iklimi, Çin ve Rusya'nın Körfez'deki etkinliğini ve Rusya-Çin diplomasisini Şam merkezli gazeteci ve dış politika yazarı Sarkis Kassargian, Ceyda Karan ile Eksen programında değerlendiriyor...

Mehmet Ali Güller’e göre, Şi ve Putin’in ortak bildirileri, salt Çin-Rusya ilişkileri açısından değil küresel sorunlara çözüm kararlılığının ilanı olarak da bir ‘yeni dünya düzeni bildirisi’. ABD ve müttefiklerine önemli uyarılara dikkat çeken Güller, artık ABD’nin neredeyse Avrupa ile sınırlı tahakküm alanına karşılık değişen dengelere atıf yaptı.

Dr. Ozansü’ye göre, UCM’nin ‘Putin ve Lvova-Belova’ kararında çocukların prapagandif kullanımıyla sansasyonellik hedefleniyor. Emperyalizmin varlığı teşhis edilmeden uluslararası hukukun anlaşılamayacağını belirtin Ozansü, emperyalizmin eski koloni çağına dönüş ve ‘devletsiz topraklar’ hedeflediği görüşünde.

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında tutuklama kararı verdi. Bunun üzerine uluslararası hukuk ve evrensel yargı yetkisi kavramları yeniden tartışmaya açıldı. UCM'nin Putin kararını, çocukların savaş alanından çıkarılmasını, hukuk-cezasızlık-istisnacılık denklemini ve ABD'nin 'Lahey'i işgal' yasasını Hukukçu Dr. Mehmet Cemil Ozansü değerlendiriyor...

Prof. Yuva’ya göre Türkiye’deki ‘tarihi’ seçim dış politikayı etkiliyor. Suriye süreci tıkanmış görünse de sürdüğünü belirten Yuva, Suriye’nin Arap dünyasına dönüşünün olumlu etkilerini vurguladı. Yuva, Ankara’da iktidarda da muhalefette de yine Batı’ya yönelme gözlense de iki tarafta da dengeli ve iyi ilişkiler gereğinin de anlaşıldığı görüşünde.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, geçtiğimiz hafta Moskova'da bir araya gelmişti. Bu görüşme, Moskova'da yapılması planlanan Türkiye, Suriye, İran, Rusya 4'lü zirvesinden hemen önceye denk geldi. 4'lü zirve ileri bir tarihe ertelendi. Kahire'de açıklamalarda bulunan Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da gelen soru üzerine "Ruslar 'biz bunun hazırlığını yapamadık, erteleyelim' dediler. Ama Suriye rejimi oradaydı, belki ortak karar vermişlerdir. Daha sonra ileride yapacağız dediler, biz de tamam dedik" yanıtını vermişti.

Engin Solakoğlu’na göre, Türkiye’nin İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliğini ayrı ele alacağı ocakta Kuran yakma olaylarıyla netleşmişti. Ankara’nın onay verdiği Finlandiya’nın NATO için Rusya’yı çevrelemek bakımından daha önemli olduğunu belirten Solakoğlu, seçim öncesi Erdoğan’a ‘manevra alanı’ bırakıldığı görüşünde.

NATO’nun genişlemesi kapsamında Finlandiya ve İsveç’in katılımına dair tartışmalar sürüyor. İki ülkeyi veto eden Türkiye, Finlandiya’ya yeşil ışık yaktı. Ancak İsveç konusunda hâlâ ikna olmuş değil.

Prof. Kozanoğlu’a göre, banka iflasları karşısında Biden yönetimi, ‘2007-08 finansal krizi görüntüsünden’ kaçınmaya çalışıyor. Ancak ABD’de devletin zenginleri kurtardığı senaryoyla karşılaşılabilir. Kapitalizmin krizlere yol açan doğasına atıf yapan Kozanoğlu, “Türkiye’de de bankacılık sistemini ciddi sorunlar beklediğini görmek zor değil” dedi.

Dr. Adıbelli’ye göre, İran-Suudi anlaşmasıyla Çin, ABD’ye ‘yüzyılın diplomatik çalımını’ attı. Bunun bir gecede olmadığını belirten Adıbelli’ye göre Suudi veliaht prensi de ABD’nin İsrail’le normalleşme telkinleri karşısında ‘sağ gösterip sol vurdu’. Adıbelli, Şi’nin Moskova ziyareti vesilesiyle Kiev ile benzeri girişimde bulunabileceği görüşünde.